SP-ZN walay kLaro –NGO

Wala itago sa mga meyembro sa non-governmental organizations nga kusganong nagakampanya alang na sa pagprotiher sa atong environment ang ilang pagka dismaya sa gihimong imbestigasyon sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte sa Canatuan Gold Project sa TVI sa Siocon. Kini human gideklarar sa chairman sa Committee on Environment Board Member Felixberto Bolando nga gumikan ra sa soil erosion ang nasinating pagpula sa tubig nga nakita sa mga katawhan sa Siocon diha sa ilang suba sa miaging buwan ug walay nalusno nga dam sa TVI sigun sa migawas sa mantalaang Manila Times ug news sa usa ka television network.

Sa nakita wala hatagi ug gibug-aton sa nasangpit nga imbestigasyon sa mga board members mismo ang nasinating soil erosion sa gikonstrak nga sulphides dam sa TVI.

Alang kanila ang gibuhat sa mga board members diha sa TVI nagpahigayon ug sight seeing tour, samtang ang gipahigayon nilang public o committee hearing didto sa poblacion sa Siocon wala na maghisgut kabahin sa isyu sa environment nga maoy tuyo sa ilang imbestigasyon kay napuntirya na sila sa paghisgut kabahin sa nag-away nga paksiyon sa mga Subanen kon si kinsa ang angayan nilang paga-ilhon nga lehitimo sa gobyerno. Kahinumduman wala paubana sa mga bokal ang local media sa ilang imbestigasyon kay kuno makasunog sa ilang lakaw, apan si Bolando nagpa-interview sa media nga gidala daan sa TVI nga koresponsal sa mga nasudnong mantalaan ug tv network human sa ilang sight seeing tour sa sulphides dam.

Wala na hisguti sa mga bokal kon ila bang gisubay kon ang TVI nagbatun ba ug mga mitigating measures para mapakgang ang massive soil erosion nga mosangko lang gihapon sa siltations sa kasubaan ug ang gitawag ug Acid Mine Drainage. Wala usab masayri kon aduna bay gihimong water samplings ang mga bokal sa ilang imbestigasyon aron sa pagsuta kon wala bay mga toxic chemicals nga midagay day paingon sa sapa ug sa suba sa Siocon. Wala usab mahibaw-i kon giapil ba sa pagsubay sa mga board members ang tailings pond sa TVI sa ilang Gossans Dam kon dili pa peligro nga moapaw kini atubangan sa kada adlaw nga pagbuhos sa ilang hugaw sa mina gikan sa 200 tons nga mine ore nga ilang gigaling kada adlaw. Kini karon ang mga pangutana nga pabiling gipalanog sa mga pro-environment NGO’s kabahin na sa imbestigasyon sa balay balauranan sa probinsiya. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

ZNMC tabangan ni Labadlabad

Wala nay laraw ang bag-ong representante sa 2nd congressional district sa Zamboanga del Norte nga ipadayon ang pagbutang ug pundo para medical assistance sa usa ka tambalanan didto sa dakbayan sa Sugbu aron sa pagtabang niadtong taga ZaNorte nga magpatambal.

Kini ang giklaro ni Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad ang bag-ong representante sa 2nd district. Matud pa niya maoy iyang plano nga ibutang kini sa bag-ong Zamboanga del Norte Medical Center (ZNMC) kay sa iyang pagsabot sa higayon nga mosugod na kini sa iyang operasyon kay sa iyang nasayran ang maong tambalanan magbatun man ug mga batid nga doctor para ang mga katawhan dili na maperwesyo sa paglarga sa laing siyudad aron magpatambal.

Sa panahon ni kanhi Congressman Roseller Barinaga, kini nagbutang ug pundo didto sa Sugbu sa Vicente Sotto Hospital para magamit sa taga ZaNorte nga kabus nga magpatambal sa maong dakbayan. Sa iyang kabahin si Congressman Labadlabad nagkanayon nga wala na kinahanglana nga maggahin pa siya ug pundo didto sa Sugbu kon mahimo na sa ZaNorte Medical Center ang pag-atiman sa atong mga katawhan. Matud pa ni Congressman Labadlabad iyaha na lang huwaton ang operasyon sa ZaNorte Medical Center. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

Gen. Yano gipasidunggan sa SP-ZN

Gipasidungan karon sa balay balauranan sa Zamboanga del Norte si Lt. General Alexander Yano sa Distinguished Plaque of Recognition atubangan sa pagkatudlo niini nga maoy mahimong mangulo sa Philippine Army. Kini nahasulod sa resolusyon nga gipadas-og ni Board Member Edgar Baguio diin gihisgutan niini ang mga naangkong kalampusan ni General Yano sa iyang pagsirbisyo sulod sa armadong kusog sa nasud. Si Lt. General Yano, lumad nga taga Sindangan, Zamboanga del Norte ug maoy unang anak nga taga Mindanao nga natudlo sa pagpangulo sa 80,000 ka mga sundawo ilawom sa Philippine Army.

Si General Yano gikatakdang moasumir sa bag-o niyang puesto karong Byernes Agosto 24, 2007 didto sa Fort Bonifacio diin gikatakdang motambong ug mosaksi usab sila si Governor Rolando Yebes uban sa tulo ka mga kongresista sa ZaNorte nga sila si Congresswoman Cely Jalosjos-Carreon, Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad ug Congressman Cesar Jalosjos ug uban pang mga personalidad gikan sa atong probinsiya. Sa samang bahin si Secretary Jess Dureza mipalanog usab sa iyang pagdayeg sa pagka tudlo ni Yano sa pagka hepe sa Philippine Army.

Matud pa ni Dureza si General Yano gitudlo ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nga mangulo sa Philippine Army dili sa rason nga kini taga Mindanao busa suhito sa lugar kon dili pinasikad sa iyang mga kuwalipikasyon. Kahinumduman gimandu ni Presidente Arroyo ang pagbalhin sa headquarters sa Philippine Army gikan sa Fort Bonifacio ngadto sa dakbayan sa Zamboanga atubangan sa higpit karong kampanya sa paglutos sa mga armadong grupo sa Basilan ug Sulu. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

Taga Tamarok supak sa TVI

Gihatagan karon ug aksiyon sa buhatan ni Governor Rolando Yebes ang petisyon gikan sa mga katawhan sa Barangay Tamarok, Jose Dalman may kalabutan na sa ilang hugtanong pagsupak batok sa mining exploration sa TVI sulod sa ilang lugar. Giduso na sa buhatan sa gobernador ang petisyon sa katawhan sa Tamarok ngadto sa Sangguniang Panlalawigan aron kahimuan usab kini sa tukmang aksiyon sa balay balauranan sa probinsiya. Ang nasangpit nga petisyon giduso mismo ni Barangay Kagawad Felomino Ango sa Tamarok, ang nagbinugtong opisyal sa ilang barangay nga nagapabilin sa naha-una nilang baruganan nga supak sila sa TVI, kay ang iyang mga kauban karong opisyal sa pagpanguna sa ilang kapitan nausab ang mga baruganan human gipabisita sa langyaw’ng kompaniya didto sa ilang Canatuan Gold Project sa lungsod sa Siocon.

Ang petisyon ni Kagawad Ango nga giindorsar sa gobernador sa Sanggunian ang gitugyan karon ngadto sa Committee on Natural Resources and Environment para tun-an. Kahinumduman unang gikwestyon nila ni Ango ug mga yanung lungsuranon sa Tamarok ang aktuwasyon nga gipakita sa ilang kapitan ug tribal leaders nga wala gayud maminaw sa matuod nga pulso sa katawhan sa ilang barangay. Mismo mga timuay leaders sa Jose Dalman misaysay nga wala gayud sila pahibaw-a ug konsultaha sa ilang mga tribal leaders sa gihimo niining pagpakig negosasyon sa langyaw’ng kompaniya para na sa pagmina diha sa ilang lugar nga hugot nilang gisupakan.

Si Kagawad Ango mikonpirmar mismo nga sa sayu pa gihanyagan siya ug kuwarta gikan sa maong kompaniya mobalitok lamang siya sa iyang baruganan pagsupak sa mining exploration. Tungod niini wala isalikway ni Ango ang posibilidad nga ang iyang mga kaubang opisyales sa barangay uban sa ilang tribal leader sa lungsod napalit na sa dakung kompaniya kay sa sayu pa daku usab silang supak, apan sa dihang gidala na didto sa Canatuan pagbalik mibalitok na sila sa ilang mga baruganan. Si Kagawad Ango uban sa ilang mga katawhan sa Tamarok mitataw nga dili gayud nila ibaylo ang ilang kaugmaon sa ilang mga kaliwat ug sa mosunod nga henerasyon sa mga tam-is nga pasalig sa kompaniya taliwala sa dakung pagka daut unya nga masinati sa environment sa ilang lugar.

Sa sayu pa si Governor Yebes miulbo sa kapungot batok sa TVI tungod sa gipakita niining aktuwasyon nga wala gayuy hustong pamatasan nga wala gani magpahibawo sa iyang buhatan sa ilang mga kalihukan sulod sa lalawigan ilabi na nga ang ilang operasyon motandog sa atong environment. Samtang mainitong nakigbugno ang kagamhanang probinsiyal batok sa mga tawo nga gusto moguba sa atong environment lakip na sa pagkuha sa balas ug graba sa Layawan River nakita usab nga nagapabiling hilum ang simbahan ilabi na ang Obispo kinsa giilang usa ka environmentalist. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

GOV. YEBES GUEST SPEAKER KARON SA UNIVERSITY OF SAN JOSE-RECOLETOS

Si Governor Rolando Yebes maoy nadisidihan sa Recoletos de Cebu Law Alumni Association, Incorporated nga maoy mamahimo nilang pinasidungang mamumulong sa ilang grand alumni homecoming.

Kini ang gipahibawo ni Atty. Jonathan Capanas, Dean sa University of San Jose-Recoletos School of Law sa gidangat nilang suwat ngadto kang Governor Yebes. Ang USJR Grand Alumni Homecoming gitakda karong Agosto 25, 2007 didto sa dakbayan sa Sugbu.

Gihisugtan ni Atty. Capana nga si Governor Yebes sa Zamboanga del Norte maoy ilang napilian nga maoy himoong pinasidungang mamumulong tungod sa rason nga siya maoy usa sa mga inilang alumni nga naghatag usab ug dakung garbo sa taga San Jose. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

PAGMUGNA SA PROVINCIAL TOURISM OFFICE GITUN-AN NA SA SANGGUNIAN

Gipatun-an na karon sa mga hingtungdang komitiba sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte ang gipadas-og nga lakang ni Governor Lando Yebes alang sa pagmugna sa kaugalingong Provincial Tourism Office. Si Governor Yebes sa iyang hangyo ngadto sa balay balauranan sa probinsiya mitataw nga sigun sa nahisgutan sa iyang inaugural address sa iyang unang termino ang sector sa agrikultura mao gayuy hatagan sa unang pagtagad nga mapalambo ug sa samang bahin padayon usab nga ipadas-og ang pagpa-uswag sa industriya sa turismo.

Nahisgutan sa gobernador pagpahigayon sa Hudyaka Festival nga nakita nga maoy nakapatapok sa mga katawhan sa ZaNorte diin nahiusa ang mga katawhan gikan sa 27 ka mga kagamhanang local. Gumikan sa nakita niyang kalampusan sa pagpahigayon sa Hudyaka, nadasig usab siya nga kini mainstitutionalize para magapadayon sa hangtud para mapadayon usab ang pag-uswag sa atong probinsiya nga makatabang sa pagpalambo sa ekonomiya sa probinsiya. Sa pagkakaron ang Tourism Office anaa ra nagpasilong ilawom sa buhatan sa gobernador nga wala pay kaugalingong budget para makapadas-og sa iyang kaugalingong mga programa lakip na sa pagbatun ug mga kuwalipikadong mga kawani.

Ang nasangpit nga lakang gipa-ilawom na sa Sangguniang Panlalawigan sa pagtuon sa mga komitiba niini para makaduso sa tukmang rekomendasyon.  Sa iyang kabahin si Atty. Ivan Patrick Ang, provincial tourism officer mipahayag nga makatabang gayud ug daku sa tinguhang pagpalambo sa industriya sa turismo kon ang probinsiya magbatun ug kaugalingong Provincial Tourism Office nga magbatun na sa iyang kaugalingong budget aron usab makakuha sila sa kuwalipikadong mga kawani. Matud pa ni Atty. Ang ang iyang mga personahe karon pulos ra mga job orders ug nagsalig ra sila sa budget gikan sa opisina sa gobernador. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

ENROLLMENT SA PHILHEALTH SA LANDO BIBO SUGDAN NA KARONG ADLAWA

Gipahibawo sa Community Development Assistance Unit o CDAU nga sugdan na nila karong adlawa ang enrollment sa mga meyembro sa LANDO-BIBO o Barangay Indigent Beneficiaries Organization ngadto na sa PHILHEALTH para dugang pang sirbisyo ang ilang madawat. Kini ang gipahibawo ni Mr. Ronie Pacilan ang hepe sa CDAU, diin gikatakda nila kining sugdan didto sa lungsod sa Siayan, Zamboanga del Norte karong adlawa. Matud pa ni Pacilan sigun sa mandu sa gobernador unang 32 mil ka pamilya ang irehestro nga mahimong meyembro sa PHILHEALTH nga mga sakup sa LANDO BIBO.

Kahinumduman ang mga meyembro sa LANDO BIBO tanan gipa-ilawom usab sa Provincial Health Care Assistance Program diin ang matag meyembro makapahimulos sa libreng tambal ug pagpa hospital lakip na sa ubang mga balayronon sa laboratory sa nagkadaiyang mga tambalanan nga gidumala sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte. Sa sayu pa si Governor Yebes mipahayag nga ilawom sa PHILHEALTH makakuha usab ug income ang mga tambalanan sa probinsiya ug ang mga doctor nga maoy moatiman sa mga meyembro niini.

Samtang magapadayon usab ang pagpalapad sa membership sa LANDO BIBO sa ubang mga kalungsuran sa lalawigan. Matud pa ni Pacilan daghan karong mga hangyo nga nadawat sa buhatan ni Governor Yebes gikan sa mga mayors kinsa mihangyo nga ipa-abot usab sa ilang lungsod ang nasangpit nga programa. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

MAYOR SORIANO MILU-AY NA ANG  BARUGANAN BATOK TVI KAY KONTRAKTOR DIAY

Naklaro na karon ngano nga milu-ay na sa iyang baruganan ang mayor karon sa lungsod sa Siocon, Zamboanga del Norte atubangan sa nahauna niining baruganan kabahin sa operasyon sa TVI sa Canatuan Gold Project niini sa ilang lungsod ug gibiyaan niya ang Save Siocon Paraiso Movement. Gikonpirmar mismo sa mga tinugyanan sa TVI nga ang mayor sa Siocon maoy ilang kontraktor sa gikonstrak nga sulphides dam para sa ilang nickel production nga hayan masugdan sa iyang operasyon karong sunod tuig. Sumala pa si Mayor Cesar Soriano maoy nagsupply karon nila sa gikinahanglan nilang construction materials ilabi na sa balas ug graba ug ang naghaul niini mao ang Wismilak sa Sindangan.

Ang tinugyanan sa TVI midugang sa pagbutyag nga gawas kang Mayor Soriano laing meyembro sa Sangguniang Bayan sa Siocon nga supplier usab sa balas ug graba nalakip na sa ilang mga kontraktor sa ilang gikonstrak karong sulphides dam. Kahinumduman unang namatikdan ang pagka usab ni Mayor Soriano sa iyang baruganan kabahin sa TVI sa dihang gipahigayon ang usa ka Mining Forum diin gibasa sa usa sa opisyal sa kompaniya ang gipadangat niyang text message nga nagpalanog sa iyang pagsuporta sa Canatuan Gold Project.

Kon mahinumduman usab niadtong tuig 2004 si Mayor Soriano maoy nangulo uban sa nagkadaiyang sector sa ilang lungsod sa Siocon nga mibabag diha sa agi-anan sa Barangay Pisawak diin sila nagbarikada aron dili makasaka ang mga dagkung ekipo sa TVI kay magsugod na sila sa ilang commercial production sa Canatuan Gold Project. Apan wala magdugay nakita nga milu-ay na sa iyang baruganan ang mayor sa Siocon diin unang migawas ang report nga kini nagumikan sa hinungdan nga diay maoy nagsupply sa gikinahanglan petrolyo sa operasyon sa mining company. Matud pa sa mga tinugyanan sa TVI daku ug nasapi ang mayor sa Siocon sa ilang sulphides dam karon kay ang nasangpit nga proyekto mokostar man ug kapin sa $40 milyones dolyares. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

BARUGANAN SA ZANORTE BAHIN SA TVI WALA MA-USAB –YEBES

Hingpit nga gisalikway ni Governor Rolando Yebes ang pagtuo nga na-usab na ang baruganan karon sa iyang administrasyon kabahin na sa operasyon sa mga large scale mining lakip na sa TVI sa lungsod sa Siocon. Kini ang gitataw kagahapon ni Governor Yebes human mapahibawo nga migawas sa nasudnong pamantalaan kagahapon sa Manila Times nga mikutlo sa pahayag sa pipila ka meyembro sa Sangguniang Panlalawigan nga nag-imbestigar sa TVI nga mga opisyales sa ZaNorte mideklarar nga dili tinood nga nabuswang ang sulphides dam sa nasangpit nga minahan. Tungod sa maong balita daghang misulpot nga mga pangutana gikan sa katawhan kon kini nagpasabot ba nga ang kagamhanang probinsiyal karon uban sa iyang mga opisyales wala na mokwestyon sa operasyon sa TVI.

Sa maong balita ang nakutluan ug pahayag mao si Board Member Felixberto Bolando ang chairman sa Committee on Environment sa Sangguniang Panlalawigan nga maoy miimbestigar sa report nga nabuswang ang dam sa TVI uban na nila ni Board Members Cedric Adriatico, Anecito Darunday ug Edgar Baguio. Sa sayu pa gidid-an nila ang mga local media nga makakuyog sa ilang imbestigasyon sa TVI kay sumala pa masunog daw unya ang ilang imbestigasyon.Gipahibawo usab daan sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa ZaNorte nga magdala sila ug experts sa mina ug structural engineering aron maoy mohatag sa opinion kon tinood ba gayud adunay nabuswang o wala. Apan sa migawas sa nasudnong pamantalaan milutaw nga human gipakita sa mga bokal ang sulphides dam sila gipa-interview gilayon sa giandam nga mga mediamen sa nasangpit nga kompaniya ug wala na maghisgut unsay findings sa gibalon nilang mga experts o kon aduna ba gayuy tinud-anay nga pagsubay sa istraktura sa maong dam.

Pipila ka meyembro sa non governmental organization kinsa aktibong naga kampanya alang sa pagpanalipod sa atong kinaiyahan nagkanayon nga dili katuhuan ang gibuhat nga imbestigasyon sa Sangguniang Panlalawigan sa ZaNorte nga nakakuha na dayon sila sa resulta sulod lamang sa pipila ka oras nga imbestigasyon sa istraktura sa sulphides dam ug mideklarar na dayon nga walay katinuuran ang mga report nga migawas gikan sa Siocon uban sa simbahan nga gipanguluhan ni Monsignor Edgar Agora nga nabuswang ang maong dam o miapaw sa dihang mibunok ang makusog nga uwan sa miaging mga buwan. Si Governor Yebes nga nakuhaan ug reaksiyon ug gipangutana kon kini nagpasabot ba nga nausab ang baruganan sa iyang administrasyon atubangan sa daghan niyang mga gidemanda sa maong langyaw nga kompaniya, siya mitataw nga nagapabilin ang ilang gipangayo nga mga dokumento nga hangtud karon wala usab tubaga sa TVI.

Sa sayu pa gipalanog ni Governor Yebes ang wala niya paghi-angay sa gipakitang taras sa TVI nga nagpahigayon sa ilang mga kalihukan sulod sa atong lalawigan nga wala ganiy kortesiya nga mopahibawo sa kagamhanang probinsiyal ilabi na nga ang ilang operasyon magatandog sa atong natural resources ug environment. Kahinumduman ang gobernador adunay gipagawas nga orden ehekotibo nga nanawagan sa tanang mga mayors sa ZaNorte nga dili magpasagad ug hatag sa ilang pagtugot sa application sa nagkadaiyang mga mining companies nga nagtinguha sa pagpahigayon ug mining exploration operations kon dili mapahibawo ang kagamhanang probinsiyal kabahin niini. Karong bag-o nakaging na lang si Governor Yebes sa dihang gipadalhan ug suwat sa usa ka Subanen gikan sa Jose Dalman nga nagkwestyon kaniya ngano nga iyang gihatagan ug pagtugot ang TVI nga makapahigayon ug mining exploration sa ilang lungsod.

Kini nga punto hingpit nga gipanghimakak sa gobernador nga ang iyang buhatan nalambigit diha sa paghatag ug pagtugot sa maong langyaw nga kompaniya para makapahigayon sa ilang mining exploration sa Jose Dalman kay wala man gani pahibaw-a ang iyang opisina sa TVI kabahin niini. Giklaro sa gobernador nga hangtud karon wala gayud ipakita sa maong kompaniya ang mga gipangayo nilang mga dokumento. Sa nasayran niadtong Hulyo 11, 2007 gipadalhan ni Governor Yebes ug suwat ang presidente sa TVI diin subli niining gipangayo ang pipila ka dokumento sama sa kopya sa Mineral Production Sharing Agreement, Environmental Compliance Certificate, Ecological Profile lakip na sa ilang reports sa Annual Environmental Monitoring Accomplishment uban sa report sa Production, Sales and Inventory of Minerals and Employment. Sa iyang suwat gibutang sa gobernador nga kon mahatag na sa TVI ang maong mga dokumento nga gipangayo karon sa probinsiya andam ang iyang buhatan makig-atubang sa mga kadagkuan sa nasangpit nga kompaniya uban sa mga tinugyanan sa probinsiya aron kahisgutan ang mga mahinungdanong punto. Apan ang maong suwat sa gobernador, matud pa niya sama sa una niyang termino gitubag sa TVI sa tumang kahilum hangtud karon. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

NIA ZANORTE HAYAN MAG-ATUBANG UG IMBESTIGASYON

Hayan mag-atubang ug imbestigasyon ang buhatan sa National Irrigation Administration sa Zamboanga del Norte may kalabutan na sa minilyon ka pesos nga balor sa mga proyekto niini apan walay nakita agi. Si Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad, mibutyag nga naglaraw siya sa pag-utingkay sa mga proyekto nga gipatuman karon sa NIA dinhi sa atong lalawigan ilabi na sulod sa iyang distrito.

Gipahibawo ni Congressman Labadlabad gipadalhan na niya ug suwat si Provincial Irrigation Director Engr. Bonifacio Judilla kabahin na sa status sa nagkadaiyang mga proyekto sa irrigasyon nga ilang gipatuman sa lalawigan, apan wala gayud siya makadawat ug tubag ug daw naglihay-lihay kini sa pagpakit-atubang kaniya. Gihagit sa representante sa 2nd district sa ZaNorte si Engr. Judilla nga unta iyang hatagan ug katin-awan ang katawhan giunsa nila sa paggamit ang minilyon ka pesos nga pundo nga gipahat para sa mga proyekto dinhi sa probinsiya.

Sa samang bahin gipahibawo ni Congressman Labadlabad nga sa iyang pork barrel nabinlan pa siya P15 milyones ka pesos ug napun-an ug lima ka milyon ni House Speaker Jose De Venecia apan ang problema dili pa mapagawas ang pundo kay hangtud karon wala pa sila mahuman sa paglahugay sa nagkadaiyang komitiba sa kongreso diin hangtud karon wala pay natudlong chairman sa house committee on appropriations. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

VICE CHAIRMAN SA HOUSE COMMITTEE ON AGRICULTURE
MIAPILAR SA MGA OTORIDAD BATOK PURSE SIENERS

Ang vice chairman sa house committee on agriculture nanawagan karon sa mga otoridad sa gikatahong illegal nga pagpanagat sa purse sieners sulod sa kadagatan sa lungsod sa Sindangan, Zamboanga del Norte. Gibutyag ni 2nd District Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad, kini karon ang problema nga gipanalog sa mga yanung mananagat sa lungsod sa Sindangan uban sa mga tinugyanan sa simbahang katoliko pinaagi ni Father Cabilin.

Si Congressman Labadlabad maoy natudlo nga vice chairman sa house committee on agriculture sa miaging semana sa gihimong paglahugay sa nagkadaiyang mga komitiba sa kongreso. Matud pa sa batan-ong kongresista sa 2nd district nagpadala na sila ug suwat ngadto sa mga otoridad lakip na sa kagamhanang local sa Sindangan, apan wala silay nakita nga kongretong aksiyon para mapitol ang illegal nga pagpanagat sa purse sieners.

Gipatin-aw ni Labadlabad nga sa kabahin sa iyang opisina anaa pa sila sa pagpahibawo sa mga mananagat kabahin sa kadaut nga idulot sa maong matang sa panagat kon unsay maapektuhan niini. Apan kabahin na sa pag-implementar sa balaod wala na kini masakup sa buhatan sa kongresista ug kabahin sa iyaha si Congressman Labadlabad nagkanayon nga taman ra gayud siya sa sikay-sikay gamay. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

CONGRESSMAN LABADLABAD MOBABAG SA P56M CONCRETING SA SIAYAN

Gipahibawo ni 2nd District Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad nga iyang babagan ang proyektong pagkongkreto sa usa ka tres kilometros nga dalan sa Siayan, Zamboanga del Norte nga mokostar ug P56 milyones ka pesos. Kini ang gipahibawo ni Congressman Labadlabad sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria sa Ospital ng Dipolog Inc. Matud pa niya ang nasangpit nga kantidad daku ra kaayo alang na sa pagkongkreto sa tres kilometros nga dalan.

Para kaniya iyang nakita nga ang pagpahat ug dakung pundo sa maong proyekto gidesinyo para kawkawon ang kuwarta sa gobyerno. Sumala pa niya sa gihimong niyang pagtandi sa presyo sa pagkongkreto ug dalan kada kilometro mas mahal ang pagka presyo sa pagkongkreto sa tulo ka kilometrong dalan sa Siayan.

Si Congressman Labadlabad mipahayag nga sa iyang nasayran didto sa kauluhan ang presyo sa pagkongreto sa dalan kada kilometro anaa ra sa P10 milyones ka pesos. Nahulog nga ang balor sa pagkongkreto sa maong dalan sa Siayan anaa sa P18 milyones kada kilometro, dugang pahayag ni Congressman Labadlabad. Daku ang iyang pagtuo nga gipabutirik daan ang presyo sa maong proyekto para makawkaw ang sobra niini. (Press Freedom, Vol. XIX No. 46)

NSO nanawagan sa tanan alang sa
KOOPERASYON SA nagpadayon nga census of population

Anaa na karon sa 60 porsiento sa tibook Zamboanga del Norte ang napa-ilalom na sa census pinaagi sa National Statistics Office (NSO) subay sa ilang gihimong “Census of Population” nga gisugdan niadtong Agosto 1, 2007. Sa pakighinabi sa mga miyembro sa Zamboanga del Norte United Correspondents (ZNUC) ngadto kang Expedito Rebollos, Provincial Statistics Officer iyang gibutyag nga sa pagsugod sa enumeration nakahinagbo na ug problema ang mga enumerators ilabina diha sa kampo sa mga militar. Nagdumili kini nga mopasulod sa taga NSO tungod sa seguridad palibot sa kampo subay sa nahitabo nga engkuwentro tali sa mga sundalo sa gobyerno ug sa Abu Sayaff.

Sa nasayran adunay mga enumerators ang maglisod usab karon pagkuha ug mga datos diha sa mga kabarangayan ilabina kung ang mahibilin sa balay ang walay igong kahibalo sa  ipangutana sa mga enumerators sama sa pangalan sa mga miyembro sa pamilya, edad, adlaw nga natawhan, klase sa trabaho ug uban pa. Gipasabot ni Rebollos nga dili kini malikayan tungod kay adunay mga respondents ang anaa nanarbaho sa mga pribado ug publikong buhatan. Kung matunong ang mga enumerators sa oras ting-trabaho posibli nga ang katabang lamang sa panimalay ang mahibilin. Subay niini ang gihimo sa NSO mao nga binlan lang ug questioner form ang tag balay ug ilang balikan human sa oras ting-trabaho. Giklaro ni Rebollos nga sento porsiento gayud sa mga respondents diha sa mga kabarangayan ang ilang i-census. Sa karon nanawagan si Rebollos sa mga katawhan sa tibook probinsiya sa Zamboanga del Norte alang sa kooperasyon sa gihimo karon nga “Census of Population” nga anaa sa 500 kapin ka mga enumerators ang gipangkatag-katag alang sa maong katuyuan.

Sugyot ni Rebollos nga ipahibalo lang ngadto ni bisan kinsa nga mahibilin sa balay ang mga nag-unang impormasyon nga gikinahanglan sa NSO sama sa pangalan sa mga miyembro sa pamilya, edad, adlaw nga natawhan ug unsa ang ilang trabaho. Dugang gipahibalo ni Rebollos nga ang timailhan sa mga enumerators ilalom sa NSO mao ang ilang identification card nga pinirmahan ni Administrator Hon. Carmelita Erikta. Iya usab nga giklaro uban sa paghangyo niini sa kagamhanang lokal sa Dipolog nga dili lang usab dad-on ang pangalan sa NSO sa gihimo niining nilain nga survey diha sa mga kabarangay sulod ning dakbayan uban sa Department of Interior and Local Government tungod kay dili kini apil sa gihimo karong census pinaagi sa NSO. Angayang masayran sa census niadtong tuig 2000 anaa sa 823 mil ang populasyon sa tibook Zamboanga del Norte ug niining tuiga posibli nga mosaka ang populasyon sa atong probinsiya ngadto sa 900 mil. Ang gipahigayon karon nga Censu of Population ang tapuson kini karong Agosto 31, 2007. (Mindanao Star, Vol.III No.30)

Labadlabad nanawagan pagsulbad sa problema sa iregasyon

 Nanawagan karon ang bag-ong napili nga kongrisista sa sigundo distrito sa Zanorte alang sa pagsulbad sa problemang gi-atubang sa iregasyon dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Atol sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria gitataw ni Cong. Dodoy Labadlabad nga kinahanglang matabangan na ang mga mag-uuma nga apiktado sa pagkadaot sa kanal sa iregasyon sulod na sa dugay’ng panahon. Matud pa niya nga angayang magkahi-usa ang pangagamhanan sa dakbayan sa Dipolog, sa probinsiya ug sa iyang buhatan tungod kay dugay na kaayo ang maong problema nga hangtud karon wala gayud masulbad.

Si Cong. Labadlabad kinsa napiling Vice Chairman sa Committee on Agriculture sa kongreso namahayag nga makalolooy gayud ang mga mag-uuma nga apiktado sa pagkadaot sa supply sa tubig gikan sa lungsod sa Polanco pa-ingon sa dakbayan sa Dipolog. Kahinumduman nga dugay nang panahon nga gimulo sa mga mag-uumang sakop sa Dipolog Polanco Irrigators Association nga naapiktahan sa pagkadaot sa mga kanal nga agi-an sa tubig paingon sa ilang mga basakan. Ang mga apiktadong mag-uuma namahayag nga sa panahon nga kusog ang ulan dunay parte sa mga basakan nga lunopan sa tubig ug mangalata ang mga bag-ong gitanum nga humay ug madoblihan sa pagasto ang apiktadong mag-uuma kay motanum naman pod ug otro.

Aduna usay parte sa mga basakan nga lisod na maabtan sa tubig gumikan sa lagi sa mga daot nga kanal nga wala na maatiman sulod sa dugay nang panahon. Ang kongresista mipadangat usab ug komunikasyon sa buhatan sa NIA, National Irrigation Administration kalabot na sa problima sa iregasyon sa Polanco ug Dipolog apan kini walay kongkretong tubag. Sa pangutana kung mahimo ba nga siya na mismo ang mo-lobby didto sa buhatan sa NIA sa kaulohang Manila aron mangayo ug pundo para sa Dipolog-Polanco Irrigators Association nga dili na mag-agi sa buhatan sa NIA dinhi sa Dipolog siya mipahayag nga andam siyang mohimo niini aron lamang kahatagan na gayud sa kasulbaran ang problima sa iregasyon dinhi sa Polanco ug Dipolog. (Mindanao Star, Vol.III No.30)      

712 nakapahimulos sa TLC sa Liloy

Mokabat sa 712 ka mga katawhan sa Barangay Poblacion sakop sa lungsod sa Liloy ning lalawigan ang nakapahimulos sa serbisyong Tabang ni Lando sa Communidad kon TLC Medical ug Dental Outreach Mission nga gilugway ubos sa kasamtangang administrasyton ni Governor Rolando Yebes niadtong adlaw’ng Martes, Agosto 21 ning tuiga. Sa nahipos nga impormasyon ning inyong tigsulat nasayran nga ang mga kawani sa Zamboanga del Norte Provincial Health Office sa pagpangulo ni Dra. Carmencita Icao ang milugway kini sa libreng serbisyo sa naasoy’ng dapit sama sa konsultasyon nga adunay 596 ka mga katawhan ang nakapahimulos ug dental extraction adunay 116.

Ang mga kawani sa lokal nga buhatan sa Maayong Panglawas sa Liloy sa pagpangulo ni Dra. Nanette Digamon milugway usab kini sa susamang serbisyo.  Mihatag usab og libreng mga tambal ang mga kawani ni 3rd District Congressman Cesar Jalosjos sa pagpanguna ni Mr. Edwin Ignacio.  Mipakita usab sa hugot nga suporta ang duha ka dagkung haligi sa lungsod nga sila si Mayor Jaime Lim ug Bise- Mayor Alfred Chan sa maong programa tungod kay nagahatag man kini alang sa kaayuhan sa pagmintinar sa mamahimsog nga panglawas sa katawhan. Gikahibaluan nga ang nasangpit nga TLC subay kini sa mga kalihukan sa ilang tinuig nga pagsaulog sa Linggo ng Liloy.

Samtang niadtong adlaw’ng Miyerkules Agosto 22 ning tuiga ang mga lumulopyu sa Barangay Minaog dakbayan sa Dipolog nakapahimulos usab kini sa susamang serbisyo diin sa konsultasyon adunay 388 niini, sa dental extraction adunay 44 ug sa tuli adunay 30. Ang TLC sa naasoy’ng barangay usa kini sa mga kalihukan sa ilang pagsaulog usab sa tinuig nga kasaulogan sa Linggo ng Minaog nga gibuksan niadtong Agosto 19 ug molungtad kini sa Agosto 25. Diin gipasiugdahan kini sa mga miyembro sa Lando Bibo sa pagpangulo ni Mrs. Ma. Emily Laurente, ang Presidenti sa maong kahugpungan.

Pinasubay niii, sila si Minaog Lando Bibo President Laurenti ug Kapitan Pedro Paghacian mapasalamatong mipadayag ngadto kang Governor Lando Yebes tungod sa wala gayud gihikaw sa gobernor ang maong programa diin bisan sa ginangmay’ng nga pamaagi alang sa mga katawhan sa naasoy’ng barangay daku na kinig ikatabang kanila. (Pedmark, Mindanao Star, Vol.III No.30)

PhilHealth prog. sa kagamhanan probinsya gisugdan na
Siayan unang mipailawom sa orientation

Subay sa padayong programa ni Governor Rolando Yebes alang sa maayong panglawas, ilabi na alang sa mga kabus nga katawhan sa Zamboanga del Norte, gisugdan na sa pagsubay  sa impormasyon kabahin na sa programa sa PhilHealth didto sa lungsod sa Siayan, alang sa mga miyembro sa LANDO-BIBO. Kini gipasiugdahan sa Community Development Assistance Unit kon CDAU ug Provincial Information Center nga gipanguluhan ni Mr. Roney Pacilan. Si Pacilan mipasabot sa maong programa ngadto sa mga presidente ug coordinators sa LANDO-BIBO sa 22 ka barangay sa maong lungsod ang programa sa gobernador nga PhilHealth, hingpit na kining makatabang kanila, tungod kay gawas sa maangkon nila nga mga benepisyo isip miyembro sa LANDO-BIBO atul unya sa pagpatambal sa mga tambalanan dinhi, madugangan pa kini kon ma-miyembro na sila sa PhilHealth, kon ang tambalanan, accredited lamang kini sa PhilHealth.

Dugang pa ni Pacilan nga ang mga miyembro sa LANDO-BIBO, walay bayaran bisan usa ka sentimo sa PhilHealth gumikan kay gi-abaga na kini sa kagamhanang probinsyal, gikan sa tambal, laboratory, surgery, doctor’s fee, sa lawak ug uban pa. Ingon man, ang PhilHealth magamit usab sa mga miyembro niini, bisan asa nga tambalanan dinhi sa nasud. Si Mayor Wilfredo Siasico sa iyang mensahe, siya nagkanayon midayeg sa maong programa sa gobernador tungod kay wala sukad nga namuno sa probinsya nga nagpakabana sa maayong panglawas sa mga katawhan ilabi na ang mga kabus, ug nalipay siya nga ang kagamhanang probinsyal mitambayayong karon sa maong lungsod.

Gidayeg usab ni Mayor Siasico ang mga facilitators sa CDAU sa maong lungsod tungod kay dili magmakuli sa paglugway sa ilang serbisyo kon adunay nagkinahanglan ug tabang bisan pa man sa tungang gabii. Sa sunod semana, ang miyembro na usab sa LANDO-BIBO sa lungsod sa Jose Dalman ug Manukan ang ipa-ilawom sa orientation kabahin na sa maong programa. Karong Setyembre 20, atul sa pagsaulog sa adlaw’ng natawhan ni Governor Yebes ug pagbukas sa Zamboanga  del Norte Medical Center ipahigayon ang pagpirmahanay sa Memorandum of Agreement kon MOA  tali sa kagamhanang probinsyal ug PhilHealth timaan sa pagpatuman sa maong programa alang sa mga kabus. (Mindanao Star, Vol.III No.30)

ZN dugay ng nangandam sa maong programa
Pagsumpo sa sakit nga filariasis sa  Zamboanga Peninsula aksyonan sa DOH

Gumikan sa pagkonsiderar sa Department of Health sa sakit nga filariasis dinhi sulod sa Zamboanga Peninsula nga usa ka endemic hingpit nga gi-aksyonan karon sa nasangpit nga ahensya sa gobyerno ang pagpatuman sa mga nagkadaiyang lakang aron masumpo ang pagkaylap sa maong sakit ug usab paghatag ug sulbad sa mga biktima kinsa nag-antos na niini sulod sa dugay na nga panahon. Gipahigayon ang panagtigum sa lima ka mga Local Government Units gikan dinhi sa Zamboanga del Norte ug duha ka laing lungsod gikan sa Zamboanga Sibugay ug Zamboanga del Sur kinsa nakita sa DOH nga adunay taas nga kaso sa filarial infection.

Gituki sa maong tigum ang kasamtangang estado sa maong sakit nga mikalas na ug ubay ubay nga kinabuhi ug padayong miapektar sa daghanang katawhan sulod sa Rehiyon IX. Gipasabot ni Dra. Leda Hernandez, program manager sa National Filariasis Elimination program sa DOH nga dili lamang ang Zamboanga Peninsula ang adunay problema sa pagkaylap sa maong sakit apan lakip usab niini ang laing 40 ka mga probinsya sulod sa nasud. Base sa gihimong survey sa mga hanas nga doktor ug researchers sa nasud adunay gibana-banang 645,232 ka mga Filipino ang apektado karon sa maong sakit ug kuyaw usab kining motakboy sa mokabat 20 hangtud na sa 23 milyones ka mga Filipino. Naghatag usab ang maong sakit ug dakong alkansi sa ekonomiya gumikan dili naman makapangita ug paninguhaan ang gahambin niini, sa gihimong survey sa mga eksperto mokostar 4.4 milyones dolyares ang mausik niini.

Sa kabahin sa probinsya, gisaysay ni Provincial Health Officer Dra. Carmencita Icao nga sa administrasyon karon ni Gov. Rolando Yebes subsob ang gihimo niining paningkamot nga matabangan ang mga biktima sa filariasis ug komitado kini sa iyang tinguha nga hingpit sumpoon ang maong sakit dinhi sa lalawigan. Ngani sa gihimong Provincewide Investment Plan for Health sa buhatan sa maayong panglawas sa probinsya gimanduan karon si Dra. Icao ni Gov. Yebes nga himoon ang mga maayong lakang niini aron masulbad na ang pagkaylap sa sakit nga filariasis. Mimando usab ang gobernador nga paningkamotan sa buhatn sa maayong panglawas nga himoon unyang disease free zone ang probinsya sa Zanorte. Angayang kahibaloan nga ang pagpahigayon sa maong kalihukan ang gipaluyuhan sa Maple Tree foundation ug inabagan usab sa TVI Resource Philippines. (Mindanao Star, Vol.III No.30)

Mindanao Star Police Round-up

70 Anyos gipusil patay

Usa ka 70 anyos nga lalaki ang walay kokaluoy nga gipusil-patay sa duha ka suspetsado, didto sa Brgy. Salvador, lungsod sa Gutalac. Ang biktima nailhan sa ngalan nga usa ka Bernardino Pingcong, molupyo sa maong dapit. Samtang ang suspetsado gitumbok nga sila si Jonathan Lumimas, 20 anyos, molupyo sa Brgy. Patawag, lungsod sa Labason, kinsa nasikop ra usab sa kapulisan human sa hataas nga paggukod kaniya. Ug ang laing suspetsado nailhan lamang sa ngalan nga usa ka Siloga kinsa padayon pang gipangita sa kapolisan.

Sa imbestigasyon nga gihimo sa kapolisan sa maong lungsod nasayran nga ang duha ka suspetsado kalit lamang kining naabot sa tindahan sa biktima sakay sa usa ka Honda XRM nga motorsiklo kolor blue, ug ang usa sa mga suspetsado mipusil sa biktoma ug misibat gilayon kini. Si Pingcong nakaangkon kini ug samad-pinusilan sa iyang tiyan ug gidali kini sa pagdala ngadto sa Labason Emergency, apan patay na kining gideklarar sa doktor nga mi-atiman niini. Sa gihimong hot pursuit operation sa kapulisan sa Gutalac ug mihimo ug checkpoint, sa Brgy. La Libertad sa maong lungsod uban sa 901 Police Provincial Mobile Groups ngadto sa tanang motorsiklo, ang maong team nakabantay ug Honda XRM color blue, walay plate number sakay ang duha ka suspetsado.

Ang kapolisan mimando kini nga pahunongon, apan wala kini panumbalinga sa mga suspetsado, bisan paman mihimo kini ug warning shot. Hinay nga mohunong, ang backride niini, mibalos kini sa pagpusil sa mga polis maoy hinungdan nga naigo ang usa ka Elsa Layden nga anaa nagtindog daplin sa kalsada, ug dali nga gidala sa tambalanan. Si Lumimas ang mi-eskapo kini padung sa Sitio Basing, apan nasikap ra usab kini sa mga miyembro sa Philippine Divine Missionary Church nga gipanguluhan ni Mr. Quintino Edrial ug gi turn-over ngadto sa kapolisan. Hangtud karon padayon pang mihimo ug imbestigasyon ang kapolisan nahitungod. (Mindanao Star, Vol.III No.30)

Resulta sa gipahigayon nga legislative inquiry sa COE sa hunta probinsyal
Gov. Yebes, SP na-isahan sa TVI

Milutaw karon nga na-isahan sa iyang baruganan si Governor Rolando Yebes mahitungod sa mining operation sa Toronto Ventures Incorporated nga nakabase sa Canatuan, Siocon, Zamboanga del Norte samtang gipahigayon ang legislative inquiry sa Committee on Environment sa Sanguniang Panlalawigan niadtung Sabado. Kini human migawas ang balita sa nasudnong pamantalaan nga mao ang Manila Times gula ning semanaha ug migawas usab sa mga balita sa ANC sa ABS-CBN nga ang mga board members uyon nga magapadayon ang mining operation sa TVI didto sa Siocon. Angay hinumdoman nga gidid-an sa komitiba ang lokal media nga makakuyog sa ilang pagpahigayon ug legislative inquiry kabahin sa gikatahong pagkaliki ug pagka-kolapso sa usa sa mga dam sa TVI tungod sa matud pa, kahadlok nga kini masu-nog sa ilang imbestigasyon.

Tuod man pag-abot nila sa mining area sa TVI, atua na naghulat kanila ang mga reporter gikan sa nasyonal nga gi-hire sa maong kom-paniya aron maoy mogama sa balita. Kini maoy usa sa mga hinungdan nga ang SP secretary nga matud pa, maoy mi-suggest sa mga board members kay diay ang TVI nag-andam na daan ug national news correspon-dents aron gamiton ang mga opisyales Zamboanga del Norte mahitungod sa mga kabalaka diha sa operasyon sa maong kompaniya. Sa maong balita sa Manila Times milutaw nga ang mga opisyales sa Zamboanga del Norte mideklarar nga wala makolapso ang dam sa TVI didto sa Canatuan, Siocon.

Ang tonada sa balita nga ang mga opisyales sa kagamhanang probinsyal uyon sa operasyon sa TVI diin ang nahimong kenkoy mao si Governor Lando Yebes nga una nang mipa-dayag sa iyang baruganan kabahin sa mining operation sa maong kompaniya. Si Mr. Raymund Acopia-do, tigpamaba sa TVI mi-panghimakak nga ang ma-ong kompaniya nag-hire ug national media aron maoy gamiton ang mga opisyales sa Zamboanga del Norte diha sa ipagawas nga balita.

Matud ni Acopiado mismo ang anti-mining group maoy nagdapit sa maong mga reporters atubangan sa gikatahong pagkakolapso sa dam hinungdan nga nangadto sila sa mining site sa Canatuan aron subayon ang maong taho. Apan tungod kay gika-eskeduel sa mga board members nga duna silay ipahigayon nga legislative inquiry ang mga reporters naghulat nalang usab sa mga opisyal sa probinsya hangtud nga nagkaabot sila didto sa Siocon. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Lt. Gen. Alex Yano gipasidunggan sa SP

Si Lt. General Alexander Yano gihata-gan karon ug dakong pasidungog sa mga membro sa hunta provin-cial sa Zamboanga del Norte sa nakab-ot niining kalamposan sa iyang pagpanerbisyo sa dihang gitudlo karong bag-o ni Presidente Gloria Maca-pagal-Arroyo isip mao na karon ang Comman-ding General sa armadong kusog sa nasud, epektibo karong Agusto 24. Ang resolusyon nga naghatag ug spesyal nga pasidungog Plaque of Recognition alang kang Lt. General Alexander Yano isip bag-ong Commanding General sa Philipine Army ang unanimous nga gidasonan sa Sangguniang Panlala-wigan atol sa ilang regular session.

Si Lt. General Alexan-der Yano mo-asumer sa iyang katungdanan karong Agusto 24, 2007 alang sa pinakataas nga posisyon sa armadong kusog sa nasud nga usa ka Zanortean nga nagagikan sa Zamboanga del Norte nga nakahatag ug dakong garbo sa atong probinsya nga nakapadasig sa tanan.

Ang nakab-ot nga kalamposan sa nakuhang posisyon ni Yano maoy bugti sa iyang mainiton nga pagserbisyo nga nadestino sa nagkalainlaing dapit gikan sa pagka platoon leader, com-pany commander, batallion staff, division staff, batallion commander, division com-mander, brigade commander hangtud na sa iyang pagka commanding general. Si Lt. General Alexander Yano lumad taga lungsod sa Sindangan, Zamboanga del Norte. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Pacilan: Tanang Lando BIBO members makapahimulos sa Philhealth program

Tanang membro sa Lando BIBO maoy maka-avail ug makapahimulos sa Philhealth program nga gipatuman karon sa kagamhanang probinsyal sa Zamboanga del Norte. Kini ang gipaklaro ni Mr. Roney Pacilan, CDAU Unit Head atubangan sa pipila ka mga pagduda nga ang mga opisyal lamang sa Lando BIBO maoy maka-avail ug makabenipisyo sa maong programa. Gipasabot ni Pacilan nga kining maong programa sa Philhealth nga giimplementar sa buhatan sa gobernador para sa tanan ug walay pili basta kabus nga mga kataw-han dinhi sa Zamboanga del Norte.

Niadtung miaging semana ang tanang mga barangay coordinators sa lungsod sa Siayan maoy unang gipata-wag kay kini maoy tahasan nga mopahibalo sa ilang mga household members. “Ang atong Philhealth program alang sa tanang mga qualified Lando BIBO members.” Gipasabot ni Pacilan nga dunay kualipikasyon niad-tung mga membro sa Lando BIBO alang niadtung maka-avail sa philhealth program sa probinsya kay dunay mga reglamento sa Philhealth nga gipasunod sa maong prog-ram. Usa sa kualipikasyon niini nga maka-avail sa Philhealth mao nga ang managtiayon kinahanglan kasado. Ang Philhealth program sa kagamhanang probinsyal gipanghatag alang sa mga Lando BIBO members nga mga indigent families.

Gipaklaro ni Pacilan nga ang PHCAP kon Provincial Health Care Assistance Program sa mga membro sa Lando BIBO dili mawala ug kini gidungagan lamang ug philhealth aron ang tanang maka-avail sa maong prog-rama libre na sa ilang hospitalisasyon. Matud ni Pacilan ang Philhealth program gianda-man ug pundong salapi gikan sa kagamhanang probinsyal aron makatabang sa tanang membro sa Lando BIBO kay sa pagkakaron ang PHCAP lamang ang gisan-digan alang sa libreng hospitalisasyon. “Ang PHCAP dungan ug Phil-health aron mas modako ang coverage ug hamugaway ang pagpatambal ug walay bayran inig gawas sa hospital.”

Ang PHCAP maoy indi-gency program sa kagamha-nang probinsyal diin ang maka-avail sa maong prog-rama kadto lamang membro sa Lando BIBO samtang ang coverage niini mao lamang ang libre nga tambal ug hospitalisasyon kon anaa sa charity ward. Apan nakita sa buhatan sa gobernador nga dunay dakong kakula-ngon ang maong programa kay sa charity ward ra ang libre apan kon sa Philhealth bisan pa kon anaa sa pay ward mamahimo nang malib-re sa bayad ang pasyenti. Usa usab sa gilantaw niining maong programa kay sa Philhealth makatabang ug dako sa income sa atong gobiyernong tambalanan kay mobalik ang katunga sa gasto sa probinsya ngadto sa trust fund pinaagi sa gitawag nga Philhealth capitation fund. Kini usab maoy giandam alang sa bag-ong gitukod nga Zanorte Medical Center nga makaangkon ug dakong abot o income bisan dunay programa nga libre sa mga pasyenti nga membro sa Lando BIBO kay ang Philhealth man ang mobayad sa pasyenti sa iyang pagpatambal sa hospital.

“Kon mo-exist ang imong billing sa hospital atubangan sa pundo gikan sa Philhealth ang probinsya na maoy motapal pinaagi sa PHCAP. Sa ato pa kon ang membro sa Lando BIBO dunay Philhealth apan nanubra ang hospital bill ang probinsya maoy motapal wala kay mabayran bisan usa ka dako inig gawas nimo sa hospital,” pagpasabot pa ni Pacilan. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Dispatchers ipa-accredit aron dali mailhan mga boloyagon

Gumikan sa obserbasyon ug sulat reklamo sa Zamboanga del Norte Van Transport Service Cooperative (ZNVATRASCO) nga nadawat sa Sangguniang Panglungsod ning semanaha kabahin sa pagpadagan sa operasyon sa mga dis-patchers nga matud pa mga “buaya” nga maoy sagad karon napunting sa reklamo gumikan sa kasamok o pagkawala sa mga bagahe sa mga biyahedor o pasahero, girekomendar sa mga miyembro sa Sanggu-niang Panglungsod sa Dipo-log ngadto sa terminal In-Charge sa Dipolog  City Integrated Bus Terminal (DCIBT) ang pagpa-accre-dit sa mga dispatchers nga giila sa mga nagkalain-laing bus ug jeepney operators ug drivers.

Ang pagpa-accredit gihatagan ug deadline sa pagsumitir sa limitadong pangalan sa ilang giilang mga dispatchers ngadto sa buhatan  sa Terminal Incharge sa DCIBT aron mahatagan sila ug tukma nga gikinahanglang mga papeles aron maka-operate sa bus terminal nga dili makamugna ug kasamok o sayup nga pagkarga sa mga bagahe sa mga pasahero nga maoy hinungdan sa pagkawala.

Kahibalo-an nga ang DCIBT adunay ordinansa alang sa pag-operate lakip na ang paghatag ug tukmang disiplina, dili lang sa mga bus og jeepney operators ug drivers, apan lakip usab sa  pagdisiplina sa mga pasa-hero ug mga operators nga naghatag ug laing serbisyo sama sa pagdumala sa usa ka kantina ug mga dispatchers niini. (Dipolog CIO Press Release)

Avian influenza task force gimugna sa Dipolog

Aron kalikayan nga molipang ang dilikadong makalanag nga matang sa sakit sa hayop nga makama-tay sa tawo, gimugna karon sa kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog ang Avian Influenza Prevention and Control Task Force. Kini pinasubay na sa Executive Order No. 2007-06 nga giluwatan ni City Mayor Evelyn Uy. Ang Avian Influenza Task Force nga gimugna ni Mayor Evelyn Uy aron mobantay ug mosanta nga molipang ang maong matang sa sakit sa hayop nga makatakod ilabi na gikan sa Baboy ug Manok nga naka-alarma na sa ubang mga dapit.

Ang susamang task force unang gimugna sa kagamhanang probinsyal diin ang gitahasan sa pagpatuman sa maong kamandoan mao ang Pro-vincial Veterenary Office pinaagi sa pagbutang ug mga personahe sa mga check-points nga gipahimutang sa mga otoredad. Lakip sa executive order nga giluwatan ni Mayor Uy mao ang pagmugna ug Solid Waste Management Board alang sa dakbayan sa Dipolog.

Ang duha ka mga execu-tive order nga giluwatan ni Mayor Evelyn Uy diha sa gimugna nga special body gideklarar nga inroder and operative dungan nga gida-sonan sa Sangguniang Panlalawigan atol sa ilang regular session niadtung Lunes. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Pagsumpo sa sakit nga filariasis sa  Zambo. Peninsula aksyonan sa DOH

Gumikan sa pagkon-siderar sa Department of Health sa sakit nga filariasis dinhi sulod sa Zamboanga Peninsula nga usa na ka endemic, hingpit nga gi-aksyonan karon sa nasangpit nga ahensya sa gobyerno ang pagtuman sa mga nagkadaiyang lakang aron masumpo ang pagkaylap sa maong sakit ug usab paghatag ug sulbad sa mga biktima kinsa nag-antos na niini sulod sa dugay na nga panahon. Sayo ning semanaha gipahigayon ang panagtigum sa lima ka mga Local Government Units gikan dinhi sa Zamboanga del Norte ug duha ka laing lungsod gikan sa Zamboanga Sibugay ug Zamboanga del Sur kinsa nakita sa DOH nga adunay taas nga kaso sa filarial infection.

Gituki sa maong tigum ang kasamtangang estado sa maong sakit nga mikalas na ug ubay-ubay nga kinabuhi ug padayong miapektar sa daghanang katawhan sulod sa Rehiyon IX. Gipasabot ni Dra. Leda Hernandez, program mana-ger sa National Filariasis Elimination program sa DOH nga dili lamang ang Zamboanga peninsula ang adunay problema sa pagkaylap sa maong sakit apan lakip usab niini ang laing 40 ka mga probinsiya sulod sa nasud. Base sa gihimong survey sa mga hanas nga doktor ug researchers sa nasud adunay gibana-banang 645,232 ka mga Filipino ang apektado karon sa maong sakit ug kuyaw usab kining motakboy sa mokabat 20 hangtud na sa 23 milyones ka mga Filipino. Naghatag usab ang maong sakit ug dakong alkanse sa ekonomiya gumi-kan dili naman makapangita ug paninguhaan ang gahambin niini, sa gihimong survey sa mga eksperto mokostar 4.4 milyones dolyares ang mausik.

Sa kabahin sa probinsiya, gisaysay ni Provincial Health Officer Dra. Carmencita Icao gihimo ang subsob nga paningkamot aron mataba-ngan ang mga biktima sa filariasis ug komitado kini sa iyang tinguha nga hingpit sumpoon ang maong sakit dinhi sa lalawigan. Ngani sa gihimomg Provincewide Investment Plan for Health sa buhatan sa maayong panglawas sa probinsiya gimandoan ni Governor Lando Yebes si Dra. Icao nga himoon ang mga maayong lakang aron masulbad na ang pagkaylap sa sakit nga filariasis. Mimando usab ang gober-nador nga paningkamotan sa buhatan sa maayong panglawas nga himoon unyang disease free zone ang probinsiya sa Zanorte. Angayang kahibaloan nga ang pagpahigayon sa maong kalihukan ang gipaluyuhan sa Maple Tree Foundation ug inabagan usab sa TVI Resource Philippines. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Comelec preparado na para sa barangay ug SK election

Ang Commission on Election Central Office pre-parado na kon mahinayon, ang pagpahigayon ug Barangay ug Sanguniang Kabataan eleksiyon karong bulan sa Oktobre niining tuiga. Si Atty. Teopisto Elnas, Jr., Director IV, Election and Barangay Affairs Depart-ment sa COMELEC-Manila atol sa exclusive interview sa DXFL Headline Balita mipahayag nga ang ilang preparasyon sa ilang buhatan para sa gikatakdang esked-uel sa eleksiyon sa Barangay ug Sanguniang Kabataan karong bulan sa Oktobre 29. Si Atty. Teopisto Elnas nga mao karon ang Department Head sa Election and Barangay Affairs sa Commission on Elections, Central Office Manila namahayag nga wala pa sila makadawat ug kausaban sa balaod mahitungod sa pag-uktaba sa umalabot nga piniliay sa mga oopisyal sa barangay sigon sa gikatakda nga eskeduel hinungdan nga nangandam ang commission.

Ang pagpahigayon ug rehistro sa Sanguniang Kabataan ug barangay nga nahumana maoy usa sa pagpangandam sa com-mission alang sa gikatakda nga eskeduel. Matud ni Elnas nagka-tagbo na ang Election and Registration Board kabahin sa mga nag-apply ug rehistro ug gi-hearing sa matag election registrar ang maong mga application. Gipamahayag ni Atty. Elnas kon dili man mahina-yon ang eleksiyon sa barangay ug Sanguniang Kabataan sumala sa gika-eskeduel karong Oktobre 29, kini maoy option sa kongreso ug senado nga aprubahan sa executive department. Matud niya, ang maka-pausab o makapa-uktaba sa gikatakda na nga eleksiyon mao ang kongreso pinaagi sa pagpanday ug balaod ug sa pag-amendar sa gi-setar na daan nga balaod nga i-uktaba ang piniliay.

Iyang gipaklaro nga dunay giandam nga pundo ang nasudnong kagamhanan para mapahigayon ang pini-liay sa Sangguniang Kaba-taan ug barangay opisyales. Kini ang gipahaya atubangan sa mga pagduda sa pipila ka mga katawhan nga hayan dili madayon ang eleksiyon karong Oktobre 29, 2007 tungod kay walay igong pundo ang nasudnong kagamhanan para makapahigayon ug eleksiyon ma kaduha sa usa ka tuig. Angay hinumdoman nga bag-ohay palang milabay ang lokal election niadtung Mayo 14, niining tuig, ug karon gikatakda na usab nga may umalabot nga eleksiyon sa Barangay ug Sanguniang Kabataan karong Oktobre 29 niining tuiga. Aminado ang Comelec nga bug-at sa kabahin sa nasudnong pangagamhanan nga magpahigayon ug elek-siyon kaduha sa usa ka tuig gumikan sa dakong gasto, apan wala silay mahimo tungod kay duna may balaod nga gisitar busa ang ilang buhatan igo nalang usab nangandam.

Apan matud niya, ang nasudnong kagamhanan dili maglisod pagpangita ug pundo para mapahigayon ang eleksiyon sa Barangay ug Sanguniang Kabataan karong Oktobre 29, 2007 tungod kay ang kuwarta nga gipahat para gamiton sa maong piniliay gikan raman gipakong sa Internal Reve-nue Allotment nga bahin sa barangay. Si Kapitan Buldog Da-ngase sa Barangay Sinaman mipahayag nga sa pagka-karon wala pa matipaki ang iyang madawat nga IRA gikan sa nasudnong panga-gamhanan. Wala pa hinoon siya masayod nga sa sunod released sa pundo sa ilang Internal Revenue Allotment kon kuhaan ba sa Depart-ment of Budget and Ma-nagement alang sa gikatakda nga eskeduel sa piniliay sa barangay apan sa pagka-karon sa unang released sa pundo, intack pa ang ilang nadawat nga bahin gikan sa nasyonal.

Si Atty. Elnas mipahayag nga dunay lakang karon ang executive director sa Commission on Election nga imbes pisa-pisahon ang pagkuha sa IRA sa matag local government units para gamiton sa eleksiyon, sa Manila palang daan didto na nila tipakan sa DBM ang IRA nga bahin sa matag barangay aron ang Comelec Central Office na ang mohatag niini ngadto sa matag local election offices sa tibuok nasud para suweldo ug uban pang gasto sa piniliay. (The New Nandau, Vol. XVII No.8)

Kahimtang sa ZN PNP alarming

Gipalanog kagahapon sa provincial police director sa Zamboanga del Norte nga ang kasamtangan karong estado sa Philippine National Police sa lalawigan alarming kay inanay nga nagka-itos ang gidaghanon niini samtang padayong nagtubo ang populasyon.

Kini ang gipalanog kagahapon ni Police Senior Superintendent Mario Biong Yanga, Provincial Director sa ZaNorte Provincial Police Office sa tigum sa Provincial Peace and Order Council Meeting kagahapong adlawa. Gipresentar ni Police Director Yanga atubangan sa mga municipal mayors ang matuod nga hulagway sa estado karon sa PNP sa lalawigan atubangan sa ilang gipangayo nga dugang pulis para sa ilang mga lungsod. Sa iyang report gitataw sa provincial police director sa ZaNorte nga samtang padayong nagtubo ang gidaghanon sa katawhan sa lalawigan padayon usab nga mitidlom ang gidaghanon sa mga pulis nga nadistino sa probinsiya.

Kini nanawagan sa lederatu sa probinsiya uban sa mga municipal mayor sa pagsagup sa tukmang mga lakang para masalbar ang kasamtangang situwasyon. Ang gidaghanon sa mga meyembro sa PNP sa ZaNorte padayong mitidlom tungod sa pagretiro sa mga meyembro niini samtang pipila lamang ka lusok ang mapuli nga madistino dinhi sa lalawigan.

Si Police Senior Superintendent Yanga miapilar sa mga meyembro sa Provincial Peace and Order Council sa ZaNorte nga kon mahimo makapanday sila ug resolusyon nga manawagan sa kalihim sa DILG nga hatagan ug quota ang lalawigan. Sa sayu pa halus tanang mga municipal mayors nangayo ug dugang pulis para sa ilang mga lungsod kay daghan na ang miretiro. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Kasong rape sa Dapitan nagtubo

Mitala karon sa pagsaka sa kasong rape ang dakbayan sa Dapitan kon itandi sa susamang panahon sa miaging tuig 2006. Kini ang gibutyag ni Atty. Jing Mercado sa buhatan ni Mayor Dominador Jalosjos, Jr. sa tigum sa Provincial Peace and Order Council sa Zamboanga del Norte karong semanaha.

Matud pa ni Atty. Mercado sa records sa Dapitan Police nagpakita nga ang kaso sa rape mao ray nagpakita nga misaka ang gidaghanon. Sumala pa kon itandi kini sa nakalabay nga tuig nagpakita nga adunay pagsaka nga balig 25 porciento sa mga kasong rape sa Dapitan.

Ilang gituhuan nga hayan kini nagsumikad sa pagkatap usab karon sa pornography sa atong katilingban. Apan kabahin sa mga tari-tari matud pa ni Atty. Mercado higpit gayud nga gidili ni Mayor Jun Jalosjos ang pagpahigayon niini diha sa kabarangayan bisan pa panahon sa pagsaulog sa ilang pangilin o kaha araw sa barangay.

Samtang sa kampanya batok sa illegal drugs padayong gipadas-og sa administrasyong Jalosjos ang walay pagpihig nga pagdakup niadtong mga nalambigit niini. Gibutyag ni Atty. Mercado nga karong bag-o usa ka regular employee sa city government sa dakbayan sa Dapitan ang nasikop tungod sa pagkalambigit sa pagpamaligya ug shabu. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Pagquarry sa Dipolog River undangi –Mayor Belen Uy

Kon gusto sa gobernador nga ipahunong una ang pagkuha sa balas ug graba subay sa Layawan River, gipangayo usab ni Mayor Evelyn Uy sa Dipolog nga ipahunong ang pagkuha sa balas subay sa Dipolog River sa may Turno ug Gulayon.

Kini ang gipalanog nga hangyo ni Mayor Uy sa tigum sa Provincial Peace and Order Council sa Zamboanga del Norte karong semanaha. Si Mayor Uy sa Dipolog mipalanog sa iyang dakung kabalaka nga kon dili mahunong ang pagkuha sa balas ug graba diha sa Turno, Gulayon ug Lugdungan subay sa Dipolog River hayan makaapektar kini sa by-pass bridge sa Dicayas.

Gawas pa ang Dipolog River, matud pa ni Mayor Uy adunay dakung potential para sa industriya sa turismo ilabi na sa river cruise nga gitanyag karon ngadto sa mga bisita sa siyudad ug probinsiya subay na sa maong suba. Pinasikad sa maong hangyo gimandu gilayon ni Governor Yebes nga ipahunong ang pagquarry subay sa Dipolog River particular na sa mga lugar nga gihisgutan ni Mayor Uy. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Toreno napili PCL president

ADUNA nay bag-ong membro ang hunta probinsya sa Zamboanga del Norte human magpili ug bag-ong hut-ong ang mga membro sa Philippine Councilors League (PCL) – Zamboanga del Norte Chapter tapos gipahigayon ang election niadtung Miyerkules didto sa Dakak.

Apan ang pagpili kung kinsa ang mamahimong presidente sa liga migawas nga usa lamang ang mikandi-dato kay walay mikontra. Si konsehal Luzviminda Toreno, numero uno nga konsehal sa lungsod sa Liloy ug kanhi Vice Mayor ang maoy napili nga bag-ong presidente karon sa PCL hulip kang outgoing PCL President Felormino Cabale.

Sa pakighinabi sa mga miyembro sa ZNUC ngadto kang Toreno, iyang giklaro nga gibati usab siya ug kakulba sa wala pa ang opisyal nga pagsugot alang sa pagpili ug bag-ong presidente tungod kay nianang bisperas sa ilang election aduna nay pangalan ang migawas nga maoy iyang mamahimong kaat-bang nga giila nga si Konse-hal Yano sa Sindangan.

Gilantaw na daan ni Toreno nga dili mahitabo nga wala siyay kontra alang sa maong posisyon apan naibtan na lang siya ug tunok sa dihang gipadayag ni Yano nga dili siya mopadayon sa paglansar pagka-presidente. Sa nasayran sa pagka board of directors sa maong liga migawas nga adunay pulo ang milansar niini nga diin lima lamang ang pilion.

Angayang masayran nga ang presidente sa PCL maoy magsilbing ex-officio member sa Sangguniang Panlalawigan ug ang termino niini ang matapos sulod sa tulo ka tuig. Matod pa nga karong lunes sa session sa Sangguniang Panlalawigan i-presentar si Toreno isip bag-ong presidente sa PCL ug hulaton niini ang pagdawat kaniya sa provincial board alang sa opisyal niyang paglingkod sa Sangguniang Panlalawigan.

Si out-going PCL president Cabale mobalik na sa iyang pag-concentrate isip membro sa Sanguniang Bayan sa Gutalac. “Unsaon taman nga mao naman among gikasabotan didto ni Sir Nonong nga si Toreno maoy mopuli nako, wala koy mahimo,” kanayon pa si Cabale nga naminghoy kay dili na siya board member sugod karong sunod semana. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Tanang IFMA sa DACON sa ZN ipakansilar

Tanang mga Integrated Forest Management Agreement o IFMA sulod sa lalawigan sa Zamboanga del Norte gitinguha karong ipakansilar ilabi na kadtong wala moagi sa pagkonsulta sa mga kagamhanang local ug mga apektadong katawhan.

Kini ang nahasulod sa resolusyon nga gipanday sa panagtigum sa Provincial Peace and Order Council sa ZaNorte human mipalanog sa ilang dakung kabalaka ug pagsupak sila si Mayor Angel Carloto sa Gutalac ug Mayor Norbi Edding sa Sibuco. Unang mipalanog sa iyang kabalaka si Mayor Carloto sa Gutalac, kinsa naalarma nga ang DACON miabot na sa ilang hurisdiksiyon sa giaplayan niining IFMA nga wala ganiy kalibutan ang mga apektadong katawhan labaw na ang kagamhanang local.

Sumala pa ni Mayor Carloto ang mga apektadong katawhan wala gani konsultahan sa Department of Environment and Natural Resources mipagawas lang gilayon sa permit pabor sa DACON para sa ilang giaplayan nga IFMA sulod na sa lungsod sa Gutalac. Ang iyang gikabalak-an nga moulbo ang kasamok sa iyang lungsod tungod sa pagsulod sa DACON sa ilang lugar nga gipanghuro-huro ang mga katawhan nga dugay nang nagpuyo sa maong dapit nga aduna nay mga umahan nga gitikad ug karon kalit lang giabog sa dakung kompaniya gimanit ang ilang mga armadong guardiya.

Ang gikahadlukan ni Carloto nga kini moulbo sa kasamok ug walay mahimong dag-anan ang mga yanung lungsuranon sa Gutalac kay ang mga armadong guardiya sa DACON nagagikan sa ubang mga lugar. Kini nga kasinatian gidasonan ni Mayor Norbi Edding sa Sibuco kinsa misaysay nga kini nagpanghitabo usab sa ilang lungsod sa Sibuco nga wala konsultaha ang mga katawhan lakip na ang kagamhanang local sa DENR derecho ra kining miisyu sa pagtugot para sa pagbatun ug IFMA sulod sa ilang lungsod.

Si Mayor Edding sa iyang kabahin nagkanayon nga sa nahimo nilang kasinatian ang mga tinugyanan sa DENR sayun ra kaayo mohatag ug permiso alang sa mga dagkung kompaniya nga nag apply ug IFMA nga walay pagkonsulta sa katawhan ug sa kagamhanang local. Sumala pa niya ang nahitabo karon sigurado nga maoy mahimong pabilo nga magrebelde ang mga katawhan kay igo na lamang mahigmata nga giilog na ang ilang gitikad nga umahan sa usa ka dakung kompaniya nga wala gani sila makahibawo.

Si Mayor Edding nanawagan sa DENR nga unta konsultahon niini ang mga apektadong katawhan ug ang hingtungdang kagamhanang local sa dili pa kini moisyu ug permiso alang sa IFMA. Giklaro sa mayor sa lungsod sa Sibuco nga ang gibuhat sa DENR maoy pabilo nga ang mga yanung katawhan moalsa ug magrebelde batok sa gobyernol kay giilugan sila sa ilang mga katigayunan. Sumala pa ni Mayor Edding sa nahimo niyang kasinatian ug iyang namatikdan ang mga opisyales sa DENR dayon ug hatag ug permit sa mga adunahang kompaniya nga andam makahatag kanila ug soborno sa walay pagpakabana sa mga katawhan nga maapektuhan sa ilang mga disisyon.

Gihimong ehemplo ni Mayor Edding nga sa nahitabo ang utot dinhi sa probinsiya pag-abot sa Manila mahimo nang ta-e. Agig resulta niini gipadas-og ni Governor Lando Yebes nga dili lang ang mga IFMA nga nahasulod sa Gutalac ug Sibuco ang angayang ipakansilar kon dili ang tanang mga IFMA sulod sa Zamboanga del Norte nga wala moagi sa pagkonsulta sa kagamhanang local ug sa kagamhanang probinsiyal.

Sa iyang kabahin si PENRO Tuballa mitataw nga wala gayud si miindorsar sa application para IFMA sa lungsod sa Sibuco tungod sa rason nga kiniwalay pagdason gikan sa kagamhanang local. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Panagbangi sa Muslim-Militar karaang kansiyon, sumo

Panagbangi Muslim-Militar… diha sa Sulu, Basilan ug ubang mga dapit sa habagatang Mindanao, kanhiay pa, panahon ni Mampor. Ubos sa mga Katsila, Amerkano ug Haponanon, permaninti ang kasamok. Milungtad tiod-tiod kini usab pundok sa NPA. 

Niadtong Aug. 24, 2007 mimando si PGMA sa militar ug kapolisan pagpangukod sa mga NPA sa hingusog. Mimando sa miliitar akto didto sa Sulu ug Basilan pag-pupho sa mga Abu Sayaff. Atong suportahan si PGMA. Dako ang pagsalig kanatong mayoriyang Pilipinhon karon nga milampos si PGMA. Na-magneto niya ang lialtad sa militar ug kapolisan nga dili ikapangutana. Tested & tempered ang kalig-on pagka pamuno nasod kang PGMA. Mga makalilisang protesta ug rallies sa opposition nga gi-ubanan sa daghang sektor sa organisasyon nahurot natulod sa mga Kanal nga pulos wala makabangon. Inspite of the kindling situation that the people is besieged with hunger and poverty.

“The nation is strong. “xxx” A president is always s strong as she wanted to be. “xxx” I would rather be right than popular. “xxx” I will not stay idly.” Kini gipanulti ni PGMA sa iyang State of the Nation Address (SONA). Kitang nagtikaw-tikaw saksi ug nakakita sa kadaghan sa iyang mga accomplishment ug sa gihimo niyang solido pagbarok batok paghasi sa opposition. “Things are now move to progress.” Hinoon taman lang si PGMA karong 2010. Bulahan ang makasunod sa iyang pagka pamuno si kinsa … nga igo lang moani sa daghang mga nasudnong prohekto nga dili basta-basta nakahatag pagalambo sa nasod ubos sa iyang administrasyon. Manghimaot kita nga makapilig mas pa kaha kang PGMA nga makasumpay sa mga binuhatan ug pagtibway tinud-anay sa mga pagkawkaw sa salapi sa katwhan nga naka palagom sa aping sa nasod.

Kita magpasalamat kang PGMA nga dili siya malimot sa atong gobernador, kongresista atol sa iyang SONA. Nahisgotan niya ang expansion sa Dipolog Airport ug kanang pagtukod dalan gikan sa Sibuco moagi sa daplin sa baybayon paingon sa dakbayan sa Zamboanga. Ato dinhi mao gyod karon ang pag-agni kang Gov. Rolando E. Yebes paghimog hingusog follow-up sa gisaad national ayuda aron sulod sa tulo ka tuig hayag na ang laing dalan gikan sa Zanorte-Zamboanga City.

Walay gikabalak-an dinhi atong gobernador kay nagpabilin solido ang tulo ka mga kongresista kon kabahin na sa paglusad mga prohekto alang sa kasuokang kabarangayan sa tulo ka mga distrito. Walay kabalak-an dinhi ang mga taga barangayan nga nahalayo sa sibilisasyong konektado sa mga kadalanan kay napili pag-usab ang gobernador nga mutaak bisan asa nga dapit sa lalawigan nga naadik makighimamat sa mga katawhan nga kaniadto wala matagad kay nahikalimtan paghatod sa ilang gikinahanglang mga prohekto ug serbisyo. Rep. Carreon, Labadlabad, ug Jalosjos ug mayoriya sa napiling mayores pulos mga project oriented. Dunay kaogmaon nga nanurok sama sa uhong ug libgos daghang prohekto ubos kanilang tanan nga dili pang negosyo-prohekto.

Welcome to Miss Marietta Bonjoc, U.S. Citizen, anak ni Salvador ug Anita Rannes Bonjoc sa Disakan, Manukan, nga tinuig makaduaw sa Pilipinas, silbi nga personal family liaison officer sa iyang ginikanan, Amor B. Laput, Marjorie Bonjoc, Thaner Bonjoc, Charity B. Tomimbang, Elmer-Milagros Bonjoc, Liberty B.- Manuel Timbreza, Miss Catherine Bonjoc, J’ Glen Bonjoc ug Janet B. Socrates Ocapan, uban sa daghang mga kadugo ug kahigalaan nga permaninti nanimuyo sa Chicago ug Stockton, California U.S.A. hasta na sa mga TNT nga dunay iaalayon-palihog nga iyang serbisyohan. Nahimong permaninti personal liaison officer siya karon kay dili malisod iyang pag ngadto-nganhi balik sa Pilipinas bisan makapila sa usa ka tuig kumo U.S. Citizen gikan pa sa iyang mga ginikanan ug apohan. Pag-umangkon May God Bless Us All. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

LGU-ZANORTE mosagop sa CBMS

GILAUMAN nga makahatag ug direktang tubag ngadto sa nanag-unang problema sa mga katawhan dinhi sa atong lalawigan ang pagsagop sa Community Based Monitoring System (CBMS) sa matag local government unit.

Miaging adlaw gihimo ang orientation briefing kabahin sa CBMS pinaagi sa National Anti-Poverty Commission (NAPC) ug sa Provincial Government sa Zamboanga del Norte nga gipahigayon sulod sa Zamboanga del Norte Convention Center. Sa maong kalihukan mitambong mismo si NAPC Secretary Domingo Panganiban ug Assistant Secretary Catherine Mae Santos uban usab sa mga kadagkuan sa probinsiya sa pagpanguna ni Governor Rolando Yebes ug sa mga municipal mayors.

Sentro nga gipaabot sa NAPC ngadto sa mga partisipante ang kabahin sa proseso sa CBMS nga diin naglangkub kini sa upat ka mga modules nga gibahin sa duha ka hugna. Sa Module 1 kinahanglan nga makuha ang gikinahanglang data gikan mismo sa mga katawhan ug kini ang i-encode ngadto sa computer isip maoy module 2, apan kinahanglan una nga mo-agi sa training ug seminar ang encoder nga maoy tahasan sa usa ka LGU. Sa second set nga mao ang module 3 ug module 4 anhi na makita ang kompleto nga impormasyon ilabina ang kabahin sa kahimtang sa usa ka lugar ug sa matag pamilya.

Gipasabot sa taga NAPC nga ang program o software nga maoy gamiton kini ang libre nilang ihatag ngadto sa mga local government units. Apil usab sa ilang gi-presentar mao ang mga programa o proyekto nga angayang ipatuman diha sa matag lugar. Nahimong dakong pangutana sa matag lungsod ang pundo nga gamiton alang sa maong katuyuan nga diin mogasto ug 30 ngadto sa 40 pesos  matag balay.

Apan sa kabahin ni Governor Yebes andam mogasto ang probinsiya sa gikinahanglang pundo alang sa pagsagop sa CBMS diha sa matag lungsod. Gani sa matag tuig ang probinsiya mismo ang mohatag ug tag-usa ka milyon ka pesos matag lungsod atul sa Hudyaka. Sama sa lungsod sa Roxas migasto lamang kini ug 70 mil pesos alang sa pag-implimintar sa CBMS. Gidugang sa gobernador nga sa kabahin sa probinsiya gamay na lang ang mahimong trabaho tungod kay aduna nay susama niini nga sistema pinaagi sa Community Development Assistance Unit (CDAU). Giklaro ni Governor Yebes nga posibling adunay nilain nga CBMS ang provincial government separate sa lungsod aron ang probinsiya ang maka-totok pag-ayo sa iyang trabaho.

Samtang gipahayag usab ni Secretary Panganiban nga nahinabi sa mga miyembro sa ZNUC, iyang gilantaw nga sa umaabot nga bag-ong resulta sa NSCB mawagtang na sa talaan nga maoy pinaka-pobre ang Zamboanga del Norte sa tibook nasud. Sa karon wala pay nakuha nga laing data ang national government kabahin sa atong probinsiya gawas lamang sa NSO, apan kung mahuman ang DILG sa ilang gihimo nga CBMS survey  dinhi sa atong lalawigan ayha pa masayran ang kasamtangan nga kahimtang sa atong probinsiya. Matod pa ni Secretary Panganiban nga tungod sa gipakitang kakugi sa administrasyon ni Governor Yebes mawagtang na sa talaan nga pinaka-pobre ang Zanorte.

Angayang masayran nga ang CBMS anhi makita ug masuta ang tinood nga kahimtang sa mga katawhan ug unsay mas labaw nilang gikinahanglan ug mas sayon na sa gobyerno ang direkta nga paghatud sa mga programa. Mahinumduman nga sa paglingkod ni Governor Yebes sa kapitolyo mihimo kini ug poverty mapping aron sa pagsuta kung kinsa ang mas labing nanginahanglan ug tabang sa kagamhanan. Kini ang naka-ani ug pagdayeg gikan mismo sa National Anti-Poverty Commission. Sa record sa NAPC, sa karon aduna nay 34 ka probinsiya ug 369 ka mga lungsod nga naglangkub sa 9,499 ka mga barangays ang misagop o mi-implimintar sa CBMS. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Gumela Champion sa Chess Tournament sa Sinacaban

Garbo nga ang nahimong champion sa ika-58 nga kasumaran sa municipyo sa Sinacaban Non-Masters Open Chess Tournament mao si Joy Gumela nga taga Galas, Dipolog City.

Ang maong torneo gisalmotan sa mga batid nga magdudula gikan sa dakbayan sa Tangub, Ozamis, Oroquieta ug Dipolog ug Taga Jimenez ug Host Municipality sa Sinacaban, Misamis Occidental. Ang maong torneo, adunay 46 ka mga players nga misalmot ug 13 ka magdudula nga naggikan sa Dipolog nga gipangulohan sa ilang adviser nga si kanhi Bise Mayor Bebs Cheng.

Ang migawas nga mananaug mao ning mosunod:

Champion – Joy Gumela – Dipolog City – 6 pts.; 2nd Place- Noel Sarabis – Ozamis – 6 pts.; 3rd Place- Joselito Rojas, Dipolog City- 5 ½ pts.; 4th Place- Romeo Lorion – Dipolog City- 5 ½ pts.; 5th Place- Marlon Divinagracia – Dipolog City- 5 pts.; 6th Place- Julibert Baba – Ozamis City- 5 pts.; 7th Place- Richie Carpio – Tangub – 5 pts.; 8th Place – Fernando Montano – Dipolog City – 5 pts.; 9th Place – Fretz Balaoy – Dipolog City- 5 pts.

Sa laing bahin, ang Tangub City Chess Club mipaabot sa ilang invitation sa usa ka Chess Tournament atol sa ilang kapistahan karong Septiembre 29, 2007. Giawhag ug gidasig nila ni Lorenzo Jauculan, president sa Dipolog Chess Club ug kanhi Bise Mayor Bebs Cheng, adviser sa maong kapunungan ang mga batan-on sa pagbansay-bansay sa maong dula nga Chess aron makab-ot nila nga mahimong Regional Champion sa Chess ug ngadto na sa usa ka National Master ugma damlag. (Press Freedom, Vol. XIX No. 47)

Taritari sa Brgy. Olingan wala mabadlong sa polis

Samtang gipakita karon sa bag-ong hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog ang iyang hingpit nga kampanya diha sa pagpatuman sa balaod trapiko, apan may ubang nagpahigayon ug illegal nga kalihukan sama sa sugal ang wala hatagi ug dakong pagtagad kay sumala pa ang nagpasiugda konektado sa city hall.

Kini ang gireklamo sa mga religious sektor, ginikanan ug sa ubang mag-uuma sa Barangay Olingan sakop ning dakbayan sa Dipolog nga nabalda sa ilang inadlaw nga panginabuhi gumikan sa naghitak nga taritari sa manok sa maong barangay nga wala badlonga sa kapolisan.

Sumala sa ilang reklamo, usa ka Anecito Reluya, giila nga tawo sa kanhi mayor sa Dipolog ang gitumbok nga maoy nagpasiugda sa maong patari diin kini gihimo niyang regular matag Huwebes. Ang illegal taritari sa Barangay Olingan taudtaud nang gireklamo sa mga lomolopyo sa maong bara-ngay ilabi na sa relihiyosong pundok gumikan kay nahimo nang regular ang maong sugal kay kini gihimo matag semana.

Matud pa nga si Reluya dunay kaugalingong gallera diin gipahigayon ang matag Huwebes nga taritari nga wala mabadlong sa mga polis. Ang gikatingad-an sa uban nga samtang ang ubang barangay magpahigayon ug taritari ang kini dakpon dayon sa mga polis, apan ang sa Olingan nga sigi, gipasagdahan lamang.

Matud pa sa nagpakaba-nang mga lumolopyo sa Olingan nga ang taritari usa ka illegal ug dili mahimo nga mahatagan ug permit sa buhatan sa mayor busa angayan kining sikopon ug dakpon. Busa pinasubay niini, sila nanawagan ngadto kang Chief Inspector Reynaldo Maclang, ang hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog nga kon seryoso kini sa iyang kampanya batok sa tanang matang illegal, dili lamang kini mo-concentrate sa mga malapason sa balaod sa trapiko kon dili lakip na sa iyang kampanya ang tanang matang illegal nga kalihukan dinhi sa Dipolog sama sa sugal nga taritari ug kini ipatuman nga walay pili maski pa kon ang nagpasiugda tawo sa mayor. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

SP wala mahimuot sa tinubagan sa TRANSCO kay inconsistent!
ZANECO gibasol sa TRANSCO sa daghang brown-out sa Dipolog

Ang bugtong kooperatiba sa elektrisidad dinhi sa Zamboanga del Norte maoy nahan-okan karon sa pagba-sol sa National Transmission Corporation nga maoy hinungdan sa kanunay nga pagkapalong samtang wala mahimoot ang mga sakop sa Sanguniuang Panlungsod sa gihinambog niini nga ang TRANSCO nagbaton ug supesyenting kapasidad sa pagsupply ug koryente dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Kini ang gipabati sa mga membro sa konseho mahitu-ngod sa girason ni R.M Conti, Department Manager sa National Transmission Corporation nga nagbasi sa dakbayan sa Pagadian nga ang sub-transmission line sa TRANSCO dunay igong kapasidad sa pagsupply ug koryente. Konsehal James Verdu-guez mipahayag nga ang tubag nga gipadangat ni Manager Conti ngadto sa Sanguniang Panlungsod maoy dakong sukwahi sa gipamulong sa miagi sa mga representante sa TRANS-CO ug ZANECO sa dihang gipahigayon ang committee hearing kalabot na sa siging pagkapalong sa sugang dagitabnon dinhing dapita.

Ang giluwatang pamaha-yag ni Conti, demodo, nahi-sukwahi usab sa resolusyon nga gisakop sa miagi sa kon-seho nga kusganong nag-awhag sa TRANSCO ug ZANECO sa pagsagop ug hustong mga lakang aron masulbad ang namatikdan nga power crisis sa iyang service area dinhi sa Dipolog. Atol sa committee hear-ing sa miagi, ang tinugyanan sa TRANSCO nga si Lorenzo Adasa, Jr., miingon nga dunay plano ang ilang buhatan nga dungagan ang ilang capacitor banks aron nga makahatag ug dugang suporta sa gikinahanglang supply sa koryente dinhing dapita ug sa ingon kalikayan ang mga brownout ug power trip off.

Si Manager Conti sa iyang sulat/tubag nga gipa-dangat ngadto kang Vice Mayor Senen Angeles isip presiding officer sa Sanggu-niang Panlungsod ang mi-ingon nga ang TRANSCO nakahimo lamang ug lima (5) ka mga power outages gikan sa bulan sa Enero karong tuiga ug hangtud karong mga bulana. “Kadaghanan sa mga blackouts maoy iya sa ZANECO subay sa mga trip off sa iyang 13.2 KV line feeders,” pahid pa ni Conti ngadto sa kooperatiba nga midugang, ang sub-trans-mission line sa TRANSCO nagbaton ug supesyenting kapasidad sa pagsupply ug koryente ug kini dili na angayan pa nga mosagop ug mga appropriate measures aron sa pagsulbad sa umaabot nga power crisis dinhi sa Dipolog.

Subay sa tubag ni Conti, ang Sanguniang Panlungsod mipasar ug resolusyon nga nag-awhag karon kang GM Adelmo Laput sa ZANECO sa pagtubag o paghatag og komento atubangan sa sulat sa manager sa TRANSCO. Giplanohan sa konseho nga balikon sa pagdapit ang mga tinugyanan sa TRANS-CO ug ZANECO aron mo-pabati ug dugang pama-hayag kalabot na sa maong ponto. Konsehal Julious Napig-quit mipahayag nga wala siyay angayan basolon kon si kinsa ang angayan han-okan sa hinungdan sa mga brownouts, apan ang sulat ni Conti nga nagtumbok sa ZANECO nga maoy sad-an sa daghang power blackout ug trip off sa koryente dinhing dapita apan lang kini hatagan ug katubagan sa tagdumala sa kooperatiba nga kon tinuod man ilang hatagan ug hinanaling pagtagad. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Managtiayong Uy mo-resback batok Canturias –Atty. Rosal
Mga kaso tungod sa politika batok Uy gitaktak sa piskaliya

Ang paglansar ni Roberto Yu-Uy ug gobernador maoy mga hinungdan nga silang managtiayon nakasugamak ug legal nga problema sa ilang citizenship apan kining tanan ilang gipakasama nga apil sa lihok politika, “husto na o tama na” nga na-vindicated sila tapos ma-absuwelto sa mga kaso nga gipasaka batok kanila.

Mao kini ang gipahayag ni Atty. Kenneth Rosal, legal counsel sa managtiayong Mayor Belyn ug kanhi Mayor Roberto Uy tapos gitaktak sa miaging Agusto 15, 2007 sa City Prosecutors Office sa dakbayan sa Dapitan ang kasong Perjury ug Falsification of Public Document nga gipasaka ni Abbey Canturias, giilang campaign estrategist ni kanhi Congressman Roseller “Matoy” Barinaga ug Pro-vincial Governor Rolando Yebes batok sa managtiayon sa dihang nagka-init na ang miaging Mayo 14 nga eleksiyon.

Ang gikahisgutang mga kaso gikatahong pasiunang gipasaka ni Canturias sa City Prosecutors Office dinhi sa Dipolog apan tungod kay mi-inhibit ang piskaliya mao nga ang maong mga kaso giduso sa office of the regional prosecutor sa Zamboanga City.Ang regional prosecutor nahibaw-an nga mi-disignate usab dayon kang Dapitan City Prosecutor Chad Paler aron maoy mo-imbestigar sa kaso. Tapos sa gihimong makuting pagtuon ang nasangpit nga mga kaso gitaktak ni Prosecutor Paler tungod sa rason nga wala siyay nakitang probable cause o kabasihan sa mga pasangil ni Canturias.

Nahibaw-an nga si Canturias mipasaka sa sumbong perjury batok kang kanhi Mayor Roberto Yu-Uy tungod kay sa miaging 2001 election, kini mitala man sa iyang Certificate of Candi-dacy (COC) nga natural born citizen, apan sa miaging Mayo 14 nga piniliay diin si Uy milansar ug gobernador kini mideklarar sa iyang COC nga naturalized filipino citizen. Gawas sa kaso ni Berto Uy, si Canturias mipasaka usab ug laing kasong falsification of public document batok kang Evelyn Uy nga karon mayor sa dakbayan sa Dipolog, tungod kay sumala pa sa iyang COC, kini midelarar nga filipino by birth bisan ug matud pa ni Canturias si Belyn natawo nga dakong chinese.

Si Atty. Rosal mipahayag nga bisan tood kon ang managtiayong Uy nag-atubang ug mga kaso apan husto na nga sila na-absuwelto, apan kini mipabati ug reserbasyon nga maoy padayon niyang gitun-an karon. Matud ni Rosal mahimong modesider ang managtia-yong Uy nga mangayo ug damages ngadto sa korte batok ni Canturias tungod sa gihimong pagbuong sa dungog sa pamilya nga polos bonga sa politika nga matud pa, political harrashment.

Gisaysay ni Rosal nga dili pod lalim ang nahiagoman sa managtiayong Uy nga gawas sa mga kaso nga bag-o lang gitaktak sa piskaliya, sila gipasakaan usab sa sumbong disqualification didto sa kaulohang buhatan sa Comelec sa Manila. Laing kaso nga gipasaka batok kanila ni kanhi Congressman Barinaga nga si Mayor Evelyn Uy nakakomiter ug matud pa Acts of Terrorism sa miaging eleksiyon ug ingon man laing duha ka mga kaso nga nagkuwestion sa ilang citizenship.

Si Atty. Rosal malipayon hinoong mitaho nga ang tanang mga kaso nga gisang-at batok sa managtiayong Berto ug Belyn Uy ang polos gipangtaktak tungod kay walay lig-ong mga basihanan ug polos pagpangharas gumikan sa politika. (MU, The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Oplan pagpakilala ni Maclang palpak!
Nagpataka ug dakop dili maong suspetsado

Palpak ang operasyon ni PSI Reynaldo Maclang, hepe sa Dipolog PNP sa dihang nagpataka lang kinig panakop sa usa ka mekaniko nga diretsong giposasan, gidala ug presento apan diay kini ang nasaypan ra.

Kini ang nahiagoman ni Jerry Villarino, tag-iya ug mekaniko sa Villarino machine shop subay sa Malvar St. ning siyudad nga kalit lamang gipa-posasan ni Maclang niadtong Biyernes tungod kay matod pa maoy gitumbok nga mastermind sa mga nanghitabong kawat dinhi sa Dipolog. Gisaysay ni Villarino nga niadtong Biyernes sa may alas 8:00 sa buntag kalit lamang mibutho si Maclang sa shop uban sa iyang mga ginsakpan ug gipangita ang pangalang Jerry Villarino.

Si Villarino nga maoy naatubang mismo ni Maclang kini ang direktang mi-angkon nga siya si Jerry Villarino. Human niini, si Maclang mimando ngadto sa iyang usa ka sakop sa  pagposas kang Villarino bisan nga wala kini gipakita nga warrant of arrest. Kini ang gipasakay sa sakyanan sa pulis ug gidala ngadto sa buhatan sa Dipolog police station.

Gawas kang Villarino gipadakop usab ni Maclang ug giposasan si Nicanaor “Nono” Albaño nga nagpuyo silingan sa Villarino machine shop. Didto na sa police station ayha pa nila nahibaw-e kung nganong gidakop sila ni Maclang kay matud pa, sila maoy gitumbok nga mastermind sa mga nanghitabong kawat dinhi sa Dipolog. Usa ka gihinganlan ug Jeffrey ang maoy tinubdan ni Maclang sa maong sayop nga impormasyon. Sa wala pa gipangsikop sila si Villarino ug Albaño usa ka nagngalang Jeffrey ang unang gisikop sa mga polis tungod kay matod pa mao kini ang suspetsado sa mga nanghitabong kawat. Kini ang mitug-an sa mga polis nga sila si Villarino ug Albaño maoy utok sa mga kawat dinhi sa atong dakbayan ug sila maoy baligyaan sa mga kinawat nga butang.

Sa interview, gi-angkon ni Villarino nga personal siyang naka-ila ni Jeffrey nga maoy unang gidakop sa mga pulis tungod kay tiglabay kini sa ilang shop ug adunay panahon nga anha kini mangayo nila ug pagkaon. Gibutyag ni Villarino nga ang maong nagngalang Jeffrey kini ang matod pa adunay problema sa pangisip hinungdan nga nagpataka lang kini ug tug-an ug mga ngalan nga kutob sa iyang nailhan. Matod pa ni Villarino milungtad duha ngadto sa tulo ka oras nga anaa sila sulod sa buhatan ni Maclang nga pinosasan bisan ug walay sala. Gibuhian na lang ang duruha sa dihang miabot si Police Officer Arturo Mante sa Aviation Security Group nga na-assign sa Dipolog City Airport nga maoy nagsilbing nangabugar kang Villarino ug nagpasabot ngadto kang Maclang nga dili usa ka dautan nga tawo ang gipangdampot ug angayan kining buhian tungod kay siya mismo nakaila pag-ayo personal sa maong tawo.

Sa dihang nakombinser si Maclang nga igo lang nasaypan ang duruha, kini ang iyang gibuhian ug nangayo ug pasaylo. Sa kahadlok nga makakuha ug lig-ong ebidensiya sa isumbalik nga kaso nga ipasaka batok kang Maclang si Villarino ang gipakuyogan ug pulis ngadto sa Provincial Hospital alang sa pagpa-examine isip pagpamatuod nga walay bun-og nga nahi-aguman si Villarino sa mga kamot sa kapolisan. Kadaghanan sa mga miyembro sa Dipolog PNP ang nakaila kang Villarino. Adunay panahon nga ang mga sakyanan sa kapolisan sa Dipolog nga madaot anha ipaayo sa shop nila ni Villarino. Gidudahan karon nga matod pa adunay pipila ka mga miyembro sa Dipolog PNP ang gusto nga paka-ulawan ang bag-ong hepe sa Dipolog PNP pinaagi sa paghatag ug sayop nga impormasyon silbing alkontra sa gilusad nga Oplan Pagpakilala ni Maclang.

Ilalom sa maong Oplan Pagpakilala ni Maclang mao nga mas gihatagan pa ug prayoridad ang pagpanakop sa mga motorista nga wala magsul-ob ug helmit. Niadtong mi-aging sema-na gi-presentar sa maong hepe ngadto kang Mayor Evelyn Uy ang dinakpan nga mga suspetsado isip kabahin sa iyang matod pa Oplan Pagpakilala. Wala pa usab makuhai ug pamahayag si Maclang kabahin sa maong butang kay kini atua sa kaulohang Manila. Sa ulahing report nga nahipos, pagsikop sa tawo nga dunay hustong warrant of arrest nga giluwatan sa korte maoy tumong ug tuyo ni Maclang sa iyang paglarga balik sa Manila. Wala ibutyag ni Maclang kon si kinsang tawo nga iyang sikopon ug wala usab siya magpahibalo kon kanus-a siya mobalik.

Sa iyang text message nga gipadangat ni Mar Uy sa balita sa tingpaniudto sa DXFL, “mapahiya sila ano? Akala nila nagbakasyon ako? (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Col. Magalso: Nag spill over na sa triple SB!
Triple SB nabalaka mapiksan sa gubat sa Basilan ug Sulu

Gikabalak-an karon sa mga katawhan sa mga lungsod sa triple SB sa habagatang bahin sa lalawigan ang kabahin sa ilang seguridad subay sa nagapadayon nga operasyon sa militar batok sa mga bandidong grupo didto sa Basilan ug Sulo nga posibling mapiksan sila sa sukol-dagan nga gubat sa mga rebeldi.

Atol sa regular meeting sa Provincial Peace and Order Council nga gipahigayon sa Zamboanga del Norte Convention Center gipalanog ni Vice Mayor ug maoy Acting Mayor karon sa lungsod sa Siocon Cesar Soriano ang ilang kahadlok ug kabalaka sa seguridad sa ilang lungsod. Nabati nila ang epekto sa nahitabo karon sa Basilan ug Sulo nga diin ang mga miyembro sa bandidong grupo sa abu sayaff ug MILF ang anha managan sa ilang lungsod ug sa mga lungsod sa Sibuco ug Sirawai.

Gihatagan ug gibug-aton ni Soriano nga aduna nay kasinatian ang lungsod sa Siocon nga diin gi-atake sa mga rebelding moro niadtong tuig 2003 nga mikutlo sa daghanang kinabuhi sa mga tawo busa dili nila itugot nga masubli kini. Si Soriano mihangyo pinaagi sa pagpasar ug resolution ngadto sa PPOC nga nag-awhag sa AFP sa pagbutang ug usa ka batallion sa mga sundalo diha na sa ilang lungsod, kini sa tuyo aron nga mahatagan gayud ug igong seguridad ang mga katawhan. Iyang gidugang nga ang gidaghanon sa presensiya sa 44th IB ang dili bastar makahatag ug igong pagtagad sa tibook area sa lungsod sa Siocon ug sa mga silingan niining lugar.

Agrabyado si Sibuco Mayor Norbederie Edding kung ang usa ka batallion sa sundalo ang anha lang ibutang sa lungsod sa Siocon tungod kay posibli nga ang mga bandidong grupo ang anha na usab manabok sa iyang lungsod, iyang gisugyot nga mas maayo ikatag-katag kini sa tibook triple SB. Si Eding ug Soriano mibutyag nga ang mga lungsod sa Siocon, Sibuco, Sirawai ug Baliguian ang nagsilbi kining Sanctuary sa MILF ug MNLF didto sa habagatang bahin sa atong lalawigan.

Subay sa report ni Col. Magalso sa 102nd Brigade  atul sa PPOC meeting iyang giangkon nga ang nahitabo karon sa Basilan ug Sulo ang nag-spill over na ngadto sa triple SB. Matud niya nga sa pagsugod sa operasyon sa mga marines aduna nay mga dagkong kumander sa MILF ang nasigpatan nga anaa nanabok sa triple SB. Alang kang Col. Magalso maglisod pa sa karon ang AFP sa pag-deploy ug usa ka batallion alang sa triple SB nga maoy kusganon nga gihangyo sa mga mayor sa nahisgutang mga lungsod. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Taskforce Kalasangan ibalik sa ZN

Gimando ni Governor Rolando Yebes nga ipalihok pagbalik ang Task Force Kalasangan tungod sa pagdagsa sa mga dagkong kompanya nga mi-operate sa illegal logging ug mining sa mga kalungsuran dinhi sa Zamboanga del Norte.

Kini ang gipamahayag sa gobernador atol sa regular meeting sa Provincial Peace and Order Council Meeting ning semanaha human madawat ang taho nga may mga dagkong kapitalista naglaraw sa pagpahimulos sa atong bahandi sa kina-iyahan. Ang tuyo sa gober-nador mao ang paghatag ug tukmang aksyon sa mga dagkong kompanya nga walay saktong permiso sa Department of Environment and Natural Resources. Ang pagpabalik sa paglihok sa Task Force Kalasangan ang gituyo kini sa gobernador sa rason nga daghanang mga mayor sa mga kalungsuran ang mipadas-og sa ilang resolusyon atol sa PPOC kabahin na sa pag-abuso sa mga kalasangan sa ilang dapit nga diin naapektuhan ang mga panginabuhi sa mga katawhan, partikular sa mga lungsod sa Sibuco, Siocon, Godod, ug Leon Postigo nga maoy nasentro sa maong mga operasyon.

Pamahayag sa gober-nador nga sa dali nga panahon iyang ipatawag ang mga miembro sa Sang-guniang Panlalawigan ug mga mayor mahitungod na sa maong isyu aron niini mahatagan ug tukmang aksyon sa PPOC ang maong problema. Nabalaka ang gobernador sa taho sa PENRO nga si Mr. Carlito Tuballa nga 30% na lamang ang nahabiling kalasangan dinhi sa ZaNorte, busa tuyo sa gobernador nga mahatagan kini ug proteksyon pinaagi sa iyang gimugna nga Task Force Kalasangan. (Joel Ello, The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Mayor Cariño nakadawat ug extortion letter!
Kumander sa MILF nangayo ug bahin irrigation project sa Sirawai

Dili mahinayon ang irrigation project sa lungsod sa Sirawai kon ugaling ang mayor ug contractor dili motipak sa ilang ginansiya ngadto sa MILF. Kini ang sulat nga gipadala sa usa ka nagpailang kumander sa Moro Islamic Liberation Front ngadto kang Mayor Romeo Cariño sa lungsod sa Sirawai.

Atol sa Provincial Peace and Order Council meeting gipresentar ang usa ka extortion letter gikan sa nagpailang kumander sa bandidong grupo nga mao si kumander Jojin Salam nga nadawat sa kagamhanang lokal sa Sirawai address ngadto sa mayor.

Gisulat sa maong extortion letter gikan sa maong kumander nga ang proyekto nga irrigation ug coastal road nga gi-implimintar sa lungsod alang sa barangay Piakan      nahisulod sa area sa usa ka nagpailang kumander Jojin Salam. Gusto sa kumander nga magkasabot una sila ni Mayor Cariño ug dili sa ipadayon ang proyekto.

Giangkon ni kumander Salam nga siya maoy batallion kumander sa MILF ug nahisulod sa iyang area of jurisdiction ang barangay Piakan diin anaa ang proyekto nga gipatuman sa kagamhanang lokal sa Sirawai. “Kumosta ka mayor, naa imo project imo irigasyon sa among area. Pagsabuton nato ug maayo nga magsinabot ta. Ok? Ayaw sa mo ipadayon ang project wala pa magsinabot, gusto ko mag-estorya sa imo maski lang sa celfon ok? Naa imong project sa Piakan sa among lugar kini igsuon nimo ok? Batalion commander Joji Salam.”

Gipahayag ni Mr. Bugtay nga maoy nag-representar kang Mayor Cariño atul sa PPOC meeting nga gibati na ug kahadlok ang mga engineers ug mismong ang mga trabahante gumikan sa maong sulat tungod kay basin unya sila ang pang-kidnapon. Nahitabo kaniadto nga ang project engineer sa National Irrigation System ang gi-dagit sa mga armadong tawo didto sa Sirawai, busa dili na itugot kini sa mayor nga masubli pa. Sa maong extortion letter, dili makombinser ang taga 44th IB nga si kumander Jojin Salam ang responsabli niini tungod kay nasayod sila sa lihok ni kumander Jojin Salam. Matud ni militar si Salam taga lungsod sa Siocon ug ilang gibutyag nga mao kini ang nagpatay kang kumander Diablo. Posibli nga adunay laing naghimo sa maong sulat ug gigamit lang niini ang pangalan ni Kumander Jojin Salam.

Tambag pa sa taga 44th IB nga ipadayon ang maong proyekto sa Sirawai ug mipasalig kini paghatag ug seguridad pinaagi sa pagpadala ug mga sundalo ug CAFGU. Governor Rolando Yebes nga maoy chairman usab sa PPOC mitambag sa mga opisyal sa Sirawai nga dili magpakita ug kahadlok ang gobyerno sa mga bandidong grupo alang sa pag-implimintar sa proyekto. “Kanang ingon ana pagpanghadlok ra na, kung mahadlok ta, mo-undang na lang ta pagka-opisyal” nagkanayon ang gobernador. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Dipolog dili magpataka kay resulbahon pa ang boundary
Demolition sa mga balay sa Laoy,Olingan gipugngan sa Katipunan

Dili una magpataka ug dasmag ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog kabahin sa pagbungkag sa mga balay sa may porsyon sa Laoy, Olingan pinaagi sa demolition team nga iyaa sa siyudad kay resolbahon pa ang boundary conflict sa maong dapit. Kini human mi-interbiner ang mga kadag-kuan sa kagamhanang lokal sa Katipunan sa pagpa-nguna ni Mayor Cris Eguia sa dihang gikatakda na unta ang pag-demolish sa mga kabalayan sa maong dapit.

Niadtong mi-aging adlaw atul sa gihimong Peace and Order Council Meeting gipadangat ni Mayor Eguia direkta ngadto kang Mayor Evelyn Uy ang problema kabahin sa gikatakdang pag-demolish sa pipila ka mga balay sa Laoy, Olingan. Matod pa ni Mayor Eguia nga niadtong mi-aging adlaw anaa sa kapin sa usa ka gatos ka mga tawo ang midangop sa iyang buhatan ug mipada-ngat sa ilang problema kabahin na sa gikatakdang demolition sa mga balay haduol sa San Antonio, Laoy.

Gi-asoy ni Mayor Eguia ang kasaysayan sa maong lugar diin kaniadto ang nasangpit nga dapit nga maoy ma-igo sa demolition sa siyudad ang nahisakop kini kaniadto sa lungsod sa Katipunan. Adunay gibutang nga timaan sa ilang boundary tali sa Katipunan ug Dipolog, apan tungod sa pag-usab sa plastar sa suba nabungkag niini ang Laoy. Ang muhon nga maoy gibutang silbing boundary kini ang gibungkag matod pa ni kanhi Cong-ressman Matoy Barinaga sa dihang siya pa ang mayor sa Dipolog gumikan sa matod pa adunay bulawan.

Atul sa PPOC meeting gisugyot ni Mayor Uy nga mas maayo nga mahisgutan kini tali lamang sa duha ka mga LGU. Nasabutan nila ni Mayor Uy ug Mayor Eguia nga kinahanglan ilang susihon una ang maong lugar ug i-istablisar ang klarong boundary niini ayha ipadayon ang tinguha sa kagamhanang lokal sa Dipolog. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

Sec. Dureza mosubay sa gikataho nga pagkabungkag sa dam sa TVI

Personal nga subayon ni Secretary Jess Dureza ang kahimtang sa operasyon sa TVI didto sa Canatuan sa lungsod sa Siocon atubangan sa gikataho nga nabungkag ang dam niadtong makusog ang pagbundak sa ulan hinungdan sa gihimong legislative inquiry sa Sanguniang Panlalawigan, butang kusganong gihimakak sa maong kompaniya.

Karong bag-o si Governor Rolando Yebes personal mipaabot sa problema sa probinsiya batok sa TVI ngadto kang Sec. Dureza ilabina ang gikatahong pagkabungkag sa usa sa mga dam sa maong kompanya sa mina nga anaa nag-operate sa Canatuan, Siocon. Sa nasayran gikan kang Governor Yebes, gikatakda ang pag-abot ni Sec. Dureza sa atong probinsiya karong September 16, 2007. Sa maong adlaw, ang maong kalihim uban sa gobernador ang personal nga mohimo ug inspection kabahin sa operasyon sa TVI.

Gibutyag ni Governor Yebes nga sa karon mihunong na diay ang TVI pagmina ug bulawan ug lahi na ang gikuykoy niini nga minerals, kini ang iyang nasayran human nga iyang naatubang ug na-istorya mismo ang presidente sa maong kompanya sa mina. Dugang nasayran nga adunay naka-ong-ong na usab karon nga application ang TVI alang sa ilang pagmina sa mga giila nilang lugar tibook Zamboanga del Norte nga ilang minahon. Alang kang Governor Yebes ang maong application sa TVI kini ang nagpabilin niyang gisupakan uban sa tulo ka mga kongresista gikan pa kaniadto.

Una nang giklaro usab sa Provincial Environment and Natural Resources Office (PENRO) dinhi sa Zamboanga del Norte nga ang approval sa application sa TVI alang sa ilang exploration sa mga lugar dinhi sa Zanorte kini ang gikan sa Rehiyonal nila nga buhatan ug sa nasudnong kagamhanan ug walay labot ang ilang provincial office. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

PBMLP Re-Elects BM Darunday as Regional Chairman

The provincial board members of the provinces of Zamboanga del Sure, Zamboanga Sibugay and Zamboanga del Norte elected BM Anecito S. Darunday, of the 3rd District, Zamboanga del Norte as Regional Chairman of the Provincial Board Members League of the Philippines (PBMLP), Region IX Chapter, for the term 2007-2010.

The election was made during the 3rd Regional Assembly of the PBMLP which was held last August 24, 2007 at Dakak Beach Resort, Dapitan City. Other elected were: BM Flaviano A. Fucoy, of ZDS, Regional Vice-Chairman; BM Felixberto C. Bolando, of ZDN Regional Secretary-General; BM Edionar M. Zamoras, of ZDN, Regional Treasurer; BM Eriberto A. Sumalinog, of ZDS, Regional Auditor; BM Felicidad B. Funtanilla, of ZDS, Regional Press Relation Officer; BM Arthur W. Luspo, of ZS, BM Baldomero Fernandez, of ZDS, BM Ernesto A. Mondarte, of ZDS, BM Jonathan C. Yambao, of ZS and BM Edgar J. Baguio, of ZDN, Regional Board of Directors.

The other regional all over the Philippines have until September 30, 2007 to re-organize and elect its new set of regional officials, the national officials and island directors for Luzon, Visayas and Mindanao will be elected during the PBMLP national convention scheduled on November 27 to 29, 2007 at the Century Park Hotel, Manila. The PBMLP was organized to attain ten (10) objectives, foremost among which are: a) to unite the board members into one cohesive group and to have a strong voice in the formulations of national policies affecting local governments particularly and especially where it concerns the Provincial Boards and the local governments; b) to ventilate articulate and emphasize issued affecting provincial governments through effective legislations, and securing through proper means, solutions thereto; c) to ensure that all members are accorded the rights and privileges appurtenant to their office and develop friendship and camaraderie among themselves; and d) to provide a venue where all members can share their legislative experiences with the end in view of having a codified listing of all important pieces of legislation enacted in the provincial level. (The New Nandau, Vol. XVII No.9)

P10M kahimanang pangmedikal gidonar sa taga Zanorte atoa sa US para sa Zanorte Medical Center

Mokostar ug sobra P10 milyones ka pesos nga mga kahimanang pangmedikal ang nahidangat niining semanaha gikan sa nasud sa Amerika ang gidonar sa mga pilantropong Amerikano ug mga taga Zamboanga del Norte nga atua na nakabase ug nanimuyo sa maong nasud.

Gidiskarga ang gatosan ka mga kama, mga syringes, nagkadaiyang examination machines, tambal, dextrose, weighing scale ug uban pang mga mahinungdanong kahima-nan didto na sa bag-ong Zamboanga del Norte Medical Center nga diha mahimutang sa barangay Sicayab. Matud pa ni Atty. Ivan Patrick Ang, provincial hospital in-charge nga ang mga nasangpit nga kahimanan lakip kini sa gikalap ni Bill Farace ug sa asawa niining si Guadalupe kinsa lumad nga taga Zambo-anga del Norte ug usab sa mga kauban niini sa Renewed Life in Jesus Ministry sa Vermont, USA.

Isip usab tampo sa grupo sa mga Amerikanong pinoy didto sa estado sa California ug Illinois ubos sa pagpangulo nila ni Harry Mueco ug Rem-chile Sienes kini mihatag usab sa ilang ayudang cash nga maoy gigamit pagbayad sa ilang freight sa maong mga medical equipment padulong na dinhi sa Zamboanga del Norte. Sumala ni Atty. Ang, ang nahimo karong kalambuan ilabi na diha sa mga ayudang naang-kon karon sa kagamhanan ang nilugdangan na kini sa mga paningkamot nga gihimo ni Governor Rolando Yebes niad-tong mibisita kini sa nasud sa Amerika kaniadtong bulan sa Disyembre sa nakalabayng tuig.

Si Governor Yebes sa iyang kabahin kini mipaabot sa iyang dakong pasalamat sa kanunay ug walay puas nga paghatag ug ayuda sa mga taga ZaNorte nga atua na nanimuyo sa na-sud sa Amerika sa ilang pada-yon nga tampo diha na sa pag-hatag ug nagkadaiyang kalam-buan sa lalawigan sa Zambo-anga del Norte. (Roldan Recos, The New Nandau, Vol. XVII No.9)