Atong tukion dinhi karon ang mga reactions sa atong mga magbabasa nng atong column kabahin niadtong akong gisulat sa miaging mga gula ning mantalaan kabahin sa mga empleyado sa atong kagamhanan ilabi na sa sakop sa kuwerpo sa atong kapolisan. Daghan man god ang miasin ug naa poy wala makaayon sa atong gibuhian nga mga panahom.

Gawas sa nahaayon langz sa atong gtuki may pipila ka mga polis ang atong nadunggan nga dili sila angayang basolon kon ngano nga dili nila madakop ang mga traffic violators ilabvi na niadtong dili magsul-ob ug mga helmets panahon nga sila magmaneho sa ilang mga motorsiklo. Nila pa, undermanned kaayo sila! Kasagaran na kiningh pangatarongan sa atong mga kapolisan! Sa tinuoray lang gyod, dili man ang giingong “undermanned” nila maoyu lihitimo gayong hinungdan ngano nga dili sila maka-perform sa ilang mga katungdanan nga mao ang pagpanakop sa mga traffic violators diha sa atong mga kadalalnan. Sa tinuopray lang gyod, ang katapolan ug kataspika lang gyod ang tiunay nga hinungdan ngano nga hangtod karon miluusag pa gihapon kinin mga motorista ng mga kaskassero diha sa atong mga kalsad. Ako mismo ang buhing testigo ning tanan nga panghitavo diha sa atong mga kadlalanan ning dkabayan. May adlw nga daghan kaayo silang magtapok diha sa mga junctions ug mang-rekisa sa mga lisensiya sa mga mototista.

Apan kadaghanan sa mga adlaw walay plis bisan usa ang nagtikaw-tikaw didto may junctions. Kon aduna man gani ing plis didto, mga duha o tulo, nanghlingkod lang pod ug pnana-awon lamang ang mga mororista nga magpadagan ug pasistrit sa ilang tunod nga way mga helmet. Ang punto mao: nNgano man nga wa may consistency ang pag-implement nila sa mga balaod sa trpiko nga ang balaod wala man mag-ingon nga ilang i-implement kana aton ra sa bulanon? Kon mao kanay ulang batasan, na di gyod ma-syuccessful ang pagpa-implementar sa maong balaod ug ang mga motorista kanila dili na motahod!

Lain mi-react sa atong column sa miaging gula ning atong pamantalaan mao ang atong pagsaway sa mga empleyado nga mga bilyako. Ako ning nadunggan nga reaction sa usa ka buntagong tulumanon sa radyo diin iyang gi-reklamo ang pasgpiot kanilan mga empleyado ilavi na atol sa breaktime sa matag opisina. Matud pa sa caller, ngaonman kunong piotan ang mga empleyado sa ilang mga movements ug nga wla na ba kunoy freedom diay sila nga moadto ug molakaw bisan asa? Ngano man konong sunod-sunodron pa sila...ngano man kuno nga dili man sila saligan sa pagtubag sa ilang mga tagsa-tagsa ka mga kaakuhan?

Fine...apan napamatud-an na...bisan asa karong opisina, nga kadaghanan sa mga empleyado naglakwatsa lamang ug manggawasd sa ilang opisina ug dili man gani mo mahibaw-an kon asa sila mamunta. Kadto lang akong nakita mismo nga mga empleyado nga nang-ingon sa lapyo pang kaudtohon, mao ba kadto ang angay nga buhaton sa mga sulugoon sa atong kagamhahan nga adto mag-opisina sa mga tindahan?

Kon ang gipasaboty sa maong caller mao kanang pamaagi karon nga gisaop sa City Hall nga mao ang pag-instrikto nga pagmonitor sa mga movements sa mga empleyado atol sa takna sa tingtarbaho pinaagi niananng gitawag nila diha ug PISAK...kana sa giingon ko na, maoy tukma ug insakto nga pamaagi aron mapitol ang mga badlongon natong mga empleyado. Kana sab, sa akong panahom, angay nga sagopon sa nagdumala karon diha sa atong Kapitolyo. Ngano ba tuod nga naingon niini ang atong mga empleyado nga nagkassapat na man kaayo? NIadto sa bag-o pa, ilabi ng mga casual pa, hakang buotana kaayo...ldili gani maulahi pag-report sa trabaho. Apan ma-regular na gani, tua na...nag-abusar na. NMora bag wala sila masayod nga ang suweldo nga ilang ginadawat matag kinsena o bulan ba, salapi kana sa mga katawhan nga ila kunohayg gialagaran.

Dili ko moingon nga kanang gisagop nilang Romy Reyes diha sa City Hall nga pagbutang sa PISAK aron monitoron ang movements sa mga empleyado atol sa taskna sa tingtrabaho usa kana ka pamaagi nga perpekto. Apan sa akong pagtuo, sa pakakaron, mao kany effective means nga ma;pakgang ang ilang mga binuang...ilabi na ning matang sa mga empleyado nga gasalig kay duol sila sa dughan sa ilang mga amo. Mao kana ang matang sa mga empleyado karobn nga atong makita sa mga buhatan sa kagamhanan...mga empoleyado nga gausik--usik lamang sa salapi sa mga tawo.

Of course, ang gi-implementar nga strict supervision sa atong mga empleyado diha sa City Hall maingn tang  piot ra kaayo apan makaayo sa atong gobyerno ug sa mga tawo mismo. At least, napahimudsan ra nato ang atong gisuweldo nila ug ang kuwarta nato wala ra nila gilakwatsawatsa! Kon makita mo silang ga-inom-inom lamang diha sa katindahanan o kaha nakit-an mo silang namista atol sa ting-opisina didto sa mga kabarangayan...di kaha moulo sa kapungot ang imong galamhan? Di sad ko mouyon sa gipasabot sa caller nga basin kuno ug atol lang kadto sa breaktime (coffee break) sa ilang mga buhatan maong didto sila sa tindahan! Apan, mag-inom diay sila abi kay breaktime o kaha coffer break na? Ngano, tingutngab na ba diay ug tanduay nianang mga alas nuybe sa buntag....kana kon empleyado na sa kagamhanan ang atong panagsultihan!

Ang punto mao: Kon takna na sa tingtrabaho, atong ipunting ang atong konsentrasyon sa atong mga gimbuhaton ug kinahanglan nga ato gyod kining humanon ug dili langaylangayon. Dili mahimo nga sa takna sa ting-opisina, atua ang pipila ka mga empleyado nagdulag badminton o kaha nangilaw ug talaba didto daplin sa mga bangketa. Angay nga hinumdoman nga atol sa ting-opisina ang tibuok takna sa empleyado ang buhatan nga gialagaran niya maoy tag-iya. Mao kana ang kontrata nga iyang gipirmahan dihang misulod siyag trabaho diha sa atong gobyerno. Wala magsitar ang gobyerno nga sa takna nga siya makatrabaho na, kuhaa niyag pipila ka takna ang iyang pagtrabaho pinaagi sa pag-inom-inom didto sa daplin sa kanto.

Usbon ko, insakto ang pagpiot nilang Mayor Uy ug sa iyang administrador nga si Romy Reyes kabahin ning ilang instriktong pagmonitor sa ilang mga empleyado diha sa City Hall. At least ilang gibuhat ang ilang tahas ug nga sila wala magpabaya sa ilang mga gimbuhaton nga mao ang pagtino kon ang ilang mga empleyado wala ba manikas ug oras sa ilang trabaho diha sa buhatan sa pang-gobyernong dakbayan. Sayop ang caller nga miinsister nga ang pamaagi sama sa gisagop sa panahon ni Hilter kay sa tinuoray lang, kon ang maong pamaagi ang gisagop karon sa City Hall mao lamay sagopon sa mga buhatan sa atong kagamhanan segurado ko nga moasenso ang atong pang-gobyerno ug malikayan ang hilabihan kadako natong magasto kay motakdo na man kini sa tawag sa tukmang pagpanarbaho!

Now is the time nga ang mga empleyado sa atong gobyerno magbaton nianang sense of commitment sa ilang pagpanarbaho. Ila untang itanom sa ilang alimpatakan nga ang pagpanarbaho diha sa mga buhatan sa atong kagamhanan usa ka talagsarong pribilihiyo ug kahigayonan ug dili mahimonga kini tamhangan. Kay kon ugaling ang mga empleyado nga dili makatuman sa mga gimbut-an nga gilatid sa atong kagamahanan, walay katarungan nga magpabilin pa sila sa ilang pagpangatungdanan. After all, daghan pa diha ang mas qualified ug willing nga manarbaho nga dili mahibalong manikas ug oras sa atong gobyerno! (Dipolog Chronicle, Vol.VI No.9)

Greenwich nagkinahanglan dugang mga ‘service crew’

Nagadapit karon si PESO Manager Lourdes E. Pabilona sa gustong mosulod ug trabaho isip mga “service crew” sa pagabuksang sanga sa Greenwich, usa ka fastfood chain, dinhi sa Dipolog nga nagkinahanglan ug dugang mga aplikante.

Kini sumala sa pahibalo gikan sa buhatan sa Greenwich sa kaulohan. Ang mga interesadong aplikante ang kinahanglan nga nagbaton ning mga mosunod: 18 ngadto 22 anyos ang panuigon, nagbaton ug 72 units sa pagtungha sa upat o  lima ka  tuig nga kurso, dunay good  communication skills ug service oriented, ug willing nga motrabaho sa rotating shifts for a minimum of four hours a day.

Ang mga interesadong mo-apply alang ning nasangpit nga kahigayonan sa pagpanarbaho giawhag lang nga moduso personal sa ilang “Application Letter” ug “Biodata” ngadto kang Pabilona sa Public Employment Service Office (PESO) sa buhatan sa Mayor ning dakbayan sa Dipolog sa pinakamadaling panahon.

Ang address sa envelope mao kini: GREENWICH, c/o Mrs. Lourdes E. Pabilona, PESO Manager, Public Employment Service Office, Dipolog City. (Dipolog Chronicle, Vol.VI No.9)

‘Deworming’ sa mga hayop napahigayon

Napahigayon ang  laing serye sa pagpangpurga o “deworming” sa mga hayop o large cattles didto sa Barangay Diwan niadtong Agosto 30 pinaagi sa mga tinugyanan gikan sa Livestock Division sa buhatan sa City Agriculture sa Dipolog.

Kini nasayran sa City Information Office gikan kang OIC City Agriculturist Dionisio C. Mandawe kinsa nangunay gayud sa pagtambong sa nasangpit nga kalihokan. Sumala pa ni Mandawe, kining pagpang-purga sa mga kabaw ug baka gihimo sa ilang buhatan aron kahatagan gayud sa tukmang pagtagad ang kahimsog ning maong mga matang sa hayop isip mga katambayayong sa atong mga mag-uuma dinha sa ilang umahan.

Dugang pa sa hepe sa naasoy’ng buhatan nga angayan gayud nga pagapurgahon kining mga hayop aron magpabilin kining mahimsog ug makalugway pa ug dakong tabang sa pag-uma. Dugang usab nga gibutyag ni Mandawe nga gawas sa pagpangpurga, nanghatag usab sila sa sa mga bitamina alang gihapon ning maong mga matang sa hayop.

Kining maong kalihokan gisugdan niadto pang katapu sang bahin sa bulan sa Hulyo ug hangtud karon nagapadayon pa kini sa uban pang mga barangay dinhi sa dakbayan aron matutokan ang programa sa agrikultura dinhi sa dakbayan nga maoy usa sa mga nag-unang programa nga gipatuman ilawom sa adminis- trasyon ni City Mayor Roberto Y. Uy, dinhi sa dakbayan. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No. 9)

239 kabaw, 131 baka, 21 ka kanding nabakunahan

Mokabat ngadto sa kinati- buk-ang 239 ka mga kabaw, 131 ka mga baka ug 21 ka mga kanding ang nabakunahan sukad gipahigayon kini niadtong tunga-tungang bahin sa bulan sa Hulyo hangtud na ning kasamtangan.

Kini nasayran basi sa talaan nga nadawat sa buhatan sa inpormasyon gikan sa lokal nga buhatan sa agrikultura dinhi sa dakbayan pinaagi ni OIC City Agriculturist Dionisio C. Mandawe. Sigun sa nakutlo gikan ning naasoy’ng talaan, mokabat ngadto sa pito ka mga barangay palibot dinhi sa dakbayan ang malamposong nalugwayan ning nahisgotang serbisyo, nga gilangkoban ning mga mosunod:

San Jose - 68-kabaw ug 18-baka;  Sangkol - 60-kabaw, 29-baka ug 15-kanding; Lugdungan - 14-kabaw ug 11-baka; Dicayas - 4- kabaw ug 16-baka; Sinaman - 28-kabaw ug 19-baka; Diwan - 36-kabaw ug 8-baka; Cayasan - 29-kabaw ug 17-baka; ug Walk-in client farmers  - 13-kabaw ug 6-kanding.

Ang tanan-tanan mokabat ngadto sa 239 ka kabaw, 131 ka baka ug 21 ka kanding. Dugang nga nasayran nga aduna usa’y pipila nga nagagikan sa mga barangay sa Turno, Sicayab, Olingan ug Gulayon ang nagpabakuna sa ilang mga hayop nga sila mismo ang miduol sa buhatan sa City Agriculture,. Matud pa sa livestock division sa buhatan sa agrikul tura, kining maong kalihokan magapadayon dinha sa uban pang mga barangay, depende na lang sa maabot sa supply sa bakuna, aron sa paghatag ug ayuda ngadto sa atong mga mag-uuma dinhi sa dakbayan kinsa maoy nakatabang kanato pinaagi sa paghatag sa igong supply sa mga nagkalain-laing agricultural products dinhi sa atong dapit. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

CSC, DepEd mipasalamat, miila sa tabang sa dakbayan

Ang probinsiyal nga buhatan sa Civil Service Commission dinhi sa lalawigan ilawom sa pagdumala ni Prov’l Director Abdurahman Dalmanis mipaabot sa ilang mainitong pasalamat ngadto kang City Mayor Roberto Y. Uy tungod sa panabang sa naulahi sa mga kalihokan sa CSC dinhi. 

Kining pasalamat ug pag-ila gipaagi sa usa ka sulat gikan sa CSC nga nadawat sa buhatan sa amahan ning dakbayan  Agosto 29. Matud pa nga kining nasangpit nga pagpasalamat ang gihimo sa Prov’l Civil Service Director isip pagpakita sa usa ka matuod nga katambayayong sa kagamhanang lokal ning dakbayan sa paglugway ug serbisyo publiko ngadto sa katawhan.

Kini gipaabot sa Civil Service Commission tungod sa gilugway nga ayuda sa kagamhanang lokal sa dakbayan pinaagi ni Mayor Uy diin nahimong malamposon ang pagpahigayon sa “6th Regional Assembly of the Councils of Personnel Officers sa tibuok Rehiyon 9 niadtong nakalabay nga Agosto 22 hangtud sa 25 didto sa Dapitan City Resort Pavilion, sa dakbayan sa Dapitan.

Dugang pa ni Dalmanis nga tanang mga partisipantes nga mitambong niadtong maong kalihokan nalipay ug nadasig tungod sa pag-host ning naasoy’ng kalihokan. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

DEPED USAB MIPASALAMAT

Mipaabot usab sa ilang dakong pasalamat ang City Schools Division dinhi sa dakbayan, pinaagi ni City Schools Division Superintendent Dr. Walter O. Albos ngadto kang City Mayor Roberto Y. Uy sa Dipolog tungod sa tabang nga gilugway atoll sa medical-dental mission.

Kining maong pasalamat gipaabot sa nasangpit nga ahensiya tungod sa ilang natagamtaman nga ayuda gikan sa dakbayan pinaagi sa pagtabang kanila sa paghimo sa ilang tahas dinha sa pagpahigayon sa tinuig nga Universal Medical and Dental Check-up (UMDC) alang sa pagpalambo sa kahimsog ug nutrisyon sa mga kabataang Pre-schoolers ug Grade I ngadto sa Grade III nga magtutungha dinhi sa mga pampublikong tulunghaan ning dakbayan.

Lakip usab sa gipasalamatan ni Dr. Albos mao ang lokal nga buhatan sa Maayong Panglawas dinhi sa dakbayan ilawom sa pagdumala ni City Health Officer Dr. Cecilio P. Siglos, uban usab sa pipila kinsa miboluntaryo ug nagtambayayong sa paglugway ug serbisyong medikal ngadto sa nasangpit nga institusyon.

Matud pa nga kining maong panagtambayayong tali sa kagamhanang lokal sa dakbayan ug sa City DepEd gilantaw ug gilaoman sa superintendente nga magapadayon pa sa umaabot pang mga katuigan. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

Crime Prevention Week gimando nga saulogon

Gimandoan karon ang tanang mga NAPOLCOM Regional Directors alang sa pagsaulog sa “National Crime Prevention Week” karong tuiga sa unang semana sa Septiyembre.

Sumala pa nga kining maong kamandoan gihimo isip pagsanong sa ika 12th nga kasaulogan sa National Crime Prevention Week pinasubay sa mandato sa Proklamasyon Presidensiyal No. 461.

Alayon ning maong kasaulogan, gi-awhagan karon ang tanang mga ahensiya sa kagamhanan alang sa pagpatuman ug mga proyekto ug kalihokan nga nagatutok ngadto sa pagpakgang sa kriminalidad.

Lakip sa mga kalihokan nga gihan-ay mao ang pagpahigayon ug Kick-off ceremony;  Ugnayan ng Mamamayan at Pulis; Awarding/Recognition of the Outstanding for Best Barangay Peace and Order Committees(BPOCs); Seminar on Crime and Drug Prevention and Control; Radio/TV Guestings, ug sa pagpang-apod-apod ug mga Information Education materials sa mga nagkalain-laing dapit sama sa mga tulunghaan ug  uban pa.

Kini gihan-ay sa NCPW Technical Working Group diin ang pagpatuman niini pagadalhon ngadto sa mga lalawigan ug dakbayan, kalungsoran, lakip na ngadto sa mga kabaranggayan sulod sa tibuok nasud. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

Kadagkoan sa DepEd sa Polanco mipasalamat sa mayor sa Dipolog

Dakung pasalamat ug pagdayeg ang gipabati sa mga magtutudlo ug magtutungha sa Departamento sa Edukasyon, Dibisyon sa Zamboanga del Norte partikular sa Unang Distrito sa Polanco nga gipanguluhan ni District Supervisor Ernie A. Gurdiel, ngadto kang Mayor Roberto Y. Uy tungod sa suporta nga iyang gilugway alang sa kalamposan sa ilang kalihokan sa Communication Arts Festival nga gipahigayon kaniadtong Agosto 29.

Sumala pa, gihangyo sa buhatan sa DepEd ZN District of Polanco I ang serbisyo sa Buhatan sa Impormasyon pinaagi ni Asst.. City Information Officer Pinky Rabino aron molangkob isip chairman sa Board of Judges sa hut-ong sa ilang mga nagkalain-laing gihan-ay nga kalihokan alang sa Communication Arts Festival.

Dugang nahibaloan nga ang pagpadala ni Mayor Uy kang Rabino usa ka dakung suporta nga gipakita niya alang sa programa sa edukasyon. Gani gikahimut-an ang presensiya  sa representante gikan sa kagamhanang lokal sa Dipolog  tungod kay nagpa-ila kini sa usa ka hiniusang kalambigitan sa lokal ug nasyonal nga mga ahensiya sa kagamhanan, sumala ni District Supervisor Gurdiel. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

Tigum sa PHPP gipahigayon

Malamposong gipahigayon ang “Orientation on Philippine Health Promotion Program (PHPP) Healthy Market” niadtong Agosto 29 didto sa Top Plaza Hotel, dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Kining maong kalihokan gipahigayon ilawom sa pagpasiugda sa kagamhanang lokal ning dakbayan pinaagi sa buhatan sa City Health. Kini gitambongan sa mga nagkalain-laing hepe sa mga lokal nga buhatan sa City Government uban usab sa pipila ka mga kawani gikan sa naasoy’ng buhatan sa unahan, sama kanila ni City Health Officer Dr. Cecilio P. Siglos kinsa mihatag sa opening remarks ug si Rosemarie P. Miranda kinsa maoy mipaabot sa mensahe ni City Mayor Roberto Y. Uy.

Atol sa orientation proper, daghanang mga ponto ang gituki nga gilangkoban sa Philippine Health Promotion Program, A Review; Implementing Guidelines for a Healthy Market – A Background; Sanitation code/Market Code (R.A. Eco. Solid Waste Mgt.); Criteria for Market; ug uban pa nga naglambigit sa kalimpiyo ug sanitasyon.

Kahibaloan nga padayon gihapong gitahatagan ug dakong pagtagad sa kagamhanang lokal ning dakbayan ilawom sa administrasyon ni City Mayor Uy ang natad sa kalimpiyo dinhi sa palibot sa dakbayan aron magpabilin kining maanindot nga lantawon ug luwas ang katawhan. Tungod niini, mahimong maka-ani pa kini ug pagdayeg gikan sa mga dumuduong nga mobisita dinhi sa atong dakbayan nga maoy usa sa tulay alang sa dugang pagpalambo sa natad sa turismo dinhi. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

ZNNHS kampiyon sa Population Quiz Show

Migula karon nga nahimong champion ang  Zamboanga del Norte National High School human nakuha ni Fritz Lorenz E. Ortega, ang representante sa nasangpit nga tulunghaan,  ang pinakataas nga puntos atol sa bag-ohay lang nga gipahigayon nga 2006  Divisional Population Quiz Show kaniadtong Agosto 28 tali sa mga tulunghaang sekondarya sa dakbayan.

Si Ortega uban sa tabang sa iyang coach nga si Janette A. Zamoras, nakigtigi sa kauban niyang mga magtutungha gikan sa laing siyam ka mga tulunghaan sa sekondariya nga naglangkob sa Galas National High School, Dipolog City National High School, Gulayon Integrated School, Punta National High School, AQUMAT HS sa Olingan, Sicayab National HS, Andres Bonfacio College ug Cogon National HS.

Ang nakakuha sa ikaduhang lugar mao si Jessa Mae S. Banse sa Galas National HS nga giunongan sa iyang coach nga si Josephine M. Cuenca, ug ang ikatulong dapit nakuha ni Carla May Tubigon sa Punta National HS nga giunongan usab sa iyang coach nga si Joselito Tizon. Nahibaloan gikan ni Leonilo Dalmacio, ang POPDEV officer sa kagamhanang lokal sa Dipolog nga mao usay chairman sa nasangpit nga panagsangka, nga si Ortega maoy mo-representar karon sa Division sa Dipolog ngadto sa rehiyonal nga kompetisyon nga ipahigayon sa wala pa masuta nga petsa ug lugar. 

Dugang nahibaloan usab nga ang naglangkob sa mga Board of Judges sa maong kompetisyon gawas ni Dalmacio, mao sila si Narcisa Ortega ug Dr. Veneranda Calamba isip mga co-chairmen gikan sa DepEd; samtang sila ni Bella Ehidio ug Helen B. Silao naglangkob isip mga miyembro nga gikan usab sa DepEd.

Atol sa gipahigayong hamubo nga programa, mihatag si Dr. Walter O. Albos, ang City Schools Division Superintendent sa Dipolog, sa iyang mensahe alang sa maong kalihokan. Kini inabagan sa Departamento sa Edukasyon sa Rehiyon IX, sa City Schools Division sa Dipolog ug sa Buhatan sa Population Development Office sa kagamhanang lokal sa Dipolog. (Dipolog CIO Press Release, Dipolog Chronicle, Vol.VI No.10)

Gov. Yebes nabalaka sa log smuggling

Miapilar karon ang gobernador sa Zamboanga del Norte ngadto sa mga municipal mayors sa 3rd congressional district motabang ug kampanya sa ilang mga barangay officials nga undangan ang log smuggling sa atong mga primary forest.

Kini ang gipalanog ni Governor Lando Yebes sa dihang nakigtagbo kini sa mga municipal mayors sa 3rd district, atubangan sa report nga nadawat sa iyang buhatan nga mismo ang mga barangay kapitan maoy nagpaluyo sa nagpanghita-bong log smuggling gikan sa nahibiling primary forest sa atong lalawigan sulod sa nasangpit nga distrito.

Gihangyo ni Governor Yebes ang mga mayors nga motabang sa paghangyo sa ilang mga kapitan nga nalambigit sa log smuggling sa mga primary forest sa atong lalawigan nga kini ilang undangan kay kon magapa-dayon ang ilang kalihukan moabot ang panahon nga mahurot gayud ang tanan natong nabiling natural forest. Sa iyang kabahin si Mayor Mariano Candelaria, Jr. sa Gutalac, mibutyag nga kasagaran sa mga gitrans-portar karong kahoy gikan sa ilang lungsod mga planted trees ug nagbatun ug permit gikan sa DENR.

Kon mahinumduman sa miagi ang Provincial Environment and Development Office kon PEDO nakada-kop ug mga kahoy gikan sa usa sa barangay sa Gutalac nga gideklarar nga mga planted trees ug may permit sa DENR, apan sa dihang gisubay kini nasuta nga mga primary trees ang gipangputol ug gihimong pididos.

Adunay dakung kabalaka nga uban sa pagpakig konsabo sa pipila ka opisyal sa DENR magpalusot kini ug mga kahoy nga ilang isyuhan sa permit ug ideklarar nga planted trees apan mga primary trees gikan sa nabiling lasang sa atong lalawigan. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Leon Postigo nagpabiling supak sa TVI

Nagapabilin sa iyang hugot nga baruganan ang lungsod sa Leon Postigo, Zamboanga del Norte sa pagsupak niini sa tinguha sa higanting kompaniya ang TVI nga magmina sulod sa ilang lungsod.

Si Mayor Rolando Tablezo, mitataw nga nagapabiling nagkahiusa silang tanang mga opisyales sa lungsod gikan sa mga sakop sa Sangguniang Bayan hangtud na sa ilang mga barangay officials diha sa pagbabag sa pag-apply karon sa TVI ug exploration permit. Samtang ang mga opisyales sa lungsod sa Jose Dalman lakip na sa Barangay Tamarok nabahin sa ilang mga baruganan kabahin sa pagsulod usab sa TVI sa ilang lungsod aron sa pagmina ug copper, ang Leon Postigo mipahayag nga nagapabiling wala tarug sa ilang baruganan nga supakan ang bisan unsa nga large scale mining nga mosulod sa ilang lungsod.

Matud pa ni Mayor Tablizo wala silay nakita nga maayo nga ikahatag ang operasyon sa large scale mining kon dili kadaut lang unya sa ilang maanindot nga kinaiyahan gikan sa bukid hangtud na sa ilang kadagatan.

Nabalaka sila nga mausik lang unya ang ilang mga pagpaningkamut nga magbatun ug marine sanctuary sa ilang municipal waters ug pagka human mahimong biktima sa polusyon nga idulot sa operasyon sa pagmina gikan sa b bukid. Sumala pa niya dili lang ang ilang kaugalingong municipal waters ang posibling maapektuhan sa polusyon gikan sa pagmina kon dili lakip na ang tibook bahin sa Sindangan Bay ug mga sikbit nga municipal waters sa Salug hangtud na sa Manukan.

Matud pa ni Mayor Tablizo mokabat sa 15,000 square kilometers ang giaplayan sa TVI sa ilang gitinguha nga exploration operations sa Leon Postigo. Labaw nga gikabalak-an karon sa lungsod sa Leon Postigo ang nahibilin nilang lasang ilabi na nga adunay gihimong paghawan karon sa maong lugar nga ilang gituhuan nga tugpahanan ug helicopter sa TVI, diin ug mahinayon gayud ang ilang operasyon sama sa Canatuan sa Siocon ang tanang nagtindog nga kahoy gipang-ungad kay gipatag ang kabukiran aron sa pagkuha sa bulawan.

Miapilar si Mayor Tablizo sa iyang mga kaubang mayors nga unta mosuporta sila sa baruganan karon sa Leon Postigo kay may kongkreto silang nakita nga ehemplo ang nahitabo sa Sipalay sa Negros diin sa miagi mura ug siyudad ang lugar sa dihang nag-operate pa ang pagmina apan karon nga wala nay operasyon mura na ug multo nga lungsod ang nasangpit nga lugar. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Sa Gutalac
Habal-habal drivers tulison na patyon pa

Nahimong paborito karong target sa mga criminal ang mga habal-habal drivers sa lungsod sa Gutalac, Zamboanga del Norte diin ubay-ubay na ang natala nga gipatay human gikawatan sa ilang mga motorsiklo.

Kini ang gipalanog nga kabalaka ni Mayor Mariano Candelaria, Jr. sa Gutalac, tungod sa nagtubong insidente sa kawat sa mga motorsiklo sa habal-habal ug pagpatay sa mga drivers niini.

Matud pa ni Mayor Candelaria karon lang bag-o nakalabay mismo siya ug driver sa habal-habal nga nagbuy-od diha daplin sa dalan nga wala nay kinabuhi ug gitabunan na ug lukay, samtang ang gimaneho niining motorsiklo gikawat na sa mga criminal.

Sumala pa niya kini usa lamang sa mga insidente nga susama niini nga nakapabalaka na karon sa ilang katawhan sa lungsod sa Gutalac. Sa ilang nasayran ang makina sa mga gikarnap nga motorsiklo ginegosyo sa maong mga criminal ug gibaligya para makina sa mga pump boats.

Si Mayor Candelaria mipahayag ug dugang nga naglaraw siya karon nga magpatawag ug tigum sa ilang Municipal Peace and Order Council ug dapiton ang kadagkuan sa military sa ilang lugar para magpahiluna ug mga checkpoints sa pipila ka bahin sa ilang lungsod.

Sumala pa niya kini karon ang daku nga problema nga giatubang sa ilang lungsod kon itandi kabahin sa illegal gambling o kaha illegal drugs. Sa samang bahin gipahibawo usab ni Mayor Candelaria nga wala na gayud makasulod sa ilang municipal waters ang mga purse sieners sukad nga mipakanaug ug pasidaan ang iyang buhatan nga kon mangahas sila kini iyang ipalakag. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Illegal drugs naghitak sa Labason

Wala itago ni Mayor Wilfredo Balais sa lungsod sa Labason, Zamboanga del Norte ang iyang dakung kabalaka nga madiskaril ang mga programa sa ilang lungsod atubangan sa pagkatap karon sa problema sa illegal drugs.

Sa mga pulong nga giluwatan ni Mayor Balais sa gipahigayong Provincial Peace and Order Council meeting didto sa ilang lungsod karong semanaha, iyang gihulagway ang problema sa illegal drugs sa Labason nga “alarming”. Sa samang bahin subling gipalanog ni Mayor Balais ang dugay na niyang hangyo nga butangan ang ilang lungsod ug mga ahente sa Philippine Drug Enforcement Agency o PDEA aron maoy mangulo sa kampanya batok sa illegal drugs sa ilang lungsod.

Matud pa sa mayor nahimutang karon sa kapeligro ang ilang programang Child Friendly Movement tungod sa problema sa illegal drugs nga mikatap karon sa ilang lugar. Samtang ang kapulisan sa Labason mipahayag nga naglisud sila sa pagpahigayon sa ilang buy bust operations batok sa illegal drugs tungod kay ang mga assets nga ilang makuha kauban ra usab sa mga tawo nga maoy nagpaluyo sa negosyo sa shabu sa ilang lungsod.

Sumala pa niadtong Domingo, Agosto 20 may gilusad silang pagronda batok sa illegal drugs apan ang ilang nakuha mao na lamang ang mga kagamitan sa paggamit ug shabu kay tagad nakalighot ang gipuntirya nilang mga suspetsado. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Team DAVID walay pamolitika

Hingpit nga gisalikway ni Konsehal Peter Co ang mga espekulasyon nga ang pagka mugna sa Team DAVID kon Deployment Against Vice in Dipolog gamiton para sa pagpamolitika.

Kini ang direktang tubag nga giluwatan ni Konsehal Co atubangan sa mga espekulasyon nga ang Team DAVID gituyo sa pagmugna para maoy gamiton sa pamolitika ni Mrs. Evelyn Uy kinsa gikatahong maoy mokandidatu pagka mayor sa Dipolog pulis kang Mayor Roberto Uy nga motapos na sa iyang siyam ka tuig nga termino.

Matud pa ni Konsehal Co sa dihang gipanday nila ang ordinansa alang na sa pagmugna sa Team DAVID wala gayud nila mahisguti ug malakip sa tahas niini ang nasangpit nga espekulasyon. Sumala pa sa konsehal kon ugaling kana maoy katuyuan sa pagtukod sa Team DAVID moapil na lang usab sila ug gamit niini para sa ilang pamolitika.

Si Konsehal Co midugang sa pagpahayag nga kon pamolitika man lang gani ang tuyo sa Team DAVID magtukod na lang sila ug Team Goliath para mas daku gayud. Sumala pa sa konsehal ilawom sa orihinal nga proposal sa ordinansa nalakip na sa mamahimong tahas sa Team DAVID ang pagmonitor sa mga balay patigayon sa ilang operasyon sama sa pag-isyu ug mga opisyal nga resibo.

Ang nasangpit nga probisyon sa ordinansa ilaha gayud nga gitangtang kay nakita sa balay balauranan nga dili gayud maayo paminawon nga adunay grupo nga mamahimong magamit sa administrasyon nga dili mosimpatiya sa namunuan sa siyudad. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

‘Dodoy’ myembro na sa LAKAS-NUCD-UMDP

Taliwala sa mga espikulasyon nga andam nang motugpo sa iyang kawo sa natad sa politika dinhi sa Zamboanga del Norte, pormal na nga miha-on sa iyang application pagka myembro sa Lakas-NUCD-UMDP ang batan-ong magpapatigayon ug pilantropo nga si Mr. Rosendo “Dodoy” Labadlabad. Atubangan sa kadagkuan sa partido Lakas dinhi, giduso ni Labadlabad ang iyang aplikasyon ni-adtong Lunes sa hapon, Agosto 21.

Sa dihang gipangutana siya sa mga tigbalita dinhi kon ang iyang gihimo mao nab a ang kompermasyon sa dugay nang gihugon-hugon nga mopapili na siya sa pinakataaas nga posisyon sa ikaduhang distrito sa probinsiya, mapaubsanong miingon si Dodoy Labadlabad nga ang iyang gihimo mao pa lamang ang paglig-on sa iyang tinguha nga mo-apil sa partido.

Ug sanglit aduna ma’y pagasubayon nga proceso ang partido diha sa pagdawat sa bag-ong mga myembro busa igo lamang siya nga maghuwatkon unsa ang aksyon nga maangkon sa iyang applikasyon. Hinoon matod pa niya nga naikag siya sa pag-apil sa partido Lakas sanglit ang mga mimugna niining maong partido naka-uban man niya kani-adto sa pagpakigbisog batok sa kanhi pamuni-ang Marcos.

Gawas niini nag-kasama usab ang ilang panglantaw sa kadagkuan sa Lakas dinhi sa atong dapit alang sa kinabuhi sa katawhan mao nga buot siyang makig uban kanila. Pipila sa iyang ginganlan nga midasig kaniya sa pag-apil sa Lakas mao sila si Mayor Roberto Y. Uy sa Dipolog ug si kanhi Governor Isagani S. Amatong. Dihang gipangutana siya kon unsay iyang sunod lakang pagahimoon, siya nagkanayon nga igo na lamang siya nga maghuwat sa mamahimong resulta sa iyang gidusong aplikasyon ug “Abangan” na lang.

Kabahin sa mga pagdaot nga iyang naangkon ug mga pasangil nga gidahig ngadto kanila, ang batan-ong magpapatigayon ug pilantropo igo lang miingon nga ang Ginoo na lang ang mag-igo kanila ug nga ang iyang gihimo karon isip usa ka pribadong tawo mao lang ang pagtabang sa mga mag-uuma aron molambo sa ilang paghago ug nga makatabang siya nga makatabang siya sa mga nanginahanglan pinaagi sa mga programa nga iyang gipatuman. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Report sa PPO nahulog sa Fallacy of Evasion

Report sa Philippine National Police nga gambling free na ang dakbayan sa Dipolog lakip na sa tibook probinsiya dili katuhuan. Mao kini ang giluwatang pahayag ni Konsehal Peter Co, sa Sangguniang Panlungsod sa Dipolog kinsa miklaro nga mosuporta siya sa pagdumili ug pirma ni Mayor Roberto Uy sa certification sa Dipolog Police nga gambling free na ang dakbayan.

Ang nasangpit nga pahayag sa konsehal maoy nagsilbi niyang reaksiyon sa giluwatan karong report ni Police Provincial Director Senior Superintendent Mario Fermindoza diin halus tanang police stations sa tibook lalawigan uban sa Dipolog ang gipasumitir niya ug certification nga nagdeklarar sa ilang mga lugar nga gambling free diin kini gipapirmahan usab sa ilang mayor,  representante pribadong sector ug sa simbahan.

Sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria sa Ospital ng Kabataan ng Dipolog, Incorporated, si Konsehal Co nagkanayon nga mas mopaluyo ug motuo pa siya sa wala pagpirma ni Mayor Uy sa maong certification nga nagpasabot nga anaa ang illegal gambling dinhi sa atong lugar ug kini nakonpir-mar usab kini gikan sa iyang mga suod nga higala ug ubang sector sa katilingban. Sa certification nga giluwatan sa kapulisan nga naghisgut nga wala nay sugal sa Dipolog mao ra ang kabahin sa Masiao ug Jueteng, diin ang Masiao dugay rang nawagtang samtang wala usab mahitabo nga adunayJueteng sa atong lugar.

Matud pa ni Konsehal Co kon ilang basahon ang certification nga gipagawas sa kapulisan ilabi na kanilang mga abogado naka sentro lamang sa Masiao ug Jueteng ug dili sa Suertres nga maoy napunting sa pangutana karon sa publiko lakip na sa Statement of Concern sa Diocese of Dipolog.

Si Konsehal Co midugang sa pagpahayag nga ang katingalahan ngano nga dili mao ang suertres maoy gihisgutan sa certification. Gihulagway ni Konsehal Co nga ang gibuhat karon sa Police Provincial Office mao ang fallacy of evasion, diin ang gipangita sa mga tawo nahasulod sa pangutana kon aduna bay suertres, apan ang nahimong tubag sa kapulisan sa lalawigan.

Karong buntaga gikatakdang tukion sa emergency meeting sa Provincial Peace and Order Council ang isyu kabahin na sa illegal suertres atubangan sa giluwatang Pahayag sa Kabalaka sa Diocese of Dipolog didto sa lungsod sa Labason uban sa mga mayors ug hepe sa kapulisan sa mga kalungsuran sa 3rd congressional district sa Zamboanga del Norte. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Baliguian wala nay droga mga users nangapobre na

Gideklarar ni Mayor Gani Esmali sa lungsod sa Baliguian, Zamboanga del Norte nga wala nay problema sa illegal drugs sa ilang lungsod kay nanga pobre na ang ilang mga drug users.

Gihulagway ni Mayor Esmali nga tungod sa krisis nga nasinati karon diin naglisud sa kuwarta ang mga katawhan nahunong usab ang pagpamaligya sa illegal drugs sulod sa ilang lungsod. Sa samang bahin gibutyag ni Mayor Esmali nga adunay nagmina karon sulod sa ilang lungsod ug mipahibawo sa iyang buhatan nga nagbatun na sila ug pagtugot sa gobernador.

Sa iyang kabahin si Governor Lando Yebes mitataw nga wala siyay gihatagan ug permit para sa pagpahigayon ug pagmina sulod sa Baliguian. Giklaro sa gobernador mao kini gusto niyang nga mapahunong ang ilang operasyon sa mining nga migamit sa iyang pangalan nga wala magbatun ug tukmang permiso gikan sa gobyerno.

Gimandu sa gobernador ang pagdakup sa mga tawo nga maoy nagpaluyo sa pagpahigayon sa maong illegal operation sa pagmina sa mga kalungsuran. Kinahanglang mapahu-nong ang operasyon sa illegal mining kay alkansi ang kagamhanan niini sanglit wala kini magbayad sa tukmang buhis ug panahon nga adunay mahitabong mga polusyon tungod sa ilang operasyon walay malakag ang kagamhanan. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Biktima sa tidal wave hatagan ug shelter allowance sa kapitol

Mohatag karon ug shelter allowance ang kagamhanang probinsiyal sa tanang nahi-mong biktima sa nahitabong tidal wave sa miaging mga semana sa Agosto.

Kini ang gipahibawo ni Governor Lando Yebes, kinsa nagkanayon nga ang tanang mga nalista nga biktima sa maong tidal wave gikan dinhi sa Dipolog hangtud na sa mga kalungsuran ang magpa-kadawat sa maong shelter allowance. Ang maong shelter allowance, matud pa sa gobernador maglangkub na sa mga nipa, lansang ug kahoy para mapabarug ug balik kadtong mga pinuy-anan nga hingpit nga nabungkag human maigo sa tidal wave o kaha makomponi kadtong mga nakasinati usab ug danyos.

Sa sayu pa ang Provincial Social Welfare Development Office uban sa Community Development Assistance Unit ang nanghatag ug mga relief goods ngadto sa mga nahimong biktima sa maong tidal wave. Sa nahibaw-an dinhi sa dakbayan sa Dipolog pipila sa mga biktima sa tidal wave particular na sa Sicayab ang gidid-an na sa siyudad nga makakonstrak ug balik sa ilang mga pinuy-an sa mga lugar nga gitindugan sa ilang mga panimalay nga nabanlas sa dagkung balud. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Katipunan butangan ug shuttle ferry service

Gikatakda nang pagati-man-an karong buwana ang usa ka kasabutan tali sa kagamhanang local sa Katipunan, Zamboanga del Norte ug sa usa ka shipping company para sa pagbatun ug shuttle ferry sevice tabuk sa Oriental Negros.

Kini ang gipahibawo ni Governor Lando Yebes, diin ang maong ferry service giplanohang modunggo sa Barangay Tambo, Katipunan gikan sa lungsod sa Siaton, Oriental Negros. Sa sayu pa ang Asian Marine Transport Corporation ang operator sa Super Shuttle Ferry mipahibawo na sa buhatan ni Mayor Roberto Uy nga ang ilang kompaniya andam na mobiyahe sa rota Siaton-Dipolog para sa ilang roll-on, roll-off shuttle ferry service.

Para sa gobernador mas nindot nga duha ka lugar sa lalawigan ang magbatun sa Roll-on. Roll-off shuttle ferry service tali sa Dipolog ug lungsod sa Katipunan kay mas nindot ug adunay panagkompetensiya. Sa kabahin sa Katipunan, matud pa sa gobernador, gipalit na niini ang usa ka pribadong lote sa Barangay New Tambo nga maoy kasagarang dungguanan ug mga barge nga maoy gipa-lambo karon aron diha usab modunggo ang gitinguhang shuttle ferry service gikan sa Siaton, Oriental Negros.

Sa kabahin sa Dipolog ang suwat gikan sa Super Shuttle Ferry gipatun-an pa sa Sangguniang Panlungsod kay daghan pang kuwang karon sa Dipolog City Port sa Galas ilabi na sa iyang gikina-hanglang inprastraktura. Sumala pa ni Governor Yebes sama sa lungsod sa Barili sa lalawigan sa Sugbu ang ilang pantalan nagsugod sa usa ka yanung ramp lamang diha sa baybayon diin ang barge mamahimong makadahik paingon sa daplin hangtud nga nakabatun sila ug tukmang pantalan.

Susamang sistima ang pagasagupon sa lungsod sa Katipunan para makasugod na ang shuttle ferry service. Gipasabot sa gobernador nga kini may kalambigitan na sa naha-unang panagtasabut nila tali kang Governor Arnaiz sa Oriental Negros sa sayung bahin ning tuig sa dihang mibisita kini sa lungsod sa Katipunan. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

Peace and Order Council Meeting gipahigayon

Mipatawag kaniadtong Lunes, Agosto 21, 2006 ug usa ka emergency meeting si Governor Rolando Yebes sa ,ha miembro sa Peace and Order Council sa 10 ka mga mayor ug mga hepe sa tersiro distrito ning lalawigan nga gipahigayon didto sa lungsod sa Labason ning lalawigan.

Gipatawag ni Gov. Yebes ang tanang mga miembro aron mahatagan ug katin-awan ang migulang isyu sa Diocese of Dipolog nga gipanguluhan ni Msgr. Jose Manguiran nga grabe na gayod ang illegal nga sugal sa mga kalungsuran dinhi sa Zanorte. Si Yebes, isip chairman sa Provincial & Peace and Order Council, gimanduan karon si PSSupt. Mario Fermindoza sa ZN-Provincial Police Office nga ihunong na gayod ang operasyon sa illegal gambling dinhi sa lalawigan tungod kay nakahatag kini ug maot nga dungog sa probinsiya ug nakaapekto usab sa mga katawhan nga buot mangyawat pinaagi sa pagtaya niini matag adlaw.

Base sa mga certification sa illegal gambling free activity kasagaran sa mga mayor ang nanghimakak kini nga walay illegal nga sugal sa ilang lung-sod, apan sa ilang mga reports adunay mga illegal nga operas-yon sa illegal number games. Ang mga mayor sa tersiro distrito ang giumanduan kini sa gobernador nga ipamo-nitor gayod ang mga respon-sableng fancier aron masi-kop kini sa mga kapolisan aron mahunong na ang illegal nga sugal.

Base usab sa illegal fishing, wala nay por siegners ang mingsulod sa Triple SB area apil na niini ang Labason, Gutalac ug Leon Postigo tungod sa padayon nga kampanya sa mga mayor ug kapolisan nga tutokan ug sikupon ang mga por siegners nga gikan sa laing dapit sama sa dakbayan sa Zamboanga ug Basilan.

Si Mayor Jesus Lim sa Salug ang presidente sa League of Miunicipalities sa Zanorte ang nanawagan usab sa mga mayor nga kinahanglan maghiusa ang tanang mga mayors ning lalawigan diha na sa pagpahu-nong sa illegal gambling, drugs, fishing, logging ug mining sa probinsiya. Gikataho sa mga chiefs of police nga ang mga finaciers ang nagagikan kini sa lungsod sa Ipil, Zamboanga Sibugay, Ozamis ug Dipolog. Matod pa ni PSSupt. Fermindoza nga mokabat sa 2 milyones ka pesos na ang kinatibuk-ang remittance matag adlaw sa Swertres dinhi sa Zanorte, human usab nga aduna nay mid-day draw sa maong dula diha sa national television ug kini nakapaalarma sna sa kagamhanan ilabi na ni Gov. Yebes ug sa pamilyang Kalosjos diin nahilambigit na ang ilang mga pangalan nga mao kunoy nagpaluyo sa maong illegal nga sugal.

Nunot niini, ang PPOC sa pagpangulo ni Gov. Yebes ang mihimo karon ug lakang uban sa 10 ka nga mayor ug hepe sa tersiro distrito nga ihunong gayod ang mga illegal nga sugal, fishing, logging ug mining tungod kay mismo ang mga katawhan ang maoy naapektuhan ug naalaot niini. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

ZANORTE MOHATAG UG MGA INCENTIVES SA AIR ASIA KON BIYAHE SA DIPOLOG–KOTA KINABALU, MALAYSIA

Gipahibawo sa kagamhanang probinsiyal sa Zamboanga del Norte nga andam kining mohatag ug mga insentibo motabang pa sa pagpangayo ug dugang pabor gikan sa nasudnong kagamhanan kon mohinayon sa pagpabiyahe sa ilang abyon ang Air Asia sa rota Kota Kinabalu, Malaysia ug direkta sa dakbayan sa Dipolog.

Kini ang gipahayag ni Governor Lando Yebes human sa biyahe niini sa Malaysia karong bag-o. Matud pa sa gobernador sa kasamtangan nangita karon ang Air Asia ug lugar dinhi sa Mindanao para katugpahan sa ilang abyon gikan sa Kota Kinabalu.

Sumala pa ni Governor Yebes, anaa na sa laraw sa maong airline company sa Malaysia nga magbutang ug biyahe Kota Kinabalu-Zamboanga City. Sa pagka hibawo niya kabahin niini, matud pa sa gobernador siya maglangay sa pagkombinsir sa mga kadagkuan sa Sabah, Malaysia ug sa maong airline company nga kon sa Zamboanga City sila motugpa tua na sila sa tumoy ug malayo sa dakung merkado diin maglisud na sila sa pagpalapad sa ilang operasyon.

Busa iyang gitanyag ang Dipolog Airport nga maoy tukma nga lugar tugpahan sa abyon sa Air Asia kay kini dali nga maabot sa ubang lugar sa Mindanao ug duol usab sa mga probinsiya sa Visayas. Kon modisidir gayud ang Air Asia nga motugpa sa Dipolog Airport, gipasalig ni Governor Yebes nga siya mismo maoy mangunay sa paghangyo kang Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nga hatagan ang mga pasahero mosakay sa maong abyon gikan sa Dipolog paingon sa Malaysia nga sila exempted sa travel tax.

Sa pagka karon ang pletihan sa eroplano gikan sa Clark International Airport paingon sa Kota Kinabalu anaa lamang sa duha ka libu ka pesos, apan ang gipaningil sa gobyerno nga travel tax mokapin pa sa tulo ka libu ka pesos. Gawas niini hayan, matud pa ni Governor Yebes mangayo usab siya ug exemption para sa entrance ug clearance sa ilang mga eroplano sa Air Transportation Office.

Gipahibawo usab sa gobernador nga sa mosunod nga mga buwan naglaraw nga mosuroy sa atong lugar ang usa ka taas nga opisyal sa Malaysia para kahisgutan ang planong rota sa eroplanong Air Asia. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 49)

“Husto na ang akong pag serbisyo sa lalawigan sulod sa 15 anyos gobernador sa Zamboagna del Norte. Dili na ako mokandidato kon dunay piniliay karong 2007.” Matod sa gipasabot mga pulong ni knahi Gov. Gani Amatong nga gipahungaw karong bag-o sa ilang kaugalingong radio station.

Kini segurado katuhoan kay atong mahinumdoman “de prinsipyo si Amatong kon motaho publiko. Sahi, ka lahi kang Rep. Matoy Barinaga nga magminarokoy pangutan-on. Maglisod ang mga karaang political analyst pag sikop sa kamatuoran gikan kaniya kay danlog sama sa kasili.  Kon pangutan-on tubagon silag tinanghaga pasumbingay kanunay nga malisod hubaron.

So congratulations diha kanimo kanhi gov. Amatong.  Sa katapusan, nakit-an nimo ang kamatuoran, akseptado ka na nga mopahulay balik pagka pribadong lungsoranon. Magpasalamat ka sa imong “radar” nga mitug-an pagsayo kanimo, nga kon mokandidato ka pagbalik, mahimo unya kang kandidato nga kolokoy, kay ang imong mga kanhi lideres, tig-a nga mga suporter nakakita nag laing landong kasilongan. Mahadlok ka nga mag-inusara nga magtikaw-tikaw nga walay malingi bisan asa kay wala nay moduol.

Husto usab si “last termer” City mayor Berto Uy pagsulti sa iyang ig-agaw Mr. Franklin Lim, ang horobling negosyanti sa tibook lalawigan, nga iyang gitug-anan nga dili siya mokandidato pagka gobernador batok kang incumbent Gov. Rolando E. Yebes. Hibalo siya nga si Yebes suportado sa Jalosjos Power.  Kaha dili malimod ni bisan kinsa sa kadaghan sa iyang sinako nga salapi ikapamalit butos, pero siya mismo nasayod nga mag unsa ang kadaghan sa imong salapi, kon kini dili makalihok kay pugngan sa Jalosjos Power nga nagpabilin sumbanan-taksanan karon sa kalihokan sa bisan unsa nga piniliay.

-oo0oo-

The R & R Subd. Residents Association (RRSRA) of sitio Paraiso, Galas, Dipolog City and the Gagmay Kristohanong Simbahan (GKS) o Basic Eclessal Community, sitio Paraiso-Tolda 2 contributed a little amount to a brother resident Mr. Edwardo “Eddie” B. Sumalpong as a little aid for his travel and general check-p of his present ailment in Dumaguete City.  Mr. Sumalpong needs expertise to determine fully his liver ailment.  To me the instant action of the members of (RRSRA) is laudable, rare and original. The little help is an inspiration to give him strength  and consolation that he is not alone at this time of his suffering.  It followed the words in the Bible” “Whenever we have the opportunity, we should do good to everyone. Whenever you possibly can, do good to those who need it. Never tell your neighbor to wait tomorrow if you can help them now.” Our informant is Mr. Benjamin C. Sia, PRO.

The officers of RRSRA Pres. Mr. Emmanuel F. Agpasa, Vice pres. Mr. Arnel L. Parinas, Sec. Mrs. Lovely E. Mier, Treas. Mr. Danilo R. Lado, Auditor Mr. Vicenta Mesiona, PRO Mr. Benjamin C. Sia, Business & Social Manager  Mr. Marix Alanquihan & Engr. Jose Eric C. Mier, Sgt at Arms Mr. Edwardo B. Sumalpong & Mr. Cicero D. Binghay, Jr., Advisers Mr. Conceso Murro, Miss Alfreda Calamba and Mrs. Fabiola Sia, Muse Miss Aimee Digal, Prince Charming Mr. Nene Belonghelot.  Officials of Gagmay Kristohanong Simbahan (GKS) Chairman – Miss Estrellita Porlas, Sec. Mrs. Thelma Ranosa, Treas. Miss Vicenta Messiona and Auditor Mrs. Fabula Sia.

Bitaw, nganong karon ang labing mahinungdanon pagpahungaw sa atong gugma o pagtabang?  Kay wala kitang tanan mahibalo kon kanus-a kita adunay kahigayonan.  Ang panahon idlas nga nagalihok matag karon ug unya.  Ang tawo mamatay.  Walay garantiya ang ugma.  Kon gusto kang motabang o mopahungaw sa imong gugma buhata karon dayon.  “The best use of life is to love.  The best expression of love is time.  The best time to love is now.” (Press Freedom, Vol. XVIII No. 50)
 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3^rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

Tabang gikan sa Celecious Foundation
Zanorte Cooperative Hospital Nagbaton na karon ug CT Scan

Isip tabang sa mga pasyenti nga Dipolognon ug Zanorteans nga dili na gikinahanglan moadto pa sa mga lagyong lugar aron magpasubay sa nangagupok nilang kabukogan o kaha kaugatan, ang Celecious Foundation mibutang karon ug CT Scan sa Zamboanga del Norte Cooperative Hospital sa Turno ning dakbayan sa Dipolog.

Si Venus Celecious-Yap, usa ka Dipolognon ug maoy Presidente sa Celecious Foundation namahayag nga ang ilang pagbutang ug CT Scan sa Cooperative Hospital dako kayo ug ikatabang sa mga katawhan nga nanginahanglan niining matang sa moderno ug high tech nga kagamitan nga dili na gikinahanglan moadto pa sa mga lagyong dapit nga maoy makahatag sa kahasol ug gasto sa transportasyon. Gawas nga makatabang sila sa mga katawhan nga maoy direktang makabenipisyo niini, nakatabang usab sila sa maong kooperatiba nga tambalanan.

Mokabat sa dyes milyones ka pesos ang kantidad sa maong CT Scan. Matud niya, wala na baliha sa ilang foundation bisan sa kamahal sa maong equipment machine basta lang kay sila makatabang sa mga tawo nga nagkinahanglan niini.

Sumala pa niya, ang Zanorte Cooperative Hospital maoy iyang napilian nga butangan sa maong kagamitan tungod kay iyang nakita nga “will organise” ang maong kooperatiba ilabi na sa kabahin sa mga doctors nga nagserbisyo niini. Iyang gipasabot nga sa wala pa siya makadesider sa pagbutang ug CT Scan sa Cooperative Hospital, iya pa una gisuroy ang tanang tambalanan dinhi sa Dipolog lakip na ang Provincial Hospital. Iyang gipasabot nga wala niya gibutang sa Provincial Hospital ang maong ekuwipo kay kini gipadagan sa gobiyerno nga kayang makapalit sa maong butang. Matud niya, isip usa ka private practiotioner gikan sa private sector, mas gusto niya nga makatabang sa usa ka pribadong negosyo.

Si Mrs. Venus Celecious-Yap nga usa usab ka health practiotioner sa laing lugar mipasabot nga ang CT Scan usa ka matang sa kagamitan nga makita ang tanang imahe nga parti sa lawas. Kini nga diagnostic machine maoy kasagaran gamiton sa mga nahimong biktima sa vehicular accident kay makita man kon asa nga parti sa lawas ang nabali o kaha napundo nga dugo busa dali rang matambalan ang usa ka pasyenti. Iyang gipasabot nga dunay dakong kalainan ang Ex-Ray ug CT Scan. Ang Ex-Ray nag-specialise lamang sa bukog apan karaan na nga matang sa machine, apan ang CT Scan, usa ka high technology nga makakita sa bisan unsang parti sa atong lawas.

Matud ni Yap, human niya masubay ang tanang tambalanan, iyang personal nga kabobot-on miduol sa Zanorte Cooperative Hospital aron hangyuon nga diha ibutang ang maong ekuwepo. Iyang gipasabot nga dili negosyo sa foundation ang pagbutang sa maong machine atubangan sa kamahal niini. Tuyo niya nga makatabang sa taga Dipolog nga dili na makagasto ug dako ngadto sa layo nga lugar aron magpa CT Scan kay kini pabayran sa barato lamang nga kayang maabot sa tanan.

Usa ka Memorandum of Agreement ang ilang pagatiman-an tali Celecious Foundation ug Zamboanga del Norte Cooperative Hospital. Sa MOA, ang Celecious Foundation dili ilawom sa pagbuot ug control sa rules and by laws sa kooperatiba diin ang machine mag-operate sumala lamang diha sa nakabutang sa kontrata nga ilang pagatiman-an.

Matud ni Mrs. Yap, ang foundation maoy magbuot sa rate schedule o bayranan ug mipasalig nga “very competitive” nga mas barato lamang kon ikumpara sa silingan nga lugar sama sa Oroquita o kaha Ozamis.

Nagplano usab ang Celecious Foundation nga magbutang ug ICU sa Cooperative Hospital aron mahimo na kining usa ka tertiary hospital gikan sa pagkakaron nga secondary hospital. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 50)

Surplus Equipment sa PEO gibaligya ni Engr. Ochotorena

Gipahibawo ni OIC Provincial Engineer Ramon Ochotorena nga gibaligya na nila ang mga ekipos nga gipalit sa miaging adminis-trasyon niadtong tuig 2003 nga pulos mga surplus kay pulos na guba usa na lay gadagan.

Kini ang gibutyag ni Engr. Ochotorena atubangan sa daghanang hangyo gikan sa mga barangay officials nga mogamit sa ekipo sa probinsiya para sa ilang mga proyekto sa barangay sa matag adlaw’ng Sabado ug Domingo.

Ang nasangpit nga ekipos mobalor ug P56 milyones ka pesos nga gipalit sa kanhi gobernador sa tuig 2003 nga pulos surplus ug pulos usab gubaon sa dihang gideliver sa mga supplier apan sa gihapon padayon nga gibayran. Matud pa ni Ochotorena usa na lay nahibiling nagdagan sa maong mga ekipo nga gipalit sa miagi busa nadisidihan nila nga ibaligya na lang kini kay nagkadaku ang gastu sa probinsiya sa pagmintinar sa maong mga ekipo.

Kahinumduman ang maong mga surplus equipment nga gipalit sa panahon ni kanhi Governor Isagani Amatong ang giimbestigar sa Sangguniang Panlalawigan ug nasuta nga nagbatun ug daghanang depekto ang nasangpit nga transaksiyon sama sa pagpalsipikar sa mga pangpublikong doku-mento aron makalusot lamang ang pagbayad sa maong mga ekipo.

Sa nakita sa Sangguniang Panlalawigan gawas sa nahitabong overpricing sa presyo sa maong mga ekipo kini padayon nga gibayran sa kanhi administrasyon bisan nakita na nga sa pagdeliver pa lamang guba na ug dili magamit sigun sa records sa Motor Pool Division sa Provincial Engineering. Sa resulta sa imbestigas-yon sa Sangguniang Pan-lalawigan girekomendar niini ang pagpasaka ug kasong criminal batok sa kanhi goberna-dor ug ubang mga opisyales sa iyang adminis-trasyon nga adunay kalambi-gitan sa nasangpit nga anomalosong transaksiyon.

Sa samang bahin gipahi-bawo usab ni OIC Provincial Engineer Ochotorena nga naglaraw sila karong ilisan nila ang mga ten wheeler nga dump truck nga Volvo kay sa nahimo nilang kasinatian kini maoy nakatampo sa pagka guba sa mga dalan sa barangay tungod sa ilang kabug-at. Maoy laraw nila karon nga mopalit na lang ug mga six wheeler dump trucks kay sayun ra makalusot-lusot sa mga barangay roads sa panahon nga gamiton ang pagsirbisyo niini sa mga barangay para sa nagkadaiya nilang mga proyekto.

Sa samang bahin gipahibawo usab ni OIC Provincial Engineer Ochotorena nga may gisagup sila karong sistima alang na sa pagamit sa mga ekipo sa mga barangay. Aron sa pagsiguro nga walay barangay mapihig ang pagpananghid sa paggamit sa mga ekipo sa probinsiya panahon sa adlaw’ng Sabado ug Domingo diha sa mga proyekto sa barangay gipaagi na nila sa mayor sa lungsod kinsa mao nay ilang gitahasan moschedule sa maong mga ekipo.

Giangkon ni Engr. Ochotorena nga dili usahay malikayan nga adunay mga operators nga mamili ug mga barangay nga maoy gusto nila sirbisyohan ilabi na kadtong kugi mopakaun kanila panahon sila magsirbisyo. Gihangyo ni Ochotorena ang mga kapitan nga sa higayon moabot sa ilang barangay ang paggamit sa ekipo sa probinsiya sila ang moabaga sa suweldo sa operator ug krudo sa ekipo. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 50)

Kapitanes sa Rizal naningil

Nabuthan sa reklamo sa mga barangay kapitan sa lungsod sa Rizal, Zamboanga del Norte si OIC Provincial Engineer Ramon Ochotorena ngano nga hang-tud karon wala pa maimple-mentar ang ilang mga proyekto sa barangay.

Kini ang gipahungaw sa mga barangay kapitan sa Rizal sa gipahigayong consultative dialogue sa buhatan ni Governor Lando Yebes diin ang nangatubang mao si Provincial Attorney Jes Gal Sarmiento, Jr. Sa nasaksihan si Kapitan Felix Albon sa Barangay Nangka sa Rizal maoy kusga-nong mibirada batok kang OIC Provincial Engineer Ochotorena kabahin na sa ilang mga proyekto sa barangay nga gisaad ni Governor Lando Yebes ug Vice Governor Francis Olvis nga pabiling wala pa masugdi sa pagtrabaho ang uban.

Si Albon uban sa iyang mga kaubang kapitan nga maoy kugi nga migisa kang Ochotorena nagbilin pa ug mga bahad sa ilang mga giluwatang pahayag nga daw naghulga sa kasamta-ngang administrasyon ilabi na nga duol na ang eleksiyon. Sa nasayran ang gireklamo ni Kapitan Albon mao ang iyang project nga water supply system kansang tinubdan masudlan ug asgad nga tubig sa dagat.

Iyang giakusar si Ochoto-rena nga wala motuman sa ilang gikasabutan kabahin na sa pagamit sa ekipo. Sa iyang kabahin si OIC Provincial Engineer Ochotorena mitubag particular na sa kahimtang sa proyekto ni Albon sa Nangka nga kon nakah-inagbo kini karon ug problema ang mabasol niini mao ra mismo ang kapitan kay sulod sa tulo ka higayon gipabalhin-balhin niini ang nahimutangan sa proyekto ug gitambagan pa nga dili kini ibalhin-balhin kay kini ray makahurot sa pundo nga gipahat para sa iyang gipangayo nga proyekto.

Sa samang bahin gipahiba-wo ni Ochotorena nga karon adunay dugang unom ka proyekto sa barangay para sa Rizal ang giduso na ngadto sa budget para kapahatan sa tukmang pundo. Gipasalig ni Ochotorena nga ang maong mga proyekto humanon sa pagtrabaho sa Provincial Engineering sa dili pa motapos ang tuig 2006. Samtang sa nahibiling walo ka barangay sa Rizal nga wala pay mapahati ug pundo ang proyekto gipasalig ni Engr. Ochotorena nga sa unang quarter sa tuig 2007 ang maong mga proyekto maoy sugdan na usab sa pagpatuman. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 50)

Peace and Order Council meeting gipahigayon

Mipatawag kaniadtong Lunes, Agosto 21, 2006 ug usa ka emergency meeting si Governor Rolando Yebes sa mga miembro sa Peace and Order Council sa 10 ka mga mayor ug mga hepe sa tersiro distrito ning lalawigan nga gipahigayon didto sa lungsod sa Labason ning lalawigan.

Gipatawag ni Gov. Yebes ang tanang mga miembro aron mahatagan ug katin-awan ang migulang isyu sa Diocese of Dipolog nga gipanguluhan ni Mssgr. Jose Manguiran nga grabe na gayod ang illegal nga sugal sa mga kalungsuran dinhi sa Zanorte. Si Yebes, isip chairman sa Provincial & Peace and Order Council, gimanduan karon si PSSupt. Mario Fermindoza sa ZN- Provincial Police Office nga ihunong na gayod ang operasyon sa illegal gambling dinhi sa lalawigan tungod kay nakahatag kini ug maot nga dungog sa probinsya ug nakaapekto usab kini sa mga katawhan nga buot mangyawat pinaagi sa pagtaya niini matag adlaw.

Base sa mga certification sa illegal gambling free activility kasagaran sa mga mayor ang nanghimakak kini nga walay illegal nga sugal sa ilang lungsod, apan sa ilang mga reports adunay mga illegal nga operasyon sa illegal number games. Ang mga mayor sa tersiro distrito ang gimanduan kini sa gobernador nga ipamonitor gayod ang mga responsableng finacier aron masikop kini sa mga kapolisan aron mahunong na ang illegal nga sugal.

Base usab sa illegal fishing, wala nay por siegners ang mingsulod sa Triple SB area apil na niini ang Labason, Gutalac ug Leon Postigo tungod sa padayon nga kampanya sa mga mayor ug kapolisan nga tutokan  ug sikupon ang mga por siegners nga gikan sa laing dapit sama sa dakbayan sa Zamboanga ug Basilan. Si Mayor Jesus Lim sa Salug ang presidente sa League of Municipalities sa Zanorte ang nanawagan usab sa mga mayor nga kinahanglan maghiusa ang tanang mga mayores ning lalawigan diha na sa pagpahunong sa illegal gambling, drugs, fishing, logging ug mining sa probisnya.

Gikataho sa mga chiefs of police nga ang mga financiers ang nagagikan kini sa lungsod sa Ipil, Zamboanga Sibugay, Ozamiz ug Dipolog. Matud pa ni PSSupt. Fermindoza nga mokabat sa 2 milyones ka pesos na ang kinatibuk-ang remitance matag adlaw sa Swertes dinhi sa Zanorte, human usab nga aduna nay mid-day draw sa maong dula diha sa national television ug kini nakapaalarma na sa kagamhanan ilabi na ni Gov. Yebes ug sa pamilyang Jalosjos diin nahilambigit na ang ilang mga pangalan nga mao kunoy nagpaluyo sa maong illegal nga sugal.

Nunot niini, ang PPOC sa pagpangulo ni Gov. Yebes ang mihimo karon ug lakang uban sa 10 ka mga mayor ug hepe sa tersiro distrito nga ihunong gayod ang mga ilegal nga sugal, fishing, logging ug mining tungod kay mismo ang mga katawhan ang maoy naapektuhan ug naalaot niini. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

TLC nahidangat napod sa Katipunan ug Roxas

Way hunong gayod ug way gipili usab ang mga barangay sa nagkalain-laing lungsod sa dakbayan sulod ning lalawigan sa Zamboanga del Norte ang nakabenipisyo sa serbisyong Tabang ni Lando sa Communidad kon TLC-medical ug dental outreach program nga gitunol sa kasamtangang administrasyon ni Governor Rolando Yebes.

Napamatud-an nga bisan pa man sa nakalabay’ng eleksyon ang gobernador sa probinsya kini pildido didto sa may barangay Mias sakop sa lungsod sa Katipunan ug barangay Nabilid sakop sa Roxas apan ang mga naasoyn’g dapit ang kini gilugwayan gihapon sa maong programa. Niadtong nakalabay’ng Huwebes ug Biyernes ang mga molopyo sa naasoy’ng barangay ang nakapahimulos sa libreng konsultasyon, pagpangibot sa daut nga ngipon, pagpanuli, milk feeding program ug libreng pagpang-apud apod sa mga tambal.

Gipangunayan gayod sa mga personahe sa mga nagkalain-laing buhatan sa kagamhanang probinsyal sama sa Provincial Health Office sa pagpangulo ni Provincial Health Officer Dra. Carmencita Icao; Provincial Nutrition Office; buhatan sa Agrikultura ug ingon man sa Community Development Assistance Unit kon CDAU ubos sa pagpangulo ni Mr. Ronilo Pacilan.

Sila si Mias Brgy. Captain Cesar Lañioso ug Nabilid Brgy. Captain Gilberto Lugatiman mipabati sa dakong pagpasalamat ngadto kang gobernador Lando Yebes tungod kay wala gayod gihikaw ang maong programa sa ilang barangay nga bisan pa man ang gobernador kini pildido. Tataw gayod nga makita nila ang tiunay ug sinserong pagpangalagad ni Governor Lando Yebes nga diini walay pagpihik ug walay sambog sa pamolitika.

Niining semanaha, ang TLC adto na usab kini ipahigayon sa nagkalain-laing barangay sa lungsod sa Tampilisan ning lalawigan. Ang gobernador sa probinsya ang wala kini nagdumot, way pagpihig sa iyang pagpanerbisyo patas ang tanan bisan pa man pildido sa ubang mga barangay sa nagkalain-laing kalungsuran ug dakbayan ning lalawigan sa Zamboanga del Norte apan andam kanunay moserbisyo sebo usab sa iyang panultihon nga “Una sa tanan ang katawhan. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

Gulayon Integrated School nakadawat bag-ong school building

Ang Gulayon Integrated School sa barangay Gulayon, ning dakbayan sa Dipolog ang nakadawat kini ug usa ka pre-fabricated school building nga nagkantidad ug 930 mil ka pesos.

Ang pahat sa maong proyekto ang gikan kini sa 20% Economic Development Fund sa kagamhanang probinsyal pinanguluhan ni Gov. Lando Yebes ug Vice Governor Francis Olvis. Ang maong proyekto ang gikalipay kini sa mga magtutudlo ug mga estudyante sa maong tulunghaan lakip na usab ang mga barangay opisyales sa Gulayon.

Si Kapitan Rodrigo Bolando ang namahayag nga walay bulok sa politika ang pamunuan karon ni

Gov. Yebes bisan pa man wala makahatag ug makabungog nga boto ang maong barangay sa niaging piniliay, apan ang gobernador ang wala kini maglantaw sa bulok sa politika. Mipaabot usab sa ilang pasalamat si Dr. Lilibeth Ratificar ang school principal sa maong tulunghaan diin sa unang higayon ang ilang tulunghaan nakadawat sa maanindot ang edipisyo gikan sa probinsya.

Si BM Cedric Adriatico ug BM Edgar Baguio, Provincial Tourism Officer Atty. Ivan Ang, OIC Provincial Engr. Ramon Ochotorena ang mipatambong usab kini sa maong inagurasyon. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

348M pesos proyekto sa bulan sa Hulyo

Nakahitala ang buhatan sa Provincial Engineering sa kapin 348 milyones pesos diha sa  nahimong kantidad sa mokabat 859 ka mga proyekto kutob sa bulan sa Hulyo 31 ning kasamtangang tuig.

Nasayran gikan sa buhatan ni Engr. Ramon H. Ochotorena, Officer-In-Charge sa Provincial Engineering Office nga kini gilangkuban sa mga mehoras nga natapos na, padayong gilihok, nasugdan apan kasamtangang nahunong un? ingon man ang wala pa masugdi nga mingsumada sa tanan nga 348,361,820.30 milyones pesos.

Ang mga proyekto nga natapos nga adunay 243 ug nagahinan sa pundo nga kapin sa 86 milyones pesos kun 86,267,503.25; adunay 142 ka mga proyekto nga padayong gitrabaho diin kapin sa 70 milyones pesos kun 70,018,290.50 milyones pesos; nakahitala usab sa kapin 74 milyones pesos kun 74,545,531.50 ang 85 ka mga proyekto nga suspendido ingon man ang 377 ka mga wala pa masugdi nga proyekto adunay gahing pundo na nga mokabat sa 117,530,495.05 milyones pesos.

Subay niining mga kalambuan, bu-ot nga ipadangat sa gobernador ning lalawigan nga si Atty. Rolando E. Yebes nga padayon niyang hatagan sa mga mehoras nga gikinahanglan pag-ayo sa mga kabarangayan. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

RoRo operation mahitabo na dinhi sa ZaNorte

Gihimo niadtong Agosto 25, 2006 ang Memorandum of Agreement (MOA) Signing tali na sa duha ka Local Government Unit sa lungsod sa Katipunan, Zanorte ug lungsod sa Siaton, Orriental Negros, may kalabot na kini sa pagahimuong operasyon sa Roll-on Roll-off kon RORO gikan didto sa Siaton padung na nganhi sa lungsod Katipunan ning lalawigan.

Kini pagapanguluhan mismo ni Gov. Rolando Yebes ug Mayor Patchito Eguia ug ubang mga opisyales sa maong lungsod uban ni Governor George Anaiz sa Oriental Negros. Tuyo sa maong kasabutan, mao ang pagpahigayon sa operasyon sa RORO dinhi sa probinsya ug sa Orriental Negros aron niini mas masayon na sa mga taga Zamboanga del Norte ang pagtumod sa ilang mga produkto ngadto sa kasilinganang probinsya tungod kay mas minus ang ilang kita dinhi ug problema gayod unsaon pagpahurot sa ilang mga produkto ngadto sa mga mamalitay.

Niini, dako ang ilang opurtunidad nga maka biyahe ang mga negosyante ngadto sa maong probinsya partikular na sa lungsod sa Siaton pinaagi sa pagsakay sa RORO boats dala ang ilang mga produkto sa kaumahan. Subay niini, adunay tsansa ang mga bus liners sa maong lungsod sama sa Sires Bus nga mopahigayon usab sa ilang operasyon patabok nganhi sa lalawigan padung usab ngadto sa Zamboanga City, Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Su rug Misamis Occidental.

Matud pa ni Gov. Yebes  nga dako usab ug ikatabang ang maong kasabutan diha na sa pagpalambo sa mga gagmayng negosyo sa mga katawhan sa Zanorte ug ang pagpalalambo usab sa natad sa turismo sa lalawigan. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

RTVM gipada ni PGMA aron mosusi sa iyang mga proyekto dinhi sa ZaNorte

Gipadala karon ni President Gloria Macapagal Arroyo ang iyang RTVM Staff kon Radio TV Malacañang aron sa pagsusi sa mga proyekto nga na-implementar na sa mga lungsod dinhi sa Zamboanga del Norte.

Kaniadtong Lunes, ang grupo sa mga media ang mingsusi kini sa mga minilyon nga proyekto sa lungsod sa Liloy ug Labason partikular na ang 3 ka mga dagkong tulay sa maong mga lungsod nga mingkatidad ug 25 milyones ka pesos. Kini nga mga proyekto ang namugna kini sa pagpaningkamot usab nila ni Cong. Cesar Jalosjos ug Gov. Lando Yebes. Gisusi usab sa grupo ang Baliguian-Siocon-Sirawai-Sibuco coastal roads nga gipahatan karon ni PGMA ug 30 milyones ka pesos ug lakip na usab niini ang pagahimuong nautical highway sa Dapitan-Dakak road nga gipahatan ni PGMA ug 80 milyones ka pesos diin ang maong proyekto ang makatabang kini sa pagpalambo sa sa natad sa turismo sa dakbayan sa Dapitan nga naila na nga nag-inusarang Shrine City sa Pilipinas ug nagbaton usab kini ug mga maanindot nga tourist spots sama sa Dakak  Park and Beach Resort ug Aligway Island.

Si Gov. Yebes ang mapasalamaton gayod kini sa Presidente sa Pilipinas sa paghatag ug prioridad niini pinaagi sa pagbubo ug mga mehoras nga gikinahanglan gayod sa mga katawhan, ilabi na sa Triple SB nga uhaw sa mga proyekto ug ayuda sa gobyierno. Kahibaloan nga sa SONA kon State of the Nation Address ni PGMA iya gayod nga naapil ang lalawigan sa Zanorte nga hatagan sa prioridad tungod kay ang lalawigan mao man ang pinaka pobre sa tibuok Pilipinas. (Mindanao Star, Vol.II No.32)

Top 2 nga adunay dakong pundo sa banko

Sukwahi sa pasiatab sa pikas kampo nga nabangkurata na kuno ang probinsya sa Zamboanga del Norte, kini usa lamang ka dakong bakak ug pulos lamang pangdaot sa administrasyong Yebes. Angay nga masayran nga basi sa Financial Highlights of Local Government Units sa Commission on Audit (COA) ang Zamboanga del Norte maoy ikaduha sa probinsya sa Cebu nga adunay dakong pundo base sa Current Assets nga mokabat 893.4 million ka pesos, samtang ang Cebu ang aduna kini’y 1,242.7 billion ka pesos.

Ang maong pundo intact pa gihapon kini alang sa pagpadayon sa operasyon sa kapitolyo probinsyal diha na sa pagpadayon usab sa mga proyekto nga gipang-apod apod ni Gov. Yebes sa mga kabaranggayan ning lalawigan. Ika-duha usab ang Zanorte sa “LGUs with Substantial Amount of Cash in Bank” nga mokabat 785.3 million ka pesos nga anaa karon sa Land Bank of the Philippines ug nagutubo na usab kini base sa interes nga gikasabutan sa probinsya sa Land Bank of the Philippines.

Niini, ang katawhan ang walay angayan ikabalaka sa kwarta sa probinsya tungod kay anaa kini karon sa maayong pagdumala sa amahan sa lalawigan nga si Gov. Lando Yebes. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Fact Finding Committee batok School Officials sa Sindangan PDS
Sarahadil wala mahimoot sa rekomendasyon!

Wala mahimuot si Schools Division Superintendent Dr. Shariff Adzhar Sarahadil, DepEd Zamboanga del Norte Division sa rekomindasyon sa Fact-Finding committee nga gituyo pagtukod sa Department of Education nga maoy mo-imbistigar sa gikataho nga limbong sa pagsalmot sa Palarong Pambansa karong tuiga.

Karong bag-o girekomindar sa fact finding committee subay sa resulta sa ilang imbistigasyon ang pagpasaka ug kasong administratibo ug kriminal batok sa onse ka mga school officials ug 16 ka mga estudyante nga nalambigit sa nahitabong pagpanglimbong. Apan ang kasong kriminal kini ang mo-apply lamang ngadto sa tinun-an nga kapin sa 18 anyos ang pangidaron.

Sa onse ka mga school officials, lima niini ang gikan sa Sindangan Pilot Demonstration School samtang ang usa nini gikan sa Sindangan National High School ug ang uban gikan sa mga lugar sa Quezon province, Samar ug dakbayan sa Pagadian. Napamatud-an sa maong komitiba nga ang maong mga school officials sad-an diha na sa pagpalsipika sa mga dokumento, dishonesty ug misconduct.

Sa maong rekomindasyon sa fact-finding committee, wala mahimuot nini si Sarahadil tungod kay na-apil pa niini ang ubang mga magtutudlo nga walay labot sa maong pagmani-ubra sa mga dokumento. Iyang gipasabot nga ang maong nahitabo binuhatan lamang kini sa usa ka coach sa dulang football ug wala nay labot pa ang ubang mga magtutudlo sa Sindangan Pilot Demonstration School.

Butang nga gikatingala usab pag-ayo ni Sarahadil mao nga nahi-apil sa kaso ang mga estudyante. Alang kaniya, biktima lamang ang maong tinun-an nga walay kalabutan sa maong nhitabo. Gibutyag ni Sarahadil nga human migawas ang maong report kabahin sa limbong nga nahitabo sa pagsalmot sa Palarong Pambansa mihimo gilayon ang iyang buhatan ug kaugalingong inbistigasyon ug ila nang gipaabot ang rekomindasyon ngadto sa rehiyonal nga buhatan sa DepEd.

Gisiguro ni Sarahadil nga sa gidangatan sa maong mga school officials sa nasangpit nga tulunghaan sa Sindangan kini ang dili makapadiskaril sa kinatibuk-ang operasyon sa tulunghaan. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Consultative Meeting ug Flying Session GIPAHIGAYON SA Rizal

Aron mapaduol ang gobiyerno ngadto sa katawhan, gipahigayon niadtong Lunes ang  Consultative Meeting sa kagamhanang probinsyal ug Flying Session sa Sangguniang Panlalawigan didto sa lungsod sa Rizal ning lalawigan.

Sa pagpangulo ni Provincial Attorney Jes Gal Sarmiento isip representante ni Gov. Lando Yebes ug Provincial Information Oficer-Designate ug CDAU Unit Head Mr. Roney Pacilan nga maoy moderator sa maong panagtagbo sa mga 22 ka mga kapitanes sa maong lungsod diin ilang gikonsulta ang mga lideres may kalabot na sa mga proyekto nga ilang gikinahanglan.

Nasayran, gikan ni OIC Provincial Engineer Ramon Ochotorena nga 8 pa lamang ka mga barangay ang nakadawat ug mga proyekto nga tag tunga sa milyon ka pesos gikan sa panudlanan sa probinsya sa 20% Economic Development Fund nga gipang-apod apod sa 691 ka mga barangay sa tibuok lalawigan. Hinuon, gipasabot nila ni Sarmiento ug Ochotorena nga dili angay mabalaka ang mga kapitanes sa maong lungsod sa pagka delatar sa ubang mga proyekto tungod kay naga-depende usab kini sa pahat nga ma-aprobar sa Provincial Budget Office. Dugang usab ni Ochotorena nga ang tanang mga proyekto humanon gayod kini nila sa dili pa muabot ang Local ug National Elections sa tuig 2007.

Namahayag usab si Mr. Florencio Bantilan, ang In-charge sa Barangay Affairs nga ang mga kapitanes ang kanunay gayod kining mo-follow up sa ilang mga resolusyon didto sa buhatan sa gobernador aron ilang mahibaw-an kung asa na ang dagan sa progreso niini. Si Mr. Roney Pacilan, CDAU Unit Head ang mipasabot usab sa mga kapitanes mahitungod na sa Indigency Program sa iyang buhatan. Lakip na niini, ang Lando BIBO kon Barangay Indigent Beneficiaries Organization ug Tabang ni Lando sa Comunidad diin daghanan na nga mga kabus ang naayudahan sa maong mga programa.

Ang Provincial Veterinarian nga si Mr. Vicente Sanchez, ang andam usab karon sa pagpang-apod sa mga hito fingelings ngadto sa mga kabaranggayan sa maong lungsod. Kinahanglan lang nga adunay silay barangay fish pond nga pagabuhian sa mga isda. Sa pagka alas 2:00 sa hapon, gipahigayon usab sa mga miembro sa Sangguniang Panlalawigan sa pagpangulo ni Vice Governor Francis Olvis uban ang tanang mga bokal ning lalawigan, diin ilang gihisgutan ang mga priority projects sa mga kapitanes sa maong lungsod apil na niini ang pagpalambo sa ilang mga tourist destinations sama sa Rizalina Hills ug Bayanihan Island nga usa sa mga maanindot nga lugar nga angayan hatagan ug pagtagad sa kagamhanang probisnyal.

Laing binhi sa mga mais naangkon sa probinsya

Nakaangkon na usab ug laing binhi sa mais sa ikaduhgang hugna ang mga kalungsuran ug duha ka dakbayan sa Dipolog ug Dapitan.

Kini gipang-apod-apod sa mga kadagkuan sa Municipal Agriculturist ngadto sa mga PAIC kon Provincial Agro- Industrial Center, sa mga Brgy. Irasan, lungsod sa Roxas niadtong Biyernes, Setyembre 1, ning tuiga. Matud pa ni Mrs. Maybelle Bustaliño sa office of the Provincial Agriculturist sa mga adunay 100 ka ektarya sa tibuok probinsay ang tamnan sa maong binhi aron makatabang sa kapanginabuihan s amga mag-uuma nga nakapahimulos niini.

Ang mga kalungsuran nakadawat kini sa 20 ka kilo nga registered seeds matag ektarya, 2 ka bag nga inorganic fertilizer, 2 ka bag nga organic fertilizer nga gihimo sa Bio-N fertilizer mixing plant nga anaa mahimutang sa Barangay Sta. Filomena, ning dakbayan, 5 ka pack sa Bio-N fertilizer ug 180 ka tricogramma alang sa pagsumpa sa dangan sa mais. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Prinsipyo sa pang-gobyerno ni Yebes padayon pagtabang sa katawhan

Padayon sa pagtabang sa mga katawhan, kini ang kanunay nga gisagop sa prinsipyo sa panggobyerno ni Gov. Lando Yebes subay sa iyang pinulongan nga “Una sa tanan ang katawhan” atubangan sa way hunong nga pagbatikos sa mga kaatbang sa politika sa gobernador.

Sukad sa iyang paglingkod ang pagtabang na sa mga katawhan ang iyang unang gihatagan ug dakong pagtagad pinaagi sa pagpatuman sa mga programa nga mao gayod ang ilang gikinahanglan apan kini kanunay’ng gidaot sa mga kaatbang sa politika sa gobernador.

Apan bisan pa man sa maong sitwasyon nga kanunay’ng gibatikos ang iyang mga programa ang mga katawhan sa Zamboanga del Norte padayong midayeg sa mga kaayuhan nga nahimo niini uban sa hini-usang suporta sa mga personahe ug piniling opisyal sa lalawigan. Nahibaloan usab karon nga dismayado na ang mga kaatbang sa politika ni Gov. Yebes tungod kay wala gayod silay nakitang lutsanan batok sa kalig-on sa pundok niini ang Alliance of Parties for Progress kon APP kung duna may election nga mahitabo karong sunod tuig 2007.

Atubangan sa kanunay’ng pagdaot sa mga kaatbang sa gobernador misamot na hinooon kadaghan ang misimpatiya niini nga mga katawhan tungod kay ilang nakita ang kasinsiro ug kamatinabangon niini sukad sa iyang paglingkod isip amahan sa atong probinsya. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

PNPA mopahigayon Admission Test

Ang Zamboanga del Norte Provincial Police Office sa pagpangulo ni Police Senior Supt. Mario Fermindoza ang nagpahibalo nga ang Philippine National Police Academy (PNPA) ang mopahigayon ug Cadet Admission Test alang sa 4-year Bachelor of Scinece in Public Safety Cadetship Program alang sa Class 2011 karong Oktubre 29, niining tuiga, sa nagkalain-laing 23 ka mga testing centers sa tibuok nasud.

Kinahanglan ang aplikante usa ka natural born Filipino citizen, babaye ug lalaki, nagpangidaron 17 ngadto sa 21 anyos, walau criminal, administrative o civil case.

Ang intresadong aplikante pagpakigkita lamang ni Police Senior Inspector Rieva Rosal, sa Police Community Relations Office nga naka base sa Camp Hamac, Sicayab ning syudad. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Mindanao Star Police Report

Polis ug sibilyan samaran, atol engkwentro batok MILF

Usa ka polis ug usa ka sibilyan ang samaran atul sa pang-engkuwentro tali na sa grupo sa MILF kon Moro Islamic Liberation Front ug sa kapolisan, didto sa lungsod sa Sibuco.

Ang samaran nga polis mao si SPO2 Asra Bata Maing, samtang ang anmg sibilyan nga menor de edad mao si Alvin Abdulhaman. Sa pasinuang imbestigasyon nga sa Sibuco PNP nasayran nga ang elemento sa Sibuco PNP nga gipanguluhan sa ilang hepe nga si Poloce Senior Inspector Reynaldo Miguel Tatil, ang instalar ug PNP COMPAC sa Brgy. Jalian, ang nakadawat ug impormason nga adunay extortionist ang nasigpatan haduol sa spillway sa maong barangay.

Niini, gisusi gilayon kini sa kapolisan ug sa ilang paghiabot sa maong dapit, gipa-ulanan sila ug mga bala sa mga armadong grupo, ug mibalos usab ang mga polis nga miluntoad sa 15 minutos, ang panagsukliay ug bala.

Ang mga armadong grupo misibat gilayon kini padung ngadto sa Brgy. Lakiki. Dugang pa sa taho nga ang maong gipanguluhan kini ni Majid Abdulhaman alyas Mallang sa MILF nga naka-base sa Mrgy. Lakiki, sa maong lungsod. Ang samarang mga biktima nga gidala kini ngadto sa dakbayan sa Zamboanga aron kapapatambalan. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Rizal mosaulog 56th Annual Town Fiesta ug 3rd Maniway Prutas Festival

Andam na ang lokal nga pangagamhanan sa lungsod sa Rizal ning lalawigan alang sa ilang 56th Annual Town Fiesta ug 3rd Maniway Prutas Festival ug Duaw Rizal 2006 nga nagdala sa tema nga “Uswag Rizal!: Hagit-Lihok alang sa Kalamboan.

Ang maong selebrasyon ang pagasugdan kini karong Setyembre 4 ug pagatak-upon kini karong Setyembre 13 ang kapistahan sa maong lungsod.  Ang kapin sa usa ka semana nga kalihokan ang magdala kini sa mga kalingawan nga maoy maghatag ug dugan bulok sa lungsod nga pagasalmutan kini mismo sa mga opisyales nga pagapanguluhan ni Mayor Roseller Manigsaca, SB Members ug 22 ka mga kapitanes ug mga empleyado sa maong lungsod apil na usab niini ang tulunghaan sa Colegio De San Francisco Javier ug Rizal National High School.

Karong Setyembre 11 mao ang pagbukas sa ilang “DUAW RIZAL” usa ka programa nga magbaligya unya sa ilang lungsod sa natad sa turismo. Adunay silay Maniway Costume Parade ug Inter-schools Maniway Float Contest, Blessing of Maniway Park, Opening of Maniway Products Display Booth, Fruit eating contest ug nianang pagka gabii, mao ang ilang DUAW RIZAL ug MANIWAY HOMECOMING NIGHT.

Sa pagka Setyembre 12, aduna usab silay Maniway Symbols Contests sama sa Rizal Hymn Composition, Maniway T-shirt design contest ug presentation of candidates for Matron Queen of Rizal 2006 ug Maniway Idol. Sa adlaw sa kapistahan, Setyembre 13, ipahigayon niini ang mga dagkong kalihokan sama sa Maniway Prutas Festival dance competition nga pagatambungan kini nila ni Hon. Jose Tale, Deputy Executive Secretary, Office of the President, Gov. Rolando Yebes, Congressman Cecilia Jalosjos-Carreon sa unang distrito, Mrs. Elvie Ermita, wife of Exec. Sec. Eduardo Ermita ug Ms. Maria Theresa Villa, chief of staff, Office of the Secretary, Department of Agriculture.

Pagka gabii, pagahimuon usab ang Quest for Maniway 2006, usa ka invitational beauty contest nga pagasalmutan sa mga kandidata gawas sa ilang lungsod. Matud pa ni Dr. Pepe Mante ang Municipal Tourism Officer- Designate nga tuyo sa maong indigay mao ang pagbaligya sa ilang natad sa turismo ngadto sa ubang dapit dinhi sa Pilipinas. Nasayran, nga ang maong bangga sa kaanyag ang gipaluyuhan kini sa mga taga lungsod sa Rizal nga tua sa gawas sa nasud nga buot motabang sa mga kalihokan sa ilang kapistahan niining tuiga. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

ZaNorte makapahimulos sa World Bank Appraisal Mission

Usa ang probinsya sa Zamboanga del Norte ang makapahimulos unya sa ayuda nga ibubo sa Appraisal Mission sa World Bank (WB) dinhi sa kinatibuk-ang Mindanao.

Karong Setyembre 4, 2006, mobisita dinhi sa lalawigan ang grupo sa World Bank Mission nga pangulohan ni Ms. Carol Figueron Geron, Head WB Appraisal Mission Team uban ni Regional Director Oscar Parawan sa Department of Agriculture aron sa pagpahigayon sa usa ka misyon diin nagtumong sa paghatag ug ayuda sa mga probinsya dinhi sa Mindanao partikular niini ang programang panginabuhian ug inprastraktura nga ibubo sa mga kalungsuran o sa mga barangay nga nanginahanglan ug dugang tabang sa gobiyerno.

Gitutokan karon sa maong grupo ang Mindanao Rural Development Projects nga adunay pahat nga $ 90 million dollars nga bahin-bahinun sa mga probinsya dinhi sa Mindanao. Ang lalawigan sa Zamboanga del Norte sa pagpangulo ni Governor Rolando Yebes ang mapasalamaton karon sa WB sa paghatag niini ug prioridad sa mga lungsod sama Sibutad, Rizal, Jose dalman, Siayan, Leon B. Postigo, Godod, Kalawit, Gutalac ug Baliguian nga diin nanginahanglan kini ug mga mga programa ug proyekto alang sa mga kabus nga katawhan.

Ang 25 ka mga probinsya ug 225 ka mga lungsod ang makapahimulos unya sa mga proyekto sa Department of Agriculture sama sa livelihood programs ug infrastructure projects. Gawas pa niini, ang lungsod sa Rizal Ug Sibutad ang makapahimulos usab kini sa ayuda sa Global Environment Fund (GEF) diin kahibaloan nga ang maong mga lungsod ang naha-sentro kini sa pagmina sa bulawan ug ubang mga naturales nga nakaapekto sa kinaiyahan. (Mindanao Star, Vol.II No.33)

Tree planting sa SMART

Kapin sa usa ka libo ka mga semilya sa kayo’ng mahogany ang gitanum didto sa luna sa yuta sa ZANORTE Agri-Tourism Beach Project sa Barangay Upper Irasan, Lungsod sa Roxas, ning lalawigan. Ang maong pagpananum tipik sa Tree Planting Activity sa SMART Communicatons Incorporated nga giayudahan sa Kagamhanang Probinsyal ubos sa pagdumala ni Gobernador Lando Yebes kinsa mimandar ni Special Deputy Provincial Agriculturist Vicente “Vic” Sanchez, Jr. sa paghatag sa SMART ug ayuda technical pinaagi sa pagsuporta sa iyang mga sakop sa Provincial Veterinary office sa pagtabang sa pagpananum sa maong mga semilya, ug ayuda material pinaagi sa paghatag ngadto sa SMART ug semilya sa kahoy’ng mahogany nga ilang itanum.

Ang SMART Communication Inc. adunay tinuig nga programa para sa serbisyo sosyal ug pagpromotir sa rekurso natural sa kinaiyahan sama niining pagpananum ug kahoy’ng mahogany. Ang maong pagpananum giayudahan usab sa mga sakop sa Junior Jaycees.

Si SPDA Sanchez, sa ngalan ni Gobernador Lando Yebes, ang nagpasalamat ngadto ni Ms. Arlene Cuizon nga nangulo sa mga sakop sa SMART Dipolog Center sa ilang gipakitang suporta sa Kagamhanang Probinsiyal sa pagpananum sa kahoy’ng mahogany. Siya misugyot ngadto sa SMART nga sa sunod nilang tinuig nga programa, ila usab nga ilakip ang pagprotihir sa rekurso naturals sa atong kadagatan pinaagi sa paghabug ug artificial corral reef nga gisang-oyan usab sa mga kadag-koan sa maong konpaniya. (The New Nandau, Vol. XV No. 9)

Miangkon suertres naghitak sa ilang lungsod
Mayors namakak sa certification

Mga mayores miangkon nga nakapamakak sila sa ilang gipermahan nga certification nga illegal gambling free activity ang ilang lungsod dihang ilang gikonpermar ang naghitak nga sugal nga suertres sa ilang area of responsibility atol sa Peace and Order Council Meeting nga gipatawag ni Governor Lando E. Yebes niadtung lunes nga didto gipahigayon sa lungsod sa Labason, Zamboanga del Norte.

Kini ang gipadayag sa mga mayor sa tersero distrito nga mitambong sa PPOC atubangan ni Governor Yebes nga nasubo sila nga namakak sa ilang gisubmiter nga certification ngadto sa Police Provincial Office, Camp Hamac Sicayab Dipolog nga walay illegal gambling ang ilang lungsod nga bisan sa kamatuoran, papel lamang ang walay sugal kay dili ikalimod sa mata sa mga katawhan ang paghitak sa sugal nga suertres.

Ang pag-angkon sa mga mayor gikonpermar usab mismo sa nadestino nilang chief of police nga mitambong sa maong tigum. Sa ilang testimoniya nasuta nga tanang lungsod sa tibuok Zamboanga del Norte ang pagkuyanap sa sugal nga suertres ug kini misuot-suot na bisan sa lagyo nga mga barangay.

Sila si Mayor Wilfredo Balais sa Labason, Mayor Mariano Candelaria, Jr. sa Gutalac, Mayor Arnold Carloto sa Kalawit, Mayor Cariño sa Sirawai, Mayor Ismale sa Baliguian, Mayor Jesus Lim sa Salug, Mayor Erlinda Te sa Godod, Mayor Roberto Uy sa Liloy, Mayor Tablizo sa Leon B. Postigo, Mayor Bert Macias sa Sindangan uban sa ilang chief of police parehang miangkon nga mitumaw ang sugal nga suertres sa ilang area of responsibility. Ang representante sa lungsod sa Sibuco ug Siocon nga gitambongan sa ilang chief of police mikonpermar usab sa maong panghitabo.

Matud pa sa mga mayor ug hepe sa kapolisan sigun sa ilang panginsusi, kasagaran sa mga financiers nga nagpadula ug suertres sa tersero distrito taga Ozamis ug Ipil Zamboanga Sibugay. Bisan ug harap-harapan na ang maong sugal apan sa ilang report ngadto kang Governor Yebes diotay lamang ang nadakpan ug kasagaran niini mga ushers ug coordinators. Matud sa kapolisan lisod nila madakpan ang mga financiers kay nagtago hinungdan nga ang mga riders ug ushers ra gayud ang ilang madaginot.

Si Mayor Jesus Lim sa lungsod sa Salug mibutyag nga sa matag gabii mokabat sa singko milyones ka pesos sa tibuok Zamboanga del Norte maoy masulod sa bulsa sa mga financiers gikan sa mga tawo nga mitaya ug suertres. Apan si PNP Provincial Director P/SSupt. Mario Fermindosa mibutyag nga sa ilang panginsusi anaa sa P1.7 milyon matag adlaw ang mamahimong koleksiyon sa suertres.

Matud ni Mayor Lim ug dili maghiusa ang mayor uban sa kapolisan diha sa paglakag sa naghitak nga sugal dili gayud maundang ang suertres operation kay dili gayud mapugngan ang mga tawo nga manugal kay mao nay nabatasan nga motaya basin ug makadaug. Gibasol sa mga mayor ang kagamhanang nasyonal nga maoy nagpasiugda sa Lotto Draw nga maoy nakapasugarol sa mga tawo kay maoy nakapa-inganyo kanila nga motaya agi sa resulta sa numero nga anaa makita sa television.

Atubangan sa pagperma sa ilang kura paruko, gibutyag sa mga mayor nga kini misanong sa pagtimaan sa certification gumikan kay nakita usab sa ilang nadestinong pari ang gipakitang lihok sa mga opisyal ug kapolisan diha sa pagukod sa illegal nga sugal. Aminado ang mga mayor nga dili kayo sila magpa-agtang diha sa pagbadlong sa mga tawo nga motaya gumikan kay sila mga politico. “Basin pa nuon ug mangasuko ang mga tawo dili nami botaran sunod eleksiyon.” Tungod niini, gipahayag sa mga mayor nga ang paglakag sa maong sugal ilang gisalig sa kapolisan nga maoy nag-unang ahensiya sa gobiyerno diha sa pagpatuman sa balaod.

Si Mayor Jesus Lim, ang presidente sa Mayors League of the Philipines Zamboanga del Norte Chapter mihagit sa kauban niyang mga mayores sa tibuok probinsya nga kon duna kini political will uban sa pagpakigtambayayong sa kapolisan, usa ra ka pamilok ilang masulbad ang maong problema.

All out war

Si Governor Yebes mideklarar ug all out war batok sa tanang matang illegal nga sugal sa tibuok Zamboanga del Norte. Matud ni Governor Yebes, siya nabalaka sa gipermahan nga statement of concern sa mga pari nga dunay mga politico uban sa pagpakigkumboya sa kapolisan nga nalambigit sa maong sugal. Wala man hinganle kon si kinsa apan silang tanan nahimong suspetsado sa gipasabot sa mga pari.

Nahingangha usab ang gobernador sa certification nga gipermahan sa mga pari nga illegal gambling free ang ilang lungsod maoy hinungdan nga nagpatawag siya ug emergency meeting sa PPOC particular sa tersero distrito kay dili kayo maabot didtong dapita ang gipaninguhang paningkamot sa kagamhanang probinsyal nga lakagon ang tanang naghimo ug illegal nga kalihukan.

Gumikan kay silang tanan pulos man suspetsado sa illegal suertres operation, gihagit ni Governor Yebes ang tanang mayor ug kapolisan nga mohimo ug mga lakang aron maundang ang maong sugal. Matud sa gobernador dili siya gusto nga silang mga opisyal mahimong suspetsado busa ipakita niini ang lihok aron masumpo ang paghitak nga sugal dinhi sa tibuok probinsya sa Zamboanga del Norte. (The New Nandau, Vol. XV No. 9)

1^st Mobile meeting sa BSP National Officers gipahigayon sa Dakak Park and Beach Resort

Ang national board of directors sa Boy Scout of the Philipines nagpahigayon sa ilang pinaka una nga mobile meeting sa Dakak Park and Beach Resort sa dakbayan sa Dapitan niadtung miaging adlaw.

Pinangulohan ni Makati City Mayor Joemar Binay, isip national chairman sa Boy Scout of the Philipines, mitambong sila si Governor Vale sa Abra, Governor Lando Yebes sa Zamboanga del Norte, mga bise gobernador ug congressmen sa nagkalainlaing distrito nga membro sa national board of directors.

Matud pa ni Mayor Binay, dinhi sa Zamboanga del Norte isip host province ang gipahigayon nilang national executive board meeting tungod kay nakita niya nga nagapabilin ang kahap-say, kahusay ug kalinaw. Iyang gipahayag nga naka-anhi na siya dinhi sa dak-bayan sa Dipolog niadtung 1990 ug iyang nakita karon ang dakong kausaban kay sa una niyang pag-abot dinhi, walay suga ang mga dalan apan karon hayag na kaayo ug duna nay daghang dagko nga building.

Kabahin sa mga kaliho-kan sa boy scouting, gipa-hayag sa secretary general nga padayon nilang gipro-moter ang values sa scouting diin sa sunod bulan sa Septembre mopahigayon sila ug serya nga training ug mangrecruit ug mga bag-ong membro ug pagdani sa ubang membro nga nangundang nga mobalik sa kalihukan.

Sumala pa nga adunay 3.8 million ka membro, apan tungod kay daghang nangundang anaa na lamang sila sa usa ka milyon apan tungod sa ilang paningkamot hinayhinay nilang napabalik ang uban ug sa pagkakaron anaa na sila sa duha ka milyon.

Tinguha nila nga maka-hatag ug mga maayong programa para sa mga kabataan. Tungod niini, ilang plano nga mopahi-gayon ug training sa mga unit leaders aron duna kini sumbanan ug mao kini ang ilang totokan sa sunod bulan. Sa bulan sa Oktobre nga maoy scouting month, dunay serya nga kalihukan sa scouting. Sa maong bulan, duna silay pagahi-moon nga scout venture ug kini mao ang pagpili sa napolo ka outstanding boy scout of the philipines nga didto ipahigayon sa kampo sa Capitol Hills, Cebu City.

Sa sunod tuig 2007, ang tanang programa maga focus sa centenary sa kalihukan sa scouting ug kini paga-himoon dili lamang sa pilipinas kon dili sa tibuok kalibutan nga maoy ika usa ka gatus ka tuig nga kalihukan sa scouting diin ang culmination sa world jamboree didto ipahigayon sa United Kingdom sa London nga pagasalmotan sa 153 ka membrong nasud sa tibuok kalibutan. (The New Nandau, Vol. XV No.10)

Alyansa sa politika ni Yebes ug Jalosjos mas milig-on pa

Mas milig-on pa karon ang gropo sa politika tali ni kanhi Congressman Romeo ‘Nonong’ Jalosjos ug Governor Rolando Yebes tungod kay gawas nga nagpabiling solido sukad sa panahon nga kini gi-umol dihang misulod sa politika dinhi sa probinsiya ang gobernador, nadugangan pa kini karon human nga mitapo sa alyansa ang kaniadto mga kanhi kontra-partido tapos nga ilang nakita ang maayong agi niini ug hustong pagdumala sa probinsiya sa Zanorte. Kini ang gilangkuban sa mga opisyales sa kabarangayan nga karon anaa na mitabok ug mitapon sa Alliance of Parties for Progress human nila ma-aninaw ang kama-tinud-anon sa gobernador ug sa kampo sa mga Jalosjos dinha sa paghatud sa kaa-yuhan sa lalawigan.

Sumala pa sa saysay sa mga kaalyado kaniadto sa kanhi administrasyon ni Amatong, wala nila sukad matagamtami ang mga maayong binuhatan itande karon sa administrasyon ni Gov. Yebes.

Matud pa sa mga barangay officials, wala sila magtuo nga ingon niini ang ilang masinati ubos sa administarsyon ni Yebes nga bisan kaniadto sila didto midapig sa napukang admi-nistrasyon ni Amatong, apan wala sila pasagdi ni Yebes nga gani ang uban kanila nakadawat pa ug mga proyekto gikan sa probin-siya. Dugang gisaysay sa mga kapitanes ug mga konsehales sa barangay, ang uban kanila wala na gani magdahum pa nga matiwas ang ilang mga proyekto nga kaniadto nasugdan apan karon kini gitiwas gayud sa pagpatrabaho subay sa mando ni Gov. Yebes. Ngani may uban kanila nakadawat pa sa dugang mga proyekto gawas sa naandang tag 500 mil ka pesos nga balor sa proyektong gipasalig kanila sa gobernador niadtong panahon sa kampanya.

Tungod niini ang mga bag-ong mitapon sa alyansa ang mipasalig sa liderato sa gobernador ug mga kauban sa APP nga kun ugaling madayun ang eleksiyon sa sunod tuig, segurado nga anha na gayud sila mopa-silong ug molugway sa ilang kinatibuk-ang supporta sa gobernador. Sa samang bahin ang nagpakabanang tig-balanse sa situwasyong political karon ni Gov. Yebes ug mga kauban sa alyansa mipa-hayag nga sa ilang patas nga panglantaw, wala nay lain pang pundok sa politika dinhi sa Zamboanga del Norte nga lig-ong ikaparang sa puwersa sa APP.

Ila usab nga nakita nga sa kasamtangang kamada karon sa politika, daku ang posibilidad nga walay mamahimong kontra si Yebes sa sunod tuig nga piniliay tungod sa maong situwasyon. Kini sanglit halos tanang mga dagkung lideres sa politika gikan sa uno, segundo ug tirsiro distrito lakip na ang mga mayores sa kalungsuran ug mayoria sa mga kapitanes sa 691 ka barangay sa lalawigan, anaa mipasilong na sa bando Alliance of Parties for Progress nga gipangulohan karon ni Gov. Yebes isip Provincial Chairman samtang si kanhi Cong. Nonong Jalosjos maoy nagpabiling presidente. (The New Nandau, Vol. XV No.10)

Tungod kay misukol sa labaw:
Bombero gisuspenso 3 ka bulan

Tulo ka buwan nga suspension ang gipaham-tang sa Regional Office sa Bureau of Fire Protection ngadto sa usa ka sakop sa BFP Dipolog tungod sa kasong administratibo nga gi-atubang niini.

Sa 11 ka pahinang desisyon nga giluwatan sa BFP Region 9 penesatsahan Agosto 18, 2006 gimando sa maong buhatan pinaagi ni Atty. Jacinto I.  Felizarta, Regional Legal/ Hearing Office sa BFP Region 9 ang pagpahamtang sa tulo ka buwan nga suspension batok kang Fire Officer 3 Clo D. Acis.

Ang maong desisyun gipakanaug human nga gihusay sa BFP ang kasong administratibo base sa rekla-mong Grave Misconduct batok kang FO3 Acis nga gipasaka ni Dipolog City Fire Marshall Fire Chief Inspector Franklin C. Medalla. Kung mahinumduman, Enero 2004 pormal nga gipsaka ni Fire Marshall Medalla ang maong kaso batok kang FO3 Acis, tapos sa preliminary investigation nga gipahigayun sa Marso 30 sa samang tuig, gi-issue sa naasoyng buhatan ang pormal nga reklamong Grave Misconduct batok sa naulahi.

Ang reklamo nagsu-mikad kini sa pagsukol ni FO3 Acis batok sa iyang direct superior nga si Me-dalla atol sa ilang rank formation niadtong Enero 4, 2006. Sa iyang reklamo, gibutyag ni Medalla nga samtang mihimo sila sa ilang naandang troop information and education sa hawanan sa kabombe-ruhan ning dakbayan, kalit lamang gisanta siya ni FO3 Acis, mibulag gikan sa ilang formation, mitudlo kaniya ug misulti nga; ‘Suko ko nimo Sir.’ Sa maong insi-dente, daling misagbat si FO2 Rey Cenas kinsa nagtindog likod lamang ni Acis pinaagi sa pagsulti nga; ‘ayaw na siyag ambata Sir, Major gud ka , ultimo ra gud na siya’, nga miresulta sa ilang mainitong pagbinay-loay sa mga pulong.

Dugang pa sa reklamo ni Medalla, wala gayud magpabadlong si FO3 Acis niadtong tungura kinsa si FO2 Cenas na ang iyang gika-enkuentro hinungdan nga kalit lamang gibunot ni Acis ang iyang service fire arm 9mm calibre pistol nga maoy hinungdan sa pagda-gan ni Cenas sulod sa ilang quarters. Sa iyang counter affi-davit, kusganong gipanghi-makak ni FO3 Acis ang maong alegasyon. Matud niya samtang gipahigayun nila ang ilang regular rank formation sa samang adlaw, siya pa man gani ang gisita sa ilang hepe nga si Medalla kinsa misulti kaniya nga ; ‘Ikaw Acis, suko man kuno ka nako! Walwal man kuno ko ingon nimo! Dugang pa ni Acis, wala pa matablaw ang ilang hepe, midugang pa kini sa pagsulti kaniya nga; ‘Ug napalagpot nimo si Lood, ako dili nimo maka-yang palagpoton. Giwalwa-lan jud ka nako nga pagka-opisyal?

Sa maong punto gipaha-yag ni Acis nga misulay siya ug pangatarungan kang Medalla apan kalit lamang misagbat kanila si FO2 Rey Cenas hinungdan nga silang duha na hinuon ang nagka-enkwentro. Ngani matud niya gihagit siya ni Cenas ug sumbagay apan gibulag ra usab sila sa ilang mga kauban. Dihang didto na sa sulod sa iyang opisina si Cenas matud ni Acis, mibunot pa kini sa hunting knife ug padayun kini nga mihagit kaniya nga musolod hinungdan nga napugos siya sa pagbunot sa iyang pistola. Hinuon gipanghimakak ni Acis nga iyang giti-on ang iyang pistola ngadto kang Cenas o ni bisan kinsa man tungod kay matud niya kini iyang gihimo silbing pagde-pensa lamang kung tinud-on gayud ni Cenas ang pag-gamit sa iyang hunting knife batok kaniya.

Apan ang maong pagpangatarungan ni FO3 Acis wala kini hatagig gibug-aton sa BFP Regional Office. Hinuon gipasabot niini sa desisyon nga dayag nga usa ka pagsupak sa hustong kalagdaan kanilang mga unipormadong opisyal sa kabomberuhan ang gipakitang taras ug kina-iya sa respondent. ‘The actuation of respondent Acis is uncalled for. As uniformed personnel, he must observe proper discipline and show utmost respect to his superior especially during formation as required in the BFP FIRES. This makes the uniformed personnel different from non-uniformed employees of the government. The act of FCI Medalla in con-fronting him of some issue was not a sufficient reason for the respondent to lose his temper and show rudeness to the authority.

‘xxx… there was a showing of discourtesy and disrespect not only towards the complainant and fellow firefighters but his acts also bring affront to the Civil Service Norms or Code of Conduct and Ethical Stan-dards for Public Officials and Employees, and the Customs and Tradition of the uniformed personnel enshrine in the BFP FIRES’., kanayon pa ang desisyon. Dugang gipaklaro sa BFP Regional Office nga inay ipahamtang ang mas bug-at nga silot batok kang Acis bugti sa maong reklamo, gipadayag niini nga nakitang ubos lamang ang level sa maong kasaypanan.

‘To maintain discipline with the ranks, respon-dent’s disrespect and dis-play of belligerent attitude towards a known superior and comrade cannot be allowed to pass without retribution. However, this office in the exercise of leniency finds the acts complained of against FO3 Acis is only a simple misconduct. Henceforth, the penalty of three (3) months suspension is hereby imposed’. Panapos pa sa maong desisyon. (The New Nandau, Vol. XV No.10)

Balitang Ispesyal
MOA gipermahan nila Mayor Eguia sa Katipunan ug Mayor Arbolado sa Siaton para pagtukod ug patanlan sa lungsod sa Katipunan

Sa dili madugay ang lungsod sa Katipunan makabaton na ug pan-talan para sa philip-pine nautical high-way alang sa mga roro vessels. Kini ang gipahayag ni Gover-nor Lando Yebes nga niadtung miaging semana didto sila sa Dumaguete City uban ni Mayor Pachito Eguia sa lungsod sa Katipunan uban sa tanang membro sa Sangguniang Bayan aron sa pagtimaan sa usa ka memorandum of understanding sa tinguha sa Oriental Negros nga mopabiyahe ug mga cargo vessels pinaagi sa “roll on - rool off.”

Kini nga proyekto maoy kasabutan tali sa mga opisyal sa lungsod sa Siaton ug lungsod sa Katipunan nga gipangulohan sa masig ka mayor. Matud ni Governor Yebes, sila si Governor George Arnaiz sa Oriental Negros maoy misaksi sa gitiman-an nga Memorandum of Agreement tali ni Mayor Pachito Eguia sa lungsod sa Katipunan ug Mayor Arbolado sa Siaton alang sa usa ka lakang nga pagahimoon ang pagtukod ug pantalan para sa “roll on - roll off service” tali sa Siaton ug Katipunan.

Matud ni Governor Yebes sa ilang kukabildo ni Governor Arnaiz, andam na ang barko nga modunggo sa Katipunan sa panahon nga matukod na ang pantalan. Mintras tanto nga wala pa matukod ang pantalan sa Katipunan, ang manage-ment sa barko nagplano nga ila una kasamtangan nga ipadunggo sa Galas Feeder Port dinhi sa Dipolog apan naghulat pa ug approval gikan sa Philippine Port Authority. Gipaklaro ni Governor Yebes nga bisan ug duna nay existing nga pantalan ang lungsod sa Roxas nga kasikbit lamang nga lungsod sa Katipunan apan kini nga inisyatiba iya nga paningkamot ni Mayor Eguia busa ang maong proyekto mahinayon gayud.

Para ni Governor Yebes, ang pagbukas unya sa “roll on-rool off service” makatabang ug dako sa Zamboanga del Norte gumikan kay dili naman makagasto ug dako ang probinsya sa freit cost ug handling charges sa mga produkto nga itransportar ngadto sa laing lugar. Kini usab ang usa sa dakong ikatabang sa mga mag-uuma tungod kay dili naman sila maglisod pagtumod sa ilang mga produkto ngadto sa dakong merkado ilabi na nga ang Siaton maoy pultahan ug agianan gikan sa Zamboanga del Norte paingon sa Bacolod, Aklan, Leyte ngadto na sa dakbayan sa Sugbo.

Gipahayag ni Governor Yebes nga andam niyang tabangan nga matukod ang pantalan sa lungsod sa Katipunan tungod kay iyang nakita nga naningkamot si Mayor Eguia para mapatuman ang maong proyekto. (The New Nandau, Vol. XV No.10)

Tungod sa pagpamakak sa ilang edad atol sa Palarong Pambansa
Mga magtutudlo, estudyante sa Sindangan Elem. School kasohan

Ang Fact-Finding Com-mittee nga gimugna sa Department of Education aron mo-imbestigar sa gika-alegar nga pagpamakak sa edad atol sa miaging Palarong Pambansa ang mireko-mendar sa pagpasaka ug administratibo ug criminal nga kaso batok sa unsi ka mga school officials.

Ang komitiba mireko-mendar usab alang sa usa ka disciplenary actions dungan sa pagpasaka ug kaso batok sa dese sayes ka mga estudyante nga midula sa national games bisan kon lapas na sila sa edad. Hinoon ang kasong criminal mo-apply lamang sa estudyante kon ang edad mitongtong na sa dese otso anyos.

Matud pa sa report sa komitiba pinitsahan ug Agusto 4, ang mga school officials mao sila si Rey Anthony Sorronda, magtu-tudlo sa Nato National High School sa Sindangan, Zam-boanga del Norte ug maoy coach sa Region 9 elemen-tary football team, Getta Galo, Grade 5 teacher sa Sindangan Pilot Demon-stration School, Ledia Carumba, Anafe Colita, mga magtutudlo, Virgie Sorronda, district supervisor sa Sindangan, ug Remigio Luy, principal sa Sindangan Pilot Demonstration School.

Lakip sa makasohan sila si Orlando Abuyen, substitute teacher sa Catba-logan II Central Elementary School sa Samar ug maoy coach sa Region 8 baseball team, Manolito Rejano, magtutudlo sa Mulanay District School sa Quezon province ug coach sa Region 4-A baseball team; Hilda Lagana, Grade 6 adviser sa Kalasan Elemen-tary School sa Pagadian City, Ruperto Dayo, prin-cipal sa Kalasan Elementary School ug Marietta Opu-lencia, athletic manager sa Region 4-A.

Ang maong mga opisyal ang napamatud-ang sad-an sa pagpamakak, misconduct ug falsification of official documents. Ang dese sayes ka mga “overaged” nga estudyante nga mag-atubang ug disciplinary actions nga nahibaw-ang college stu-dents mao sila si Nelson Abuntao ug usa ka Ding-dong; Jonquil Cabanas, Nicodemus Baconawa, Alexis Clemente ug Rolando Aguilar sa Samar National High School; Rylred Mag-aso, Eddie Ugdamina, Kevin Rojonan ug Melvin Maso sa Sindangan National High School; Raniel Osmillo, Rannel Loyola, Jayson Fetalcorin, Mark Rocha, Robert Calderon ug Mark Lester Garbo. (The New Nandau, Vol. XV No.10)