Dili tinuod sakit ‘gonorrhea’ nag-unang sakit dinhi –CHO

Kusganon karong semanaha nga gipanghimakak ni City Health Officer Dr. Cecilio P. Siglos ang migulang balita gikan sa usa sa mga lokal nga pamantalaan dinhi sa dakbayan nga nag-ingon nga ang sakit nga “gonorrhea” maoy nag-unang sakit dinhi sa dakbayan.

Kining maong paghimakak nga giluwatan sa city health officer sa dakbayan iyang gihimo aron matul-id ang sayop nga inpormasyon kabahin ning maong sakit sumala sa usa sa ka lokal nga pamantalaan nga nakadulot ug dili maayong imahe ning atong dakbayan, ilabi na nga kini namantala usab sa World Wide Web. Sigun sa gipamahayag ni Dr. Siglos nga ning kasamtangan, ang ilang buhatan nagbaton sa talaan sa mga sakit basi sa aktuwal nga natala sa ilang buhatan, diin ang STD o “sexually transmitted disease” wala gani nahasulod sa unang napulo ka mga nanag-unang sakit.

Hinoon, wala usab ginegar sa city health officer ang presensiya sa sakit nga STD dinhi sa dakbayan, diin ang sakit nga gonorrhea ang nag-una ilawom niini. Apan dugang pa sa doktor nga wala kini nagkahulogan nga ang gonorrhea na ang nag-unang sakit dinhi sa dakbayan. Sumala pa nga ang nag-unang napulo ka mga balatian nga nahitala sa ilang buhatan

gilangkoban sa upper respiratory tract infection, lower respiratory tract infection, hypertension, skin diseases, bronchitis, amoebiasis, acute gastroenteritis, influenza, wounds/injuries ug urinary tract infection. Alayon ning maong kalamboan, nag-awhag karon ang city health officer sa tanang buot magpakisayod bahin sa ilang buhatan sa pagsiguro una sa ilang gihuptan nga inpor masyon o kaha sa pagpakigkita lang kaniya pinaagi sa pagbisita sa ilang buhatan tungod kay matud pa niya, ang iyang buhatan bukas sa tanan nga adunay buot pakisayran. (Dipolog CIO Press Release, ALB)

TVI Bakakon –BM Baguio

Mi-walkout ang gibalon nga mga pampararam sa TVI sa gipahigayong mining forum nga gisolo ra sa ilang kompaniya sa dihang nabulabog sila sa pakigpulong nga giluwatan ni Board Member Edgar Baguio minority leader sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte. Si Board Member Baguio maoy nagrepresentar sa balay balauranan sa probinsiya nga mohatag sa iyang komentaryo kabahin na sa Mining Forum nga gipatawag sa Mines Geo-Sciences Bureau sa DENR ilawom sa tema “Responsible Mining for Sustainable Development.”

Gibuksan ni Board Member Baguio ang iyang pakigpulong pinaagi sa pagkutlo sa Preamble sa atong konstitosyon sa nasud ug mga passages diha sa bibliya may kalabutan na sa atong mga bahandi sa kinaiyahan. Unang gipitkan ni Baguio ang TVI lakip na ang MGB nga gihimo ra niining behikulo ang maong forum para tubagon ang nagkadaiyang mga isyu sa nasangpit nga kompaniya ug mapresentar ang ilang mga programa, sa tuyo ug tumong nga dawaton ang ilang presensiya dinhi sa Zamboanga del Norte sa mga katawhan atubangan sa hugot nga pagsupak sa daghanang mga sector lakip na sa Obispo sa Diocese of Dipolog nga si Bishop Jose Manguiran.

Gisaysay sa bokal nga ilawom sa Preamble sa atong konstitosyon ang gibatunang natural resources nga binu-hat sa Ginoo maoy naglang-kub sa gitawag ug national patrimony nga gihisgutan sa atong batakang balaod. Sumala pa ni Baguio samtang gihisgutan sa bibliya ang pagamit sa atong mga natural resources sama sa bulawan ug pilak apan wala kini maghisgut nga gub-on ang atong national patrimony pinaagi sa pag-upaw sa atong kabukiran. Para niya ang TVI nagtakuban lamang nga nagpatuo karon atubangan sa katawhan sa ZaNorte nga sila nagdala ug kalambuan ug kaayuhan para sa katawhan. 

Apan ang kamatuuran ang gibuhat sa maong kompaniya giguba niini ang atong giba-tunang national patrimony pinaagi sa ilang operasyon nga open pit mining and surface mining nga siguradong wala nay masunod pa ang umaabot natong henerasyon. Ang paggamit nato sa environment para mapatunhay ang kinabuhi sa tawo usa ka natural right nga gibatunan natong tanan gikan sa atong pagka himogso nga dili mamahimong malugway pinaagi sa balaod. Kini nga katungod giproteksiyonan ilawom sa atong konstitosyon, dugang pahayag ni Baguio, ilawom sa prinsipyo nga “the welfare of the people is the supreme law”.

Samtang ang pagpahi-molos sa atong natural resources usa lamang ka pribilihiyo nga ilugway pina-agi sa paghatag sa gobyerno ug permit o lesensiya. Sanglit kini usa ra man ka pribilihiyo, dili mamahimo nga makademanda ka sama sa usa ka katungod. Giila ni Baguio nga ang Canatuan Gold Project sa TVI “disastrous” diin kini maoy hinungdan sa nasinati karong siltation sa Siocon River nga maoy naghikaw sa mga yanung lungsuranon nga magamit pa sa tubig sa suba para sa ilang inadlaw nga panginahanglan.

Gitataw sa bokal nga bisan unsa pay gipahiluna ug gipahimutang nga mga pagkontrolar ug lakang nga gibuhat karon sa TVI may kalabutan na sa ilang operasyon kini dili gihapon sigu nga makapugong sa mahitabong environmental destruction ug pollution. Matud pa ni Board Member Baguio ang pagbuhat sa Ginoo sa kalibutan para kapuy-an sa tawo, dili mamahimong makopya ni bisan kinsa nga binuhat ra usab sa Ginoo. Tataw nga ang gitiruhan sa bokal ang gipanghi-nambog nga mga lakang nga himoon sa TVI sa pagre-habilitate sa ilang minahan pag-abot sa panahon nga mota-pos sila sa ilang operasyon.

Gibutyag usab ni Baguio nga nag-apply karon ang TVI ug exploration permit alang na sa pagmina sa tibook probinsiya. Para sa bokal ang bug-tong mahimaya niining tanan mao ra ang mga tag-iya sa TVI nga mga langyaw ug dili ang atong mga katawhan dinhi sa lalawigan, busa alang kaniya ang tema nga “Responsible mining for sustainable development “ usa ka pamuyok lamang.

Dili usab tinood ang giangkon sa TVI nga naka-bayad sila ug royalty ngadto sa tribung Subanen, kay matud pa sa bokal ang mga yuta nga giminahan karon wala pa matituluhi ilawom sa ilang mga pangalan pinasikad sa Indigenous People’s Rights Act, busa nahulog pa nga ang maong mga yuta usa ka public domain nga gipanag-iyahan sa estado. Ang gihimong pagdaug-daug nga gihimo karon sa TVI dili lamang para sa mga sakop sa tribung Subanen aron molayas sa Canatuan, kay lakip na sa gustong pahi-lumon sa maong kompaniya ang pinakataas nga lider sa simbahan nga dominante dinhi sa atong lalawigan.

Kahinumduman gika-sohan karon sa TVI ug libel si Bishop Jose Manguiran kinsa dayag kaayo nga mipalanog sa iyang dakung pagsupak sa operasyon sa maong kompaniya dinhi sa atong lalawigan. Ang presensiya sa TVI dinhi sa atong probinsiya nakadugang lamang sa kalisud nga giatubang sa atong mga katawhan. Daku usab nga supak si Baguio nga hatagan ug pribilihiyo ang mga kompa-niya nga gipanag-iyahan ug langyaw nga mopahimolos sa atong natural resources.

Iyaha kining gihulagway nga ang presensiya sa TVI sa ZaNorte susama ra sa nahitabo kaniadto sa atong nasud nga usa ka colonial exploitation. Ang taga ZaNorte, matud pa sa bokal angayang mag-mata na, diin ang mineral resources sa atong probinsiya angayan nga mapahimoslan sa mga Filipino lamang ilabi na sa mga ZaNorteans. Kini nanawagan usab nga supakan ang ubang application sa TVI dinhi sa atong lalawigan. Sa iyang kabahin si Governor Lando Yebes mipaha-yag nga siya uban sa tulo ka mga kongresista aduna nay gikasabutan nga tanang mga mining applications sa mga dagkung kompaniya nga mosulod sa probinsiya ilang babagan. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 54)

P150M Budget giaprubahan sa SP-ZaNorte

Samtang siging gibalik-balik sa mga kritiko ni Governor Lando Yebes nga nabangkaruta ang probinsiya ilawom sa iyang pagdumala, kagahapon giaprubahan usab sa Sangguniang Panlala-wigan sa Zamboanga del Norte sa ilang special session ang P150 milyones ka pesos nga supplemental budget gikan sa savings sa probinsiya karong 2006.

Si Board Member Uldarico Mejorada, ang majority floorleader sa Sangguniang Panlalawigan mipaha-yag nga kini usa ka pagpa-matuod nga ang mga isyu sa ilang atbang pulos bakak nga nag-akusar nga nabang-karuta na ang panudlanan sa probinsiya. Matud pa ni Mejorada ang kuwarta nga gigamit karon sa maong supplemental budget nagagikan sa savings sa probinsiya nga mokapin sa usa ka gatus ka milyon ka pesos.

Gihisgutan usab niya unsa kaayo ang mga gastuhan sa nasangpit nga supplemental budget, hinoon wala maapil ang pag-umento ug dugang sa ilang pundo para sa Provincial Identification Fund sa mga board members. Matud pa ni Mejorada ang P150 milyones ka pesos nga supplemental budget tanan gamiton alang na sa pag-implementar sa mga proyekto nga gipadas-og karon sa probinsiya sa kabarangayan ug kalungsuran.

Sa nakita nalakip na sa maong supplemental budget ang pahat nga P24 milyones ka pesos nga gamiton alang na sa pagpamalit ug dugang ekipo sa probinsiya. Samtang sa sayu pa si Provincial Treasurer Orlando Patangan mipagawas sa certification nga ang probinsiya karon nagbatun ug P150,454,568.55 nga pundo nga savings nga mamahi-mong magamit sa ubang mga galastuhan sa probinsiya. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 54)

Tanang alegasyon dili tinuod –TVI

Hingpit nga gipanghima-kak sa TVI Canatuan Gold Project ang nagkadaiyang mga akusasyon nga gipunting may kalabutan na sa ilang mining operation sa lungsod sa Siocon. Si Rocky Dimaculangan, Director for Public Affairs sa TVI Resource Development Philippines, nagkana-yon nga dili tinood ang mga alegasyon o report nga giharas sa ilang kompaniya ug gipahimuslan niini ang mga meyembro sa tribung Subanen.

Sumala pa sa TVI adunay mga meyembro sa tribung Subanen nga kaniadto naka benepisyo panahon sa operasyon sa mga small scale miners busa atua usab sila midapig ug wala sa ilang kompaniya. Apan ang mayorya sa mga Subanen dugang pasa-bot sa TVI ang pabor sa ilang operasyon sa Canatuan. Matud pa ni Dimacu-langan, ang TVI nakabayad na ug P16.8 milyones ka pesos nga royalty ngadto sa Council of Elders sa tribung Subanen sa Canatuan.

Sa samang bahin mipabati usab sa ilang pagdapit ang TVI sa tanang opisyales sa lalawigan nga mobisita sa Canatuan Gold Project aron makita nila ang trabaho nga gihimo sa kompaniya. Sumala ang ilang libre sihag para sa paglantaw sa tanang katawhan. Samtang si Mr. Yulo Perez, General Manager Canatuan Gold Project miangkon nga sila namalit sa ilang mga panginahanglanon sa ubang lugar gawas sa atong probinsiya sama sa Ipil, RT Lim ug Zamboanga City.

Apan matud pa ni Manager Perez kini gihinay-hinay nila ug usab diin namalit sila karon sa ilang mga gikinahanglan ilabi na sa pagkaun didto na sa lungsod sa Siocon kay welcome na ang ilang kompaniya.

Nagsugod na usab siya ug paadevertise dinhi sa Dipolog sa ilang mga job openings. Gihisgutan usab sa general manager sa Canatuan Gold Project nga nagsumitir sila kada buwan ug report ngadto sa buhatan sa gobernador kabahin na sa ilang production, halin ug gibayad nga buhis ngadto sa nasudnong kagamhanan. Giangkon usab ni Manager Perez nga sa pagka karon miubos ang gidagha-non sa mga Subanen nga nakatrabaho sa Canatuan Gold Project kay sa kasam-tangan kamulo sila karon sa construction diin nagkina-hanglan sila ug mga skilled workers busa nagkuha gikan sa ubang lugar.

Apan gipasalig niini nga aduna silay programa para sa pagtudlo sa mga meyembro sa tribung Subanen nga mamahimong skilled workers. Sa samang bahin gipahi-bawo usab sa general manager sa Canatuan Gold Pro-ject nga nagasuporta na karon sa ilang kompaniya si Mayor Cesar Soriano sa lungsod sa Siocon. Si Manager Perez mao pay nagpahibawo sa mga mitambong sa forum nga si Mayor Soriano dili maka-tambong kay dili makatabok sa nagbaha nga suba, busa nagpadala na lang sa iyang mensahe pinaagi sa text ug maoy gibasa.

Sa text message ni Mayor Soriano nga gibasa ni Manager Perez kini nagkanayon nga daku ang iyang pagdayeg sa TVI nga kini misunod gayud sa environmental safety standards. Sigun sa text ni Soriano nga ang operasyon sa TVI nakapausab sa Siocon ug wala niya paabuta nga mahitabo kini sa ilang lungsod nga maoy hatagan ug dakung papel diha sa pagmonitor sa project niini. Gidasig pa ni Soriano ang ubang sector nga suportahan ang responsible mining activities sama sa TVI.

Samtang si Mayor Oliveros Dalman sa Jose Dalman mipalanog sa iyang kakugang sa pagbali ni Soriano nga sa miagi dakung supak sa TVI apan karon daku nang pabor sa maong kompaniya. Wala gayud makapugong si Mayor Oliveros nangutana sa TVI kon giunsa nila pag magic si Mayor Soriano o unsay ilang gigamit nga nausab man ang baruganan niini. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 54)

Appointment ni Reyes gidasonan sa SP-Dipolog

Gidasonan sa balay balauranan sa dakbayan sa Dipolog ang pagkatudlo ni City Administrator Romeo Reyes alang na sa pagka City Budget Officer. Gawas kang Reyes laing duha ka mga appointees ni Mayor Roberto Uy ang gidasonan usab sa Sangguniang Panlungsod kagahapon sa ilang regular session nga sila si Alice Calague alang sa pagka city general services officer ug Mrs. Jean Betancor alang na sa pagka city assessor sa dakbayan.

Sa kabahin ni Mrs. Calague kini gidasig sa Sanggunian nga paspasan niini ang pagpahiluna sa recycling plant para sa mga basura atubangan sa higpit nga pagdili karon sa paggamit sa open dumpsite. Si Konsehal Horacio Velasco, majority floorleader, nagkanayon nga kinahanglan mapasutoy sa City General Services Office ang pag-hingpit sa ilang pagtuon sa pagbatun sa dakbayan ug re-cycling plant para sa basura.

Matud pa ni Calague usa ka Task Force on Solid Waste Management ang gitukod ni Mayor Uy aron maoy mohimo sa pagtuon sa mga alternatibong pamaagi mahipos ang mga basura. Sumala pa niya gawas sa pagresearch gisubay usab sa task force ang lugar nga maoy butangan sa recovery plant. Sa sayu pa nahisgutan nga kini adtong ipahimutang sa Barangay Olingan. Gipasabot ni Konsehal Velasco nga angayan nga mahingpit na ang pagtuon niini aron mahibaw-an pila ang gikinahanglang pundo aron makarga sa pagapan-dayon nga executive budget alang sa tuig 2007.

Sa kabahin ni Mrs. Betancor gibutyag niini nga karong sunod tuig uban sa buhatan sa City Treasurer molusad sila ug tax information campaign sa tuyo nga mapalambo ang koleksiyon sa buhis. Sa samang bahin gipahibawo ni Mrs. Betancor nga ilawom sa gipatigbabaw karong polisiya sa siyudad sa buhatan sa mayor ang tanang mga transaksiyon sa yuta sa dili pa sila mohatag sa gikinahanglang dokumen-to pabayran una ang tanang mga obligasyon ilabi na sa buluhisan sa yuta.

Hinoon giundangan sa ilang buhatan ang gipatig-babaw sa miagi nga pata-karan nga ang tanang molu-kat ug business permit kinahanglan bayran una niini ang mga amoroso sa pingkasan ayha ipagawas ang permit. Kini tungod kay nakahi-nagbo ug daghang reklamo gikan sa mga katawhan. Iyang giangkon nga pabor siya ibalik ang maong patakaran. Samtang si Konsehal Peter Co midasig kang Betan-cor nga ibalik ang maong polisiya para mosaka ang koleksiyon sa buhis sa dakbayan sa Dipolog.

Sa kabahin ni Reyes nga gitudlo karong city budget officer sa Dipolog kini gipangutana kabahin na sa paghatag ug bonus sa umaabot nga buwan sa Desyembre. Si Konsehal  Napigquit mipasupot sa pangutana kon makapaabot ba nga adunay madawat nga bonus ug ubang mga benepisyo ang mga kawani sa siyudad sa Dipolog karong  pasko. Sa iyang tubag si Reyes nagkanayon nga kini mag-agad kon adunay luwatang memorandum circular ang Department of Budget and Management ug unsay tenor niini.

Aminado si Reyes nga nakahinagbo ug problema ang siyudad sa paghatag ug dugang benepisyo ngadto sa iyang mga empleyado sa nanglabay nga mga tuig. Sumala pa sa bag-ong budget officer sa Dipolog, kon manghatag man ang siyudad kinahanglan nga sundon nila sa higpit unsay gimandu sa luwatang circular sa DBM. Gipaklaro gayud sa mga meyembro sa balay balau-ranan sa Dipolog ang bag-ong budget officer kon karong Desyembre makapa-abot ba ug dugang benepisyo ang mga kawani sa siyudad.

Kahinumduman sa miagi adunay mga pasko nga ang mga kawani sa siyudad sa Dipolog wala makadawat ug dugang benepisyo, samtang ang ubang mga munisipyo ug probinsiya nahatagan tungod sa problema kabahin na sa tinubdan sa pundo nga gami-ton para sa maong katuyuan o kaha kabahin sa legalidad sa sagupon nga lakang. Si Konsehal Co miapilar ngadto kang Reyes nga kon mahimo mintras sayu pa mangita na sila ug mga pamaagi asa mokuha ug pundo para pag-abot sa Desyembre kon ugaling adunay pagtugot nga mohatag sila ug dugang benepisyo ngadto sa ilang mga kawani dili na magka problema asa mokuha ug kuwarta ilabi na ang posibling paggamit sa 5% calamity fund pag-abot sa tapos tuig.

Apan si Reyes mitubag nga bisan pa ug aduna silay makuha nga pundo alang sa paghatag ug dugang bene-pisyo karong Desyembre, ang Dipolog maglisud lang  tungod sa budgetary limitations nga milapas sila niini. Ang mga meyembro sa Sangguniang Panlungsod dili motuo nga ang Dipolog ra maoy nakalapas sa maong budgetary limitations. Sa pagtuo ni Konsehal Co nalakip na sa nakalapas niini ang probinsiya ug ubang mga kalungsuran, apan naglibog sila kon ngano nga ang Dipolog mao ray bugtong giinitan kabahin niini sa Commission on Audit.

Samtang si Konsehal Napigquit, nagtuo nga kining tanan nagsumikad sa pagdeklarar sa miagi sa Sangguniang Panlalawigan niadtong tuig 2003 nga ang Dipolog minglapas sa budgetary limitations diin hangtud karon giantos kini sa siyudad nga maoy nahimong babag sa paghatag ug dugang benepisyo ngadto sa iyang mga kawani. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 54)

Dipolog nagpataka lang ug angkon

Nahulog nga credit grabber o pataka lang ug angkon ang siyudad sa Dipolog sa kadau-gan nga iyaha sa tanang mga kagamhanang local nga sakop sa Zamboanga Peninsula Region. Kini ang giklaro nila ni Attty. Allan Ranillo, Tourism Regional Chairman ug Atty. Ivan Patrick Ang, Provincial Tourism Officer sa Zamboanga del Norte atubangan sa gihimong pagpang-angkon ni Mrs. Evelyn Uy ang unang ginang sa Dipolog nga ang siyudad maoy nakapadaug sa tourism booth sa Zamboanga Peninsula Region sa bag-ong gitapos nga Travel Mart.

Si Atty. Ang mipatin-aw nga ang tulo ka probinsiya uban sa lima ka mga siyudad sama sa Dipolog, Pagadian, Isabela, Dapitan ug Zamboanga pulos nagtampo-tampo sa abangan sa puesto sa Travel Mart lakip na sa gigastu sa pagbuhat sa tourism booth. Matud pa ni Atty. Ang ang siyudad sa Dipolog wala mo-amot sa galastuhan sa pagbuhat sa tourism booth kay kini maoy mingpasalig nga moabaga sa labor sa pagpatindog niini.

Giklaro sa provincial tourism officer nga ang tanang props nga gigamit sa pagkonstrak sa tourism booth pulos gipalit lakip na sa gigamit nga mga kawayan diin maoy ilang gitahasan si Adon Jabines nga maoy mohimo sa desinyo. Si Atty. miingon nga ang regional tourism showcase nga ilang gipresentar inamutan sa tanang mga kagamhanang local nga sakup sa reheyon.

Kini midugang sa pag-ingon nga gikan sa pagbukas sa Travel Mart sa SM Mega Mall hangtud na sa pagtak-op niini sila gayud ang nangunay sa pagdumala sa tourism booth sa reheyon. Gibutyag usab sa provincial tourism officer nga sa tanang higayon walay tawo nagbantay sa puesto sa siyudad sa Dipolog kay gibiya-biyaan ra kini sa unang ginang ug mga ginsakupan kay nagsuroy-suroy.

Matud pa ni Atty. Ang kon ugaling aduna may tawo nga angayang hatagan ug credit sa pagdaut sa reheyon sa Travel Mark kini walay lain kon dili si Atty. Ranillo ang regional tourism chairman kay ilawom sa iyang pagdumala karon napa-lihok niini ang nagkadaiyang mga tourism councils sa tibook peninsula para mopartisipar sa maong kalihukan. Kahinumduman sa sayu pa ang City Information Office sa Dipolog mipagawas ug news release nga giangkon sa siyudad ang pagdaug sa Travel Mart kay gumikan daw sa mga paningkamut ni Mrs. Uy ug sa props nga gibutang sa dakbayan. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 54)

32 ka mga proyekto gitugyan sa Salug

Mikapin sa 26.6 milyones ka pesos ang kantidad sa proyekto nga gitugyan sa kagamhanang probinsiyal didto sa lungsod sa Salug ni-adtong adlaw’ng Sabado, Setyembre 23 ning tuig 2006. Ang  32 ka mga nagkala-ing la-ing proyekto nagagikan kang Gov. Lando Yebes, Congressman Cesar Jalosjos sa 3rd district, Vice Gov. Baby Olvis ug ang PIF sa lima ka mga bokal sa ikatulong distrito ning lalawigan.

Ang maong mga proyekto gilangkuban sa mga Pre-Fabricated Barangay Hall, Pagpatukod ug pag-repair sa daghanang mga eskwelahan sa lungsod sa Salug, Water Supply System, pag-repair sa mga kadalanan, mga Daycare Center, Multi-purpose Building ug daghanang pang mga proyekto nga naangkon sa 14 ka mga barangay sa nahisgutang lungsod. Sa maong mga proyekto 24.3 milyones kapin ang nahatag ni Cong. Jalosjos gikan sa Countrywide Development Fund niini samtang 2.3 milyones kapin ang pundo nga nagagikan sa panudlanan sa probinsiya.

Ang mga barangay Kapitan sa mga barangay nga nahatagan sa mga proyekto mipaabot sa ilang dakung pasalamat ngadto sa mga opisyales sa probinsiya gumikan kay ila nang naangkon ang mga proyekto nga gikinahanglan sa ilang matag barangay. Sa iyang kabahin si Salug Mayor Jesus Lim nagkanayon nga ang mga proyekto nga naangkon na karon sa ilang lungsod maoy resulta sa panaghi-usa sa mga opisyales sa probinsiya nga ihatag ang mga gikinahanglang proyekto para sa ilang lungsod.

Gumikan sa maong kalambo-an mipaabot si Mayor Lim sa iyang dakung pasalamat ngadto sa mga ledires sa probinsiya ug distrito nga naangkon na sa ilang lungsod ang mga proyekto nga gikinahanglan gayud sa mga katawhan sa lungsod sa Salug. Mipahayag usab ang gobernador nga samtang siya pa ug ang iyang mga kaubang opisyal karon sa  probinsiya ang nagdumala ihatag gayud nila ang mga proyekto nga gikinahanglan diha sa mga kabarangayan.

Matud pa sa gobernador nga ang iyang gisaad nga tag tunga sa milyuon ka pesos nga proyekto sa tanang barangay dinhi sa probinsiya iya gayud nga hatagan tungod kay kini mao man ang iyang saad nga iyang pagatumanon. Atol sa pagtugyan sa maong mga proyekto kini gitambongan sa mga opisyales sa lungsod sa Salug lakip ang mga Barangay officials pinangulohan sa mga kapitan diha sa mga barangay nga nahatagan ug proyekto. (Mindanao Star, Vol.II No.37)

BM Bolando mipagawas sa iyang sentimento pagtipo sa APP
APP milig-on samot sa Liloy

Mas milig-on ug samot ang Alliance of Parties of Progress kon APP human mipasilong ang 36 sa kinatibuk-ang 37  ka mga barangay kapaitan didto sa Lungsod sa Liloy kaniadtong Septembre 23, 2006. Gawas sa mga kapitanes nga nanumpa sa ilang hini-usang suporta para sa APP sa lungsod sa Lilot mitipo na usab sa maong partido ang kaatbang ni Mayor Berto Galon Uy sa mi-aging pinili-ay nga si kanhi konsehal Baby Chan ug ang ubang mga lideres nga kauban ni Chan.

Laing poilitiko sa tersero distrito ang mitipo sa APP mao ang bise Mayor sa lungsod sa Labason nga ig-agaw sa kanhi konsehal kongresista sa 3rd Dsitrict nga si Bebing Brillantes ingon man ang mayor sa lungsod sa Leon Postigo nga si Mayor Tableso. Una nang nanabok gikan sa Lakas NUCD ngadto sa APP ang mayor sa lungsod sa Sirawai nga si Mayor Cariño. Atol sa maong kalihukan si Bokal Felixberto Bolando kinsa bag-o pa pa lamang mitabok sa APP namahayag nga sa mi-aging pinilia hapit gayud siya mapildi batok sa mga kandidato sa APP kinsa sa upat ka mga bokal nga nagrepresentar sa ikatulong distrito siya lamang ang midaug nga dili sakop sa Alliance of Parties for Progress.

Siya midugang nga human sa pinili-ay nakatua-w gayud siya nga mas maayo pa nga napildi siya tungod kay hilabian ka pait ang mgta mag-inusara ug wala siya’y kaduolan nga kauban sa hunta probinsykal, sa kagamahanang probinsyal ug mismo sa ilang lungsod sa Liloy. (Mindanao Star, Vol.II No.37)

Inter-School Quiz Bee Contest gipahigayon, Estaka Central School miguwang kampeon

Miguwang  kampeon ang usa ka tinun-an sa Estaka Central School diha sa bag-ohay nga gipahigayong Inter-School Quiz Bee Elementary Level pinasubay sa kasaulogan sa 2nd Dahunog sa Dipolog kagahapong adlawa Septembre 29, 2006 didto sa Sangguniang Panlungsod Session Hall ning dakbayan.

Si Francis Kevin Bengua sa Estaka Central School maoy nakakuha sa unang dapit inubanan sa coach niini nga si Ms. Mary Cardeño, sa ikaduhang dapit nakuha kini ni Aubrey Pearl de Guzman sa Saint Vincent’s College Elementary Department ingon man sa ikatulong dapit mao si Pamela Joy Chan sa Barra Elementary School.

Lakip sa misalmot sa maong kalihukan mao ang mga tulonghaan sa elementarya sulod sa dakbayan nga mao ang Miputak East Central School, Miputak West Central School, Dipolog Pilot Demonstration School, Estaka Central School, Sicayab Elementary School, Dipolog Community School, Galas Elementary School, gulayon Integrated School, Andres Bonifacio College Elementary Department ug SFES.

Ang naasoy nga Inter-School Quiz Bee Contest gipaluyohan sa kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog, City Tourism council inabagan sa Junior Chamber International Mutia Siren Jaycees.

Suma pa ni Ms. Cecile Bilog, Officer-In-Charge Tourism Office nga ang Dahunog sa Dipolog naghatag karon ug dakong pagtagad ngadto sa mga kabatan-onan dinhi sa syudad nga mapalambo ang ilang nagkadaiyang talento ug kalantip sa panghuna-huna pinaagi sa pagpahigayon ug mga aktibidades nga ilang pagasalmutan.

Kini gibuksan kaniadtong Tourism Week sa Septembre 21 ug molungtad karong Oktubre 7 atol sa selebrasyon sa kapistahan sa dakbayan sa Dipolog. (Mindanao Star, Vol.II No.37)

TLC sa  Brgy. Libuton, Manukan 200  kapin ang nakabenipisyo

Mokapin sa 200 ka mga katawhan ug kabataan ang nakapahimulos sa Tabang ni Lando sa Comunidad kun TLC didto sa barangay Libuton sakop sa lungsod sa Manukan ning lalawigan. Sa pagpangulo ni Dr. Carmencita Icao, Provincial Health Officer II, inabagan sa Rural Health Unit sa maong lungsod pinaagi ni Dr. Renier Alonzo,  naayudahan ang mga tagi-barangay sa serbisyong medikal, libreng pagpanuli, pagpangibot sa ngipon ug libreng check up sa mga adunay mga balitian.

Si Barangay Captain Pio Tutao Sr. ang mipaabot sa iyang pasalamat ngadto ni Gov. Rolando Yebes sa pagpahigayon sa maong programa sa ilang barangay tungod kay naayudahan ang iyang mga katawhan sa libreng serbisyo nga gitunol ngadto kanila. Uban usab sa panaw sa mga doctor ug nurses sa probinsya ang mga kawani sa Community Development Assistance Unit kon CDAU pinaagi sa programang Lando BIBO, aron masusi usab ang mga adunay bikil sa panglawas kon mga disabled persons ug kini mahiapil unya sa listahan nga angay unya hatagan ug mga devises sama sa wheelchair, walker ug crutches.

Kahibaloan nga ang programang TLC ni Gov. Yebes, ang nagpadayon kini sa paghatod sa libreng serbisyo sa 691 ka mga barangay ning lalawigan diin liboan na ka mga katawhan ang nakapahimulos niini. Karong, adlawa ang TLC team ang mobisita na usab kini sa barangay Madalag, lungsod sa Jose Dalman.

2nd Provincial Parenting Forum gipahigayon

Gitak-op niadtong Setyembre 26 ang 2nd Provincial Parenting Forum didto sa Zamboanga del Norte Convention & Exhibition Center ning dakbayan nga nagdala sa tema nga “Bida Ka, Pamilyang Filipino.” Kini nga kalihokan usa ka simultaneous activity diin ang tanang mga Local Government Unit sa Pilipinas ang musanong sa Executive Order No. 238 pinitsahan Setyembre 23, 2003 nga ang petsa 24-30 sa Setyembre gideklarar nga Family National Week nga nagtumong sa pagpalig-on sa matag pamilyang Pilipino.

Niining tuiga, ang kagamhanang probinsyal sa pagpangulo ni Gov. Rolando Yebes inabagan sa buhatan sa Provincial Social Welfare and Development pinaagi ni Ms. Marylen Grace Sabal ang mipahigayon kini ug duha ka adlaw nga panagtigom, ug aron pinaagi niini mahatagan ug pagtulun-an ang matag pamilya ning lalawigan sa Zamboanga del Norte diha na sa pagmatuto sa ilang mga anak padulong ngadto sa ilang mga damgo sa kinabuhi.

Kabahin ni Bokal Cedric Adriatico, nga maoy usa sa mga dinapit sa maong kalihokan nga kinahanglan gayod ang usa ka pamilya ang dili lang kini puno sa pagminahalay kon dili ubanan pod kini ug pag-alagad ilabi na sa spirituhanong gugma aron mao kini makapalig-on pa sa tibuok pamilya. Si Atty. Ivan Patrick Ang, Provincial Tourism Officer-Designate, nga maoy representante ni Gov. Yebes, ang naga-awhag usab kini sa mga magti-ayon sa pagsinabtananay sa matag-usa aron mamahimong hapsay ug magmalipayon ang usa ka pamilya.

Atol sa maong kalihokan, ang mga resource persons ang gilangkuban nila ni Hon. Nenita B. Lacaya miembro sa Sangguniang Panlungsod ning dakbayan sa Dipolog, Hon. Jimmy Patrick Israel B. Chan, miembro sa Sangguniang Panlalawigan ug Chairman sa Panlalawigan Pederasyon ng mga Sanguniang Kabataan, Dr. Carmencita Icao, Provincial Health Officer II, Ms. Aida Magracia, Chief Operation Division, DSWD Region IX ug Hon. Rogelio Laquihon, 2nd Assistant Provincial Prosecutor ning lalawigan. Sila ang nagtuki sa mga maayong butang may kalabot na sa pagpalambo ug pagpalig-on sa usa ka pamilya.

Ang maong Parenting Forum ang gitambungan kini sa tanang mga Municipal Social Welfare & Development Officers uban ang  mga napiling magti-ayon nga maoy nahasentro sa maong kalihokan nga gikan sa 25 ka mga lungsod ning lalawigan. (Mindanao Star, Vol.II No.37)

18th Provincial Coordinating Committee Meeting gipahigayon

Nagkadaiyang mga kalampusan diha sa mga proyektong napatuman sa mga kalungsuran sulod sa probinsya sa Zamboanga del Norte ang gipabati sa mga mingtambong nga personahe sa nagkadaiyang buhatan atol sa gipahigayong 18th Provincial Coordinating Committee Meeting kagahapong adlawa Septembre 29, 2006 didto sa Function 2, Top Plaza Hotel ning dakbayan sa Dipolog.

Gituki sa maong panagtigum mao ang nagkadaiyang proyekto nga nahigutan sa nakalabay nga 17th Provincial Coordinating Committee Meeting kaniadtong Marso 29, 2006. Ang buhatan sa Western Mindanao Community Initiatives Project kun WMCIP mingbutyag usab sa nahitabong kalampusan sa sukad niadtong bulan sa Abril hangtud ning bulan sa Septembre 2006 diha sa mga napatumang programa ug proyekto sa mga kalungsuran sa Siayan, Leon Postigo, Sindangan, Katipunan ug Roxas.

Kini mao ang pagpahigayon sa Livestock and Poultry Production, Swine Production & Pamokot, Fish Santuary ug uban pa. Lakip sa gihisgutan sa maong panagtigum mao ang mga napatumang Infrastructure and Resource Enhancement sa mga nagkadaiyang proyekto sulod sa maong mga kalungsuran, mga taho sa nagkadaiyang Munisipal Development Team sa mga lungsod sa Katipunan, Roxas, Sindangan, Siayan, Leon B. Postigo ug Godod.

Ang 18th Provincial Coordinating Committee Meeting gitambongan ni PCC Chairman Moh. Dassan J. Adju, Ms. Maybel Bustaliño, mga personahe sa WMCIP, Office of the Provincial Agriculture, Department of Trade and Industry mga nagkalain-laing ahensya ug uban pa. (Mindanao Star, Vol.II No.37)

Mga pari mi-isnab sa suertres investigation

Ang mga kaparian nga miperma sa “Statement of Concern” nga maoy unang mipagawas sa pagpakabana ug kabalaka kabahin sa paghitak sa illegal gambling dinhi sa Zamboanga del Norte nga wala masumpo sa mga otoredad ang wala mipatim-aw sa gipatawag nga committee hearing “in aid of legislation” sa Sanguniang Panlalawigan niadtung Martes.

Ang maong committee hearing gipatawag sa Committee on Good Government and Human Rigths nga gipangunahan ni Board Member Anecito Darunday sibling reaksiyon sa sulat kabalaka nga gipagula sa Diocese of Dipolog nga gipangulohan ni Bishop Jose Manguiran. Gawas sa kapolisan nga giimbetar, gidapit usab ang mga kaparian nga miperma sa “statement of concern” kay sila man ang nagpagula sa maong pamahayag kabalaka nga gipatabanan ug mga pagduda nga dunay nagpaluyo nga mga dag-kong opisyal sa gobiyerno ug kapolisan hinungdan nga nagapadayon ang sugal ilabi na ang illegal suertres operation nga wala masumpo.

Si Board Member Cedric “Adre” Adriatico, membro sa komitiba namahayag nga ang “statement of concern” sa Obispo ug kaparian usa ka sulat nga panawagan sa konsensiya ug dili lang usa ka simple nga panawagan sa pagdakop sa mga dagkong financiers sa sugal, kay may poruhan nga ang mga gagmay’ng coordinator maoy mopuli sa pagka financier. Dugang pa ni Adre kini nga panawagan sa kausaban, ilabi na ngadto sa mga financier sa sugal, sa mga otoredad ug niadtong naulipon sa maong bisyo sa sugal. Kini nagpasabot sa pagpukaw sa tanlag sa mga kadaot nga mahimo sa sugal ug sa mga nakaginansiyang opisyal nga nagprotiher niini.

Si Bokal Adriatico nga usa ka pari mipasabot nga ang hinungdan sa wala pag-tambong sa mga kaparian sa maong committee hearing mao ang pagtamod nila sa kabalaan sa sakramento sa kompisal diin kining maong isyu nadungog lamang sa kaparian. Busa angay usab kining tahuron ka yang maong butang gitahud man gani sa korte bisan na sa kagamhanan. Si PNP Provincial Director Spt. Mario Fermendoza uban sa mga hepe sa kapolisan sa mga lungsod sa lalawigan ang mitambong sa maong legislative inquiry aron kahata-gan ug pagtagad ang gipabati nga kabalaka sa kaparian diin mao kini ang nakakuha ug sentro nga atensiyon sa publiko ug sa ubang ahensiya sa gobiyerno.

Matud ni SSPt. Fermendoza, ang kapolisan sa tibuok lalawigan sa Zambo-anga del Norte ubos sa iyang kamadoan wala magpa-sagad sa naghitak nga sugal kay iya kining gihatagan ug pagatagad. Matud niya, gipaningkamotan sa kapo-lisan ang pagsumpo sa operasyon sa suwertres apan iyang giangkon nga dili sayon ang pagpaundang kon sila lang ang pasagdahan. Matud niya, gikinahang-lan molambigit ang mga katawhan sa kampanya sa gobiyerno, ang hiniusang lihok sa nagkadaiyang grupo, sibiko ug relihiyosong sector sa tinguha nga masumpo ang sugal dinhi sa atong dapit. Gihagit usab ni Fermendoza ang mga membro sa media nga mohimo sa iyang kaakohan diha sa pagpalanog sa publiko kabahin sa mga isyu sa pagsumpo sa sugal ug mihangyo sa dili pagpamantala sa resulta sa lotto draw nga gipasiugdahan sa PCSO kay mao kini ang usa sa mga hinungdan nga makapa-ingaño sa mga katawhan nga motaya sa suertres kay duna may resulta nga ipagula.

Sumala pa sa PNP provincial director nga nahimong kultura sa mga pinoy ang pagka sugarol busa kon dunay kahigayonan nga sila makasugal particular sa suertres nga dunay resulta nga ipagawas sa pamantalaan, radio ug television, kini dili gayud mounding ug mangita gayud kinig paagi nga makataya sa pamason nga makadaug. Si Atty. Jing Mercado, representante ni Dapitan City Mayor Dominador Jalosjos, Jr. namahayag nga isip katoliko nga nagtamud sa pagsalig ug respeto sa mga kaparian diha sa simbahan, angayan gayud hatagan ug pagtagad ang kamatinud-anon sa napatik nga ‘statement of concern’ busa angay ipakita sa gobiyerno ug sa kapolisan ang tinguha nga makadakop ug mga financiers nga maoy nagpaluyo sa maong operasyon sa illegal suertres.

Aron hingpit nga mapa-undang ang illegal suertres operation, gipanawagan sa kapolisan nga kinahanglan walaon ang lotto draw nga gipasiugdahan sa PCSO kay mao lamang kini ang usa ka bugtong pamaagi nga wala nay magpataya kay wala namay resulta nga makita sa television. (The New Nandau, Vol. XV No.14)

Sugod Oktubre 8 saulogon ang "Moral Guidance Week for Public Servants"

Gikatakda nga pagasaulogon ang "Moral Guidance Week for Public Servants", sugod karong umaabot Oktubre 8 ngadto na sa petsa 14, ning tuiga. Kining maong kasaulogan ang ipahigayon isip pagsanong ngadto sa Proklamasyon Presidensiyal no. 472. nga gipetsahan ug Oktubre, 1989, diin nagamandar alang na sa pagpahigayon sa tinuig nga kasaulogan sa Moral Guidance Week, dinhi sa nasud.

Subay sa kopya sa memorandum nga giluwatan sa nasudnong buhatan sa DILG, niadtong nakalabay nga Septembre 8, 2006, gi-awhagan ang tanang mga kawani sa kagamhanan alang na sa pag-obserbar ning nasangpit nga kasaulogan, uban na sa tema nga: "Malinis na Pamamahala: Susi sa kaun-laran", nga paga-ubanan sa pagpahigayon ug mga nagkalain-laing kalihokan, ug sa pagpasundayag ug mga commemorative streamers dinha sa mga matawong dapit.