|
Pito
NAKADONAR TAG usa ka gallon dugo sa ZN Red Cross Blood
Bank
“Nadasig ako sa pagdonar ug dugo susama sa
gihimo ni kanhi Presidente Fidel Ramos nga sa matag adlaw
niyang natawhan, modonar siya ug dugo ngadto sa Red
Cross.” Mao kini ang gipamahayag ni kanhi Vice Mayor Bebs
Cheng atul sa pagtak-op sa National Blood Donor’s Month
niadtong Hulyo 30 sa Memorabilia Hall, ZN Convention and
Exhibition Center ning dakbayan sa Dipolog.
Dugang pa ni Cheng, kinsa usa sa pito nga
nahimong galloners niadtong adlawa ug mao usay mamumulong
sa maong kalihokan, nga sa matag donar ug dugo, tulo ka
butang ang mahitabo: makatabang sa katawhan, mahulipan ang
karaang dugo ug ang pagtuman sa sugo sa Ginoo nga angayan
manghatag aron ikaw pagahatagan, diin mao ang kahimsog sa
panglawas. Ingon man, si kanhi Vice Governor Cording
Adriatico sa iyang pagbukas sa maong programa, kinsa maoy
kasamtangang Vice-Chairman sa Philippine National Red
Cross (PNRC) Zamboanga del Norte Chapter ang misaysay sa
kamahinungdanon sa dugo ilabi na sa panahon sa emerhensiya.
Niini, iyang gidasig ang mga katawhan sa
pagdonar kanunay ug dugo ngadto sa buhatan sa Red Cross.
Sa maong kalihokan, si PNRC Administrator Parolito Tolin
mipaila sa pito ka galloners niadtong adlawa nga sila si
Mayor Arthur Tenorio sa lungsod sa Mutia, Edgardo Dalman,
Severo Samarinta Jr., Michael Buhian, Rey Villacrucis,
Henrieto Salaveria ug Cheng kinsa nakadawat ug galloners’
pins, certificates ug t-shirts nga gitunol ni Adriatico,
Board of Directors Benjamin Diaz ug Emma Tapales.
Si Tolin ang nagkanayon nga ang pito ka mga
bag-ong galloners lakip na sa 32 ka mga galloners dinhi sa
Zamboanga del Norte. Gisunod gilayon ang pagpanumpa sa mga
opisyales sa ZN Blood Galloners Club nga gipangulohan ni
Macherie Gako atubangan ni Vice-Chairman Adriatico. Si
Gako, sa iyang pagtak-op sa maong programa, siya
nagpasalamat sa tanan nga misuporta sa maong kalihokan
ilabi na ang mga blood donors.
Nasayran nga ang pagtak-op sa Blood Donor’s
Month sa Red Cross inabagan usab kini sa Mutia “Siren”
Jaycees, Dipolog “Blue Marlin Jaycees, ZN PNP Provincial
Command ug Jose Rizal Memorial State College Dipolog
Campus.
(Dipolog CIO Press Release,
sheng)
Kasundalohan mipagula ug pamahayag
Sa sulod sa nakalabay nga duha ka tuig, ang
atong armadong kusog sa Pilipinas hilum nga mibuhat sa
pagbag-o nga mahimong instrumento ug epektibo alang sa
kahusay ug kalinaw, aron magpadayon ang kalamboan. Kining
tanan nahimong walay bili kun ang atong organisasyon
maapil sa mga butang nga alang lamang sa pangpolitika.
Ang problemang politikanhon nga karon atong
nasinati angayan lamang nga maresulba pinasikad sa atong
batakang balaod ug pinaagi sa malinawong solusyon. Ang
armadong kusog dili moapil sa bisan unsang kalihokan nga
supak sa atong konstitusyon. Ang atong armadong kusog usa
ka malig-on nga pundok sa atong nasod. Kun kini maghiusa
ug dili mapahiran ug politika, kini makahatag ug dugang
kusog sa mga institusyon.
Busa, kami nag-awhag sa tanang sector sa
atong katilingban nga hunongon na ang paghulhog sa mga
sundalo para mosalmot o moapil-apil sa butang pangpolitika.
Hinoon, maghiusa kitang tanan sa paglihok para ug alang sa
kahusay, kaayuhan ug kalamboan sa atong nasud. Gusto
nakong ipaabot kaninyong tanan nga ang armadong kusog
nagpabilin nga matinud-anon ug nagtuman sa atong
konstitusyon. Dili nako tugotan ang si bisan kinsa nga
sakop sa military nga mosupak sa maong balaod.
(Dipolog Chronicle, Vol.V No.6)
Mejorada mokiha BATOK RECALL Petitioners
“Kanang mofile diay ka’g sumbong mosulti pa
diay ka sa huwes; ‘Your Honor mopasaka ra unya ko’g
sumbong nimo ha?” Mao kini ang reaction ni Board Member
Uldarico ‘Ric’ Mejorada sa gipagarpar ni Alan Marapao, mga
kauban niining mga petitioners ug sa mediatong may labut
na sa Recall Petition nga ilang gipadagan batok ni Gov.
Rolando E. Yebes ug ni bokal Mejorada.
Nasayran gisalikway sa mga tigpagarpar sa
kampo ni Amatong nga dili pa formal Recall Petition ang
ilang giduso didto sa Provincial Comelec penetsahan Hulyo
1, 2005 kun dili usa lamang kini ka Notice pagpahibalo nga
gisugdan na sa ilang gropo ang pagpangalap sa mga pirma
alang sa maong lakang.
Apan ang mao nilang dokumento ang
gi-actionan kini ni Provincial Election Supervisor Atty.
Borromeo Patangan kinsa ang naulahi mibasura niini tungod
sa kakuwangon sa unod ug porma sukwahi sa lagda og balaod
may labut ang recall. Apan ang maong argumento sa mga
mediatong kusganon usab nga gisalikway ni Mejorada dungan
ang pagpaklaro depensa na lamang ang ilang gihimo aron
matabunan ang ilang kapalpakan sa pagduso sa maong recall
petition.
Pangutana pa sa bokal, “kung dili pa to
formal recall petition ilang giduso, nganong mibayad man
sila ug 2 mil pesos pagfile niini sa Provincial Comelec?”
Sa samang bahin, gipaklaro usab sa bokal nga gitun-an na
niya karon ang pagpasaka ug kaso batok sa mga petitioners
kang kansang mga pangalan makita sa ilang gidusong kopya
sa petition.
Matud niya subay sa balaod sa recall,
bugtong basihanan niini mao lamang ang Loss of Confidence,
apan sa gidusong petition gidugangan pa kini sa pag-akusar
kaniya ug ni Gov. Yebes sa pagpangurakot, pagwaldas sa
kuwarta sa probinsiya. “I am not an accountable official.
I don’t handle any government funds, no money will pass
into my hands just like any other board members. So how
can I commit corruption? Binuang man na! So I have to go
to court to protect my honor.” Pamahayag pa ni Mejorada.
Dugang pa niya, “Although I submit that we
have freedom of expression. But the moment you abuse that
freedom/right that becomes your liability. Because there
is always a limit to that right.” Sumala pa sa bokal,
kadtong tanang namirma sa maong petition maoy target
niyang itaral sa hukmana. Apan kun ugaling monegar kini sa
ilang partisipasyon sa maong lakang, damay apil na kadtong
nagbuhat sa maong Recall Petition.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Recall batok Yebes ug Mejorada dakung idoy
Aron lang mokubit ang katawhan sa gipadagan
nga petition pagparecall ni Gov. Rolando Yebes ug bokal
Uldarico Mejorada, migamit karon sa hugaw nga taktika,
pangilad ang kampo sa mga pildidong politiko gamit ang mga
Amatong midnight appointees ug mga mediatongs. Didto sa
Katipunan, gibutyag ni ABC President Crisostomo ‘Cris”
Eguia Jr., nabulabog ang mga barangay sa ilang lungsod
tapos paspas nga gipadagan ang pagpapirma sa maong
petition apan dakung binuang ang gihimong rason sa
pagpapirma niiini sa katawhan.
Matud niya, inay ang pagpapirma ibase sa
unsay katuyu-an niini, apan ang mga nagpapirma miagni sa
katawhan nga mopirma tungod kay kuno may eleksiyong
mahitabu karong buwan sa Oktubre ug mipasalig pa nga kada
botante makadawat ug tagsa ka libo ka pesos. Kini ilang
napamatud-an tapos nagtigum ang Association of Barangay
Councils niadtong miaging semana ug suma pa duruha na ka
barangay kapitan ang misulti kabahin sa maong binuang.
Si Kapitan Rolly Oksing sa barangay Luyuran
mipahayag nabalaka na kaayo ang iyang mga katawhan tungod
kay ang uban kanila nakapirma na sa maong petition kay
na-ilad tungod sa mga pasalig sa mga nagpapirma niini. Sa
maong barangay, gawas sa pasalig kuno nga hatagan ug tagsa
ka libo ang mopirma, gitumo-tumoan pa ug kampanya nga kuno
ang mga proyekto ni Gov. Yebes karon atoa ra kanunay
idapat sa mga lagyong barngay busa kinahanglang mopirma
ang katawhan aron moabot usab sa ilang barangay ang
pagpa-espalto sa ilang kalsada sumpay sa barangay Sinuyak.
Kompirmado pa ni Eguia ang mga nagpadagan
sa maong petition mga sakop ni ex-Gob. Isagani Amatong.
Duha ka porma sa petition ang gipadagan, usa batok kang
Gob. Yebes ug usa batok kang bokal Mejorada. Ngani si
Kapitan Teoping Acevedo sa Barangay Daang Lungsod miklaro
usab nga dakung idoy gayud ang gihimo sa mga petitioners
ug sa nagdala niini tungod kay gawas pasaligang hatagan sa
tagsa ka libo ang mopirma, dili gani ipakita ang heading
sa dokumento, tabunan ug deritsong iplastar ang blankong
pirmahanan.
Sa kabahin ni ABC Pres. Eguia giklaro niini
nga kung gitarong pa unta pagpasabot sa mga nagpadagan sa
petition kung unsay katuyu-an sa nilang pagpangalap ug
pirma sa kabarangayan, nakaseguro kini nga walay bisan usa
nga mopirma ug mokubit niini.
“Klarong binu-ang ilang gihimo, ilang
giilad, gi-idoy ang katawhan aron lang ipatuo nga mas
daghan ang misuporta sa ilang gipadagan nga Recall
Petition.” Sumpay pa ni Eguia. Gibutyag usab niya nga
mirebenta na ang mga kapitan sa maong kalaki sa mga
pildidong politiko ug sa ilang mga sakop, klarong
despiradong lakang ang gihimo hinungdan nga nasabutan sa
ilang konseho kung aduna pay ipadagan ug ipalusot nga mga
Recall Petition sa ilang tagsa-tagsa ka barangay ila
guilayon kining itaho sa buhatan sa Mayor aron ma-aksiyonan.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
|
Yuna Pa
By: Nico L. Balbuena
Ang Pagpitol sa Mga Empleyadong
Bulakbol
Naglibog ko ning mga Pinoy...kon
walay mga job hinot kaayong mangitag job, kon duna
nay job di pod nila job-bon,” tuaw sa akong higala
nga manlalaban kinsa usa ka hepe sa usa sa mga
national nga buhatan didto sa dakbayan sa Dapitan.
Niadto gong miaging hapon, nag-alburoto siyang
naghinugilon sa iyang mga sakop sa opisina nga hilig
kaayong maglakwatsa. Niya pa, dili on-time nga
mo-report sa ilang trabaho ang iyang mga sakop ug
ang nakapasiyok gayod sa iyang buot mao nga mamauli
kini sila sa dili pa gani mohgtogh ang alas singko.
Dugang pa niya, kon imo silang estoryahon maayo man
nga moando ug mosaad pang dili na otrohon ug ang
ilang nahimong sayop dili na usbon apan mora man sa
gihapon...dangtan ug pi;pila ka mga bulan mobalik
man lang usab sa ilang naandan nga batasan!
Akong nasayran nga kini siya kanunay
nga sa buntag wala pa siya sa ilang opisina kay
isisp manlalaban sa atng kagamhanan, matag buntag
god atua man kini sa Bulwagan Ng Katarungan. Niya
pa, dili sgyod niya ma-monitor ang ilang movements
ug mao na lay iyang hibaw-an gikan sa mga
mireklamong mga tawo nga kuno, sayo silang miadto sa
maong opisina apan sila napalaw kay wala may bisan
usa na lang ka empleyado nga nagtikaw-tikaw didto.
“Problema baya nako ni, Pre, kay
dihay nanawag sa among opisina sa may mga alas otso
sa buntag kadto sa miaging adlaw apan mireklamo
kanako ang nanawag pinaagi sa text-message nga wala
man kunoy mitubag kaniya didto sa maong telepono.
Ang akong gikahadlokan ani, Pre, kon ang among
Director maoy nanawagan o kaha amaong kafagkoan
didto sa kaulohan...pataty ko ani, siguro gyong ila
kong labhan!” matod pa sa higala kong manlalalban
nga ingog gigil-asan.
Dili isolated case ang nahitabo sa
kaong higalang manlalaban nga may dakong problema sa
iyang mga ginsakpan didtos sa iyang buhatan sa
Dapitan. Bisan asa kahang buhatan sa kagamhanan mao
na kini ang nahitabo nga jkasagaran. Sa panahon nga
nagtrabaho pa sila isip mga casuals kugi ug honot
kaayo silang moreport. Wala pay alas-otoso tua na
sila sa pultahan sa ialng buhatan nanagpila kay lagi
agresibo kaayong motrabaho. Apan kuydawo kon
ma-regular na king mga tawhana...igo lang kini nga
mohalok sa ilang opisina ug presto...tua na sa
ilahang mga balay nagpalagaylay...ang uban tua sa
mga parlor nagpa-manikyur!
Dinhi lamang sa dakbayan sda Dipolog
dako sab nga labad sa ulo ni Mayor Bertyo Uy ug sa
iyang administrador nga si Romy Reyes ang ilang
pipila ka mga empleyado nga mga lakwatsetro ug
lakwatsera. Sa katuyoan nga makorehian king karaan
apan laksot nga batasan sa ilang mga ginsakpan nga
depende lang ganahan nga mosulod sa ilang mga
buhatan, ilang gihingotan ang pag-monitor sa
movements sa ilang mga empleyado sa takna sa
tingtrabaho. Ug dinhi nakatilaw silang Mayor Uy ug
Romy Reyes sa mga reklamo sa ilang mga empleyado nga
kuno instrikto ra sila kaayo...nga kuno mga
inconsiderate ug kanunay lang kuno silang gipiit.
May mihingalan pa ni Mayor Uy nga
Hitler ug si Romy Reyes isip iyang GESTAPO kay de
numero gyod kuno ang ilang pagpitol sa ilang mga
empleyado. Apan wala kini igsapayan ni Mayor Uy ug
Romy Reyes...mibarog sila sa ulang gipatuman nga mga
kalagdaaan ug kasugoan nga ilang gipatum,an sa ilang
mga empleyado sa nagkalain-laing mga buhatan sa lika
nga panggamhanan.
Bisan sa sa away puas nga pagbatikos
kanila sa mga naapektohang emplyeado pinaagi didto
sa mg apahayagan ug mga radyo, paday9n nila nga
giimposatr ug gipatuman ang piot nga kasugoan...nga
on-time silang mo-report sa ilang mga buhatan ug
dili sila mogawas-gawas sa ilahang opisina sa
di-tukmang oras!
Aron pagpalig-on nga mapitol kining
mga empleyadong bulakbol, may gibutang sila nga mga
tawo nga gitawag ug PISAC nga maoytig-monitor sa mga
empleyado nga manggawas panahon sa tingtrabaho. Apan
ang kataw-anan kay may makalusot pa man ug may
makalighot hinungdan nga gipaisdog diha karon sa
City Hall ang pamaagi nga kon ang usa ka empleyado
mogawas sa bisan unsang katuyoan kinahanglan nga
mokuha siyag permiso isip pananghid gikan sa iyang
Head dayogn paaprobahan sa mga opisyal nga gitahasan
ug diha ka pa makgawas gikan sa iyang buhatan.
Dinhing paagiha atong mahibaw-an nga ang migagawas
nga empleyado sa oras sa tingtrabaho ang katuyoan
dili ba tinonto o kaha ang hinungdan lamang minaomao.
Of course, daghan ang wala makauyon
niini apan sa tinuoray lang insakto kining ilang
Mayor Uy ug Romy Reyes nga panghimo. Kuwarta sa mga
tawo ang gipangsuweldo ning ilang mga ermplayodo ug
natural lamang nga ang namunoan sa atong kagamhanan
angay nga mag-instrikto sa mga empleyado nga mosulod
sa tagsa-tagsa nila ka mga trabaho. Dili mahimo nga
pasagdan kining mga empleyado nga dili motuman sa
ilang mga kaakohan nga gisitar diha sa ilang mga
buhatan nga gialagaran. Sa tinuoray lang, walay
dapit diha sa atong mga buhatan sa kagamhanan
kadtong mga empleyado nga balingkoot ug mga ulo...mga
empleyado nga way pagmahal sa ilang trabaho.
Kini ang akong isugyot sa akong
higalang mabnlalaban nga iyang sagupon ang matang sa
pagpitol sa iyang mga empleyado...matang sa pagpitol
nga gipaisdog ni Romy Reyes sa ilang mga empleyado
dinhi sa panggamhanang-buhatan sa dakbayan sa
Dipolog. Yes, dili kini popular nga pamaagi sa
pagpitol sa mga empleyado nga mga bulakbol apan kini
na ang gikinahanglan bisan na sa hugot nilang
pagtutol.
Now is the time nga ang atong mga
empoleyado makaalimadmad nga ang mga buhatan sa
atong kagamhanan sagrado mao nga kini mahalon
pag-ayo. Kon dili kini nila mahimo, dan, wala nay
laing alternatibo kon dili mao na lang ang pag-resign
sa ilang mga trabaho. After all, daghan diha sa
atong bag-o karong henerasyon nga andom-tagana nga
mohulip ug mopuli sa ilang tagsa-tagsa karong
gihuptang mga posisyon!
(Dipolog Chronicle, Vol.V No.6)
|
Kapitan sa Sibuco gipusil patay
Usa ka barangay kapitan ang gipusil patay
didto sa Barangay Tangarak, lungsod sa Sibuco, ning
lalawigan ug samaran usab ang iyang anak. Ang barangay
kapitan giila sa ngalan nga usa ka Magdalena Jueto, minyo
ug molopyo sa maong dapit. Samtang ang iyang anak giila sa
ngalan nga Fe, kinsa gidala sa dakbayan sa Zamboanga ug
anaa karon sa malisod nga kahimtang.
Sa pasiunang imbestigasyon nga gihimo sa
Sibuco PNP nasayran nga kalit lamang gipa-ulanan ug bala
ang mga biktima sa ilang panimalay ngamiresulta sa
kamatayon sa barangay ikapitan ug pagkasamad sa iyang anak
ug laing usa ka Edito Dura. Sumala pa sa ubang kauban sa
biktima sa maong balay kinsa nakahimo sa pag-ikyas, nga
ang duha sa mga suspetsado nailhan sa mga ngalan nga sila
si Julito Limosnero ug Tony Langkoyan, pulos hingkud ang
panuigon ug parehong nanimuy sa maong dapit, kinsa misibat
padung ngadto sa kalasangang dapit sa moang barangay.
Sa pagkakaron, ang hiniusang elemento sa
Sibuco PNP nga gipanguluhan sa ilang hepe nga si Police
Senior Inspector Reynaldo Tatil ug elemento sa 44th IB sa
Philippine Army ang padayon pang mipahigayon ug hot
pursuit operations batok sa mga suspetsado ug sa pagtino
sa motibo sa maong insidente.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Agosto 15 balhin na tanang priso gikan sa
Provincial Jail
Sa tunga-tungang bahin ning buwan sa Agosto
hayan hingpit na ang pagbalhin sa tanang mga binilanggo
gikan sa kasamtangang Zamboanga del Norte Correctional and
Rehabilitation Center kun Provincial Jail sa Barangay
Sicayab ning dakbayan sa Dipolog. Mao kini ang gibutyag ni
Provincial Warden Fortunato Regañon, Jr. ngadto kang
Governor Rolando Yebes atol nga mihimo sa iyang occular
inspection ang gobernador kauban ni Provincial Attorney
Jess Gal Sarmiento didto sa yuta sa probinsiya sa Don Jose
Aguirre, Manukan niadtong miaging adlaw.
|
 |
|
Sa
tunga-tungang bahin ning buwan sa Agosto hayan
hingpit na ang pagbalhin sa tanang mga binilanggo
gikan sa kasamtangang Zamboanga del Norte
Correctional and Rehabilitation Center kun
Provincial Jail sa Barangay Sicayab ning dakbayan sa
Dipolog. |
Matud pa ni Warden Regañon, sa pagkakaron
86 na lamang ka mga binilanggo ang nahibilin sa
Provincial Jail sa Sicayab tapos ang unang gibalhin didto
sa Misok,. Sindangan ang unang hugna sa maong transfer sa
mga binilanggo. Didto sa Misok, Sindangan pasi-unang
gibalhin ang dili mominus 190 ka mga priso.
Nasayran ang Misok, Sindangan ug Don Jose,
Aguirre Manukan maoy napiling dapit sa kagamhanan nga maoy
balhinan sa mga priso sa Provincial Jail tapos
nadesisyunan ni Gob. Yebes ang maong dapit maoy tukoran sa
Modernong Provincial Hospital. Gipasalig ni Warden Reganon
karong petsa 15 hingpit na ang maong transfer sanglit
naka-andam na ang tanan alang sa maong katuyu-an.
Ang maong 86 ka nahibiling priso adto kini
ipahimutang sa Don Jose Aguirre diin sa inspection halus
siento por siento na nga andam ang mga selda nga
gikinananglan. Hinuon gipaklaro ni Waden Regañon ngadto sa
gobernador ang gitrabahong selda karon sa maong dapit
kaniadto bunk house pa temporaryo pa lamang. Ang orihinal
nga prison cell subay sa plano atoa sa ibabaw nga bahin sa
maong yuta.
Sa samang bahin gipaklaro sa provincial
warden, ang mga priso nga ipahimutang sa Don Jose Aguirre
makapahimus kini sa mga livelihood programs nga ipatuman
sa ilang buhatan inagagan sa kagamhanang probinsiyal.
Subay sa plano, matud ni Reganon sa maong dapit
ipahimutang ang hollow blocks making, furniture making
ingon man tugutan ang mga priso nga makapananom kansang
abot unya ilang mapahimudsan selbing ilang kita sa ilang
pagtrabaho.
Dugang gibutyag sa provincial warden ngadto
sa gobernador, sulbad na ang problema sa tubig didto sa
biblanggoan sa Misok, Sindangan tapos na-ayom na ang
generator nga maoy mobomba sa tubig nga gikinahanglan sa
mga binilanggo. Iya na usab nga nahangyo ang Zaneco nga
unta madugangan ang load capacity sa kuryente sa maong
dapit tapos nakasinati kini sa ubos nga boltahe hinungdan
nga usahay madiskaril ang pagpasiga sa mga suga ug
pagpa-andar sa generator.
(Zamboanga del Norte Provincial Information Center)
Credits: The
Zamboanga del Norte Provincial Information Center is
housed together with the National Broadcasting Network at
the ZN Exhibition and Convention Center in Barangay Estaka,
Dipolog City with Tel. No. (065) 212-7472
P3.5 M Balor sa mga proyektong gisubhan ni
Gov. Yebes didto sa Sindangan, Roxas ug Jose Dalman
Dul-an sa 1.5 milyones ka pesos nga balor
sa mga proyekto ang sunod-sunod nga giturn-over niadtong
Martes Agosto 2, 2005 sa pagpangulo ni Governor Rolando
Yebes didto sa lungsod sa Sindangan. Unang gisubhan sa
gobernador mao ang bag-ong Barangay Hall didto sa Barangay
Dicoyong sa kantidad 150 mil ka pesos.
Sa nasayran, ang unang barangay hall sa
barangaya Dicoyong kauban sa ilang health center ang
naka-angkon kini sa hingpit nga kadaut tapos naigu sa usa
ka landslide niadtong Agusto 11, 2001. Dihang nagdulong
ang election sa 2004, ang konseho sa barangay sa
pagpangulo ni kapitan Orlando Dumahel mihangyo ang kini sa
kanhi administrasyon sa panabang aron mapabarug ang bag-o
nilang barangay hall.
Tuod man pasi-unang gihatud ang mga
meteryales para niini apan dihang napilde si Amatong si
Gob Yebes sa election, napalong ang ilang paglaum nga
matrabaho ang maong proyekto. Aminado ang mga opisyal sa
barangay sa nakalabayng election, didto sila misuporta sa
naparot nga gobernador, demudo wala na maglaum pa nga sa
bag-ong administrasyon ni Gob Yebes matibawas ang
pagtrabaho sa ilang proyekto.
Si konsehal Quillano Barazon mibutyag
atubangan sa mga misaksi sa maong turn over ceremony, wala
sila magdahum nga bisan sa upat ka buwan pa lamang
paglingkod sa Yebes administration malihuk ba diay ang
maong proyekto. Sa gihimong paborabling pagtagad sa
kasamtangang l.iderato sa probinsiya ngado sa ilang
problema taliwala sa kamatuoran nga didto sila milaban sa
nakalabayng pamunoan, gi-angkon niini nga nasayup sila sa
ilang pagtuo ngadto sa bag-ong gobernador.
Si Governor Yebes sa iyangpakigpulong
mipasalamat usab sa mga opisyal ug katawhan sa barangay
Dicoyong nga bisan wala kini mitabang kaniya sa
nakalabayng election, apan sa ilang gipakitang kasibot
nahatagan sa katuman ang ilang gipangandoyng mehuras gikan
sa probinsiya.
Niini iyang gipasabot sa mga opisyales ug
katawhan sa barangay nga daku ang kalainan sa iyang
pamunoan itande sa nakalabay nga pangagamhanan.
Ngani malipayong gipahibalo sa gobernador
sud lamang sa usa ka tuig ug usa ka buwan sa iyang
paglingkod sa kapitolyo, kapin sa 300 na ka mga proyekto
ang iyang napadapat sa nagkalain-laing barangay sa tibuok
probinsiya. Kini iyang gipatuman ki bali na kun unsay
bolok sa politika, ang mahinungdanon karon mapadapat
lamang ang mga proyekto nga maoy gikinahanglan sa katawhan.
Sa samang bahin, sunod nga gisubhan sa
gobernador mao ang bag-ong 1 unit 2 classroom
pre-fabricated school building didto sa Sidangan Pilot
Demonstration School. Ang naasoyng proyekto mikantidad
kini sa 930 mil ka pesos. Ika tulong naturn-over mao ang
balor 27 mil ka pesos nga pagrepair sa Day Care Center sa
Barangay Pangalalan. Samtang ang katapusan mao ang pormal
nga pagtugyan ngadto sa barangay Bago ug sa mga magtutudlo
sa Bago Elementary School ang 1 unit class room sa
kantidad 255 mil ka pesos.
Si kapitan Antonio Mohametano sa Barangay
Bago mi-angkon atubangan ni Gob Yebes, sama sa ubang mga
barangay sa Sindangan, siya wala magdahum nga tiwason ba
diay sa Yebes Administration ang mga proyekto nga gibiyaan
sa nakalabayng administrasyon. Aminado kini nga sa 2004
elections, didto kini misuporta sa naparot sa gobernador
demudo nagpanuko kini nga moduol sa bag-ong administrasyon
tungod sa maong situasyon. Apan sa nahitabu karon,
gipakita lamang nga bisan diay nga managlahi ang bolok sa
politika, kini dili nagselbing babag alang sa katumanan sa
proyekto sa iyang barangay tungod sa lahi nga pamolitika
sa Yebes administration.
Dugang gibutyag ni kapitan Mohamentano,
lahi gayud diay ang kasamtangang administrasyon sa
pagkakaron. Ngani matud niya, kaniadto nakabaton sila ug
proyekto nga 1 unit 2 classroom building gikan sa
nakalabayng administrasyon ni Amatong apan ang nakapait,
giinday-inday ang pagtrabaho niini ug nahuman sa 2 ka tuig.
Lahi karon sa bag-ong liderato sa probinsiya ubos ni Yebes
nga gikompleto pagtrabaho ang iyang proyekto sud lamang sa
pipila ka buwan.
Niini mipasalig ang kapitan tungod sa
gipakitang kaayo sa administrasyong yebes ngadto sa sama
kanila nga nahimong nakontra sa politika, sa sunod
malauman sa gobernador ang way puas nga suporta ngadto
kaniya. Samtang laing 2.1 milyones ka pesos nga balor sa
laing proyekto ang pormal usab nga giturn-over ni Gov.
Yebes kauban si Vice Gov. Baby Olvis ug mga miembro sa
Sanguniang Panlalawigan sa mga lungsod sa Roxas ug Jose
Dalman niadtong Biernes Agosto 5 ning tuiga.
Kini naglakip na sa construction sa Lower
Irasan-Tanayan road project sa kantidad 250 mil ka pesos
ingon man ang gipahimutang nga 1 unit 2 classroom
pre-fabricated school building sa Lower Irasan Elementary
School sa lungsod sa Roxas. Ang maong inagurasyon
gitambongan usab ni Mayor Carlito Feras, Kapitan Josechu
Aseniero sa Irasan ug sa mga magtutudlo ug PTCA officials
sa maong tunghaan.
Samtang didto sa Manawan, Jose Dalman laing
1 unit 2 classroom pre-fabricated school building nga
nagkantidad usab sa 930 mil ka pesos ang gi-inagurahan sa
gobernador ug bise gobernador uban sa pagduyog ni Mayor
Oliveros “Nonoy” Dalman ug ni Kapitan Yolando Atay sa
nasangpit nga barangay. Sa ilang pamahayag, giingon nila
ni bokal Cedric Adriatico ug Atty. Edgar Baguio kinsa
nahi-uban sa maong okasyon tuyo nila nga duyogan ang
kasamtangang administrasyon dinha sa iyang mga paningkamut
mahatud sa katawhan sa kabarangayan ang mga gikinahanglan
nilang proyekto gikan sa probinsiya.
Matud sa duruha ka bokal sa segundo
distrito nga ang ilang pag-uban sa gobernador sa iyang mga
lakaw ilabi na sa mga samang okasyon pagturn-over sa mga
proyekto pagpakita lamang sa katawhan nga sila sa
ehekutibo ug lehislatura sa kagamhanang probinsiyal
nagkahi-usa sa bugtong katuyoan, serbisyo ihatag sa mga
nanginahanglan.
Sa kabahin sa gobernador, sa mga pagbiyahe
niini palibot sa tibuok probinsiya dayag kaayo nga uhaw
gayud ang katawhan sa mga serbisyo demudo bisan sa
kahagip-ot sa panahon, iya gayung buhaton ang tanan
matagbaw lamang ang katawhan sa ilang itunol ngadto kanila.
Subling gihatagan ug gibug aton ni Gov. Yebes ang iyang
mga proyektong gidapat karon sa nagkalain-laing barangay
sa tibuok probinsiya nagbaton sa tukmang gabayan, kana ang
gitawag niyang “culture of quality”, mga proyektong mao
gayud ang tinuod nga gipangayo ug gikinahanglan sa
barangay ug katawhan niini.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
PCA mipahigayon ug training paghimo ug mga
produkto gikan sa lubi
Gisugdan na sa pagpahigayon kagahapong
adlawa, Agosto 4 hangtud petsa 5, ang duha ka adlaw nga
pagbansay-bansay kabahin sa paghimo sa mga produktong
virgin oil, asukal ug uban pang produkto nga ginama gikan
sa lubi. Mao kini ang nasayran gikan ni Regional Manager
Antonio Val Faustino sa buhatan sa Philippine Coconut
Authority nga nagabase sa dakbayan sa Zamboanga diin ang
pagpahigayon sa training nagtinguha aron matabangan ang
mga mag-uuma kinsa nagsalig lamang sa abot sa kopra nga
maoy gigamit sa ilang inadlaw-adalw nga panginabuhi.
Niya pa nga tungod sa pagpailawom sa mga
mag-uuma ug uban pang mga pangulo sa Philippine Coconut
Authority diha sa ubang kalungsuran makakat-on ang mga
partisipante sa kaalaman nga dili lamang kopra maoy
bugtong produkto nga makuha gikan sa lubi apan daghanan pa
ug garantisadong makakab-ot ug dinagkong kita kun
interesado usab sila nga himoon ang ilang nakat-onan.
Gibutyag usab ni Regional Manager Lornito
Orillaneda sa buhatan sa PCA nga nagabase sa dakbayan sa
Davao nga sa produktong virgin coconut oil nga napamatud-an
nga maayong produkto alang sa beauty care ug daghanang
matambalan sanglit ginama kini sa natural nga pamaagi ug
walay laing kemikal nga sagol.
Diha usab makuha sa tuba ang tinubdan sa
coco sugar, mga ginamang papel gikan sa bunot, sapal ug
uban pang materyales sa lubi. Nagpasalamat ug dako ang mga
Regional Manager sa mga dakbayan sa Zamboanga, Davao ug
Cagayan de Oro ngadto sa Department of Agriculture ingon
man ngadto kang Gov. Rolando Yebes kinsa hugtanong
mingpaluyo sa kalampusan sa gipahigayong pagbansay-bansay
bisan pa man sa unang adlaw nga pagpahigayon niini.
Ang maong kalihukan gitambongan sa mga
mag-uuma, kadagkuan sa Philippine Coconut Authority sa mga
nagkadaiyang kalungsuran dinhi sa probinsya, lecturers
gikan sa dakbayan sa Davao, Zamboanga ug Cagayan de Oro,
mga kawani sa CDAU, Department of Agrarian Reform ug
Provincial Agriculture. (Tzai J,
Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Pag-abot sa teknolohiya sa paghimo sa coco
sugar ug coconut virgin oil, suportado ni Gov. Yebes
Gipadangat karon ni Governor Rolando Yebes
ang dakong suporta sa kadagkuan ug mga kawani sa Rehiyonal
nga buhatan sa Philippine Coconut Authority nga nahidangat
ning lalawigan aron sa pag-paila sa bag-ong teknolohiya sa
paghimo sa coco sugar ug coconut virgin oil. Matud pa ni
Governor Yebes nga dugay na kini niyang gipangayo sa
nasangpit nga buhatan aron sa pagpaila sa maong kahimanan
sa tuyo nga matudluan usab ang mga gagmay’ng mag-uuma sa
lubi ning lalawigan.
Dugang pamahayag sa Gobernador nga ang
coconut virgin oil ang napamatud-an na kining epektibo sa
UP Los Baños Research Center ug gani gi-export na nila
kini sa ubang kanasuran sa Asya ug Europa. Gisaysay usab
ni Governor Yebes ang kamahinungdanon sa punuan nga lubi
gikan sa gamot padung na sa pal-ak niini ilabi na nga
karon taas ang porsyento nga mapatuman ang paghimo sa
alternative fuel gikan sa tanum nga lubi.
Sa maong kalambuan, gusto ni Governor Yebes
nga mahibaloan ang paghimo sa susamang produkto aron usab
katabangan ang mga gagmayng mag-uuma sulod ning probinsya.
Kahibaloan nga ang Zamboanga del Norte ang abunda kini sa
tanum nga lubi mao nga gipuntirya sa Gobernador ang
paghatag ug igong pagtagad sa kamahinungdanon niiini.
Dugang gipahibalo ni Governor Yebes ang
paghatag ni Presidente Gloria Macapagal –Arroyo sa 100,000
nga seednuts aron itanum ug pasanayon kini dinhi sa
probinsya isip paghatag sa dugang ayuda sa mga gagmayng
mag-uuma sa lubi ning lalawigan. Kahibaloan nga gisugdan
sa pagpahigayon kagahapong adlawa, Agosto 4 ang duha ka
adlaw nga pagbansay-bansay kabahin sa paghimo sa mga
produktong coconut virgin oil, asukal ug uban pang
produkto nga ginama gikan sa lubi.
Dugang gipaasabot ni Yebes nga sa iyang
administrasyon, nakigkoordinar kini kanunay sa mga
ahensiya sa gobiyerno sama sa Phil. Coconut Authority sa
ingon masayran unsay ilang mga bag-ong programa nga
gipatuman. Kini mahinungdanon kaayo aron maplantsa usab sa
kagamhanang probinsiyal ang mga gikinahanglang plano ug
mga lakang nga sagopon dinha sa pagpalambo sa panginabuhi
sa katawhan ilabi na sa sektor agrikultural ug kadtong mga
mag-uuma sa lubi aron mas madasig pa uban sa kaseguruhan
nga adunay mas dakung merkado sa ilang mga produkto.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Alternative Governance gipasiugda sa mga
Mindanawon
Kalinaw ug Kalamboan sa Kamindanawan karon!
Maoy mga panawagan nga gipalanog sa mga lideres sa
nagkadaiyang probinsya sa Mindanao, kaniadtong Hulyo 22,
2005. Ang maong panawagan maoy hugtanon nga gibarogan sa
mga nagpasiugda sa Mindanao Convention on Alternative
Governance, didto sa Kaamulan Theater, Provincial Capitol,
Malaybalay City, Bukidnon.
Sa tuyo nga kahatagan ug pagtagad ang mga
pagpasabot sa maong kalihukan, si Board Member Cedric
“Adre” L. Adriatico ang personal gayud nga mibulontaryo sa
pagtambong niini aron mahimamat usab ang mga planong
pangkalamboan nga buot ipadangat sa mga lideres sa
Mindanao. Adunay kapin kon kulang 600 (sais siyentos) ka
mga delegado, lakip na ang mga gobernador ug mga mayores
sa mga nagkadaiyang probinsya sa Mindanao, ang mitambong
sa maong Convention uban usab sa mga lideres sa mga NGOs
ug mga sector nga MIndanawon.
Matud pa ni Bokal Adriatico, nga diha sa
usa ka-adlaw nga panaghiusa sa mga lideres nga Muslim,
Kristiyano ug Lumad nga Mindanawon, gihisgutan ang mga
alternatibong pangagamhanan aron mahatagan ug patas nga
pagtagad ang mga lumolupyo sa Mindanao kinsa nahikawan sa
mga programang pangkalamboan nga nakasentro lamang sa
Central Luzon.
Ang mga nahiagumang kapit-os sa mga
Mindanawon ug ang walay igong pagtagad sa pangagamahanan
dinhi sa atong Isla, maoy usa sa daghanang mga rason diin
gipalanog ang mga panginahanglan sa pag-usab sa
konstitusyon sa nasud. Sa maong kalihukan ang tulo ka
alternatibong pangagamhanan kinsa gilauman nga makahatag
ug pag-ila aron molambo ang mga Mindanawon. Una niini mao
ang “Parliamentary Governance Option nga gipresentar ni
Governor Pedro P. Rumualdo sa probinsya sa Camiguin, ang
“Federal Parliamentary” nga gipasiugdahan ni Dr. Jose V.
Abueva sa Citizens Movement for a Federal Philippines ug
ang “One People Mindanao” option kon OPM pinaagi usab ni
Mr. Pantaleon Alvarez, ang spokesperson sa One People
Mindanaw Movement. Dugang pa ni Bokal Adre Adriatico, nga
human sa maong presentasyon gipadangat usab ang mga
reaksyon sa mga delegado, may kalabot na sa maong tinguha
sa pag-usab sa konstitusyon sa Pilipinas. Ang Indigenous
People’s nagasuporta sa bisan unsa sa tulo ka mga opsyon
nga madasonan diha sa asembliya, apan ilang gipalanog nga
bisan asa sa maong sistema kinahanglan gayud mohatag ug
pag-ila sa mga Lumad sa Mindanao.
Samtang ang mga Business Excutives andam
usab mopakita sa ilang suporta kung unsa ang mamahimong
desisyon unya diha sa ipahigayong asembliya. Sa panapos
nga pamahayag ni Bokal Adre Adriatico iyang gipasabot, nga
bisan hain sa tulo ka mga plano sa pag-usab sa
konstitusyon sa Pilipinas kon kini angayan ug makahatag sa
mga kaayohan nga gipangandoy sa mga Mindanawon, usa kini
ka maayong tinguha nga mapalambo ang atong yuta sa
Mindanaw. (japhetfernandez,
Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Pamahayag ni Heneral Abu alang sa nasud
Sa sulod sa nakalabayng duha ka tui, ang
atong armadong kusog sa Pilipinas hilum nga mibuhat sa pag
bag-o nga mahimong instrumento ug epektibo alang sa
kahusay ug kalinaw, arong magpadayon ang kalambuan.
Kining tanan nahimong walay bili kung ang atong
organisasyon maapil sa mga butang nga alang lamang sa
pangpulitika.
Ang problemang politikanhon nga aron atong
nasinati angayan lamang nga maresolba pinasikad sa atong
batakang balaod ug pinaagi sa malinawong solusyon. Ang
armadong kusog dili mo apil sa bisan unsang kalihukan nga
supak sa atong konstitusyon. Ang atong armadong kusog usa
ka malig-on nga pundok sa atong nasod, kung kini maghiusa
ug dili mapahiran ug politika, kini makahatag ug dugang
kusog sa mga institusyon.
Busa, kami nag-awhag sa tanang sektong sa
atong katilingban nga hunongon na ang paghulhog sa mga
sundalo para mosalmot o moapil-apil sa butang pangpulitika.
Hinoon, maghiusa kitang tanan sa paglihok para ug alang sa
kahusay, kaayuhan ug kalambuan sa atong nasud. Gusto naku
ipaabot sa inyong tanan nga ang armadong kusog, nagpabilin
nga matinud-anon ug nagtuman sa atong konstitusyon. Dili
nako tugotan ang si bisan kinsa nga sakop sa militar nga
mo supak sa maong balaod.
(Mindanao Star,
Vol. I No.34)
32 ka krimen napasakaan na ug kaso sa
Dipolog PNP
Adunay nahitalang 32 ka mga krimen ang
malampusong napasaka sa mga tinugyanan sa kapolisan sa
dakbayan sa Dipolog didto sa buhatan sa hukmanan sulod
niadtong petsa 19 sa Hunyo hangtud petsa 19 sa Hulyo ning
tuig 2005. Mao kini ang kasayurang nakutlo gikan kang PO3
Roel Lumanta Talaid, Investigator sa buhatan sa Dipolog
PNP diin ang 32 ka mga krimen gilangkuban sa beinte cuatro
sa index crime ug laing walo sa non-index crime.
Ang 24 nga index crime naglangkob sa upat
ka kaso sa frustrated murder, tulo sa frustrated homicide,
duha sa physical injuries, unom sa grave threat, tulo sa
robbery, upat sa simple theft ug duha sa swindling o
estafa samtang adunay laing walo ka mga kaso sa non-index
crime.
Nahatagan usab kini ug 91 porciento nga
kasulbaran sa kapolisan diin nasayran nga makanunayon usab
ang gihimong paglihok sa tanang mga personahe sa Dipolog
PNP sa pagpangulo ni P/Supt. Tomas Mina Hizon aron
mapatunhay ang kahapsay ug kalinaw sa tibuok syudad.
(Tsai, (Mindanao Star,
Vol. I No.34)
121 ka mag-uuma nakapahimus programang
agrikultural sa WMCIP
Mokabat sa 121 ka mga mag-uuma sa 24 ka
barangay sulod sa 6 ka lungsod ning lalawigan sa Zamboanga
del Norte ang nakapahimulos karon sa programang pang-agrikultura
nga gi-ayuda sa (WMCIP) Western Mindanao Community
Initiative Project. Kini adunay 7.9 milyones ka pesos nga
pahat nga nagagikan sa (IFAD) International Fund for
Agricultural Development sa WMCIP.
Mao kini nasayran gikan ni Maybelle Cruz-Bustaliño,
sa Office of the Provincial Agriculturist kinsa maoy
Project Coordinator sa maong programa. Kini inabagan usab
sa (DAR) Department of Agrarian Reform, (PLGU) Provincial
Local Government Unit ug (MLGU) Municipal Local Government
Unit. Dugang pa ni Bustaliño nga ang 6 ka mga lungsod nga
nakapahimulos sa maong proyekto mao ang Katipunan, Roxas,
Sindangan, Siayan, Godod ug Leon Postigo diin hingpit nga
giila sa DAR nga adunay pinakakabus nga barangay nga
angayan makadawat sa maong ayuda.
Si Bustaliño ang nagkanayon usab nga kini
adunay 3 ka farming systems nga naglangkub sa integrated
upland farming system, poultry production center ug goat
production center. Niini, unang gipatuman ang Mais Binhian
sa integrated upland farming system diin gikalatid nga
anihon sulod niining bulana. Nasayran nga ang maong
programang pang-agrikultura lakip usab sa gitutukan sa
administrasyon ni Governor Rolando Yebes ilabi na ngadto
sa mga hilit nga mga barangay ning lalawigan.
Sa maong kalambuan, si Efren Bubutan, ang
agri-cultural community development worker sa lungsod sa
Roxas, ang nagkanayon nga ang mga mag-uuma nga nakaangkon
sa maong proyekto nadasig ug nalipay niini. Sa
pagpakighinabi usab bi River Tabada, ang Monitoring and
Evaluation Point Person sa WMCIP nga ang maong buhatan
nagsugod kini sa pagpatuman sa mga programa alang sa mga
mag-uuma ug mananagat dili lamang dinhi sa Zamboanga del
Norte kon dili lakip na usab sa Zamboanga del Sur, Basilan
ug Zamboanga Sibugay. (Sheng,
Mindanao Star,
Vol. I No.34)
PROVET gitahasan pagpalambo pa sa
industriya sa kahayopan
“Nabulit na sa tibuok probinsya ang mga
proyekto karon nga gitutukan sa kagamhanang probinsyal
pinaagi ni Governor Rolando E. Yebes aron mapahimuslan sa
mga katawhan sa probinsya ang gikinahanglan niini”. Mao
kini ang pamahayag ni Mr. Vicente Vic Sanchez Jr. ang
officer In-charge sa Provincial Veterenary Office kinsa
gitahasan sa pagpalambo ilabina sa industriya sa kahayupan.
Dugang pa niini lain na usab nga
gipahalapad nga proyekto karon ang gitutukan sa maong
buhatan may kalabot na sa pag-alima ug dugang kahayupan
sama sa pagpamuhi ug itik diin gikinahanglan ang 300 ka
itik aron paghimoong foundation stock didto sa Provincial
Veterenary Office. Lakip sa gilaraw ni Sanches ang pagbuhi
ug Gansa, Pabu ug kanding aron mapalapad ang dagan sa
ilang kadasig ug mahatagan ug laing alternatibong
panginabuhian ang mga katawhan kinsa ana-a sa industriya
sa kahayupan nanginabuhi.
Sa laing bahin gibutyag usab ni Sanchez nga
adunay mga special projects ang amahan sa probinsya may
kalabot na pagpananum ug Cassava dinhi sa lalawigan,
sumala pa nga adunay gisaad ang San Miguel Corporation nga
atu-a naga-basi sa bukidnon nga mohatag ug 20 ngadto na sa
80 ka mga dumptrucks nga kargado sa cassava root crops ang
ipanghatag dinhi sa probinsya karon bulan sa Septembre
ning tuiga.
Kini ang gitutukan pag-ayu sa maong buhatan
aron mahatagan usab ug dugang kaikag sa pagpananum ang mga
katawhan ilabina didto sa kabukiran tungod kay gibasihan
ni Sanchez nga ang Cassava maoy Crops of All Season ang
maong tanum tungod kay mabuhi kini sa ting-init ug ting-ulan
ug kinahanglan nga mapahimuslan ug matanum unya kining mga
cassava tungud kay kini usab ang laing tuburan sa pagkaon
nga dali nga makuha sa mga katawhan diha sa kabukiran.
(Ps@lm, Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Pakig-away batok kagutom angayan
paninguhaon –Concha
Nanawagan karon si Provincial
Agriculturist-Atty. Bernardo P. Concha nadto sa mga
nanaglihok sa agrikultura nga angayan gayud nga
paninguhaon niini sa kanunay ang hingpit nga pakig-away
batok sa kalisud ug kagutom isip sinumpaan nga trabaho sa
pag-alagad sa mga katawhan ilabi na ang mga kabus nga mga
mag-uuma sa tinuok lalawigan sa Zamboanga del Norte.
Gipahinumduman sa provincial agriculturist
ang iyang mga ginsakopan sa tiniuray nga pag serbisyo isip
tahas ngadto sa mga katawhan sa walay pagpihig ug sa walay
pagdumli sa pagdawat sa tagsatagsa ka responsibilidad
niini. “We have to be more effective in the performance of
our respective duties and responsibilities in orde to
answer to the needs of our people,” nagkanayon si Concha
atubangan sa mga kawani sa provincial agriculturist atol
sa gipahigayon nga binulan nga tigum sa mga buhatan.
Isip amahan nga naggiya sa iyang banay aron
mapalambo ang mga panimalay, iyang gihangyo sa mga kawani
nga nagpakadawat sa redployment ug reassignment order
gikan ni Governor Rolando E. Yebes nga dawaton lamang ang
maong kasugoan sanglit tinguha sa gobernador nga
maserbisyoan usab ang mga lagyo ug hilit nga mga
kalungsoran ning lalawigan.
“Stop blaming, stop bickering each other.
Magtinabangay kitang tanan ug mosubay kita sa usa ka
direksyon nga maoy makahatag ug kalamboan diha sa
agrikultura sa atong mga katawhan,” matud pa sa provincial
agriculturist. Sa maong tigum nasabutan sa mga project
leaders nga magkahiusa ug mosubay sa mga programa nga
gisagop sa naasoy nga buhatan ilabi na kay kini usab
gipunting sa panultihon sa gobernador nga,” Una sa Tanan
ang Katawhan.”
Nanag-una niini ang pagpananum sa mga liso
sa klase-klaseng prutas sa mga nursery sa OPAg duyog sa
panawagan sa gobernador nga matamnan ang mga nangaupaw nga
kabukiran dinhi sa lalawigan ug makahatag sa dugang abot
sa panginabuhi sa mga katawhan. (OPA-EMPT,
Mindanao Star,
Vol. I No.34)
Pletehan sa sikad-sikad aprobado na tag
P3.00
Giaprobahan diha sa committee level ang
hangyong usbaw sa pletehan sa sikad-sikad nga nagbiyahian
dinhi ning dakbayan pinasikad sa hangyo sa mga sakop sa
Dipolog City Operators Association (DIPPOA). Sa
gipahigayong committee hearing sa Sangguniang Panlungsod
niadtong, Agosto 5, gipadas-ug ang usa ka ordinansa nga
mag-amendar sa Ordinance no. 57 series of 1986-
“Regulating the Operation of Pedicabs, Requiring Pedicab
Operators to Register and Pedicab Drivers to Possess
License in the City of Dipolog” particular ang Section
17- Fare Rates of Pedicab.
Alayon niini, giaprobahan alang sa unang
pagbasa ang nasangpit nga ordinansa maykalabut na sa
pagsaka sa pletehan sa mga sikad-sikad gikan sa P1.50 nga
nahipatik diha sa karaang ordinansa ngadto na sa P3.00.
Samtang gitakda usab ang pagpatawag ug public hearing
mahitungod niini nga hilisgutanan aron masayran ang
reaksiyon sa katawhang sumasakay.
(Dipolog CIO
Press Release, ligz)
Nabutaan sa mga proyekto ni Yebes
Ang dili makadawat sa kaparotan dili
makakita ug kamatuoran. Pamahayag ni Governor Rolando
Yebes atol sa turn-over ceremony sa barangay road ug
2-classroom building didto sa Lower Irasan, sakop sa
lungsod sa Roxas kagahapong adlawa. Halos matag adlaw
gaturn-over ug mga proyekto si Governor Yebes apan ang
iyang mga kritiko sa media ni Amatong padayon nagbatikos
sa iyang administrasyon nga walay nahimo.
Matud pa ni Governor Yebes, wala gayud siya
makasabot unsay tumong sa iyang kontra sa politika nga
gasiging daut kaniya bisan ug layo pa ang eleksiyon.
Nagkanayon si Yebes niadtong mikandidato siya pagka
gobernador iyang gisaad nga moserbisyo gayud siya sa
katawhan. “Dili ko politiko..ang akong gusto, moserbisyo
ko sa katawhan sa Zamboanga del Norte ug mao ni akong
gibuhat karon,” pamahayag pa sa gobernador nga mipasabot
sa iyang gipangturn-over nga mga proyekto.
Matud niya, wala siya makasabot kon ngano
nga duna pay mga tawo nga nagdagandagan sa bukid nga
nagpaperma ug recall petition kay kuno, wala siyay nabuhat
nga proyekto, nawad-an nag pagsalig ang mga katawhan sa
probinsya (lost of confidence) ug mikuyanap ang graft and
corruption sa iyang administrasyon. “Seguro nabutaan sila...seguro
nabungol na sila kay wala nila makita ang mga proyekto nga
akong gipang-hatag sa kada municipyo ug kada barangay sa
atong probinsya.”
Sama sa gibuhat sa Ginoo, si Governor Yebes
nangayo ug pasaylo sa mga katawhan para sa iyang mga
kaatbang sa politika nga siging pangdaut sa iyang
administrasyon kay alang kaniya, nagpuot pa kaayo ang
ilang dughan tungod sa ilang kaparotan sa miaging
eleksiyon. Para sa gobernador, usa ka pagtamhang ug
pagsabotahe sa Zamboanga del Norte ang gibuhat sa iyang
mga kaatbang sa politika kay samtang naningkamot ang mga
lideres para mapalambo ang probinsya kini ila mang
pagadauton.
Si Yebes mibuwelta pagsaway sa kanhi
namonuan nga sa kadugayon niining paghari sa Capitolyo
sulod sa kinsi anyos, wala maka-apod-apod ug hatag sa mga
proyekto sa tanang barangay. “Wala nila tan-awa sa unang
panahon nga ang atong barangay walay proyekto.” Matud niya,
sa 695 ka barangays sa tibuok probinsya, kada barangay
iyang hatagan ug proyekto gikan sa tubig, suga, dalan,
eskuwelahan ug bisan unsa nalang nga gikinahanglan sa
katawhan. Mokabat na sa 300 ka mga proyekto ang natapos sa
usa palang ka tuig nga paglingkod ni Governor Yebes,
nagkanayon si Provincial Engineer Ramon Ochotorena.
Matud ni Yebes, humanon niya pag-apod-apod
ang mga proyekto sa tanang barangay sa tibuok probinsya sa
dili pa matapos ang iyang termino. Aminado ang gobernador
nga nasakitan siya sa subrang pataka ug pasangil sa iyang
mga kaatbang sa politika pinaagi sa ilang binayrang media
gamit ang ilang kahimanan sa radio ug pamantalaan. “Deed’s
is speak louder than words,” maoy pagpamatuod nga ang
iyang gibuhat nga mga proyekto sa kabarangayan makita sa
mga katawhan.
Matud ni Yebes, wala siya mangilad sa mga
tawo nga mosaad apan walay gibuhat kay kini napamatud-an
na sumala sa mga turn-over of projects nga iyang gihimo
halos matag adlaw. Iya usab gipahayag nga ang iyang
administrasyon wala mangasaba ug yanong tawo ug dili
maduol. Matud niya bisan unsang orasa, bisag asa siya
puwedi siyang maduol sa mga tawo ug moyangongo sa ilang
problema kay kon kaya sa probinsya iyang pagahatagan ug
aksiyon.
Mejorada: Tuis na ang recall
Kahago, personal nga gasto sa salapi ug
paglaum nga makabalik ug trabaho sa Capitolyo maoy pipila
lamang sa mapait nga kapalaran sa mga midnight appointees
sa kanhi gobernador nga gitahasan sa pagpaperma sa recall
kay wala nay kahigayonan nga magbonga ang ilang mga
paningkamot human gibasura sa Provincial Comelec kay dili
porma ug susbtansiya ug nagkulang sa mga gikinahanglang
requirements ang ilang giuna-unang gi-file nga petition
for recall. Kini ang gipaklaro ni Board Member Uldarico
Mejorada samtang kanunay gipropaganda sa radio ni
Ex-Governor Isagani Amatong ang makalanag nga impormasyon
aron mabuhi ang dugo sa ilang mga supporters sa politika.
Matud ni Mejorada, si Provincial Election
Supervisor Atty. Borromeo Patangan humana mipagawas ug
desisyon nga ang petition nga gipasaka sa grupong LAYAS
movement nga gimugna sa kampo ni Amatong dili “form and
substance” dili na puwedi nga pagasundan pa ug laing
susamang petition. Reaksiyon sa bokal samtang gibutyag sa
magsisibya sa Amatong media nga kadtong ilang giduso sa
Comelec nga gi-dismiss ni Patangan, dili pa kadto mao ang
petition for recall kay usa lamang kadto ka notice isip
pagpahibalo sa commission nga may iduso silang petisyon
batok nila ni Governor Rolando Yebes ug Board Member
Mejorada.
Matud ni Mejorada, mahimo man silang
makaduso ug utro ug petition apan paaboton pa nila ang
balig usa ka tuig gikan karon kay sa balaod dili puwedi
nga sa usa ka tuig mahimong moduso ug ika duha kon
gibasura ang una. Iyang gipasabot nga ilawom sa balaod,
kon ang petition for recall gidismiss sa Comelec, dili na
mahimo nga pasundan pa ug ikaduha sulod sa susamang tuig.
Maghulat pa nga moabot na usab ang takdo usa ka tuig gikan
gi-dismiss ang petition ayha na usab mahimo nga ma-file
ang petition.
Sa kabahin sa gihimong diskarte sa usa ka
komentarista sa radio ni Amatong nga ang maong gi-dismiss
nga petition dili pa maoy tinuod nga sumbong kay usa
palang kadto ka notice nga nagpahibalo sa Comelec nga duna
silay ipasaka nga petition for recall, gipahayag ni
Mejorada nga kinulasaw ug binolakbol ang maong opinion. Si
Mejorada nga hataas na kaayo ug kasinatian sa
pagpangabogar wala sukad makahinomdom nga mananghid usa sa
huwes ang gustong mosumbong nga duna siyay ipasaka nga
kaso. “Ug mopasaka diay kag kaso, moingon pa diay ka sa
huwes nga “judge duna baya koy kaso nga akong ipasaka nimo,”
nahimoot nga tubag ni Mejorada.
Matud niya, kon moduso ug kaso or petition,
kinahanglang kompleto na tanang ebidensiya dili kay
magpadaladala pa ug notice, “kay aron pahibaw-on ang huwes?”
Ang gidismiss nga recall ni Patangan dili kadto notice.
Matud ni Mejorada, gipasaka gayud kadto nga usa ka
petition for recall nga gipermahan ug napulo ka mga
petitioners. Kay nagkulang sa porma ug substansiya maoy
hinungdan nga gi-dismiss, “Atty. Patangan is correct,”
nagkanayon si Mejorada. (The New Nandau,
Vol. XV No. 6)
Mayor Uy mipahimangno sa mga katawhan sa
pag mabinantayon ilabina sa nanimuyo haduol sa agi-anan ug
tubig kon waterways
Miluwat karon ug pahimangno si Mayor
Roberto Y. Uy, ngadto sa tanang residente nga nanimuyo
haduol sa mga agi-anan ug tubig o waterways, sama sa
kasuba-an, kadagatan, o ubang agi-anan sa tubig, sa
pagsagop ug mga dugang nga mga lakang alang sa kalit lang
unya nga pagbaha o flashfloods, nga mao unya’y hinungdan
sa kadaut nga ilang matagamtaman dulot niini nga kalamidad.
Kini nga pahimangno ni Mayor Uy nagsumikad
sa panahon karon nga ting-ulan ug ting-bagyo. Ug isip
Chairman sa City Disaster Coordinating Council ug amahan
ning dakbayan, iya lang gipahinumduman ang mga katawhan o
mga residente dinhi sa Dipolog, sa pagsagop ug mga lakang
nga malikay sila sa katalagman nga dulot unya sa kadaot sa
panahon. Iya usab nga gidasig ang mga katawhan nga kanunay
nga magmabinantayon sa bisan unsang panghitabo aron
mahalikay sila sa mga sakit ug kadaot nga dulot sa
negatibong epekto sa ting-ulan. Apan, gipahinumdum usab sa
Mayor nga dili lang mangandam ang katawhan sa kalamidad
apan lakip usab sa kriminalidad nga magpanghitabo tungod
usab sa kapit-os sa panahon.
Alang sa mga panghitabo nga emerhensiya,
miluwat na usab si Mayor Uy kamandu-an sa tanang
hingtungdang ahensiya sama sa Resuce 117, kapolisan, sa
buhatan sa Fire Protection, mga non-government
organizations, mga ahensiya sa kagamhanan, ug mga
mahinabangon nga indibidual aron kanunay silang andam sa
pag-responde sa bisan unsa unya nga mga emerhensiya nga
magpanghitabo ug nanginahanglan sa hinanaling tabang sa
hingtungdang ahensiya. Sa laing bahin, gitotokan nga
proyekto nga gipatuman sa kagamhanang lokal ning dakbayan
pinaagi sa buhatan sa City Engineering, mao ang wala’y
hunong mga pagpang-tukod ug mga drainage canals palibot sa
mga nagkalain-laing kadalanan, dinhi sulod sa dakbayan.
Kining maong kalamboan ang makita pinaagi
sa binulang project status report nga gisubmiter sa
nasangpit nga buhatan ngadto na sa buhatan ni City Mayor
Roberto Y. Uy. Sigun sa makita niini, mokabat ngadto sa
unom ka mga drainage constructions ang padayon karong
gitrabaho, diin ang usa niini nga dinha nahimutang subay
sa mga dalan Garcia padulong sa Bonifacio-Mabini-Gomez,
ang malamposon nang nakabaton sa 100% nga pagkatapos, diin
nagbaton kini sa gitas-on nga kapin kon kulang 109.75 ka
metros, nga gigahinan sa kantidad nga 250 mil ka pesos,
ilawom sa Flood Control Program, sa 20% Development Fund.
Ang laing tulo ning susamang proyekto ang
nahimutang subay sa mga kadalanan sa:Martinez padulong sa
Malvar-Bonifacio, - 25% ang pagtrabaho; Garcia St.,
padulong sa dalan Echavez ug Gen. Luna, - 90% ang
pagtrabaho; Tomas Claudio, padulong sa dalan Magsaysay ug
Quezon – 35% ang kahimtang sa pagtrabaho; samtang kining
laing duha nga mao ang Ranillo St., padulong sa mga dalan
Magsaysay ug Martinez ; ug sa dalan Malvar-padulong sa
dalan Calibo, ang bag-o pa lang nasugdan.
Sigun sa dugang nasayran nga kining maong
gikaasoy’ng proyekto ang nagugolan sa kinatibuk-ang
kantidad nga mokabat ngadto sa 1 ka milyon ug 956 ka libo
ka pesos, gikan sa Flood Control Program sa 20%
Development Fund sa dakbayan, ilawom sa kasamtangang
pagdumala ni City Mayor Roberto Y. Uy, diin nagalantaw
alang sa dugang kalamboan ning atong dakbayan.
(Dipolog CIO Press Release, alb)
Ferte King Foliar Fertilizer
gipang-apud-apud na sa City Agriculture ngadto sa mga
mag-uuma
Gipang-apud-apud na sa kagamhanang lokal sa
Dipolog pinaagi sa buhatan sa City Agriculture ang mga
Ferte King Foliar Fertilizer ngadto sa mga mag-uuma dinhi
ning dakbayan.
Nasayran gikan kang OIC-City Agriculturist
Daylinda Ferandos nga gisugdan karong semanaha ang
pagpang-apud-apud ug mga fertilizer ngadto sa mga
mag-uumang nahisakop sa mga farmers association sa
kabaranggayan.
Kahibaluan nga ang nasangpit nga abuno ang
gi-turn-over niadtong nalakalabay nga bulan gikan sa
rehiyunal nga buhatan Agrikultura ngadto kang City Mayor
Roberto Uy ug kini anam-anam usab nga gipanghatag ngadto
sa mga mag-uuma aron ilang kapahimuslan.
(Dipolog CIO Press Release,
lbt)
TRANSITION COUNCIL ISIP SULBAD SA KRISIS
PAMPULITIKA
Dili angayang mahiadto sa mga elitista o sa
mapahimuslanong hut-ong ang maangkon nga kadaugan sa
katawhang Pilipino kung mapalagpot niini ang usa ka
kurakot, pasista, papet ug kontra-katawhan nga rehimen ni
Gloria Macapagal – Arroyo. Kung mahinumduman, sa duha ka
mga miagi nga panag-alsa sa EDSA, gigamit lamang sa mga
oportunista sama nila Cory, Ramos, Enrile, Arroyo ug uban
pa, ang pakigbisog sa katawhan aron sila ang mupuli sa
gahum ug maasdang ang ilang maki-kaugalingong interes
samtang gipabay-an ang nagbutang kanila dinha sa pwesto
nga mao ang katawhan nga dugay nang nangandoy sa pagkab-ot
sa tinuod nga demokrasya.
Busa, angayang mahigmata ang katawhan nga
ipadayon ang pakigbisog alang sa pag-angkon ug kongkretong
kabag-ohan. Aron dili masayang ang pakigbisog sa
pagpalagpot ni GMA, gikinahanglan nga iduso sa katawhan
ang pagpabarug ug usa ka transition council. Ang maong
transition council langkoban sa mga representante sa mga
grupo ug sector nga nakigbisog alang sa pagpalagpot ni GMA,
ma oposisyon man o militante. Mamahimo usab nga maka-apil
sa maong konseho ang mga patriyotiko nga mga opisyal sa
Armed Forces of the Philippines ug sa Philippine National
Police. Apan gikinahanglan lang gayud nga mas daghan ang
mga representante nga maggikan sa batakang sector sa atong
katilingban nga mao ang mga mag-uuma ug mga mamumuoug ug
uban pang mga progresibong sector (kabatan-onan, kababayen-an,
cultural minorities, etc.) kaysa sa oposisyon aron
manginbabaw gayud sa transition council ang tingog sa
katawhan.
Ang tahas sa transition council mao ang
pag-implementar ug mga reporma sa ekonomiya ug mga
kabag-ohan sa sistema sa pulitika aron hinay-hinay nga
tambalang ang sakit sa dunot nga sistema sa atong
katilingban. Sa reporma sa ekonomiya, hinanaling atimanon
sa konseho ang pagbasura sa Automatic Appropriations Act,
Oil Deregulation Law, Mining Act of 1995, ug uban pang mga
balaod pang-ekonomiya nga kontra-katawhan. Buot usab
kab-oton sa transition council ang nasudnong
industriyalisasyon, tinuod nga reporma sa yuta ug usa ka
makiangayon nga foreign policy.
Iduso usab sa mao nga konseho ang pag-reject
sa utang sa Pilipinas ngadto sa langyaw nga wala
mapahimuslan sa katawhan. Atimanon usab sa transition
council ang pagprayoridad sa edukasyon ug serbisyong
pangkatilingbanon alang sa tibuok katawhang Pilipino. Sa
kabag-ohan sa sistema sa pulitika, ang transition council
maoy responsible alang sa pagpatawag ug constitutional
convention aron magbalangkas ug bag-ong konstitusyon, ug
i-andam usab ang nasud alang sa pagpahigayon ug eleksyon
kun diin magsubay na sa parlyamentaryo nga porma sa
pangagamhanan.
Ang transition council mubarog sulod sa
unomka bulan o sa mas taas pa nga higayon hangtud
makumpleto niini ang mga reporma buot niining i-implemetar.
Nakat-on na ang katawhan nga ang problema sa tibuok sa
katawhang Pilipino bunga sa dunot nga sistema sa atong
katilingban (pulitika, ekonomiya, kultura) dili
basta-basta lang masulbad pinaagi sa pagpuli-puli lang ug
tawo sa Malakanyang. Busa, atong makita nga ang transition
council usa ka maayo nga pamaagi alang sa pagsulbad sa
krisis sa pulitika nga atong nahiagoman karon.
Tungod nining tanan, dili angayang
magduha-duha ang katawhan sa pagsalmot sa pakigbisog alang
sa pagpalagpot sa rehimeng US-Arroyo tungod kay aduna
kitay tin-aw ug haom nga alternatibo aron hinay-hinay
natong maangkon ang tinuod nga demokrasya ug kagawasan.
BAGONG ALYANSANG MAKABAYAN, Western Mindanao Region, c/o
274 Katipunan St., Biasong, Dipolog, Tel. No. (065)
212-8223 (The New Nandau,
Vol. XV No. 6)
BAI MUHATAG LIBRE SA 800 KA MGA MANOK UG
ITIK SA PROBINSYA
Kini usa ka maayong balita. Sanong sa
sulat hangyo ni Gobernador Rolando E. Yebes pinitsahag
Mayo 16, 2005 ngadto ni Director Jose Q. Molina, Hepe sa
Bureau of Animal Industry, Manila, ang maong ahensya ang
misaad nga muhatag ug bali 800 ka mga piso sa manok ug
itik without cost sa Kagamhanang Probinsyal para maoy
himuon nga production nucleus para sa pag- implementar sa
Yield Enhancement through Better Extension Services
(YEBES) in Agriculture-Poultry Category.
Sa pakighinabi ni OIC-ProVet Vicente
Sanchez, Jr. ni Dir. Molina pinaagi sa Cell Phone sayo pa
niining senemaha, kinsa mihatag ug “go signal” sa pagkuha
na niini karong petsa 16 ning bulan didto sa National
Poultry Center sa Tiaong, Que-zon. Tungod niini gitahasan
dayon ni Sanchez si Joseph Jatico, Operations Chief sa
PROVET sa pagkuha sa maong mga piso. (PCapin, The New
Nandau, Vol. XV No. 6)
Illegal nga mananagat adunay multa
ipahamtang sa City Agriculture ug Fisheries Management
Unit sa Dapitan
Gi-amendahan bag-uhay pa lamang ang City
Ordinance No. 2003-142 nga nagdeklarar sa pipila ka parte
sa kadagatan sa dakbayan sa Dapitan nga fish sanctuary ug
nagsitar sa multa alang niadtong malapason balaod sa
kadagatan. Sa pakighinabi sa City Information Division
ngadto kang Konsehal Alexander C. Yorong matud pa niya
pinasubay ning maong ordinansa, nagmando nga aduna nay
multa nga ipahamtang alang niadtong si bisan kinsa nga
mananagat nga illegal nga mosulod o manguha sa bisan
unsang klase sa mga isda ug moguba sa kinaiyahan sa
kadagatan sulod sa siyam ka mga sanktwaryo nga anaa sakop
sa barangay Selinog, Canlucani, Guimputlan, Banbanan,
Carang, Tag-ulo, Baylimango, Napo ug Aliguay Island nga
walay pagtugot gikan sa City Agriculture’s Office o
Fisheries Management Unit.
Dugang pa nini, nga alang niadtong
malapason sa maong balaod adunay multa nga dili moubos sa
Five Hundred Pesos ug dili usab molapas ngadto sa Five
Thousand Pesos, o pagkabilanggo sulod sa 6 ka bulan ngadto
na sa 5 ka tuig ug pag-imbargo sa kahimanan sa pagpanagat
lakip na ang bangka niini.
Ang nasangpit nga ordinansa gipangamahanan
nila Hon. Alexander C. Yorong, Hon. Emilio A. Jacinto ug
Hon. Hermogenes S. Balisado, aron maprotektahan ang mga
isda nga anaa sa mga sanktwaryo ug aron usab mapanalipdan
ang mga Corals gikan sa pagdaut tungod kay mao kini ang
puloy-anan ug itloganan sa mga isda. (YANYAN, The New
Nandau, Vol. XV No. 6)
Kalihim Angelo T. Reyes nanawagan sa mga
katawhan para “Search For Outstanding Volunteers for 2005”
Gi-awhagan karon ni kalihim Angelo T.
Reyes, sa DILG, ang tanang mga lokal nga ehekutibo dinhi
sa nasud, sa paghatag ug mga nominasyon alang na sa
umaabot nga paglusad sa “Search For Outstanding Volunteers
for 2005”, pinaagi sa National Volunteer Month (NVM)
Steering Committee nga gipangunahan sa NEDA, duyog na sa
koordinasyon sa: DILG; DepEd; CHED; DBM; DFA; Philippine
Association of Volunteer Efforts; ug sa Civil Service
Commission.
Kining nasangpit nga panawagan ang gihimo
sa kalihim pinaagi sa pagluwat sa DILG Memorandum Circular
no. 2005-70, aron sa paghatag ug tukmang rekognasyon
ngadto sa mga indibidwal ug mga kahugpungan, kinsa
nasayran nga padayong nagalugway ug boluntaryong mga
serbisyo diin nagasilbi ug dakong tabang ngadto sa atong
nasud, ug sa mga katawhang Filipino, nga wala man gani
mangayo sa bisan unsang balos pinansiyal.
Dugang pa sa iyang gisaysay dinha sa iyang
memorandum, nga kining maong mga matang sa indibidwal ug
kahugpungan kinsa nagbaton sa spirit of goodwill, pinaagi
sa paglugway ug mga boluntaryong mga serbisyo, ang angayan
usab nga pagahatagan sa balos bisan nalang sa pag-ila
kanila, ug pag-rekognisar kanila bugti sa ilang gihimong
kaayohan ngadto sa atong nasud. Busa isip pag-ila ngadto
sa ilang mga natampo ngadto sa atong katilingban, na-umol
ang Proklamasyon Presidensiyal no. 194, nga gipetsahan ug
Disyembre 7, tuig 1987, diin naga-deklarar sa matag
“Disyembre 5, sa matag tuig isip “International Volunteer
Day for Economic and Social Development” dinhi sa nasud.
Usa sa mga nakahan-ay nga kalihokan atol
ning maong kasaulogan, mao ang “Search For Outstanding
Volunteers for 2005”, diin nagatumong sa pagtukod ug
nasudnong pagpakabana ug pagdayeg sa boluntarismo, ug ang
papel niini dinha sa kalamboang sosyal, ekonomikanhon, ug
politikal, dinhi sa nasud; pag-ila sa dungganong buhat sa
mga indibidwal ug kahugpungan; ug pag-ila sa sulundong
buhat ug dedikasyon ngadto sa serbisyo sa mga boluntaryong
mga Filipino, uban na sa pag-amuma ug pagpalambo sa
espirtio sa boluntarismo dinhi sa nasud.
(Dipolog CIO Press Release,
alb)
Opisyales sa ZamboNorte nagkahiusa
Nagapabiling nagkahiusa ang mga opisyales
sa lalawigan sa Zamboanga del Norte para sa katawhan. Kini
ang gipalanog ni Board Member Cedric Adriatico, taliwala
sa mga pagsuway karon ug tay-og sa administrasyon diha na
sa pagsabwag ug walay katinuuran nga mga inpormasyon sa
tuyo lang nga mahiluan ang huna-huna sa katawhan ug
mabungkag ang panaghiusa sa mga opisyales sa probinsiya.
Matud pa ni Board Member Adriatico ang
maong tinguha sa mga tawo nga magkatibulaag ang mga
katawhan para walay mahimong proyekto ang gobyerno. Si
Adriatico sa iyang pakigpulong sa inugurasyon sa tulo ka
proyekto sa probinsiya kagahapon didto sa lungsod sa Roxas
ug Jose Dalman nanawagan sa tanang katawhan sa
pagpakighiusa sa mga opisyales sa probinsiya, lungsod ug
sa ilang barangay para padayong mobaha ang gikinahanglang
mga proyekto.
Ang panaghiusa gikinahanglan aron sa
pagtuman sa tumbanan sa gobernador nga “Una sa tanan ang
katawhan” nga mao ang paghatod sa mga proyekto ug sirbisyo
gikan sa probinsiya. Sa mga inugurasyon karon sa
nagkadaiyang proyekto sa probinsiya, kanunay nga gikuyog
usab ni Governor Yebes ang mga meyembro sa Sangguniang
Panlalawigan sa pagpa-nguna sa bisi gobernador aron usab
sa pagpakita sa katawhan sa gitampo sa mga magbabalaod sa
probinsiya diha sa ilang nadawat nga proyekto.
Gawas kang Adriatico didto usab kagahapon
sa inugurasyon sa Jose Dalman si Board Member Edgar Baguio.
Matud pa ni Adriatico bisan tuod ug si Baguio maoy
minority floorleader, apan sa pag-inugurar sa mga proyekto
sila mouban kay kini maoy kongkreto nga kamatuuran nga
sila sa probinsiya nagkahiusa. Samtang si Board Member
Baguio, nagkanayon ang paghatag ug proyekto para sa
katawhan usa ka tambayayong nga lihok tali sa buhatan sa
gobernador ug kanila sa Sangguniang Panlalawigan.
Si Baguio, ang minority floorleader sa
Sangguniang Panlalawigan midugang sa pagpahayag nga sila
sa balay balauranan kon ilang makita ang project proposal
ni Governor Lando Yebes makaayo para sa katawhan ilabi na
para sa mga kabataan dili gayud nila kini balibaran.
Gidasig ni Baguio ang mga katawhan nga angayan lamang nga
pasalamatan ang gobernador nga sa kanunay naglantaw sa
kaayuhan ug panginahanglan sa atong katilingban.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
Hangyo para school building nagbaha
Gibahaan karon ug hangyo ang kapitolyo
alang na sa pagkonstrak ug bag-ong school buildings lakip
na ang pagkomponi sa mga guba nga school facilities. Kini
karon ang nasinati sa buhatan sa gobernador human gipakita
niini ang kadasig diha sa pagkonstrak karon ug dul-an sa
usa ka milyon ka pesos nga pre-fabricated school buildings
sa 25 ka mga lungsod ug duha ka mga siyudad sa Zamboanga
del Norte.
Ang kadasig karon sa kagamhanang
probinsiyal diha sa paghatag ug mga school buildings sa
kauga-lingon niining initiative, bisan ug walay hangyo nga
naga-gikan sa hingtungdang tulunghaan maoy nakapa-dasig
usab sa ubang mga public schools ug ginikanan diha na sa
pagpadangat sa ilang mga hangyo alang sa ilaha usab nga
pasilidad.
Mismo sa mga inuguras-yon sa mga school
buildings nga gipahigayon ni Governor Rolando Yebes gikan
sa unang semana sa buwan sa Hunyo hangtud karon, pundok sa
mga opisyales sa Department of Education ug mga ginikanan
gikan sa ubang mga tulunghaan mag-atang-atang sa amahan sa
probinsiya aron sa pagpa-abot usab ngadto kaniya sa ilang
mga hangyo alang sa dugang school buildings.
Si Yebes sa iyang kabahin mipasabot nga sa
kapin sa 300 ka mga public schools nga nakatag sa tibook
Zamboanga del Norte dili gayud makaya sa panudlanan sa
probinsiya nga mahatagan sila sa ilang gipangayo. Sa
nakaprograma, karong tuiga ang tanang 25 ka lungsod ug
duha ka siyudad makadawat ug tagsa sa maong school
building project sa probinsiya. Samtang laing hugna sa mga
school buildings ang ipatindog sa sunod tuig nga budget.
Aron sa pagtubag sa hinanaling
panginahanglan, gihagit sa gobernador ang mga school
officials nga kon aduna silay mga tinanum nga kahoy nga
magamit para sa pagkomponi sa ilang mga guba nga pasilidad
ang provincial engineering maoy motrabaho niini. Matud pa
ni Governor Yebes ang pangayuon niyang counterpart mao ra
ang kahoy kay ang labor ug ubang mga gikinahanglang
materyales ang probinsiya nay mogastu niini. Kini,
gipasabot sa gobernador kaugalingon niyang initiative
bisan ug wala mangayo niya ang mga public school officials
kay kini iyaha mismo nga nakita nga maoy gikinahanglan sa
katawhan.
Sa samang bahin gidasig usab sa gobernador
ang mga public school officials ug mga ginikanan nga sa
uban nilang mga hangyo kini ilang iduol sa mga board
members ug bisi gobernador para mapa-hatan sa
gikinahanglang pundo ilawom sa ilang Provincial
Identification Fund. (Press
Freedom, Vol. XVIII No. 6)
ZANECO mananghid pa sa ERC pag-umento
bayranan sa koryente
Gituhuan nga sugdan sa pagpatuman sulod
karong tuiga ang pagpatong ug dugang umento sa balayronon
sa singil sa koryente sa Zamboanga del Norte Electric
Cooperative kon ZANECO. Si ZANECO General Manager Adelmo
Laput sa interview, mipatin-aw nga nga kini nga umento
nagkinahanglan pa ug pagdason sa Energy Regulatory
Commission (ERC). Sa kasamtangan giandam na nila ang mga
gikinahang-lang dokumento nga isumitir ngadto sa ERC.
Ang nasangpit nga umento sa singil sa
koryente gikinahanglan atubangan sa giutang sa ZANECO nga
P30 milyones ka pesos ngadto sa Land Bank of the
Philippines para sa pagbayad sa utang sa kooperatiba
ngadto sa National Power Corporation sa wala masingil nga
FCC/ICC tungod sa kaso nga gipasaka kaniadto ni kanhi
Governor Isagani Amatong.
Ang principal nga utang sa ZANECO ngadto sa
NAPOCOR mokabat sa P30.5 milyones ka pesos, apan tungod sa
pagligid sa panahon nga wala kini mabayri sa kooperatiba
tungod sa kaso ni Amatong, ang utang nanganak ug daku nga
interest. Gibutyag ni General Manager Laput nga ang
interest sa maong utang misaka na ngadto sa P230 milyones
ka pesos. Hinoon gipatin-aw ni Manager Laput nga dili pa
siya makahatag ug pila gayud ang mamahimong umento sa
singil sa koryente, apan sa iyang bana-bana kini dili
moabot sa P0.10/kwh.
Tungod sa utang sa Land Bank ang
kooperatiba nagbayad ug P900 mil pesos kada tulo ka buwan,
nga karon ilang gikuha gikan sa savings sa kooperatiba.
Kabahin sa P230 milyones ka pesos nga interest sa maong
utang, gipahibawo ni Manager Laput, nga gihingusgan karon
ni Congresswoman Cely Jalosjos-Carreon uban nila ni
Congressman Roseller Barinaga ug Congressman Cesar
Jalosjos, nga wagtangon kini pinaagi na sa pagpanday ug
balaod didto sa kongreso uban sa representante sa APEC.
Sa samang bahin, gipahibawo usab ni ZANECO
General Manager Laput nga adunay pag-ubos karon sa singil
sa koryente nga gimandu sa ERC nga mokabat sa P0.7/kwh
agig resulta sa pagcondone sa utang sa kooperatiba sa
National Electrification Administration. Si Laput miapilar
usab sa mga kagamhanang local nga kon mahimo ihikling una
niini ang tinguha nga maningil ug real property taxes sa
ZANECO kay sigurado nga makaapektar kini sa singil sa
koryente.
Sa kasamtangan ang taripa sa ZANECO anaa sa
kapin sa P5.00/kwh, apan si Laput nabalaka nga hayan kini
mosaka sama sa MERALCO nga ang ilang taripa anaa sa tag
P8.00/kwh. Kini mipahibawo usab nga gisugdan na karon sa
ZANECO ang pagtrabaho sa P13.8 milyones ka pesos nga rural
electrification projects sa siyam ka mga barangay sa
lalawigan gikan sa congressional allocation nila ni
Congresswoman Carreon, Congressman Barinaga ug Jalosjos.
Kini nahimutang sa Alvenda, Mutia; Bulawan, Katipunan;
Sigamok, Jose Dalman ug sa mga lungsod sa Godod ug Kalawit.
Samtang sa pagpunay ug pawong-pawong sa
koryente, si Manager Laput mipahayag nga kini tungod sa
pipila ka mga problemang teknikal ug sa lakat karon sa
panahon nga nagpunay ug hangin nga nakaapektar sa ilang
mga linya. Gipahibawo usab niini nga ang ZANECO aduna
karoy hotline cellphone number 09287506442, nga mamahimong
matawagan o mapadalhan ug SMS kon adunay mga pangutana
kabahin na sa pagka pawong sa elektrisidad.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
Organic Fertilizer gipadas-og sa ZN
Giabandonar karon sa administrasyong Yebes
ang laraw niini nga mopalit ug fertilizer direkta gikan sa
gawas sa nasud para sa mga mag-uuma sa Zamboanga del
Norte. Gipatin-aw ni Governor Lando Yebes, nga iyang
gisibog ang maong laraw atubangan sa pagsulbong karon sa
presyo sa commercial fertilizer hasta na sa gawas sa nasud.
Gawas niini kombinsido usab siya nga ang pagamit ug mga
commercial fertilizer makadaut sa atong environment.
Sa tinguha nga makata-bang ang kagamhanang
probinsiyal sa mga mag-uuma para mapalambo ang ilang
produksiyon ug maminusan ang ilang gastus, maoy gipadas-og
karon sa buhatan sa agriculture ang pagproduce sa
kaugalingon niining organic fertilizer. Matud pa ni
Governor Yebes, ang production sa organic fertilizer anaa
karon gipahimutang sa Irasan, Roxas sulod sa Zamboanga del
Norte Provincial Agro-Industrial Center.
Ang ilang produkto nga organic fertilizer
maoy gamiton sa probinsiya sa pag-apod-apod ngadto sa mga
kabus nga mag-uuma sa probinsiya. Kabahin sa laraw niining
magbatun ug barko, gipatin-aw sa gobernador nga
kasamtangan kini karong nahikling tungod sa nahitabong
paglahugay sa lederatu sa Bureau of Customs. Matud pa ni
Yebes diha na untay barko nga andam ihatag sa nga dinakpan
sa buro didto sa Bacolod City, apan wala niya idayon ang
pagdawat niini tungod kay hilabihan ra usab ka daku sa
barko ug adunay utang sa pribadong pantalan nga mokapin sa
P6 milyones ka pesos.
Sa pagka karon padayon niyang
gipangulitawhan ang bag-ong komisyoner sa Customs aron
mapasabot sa tinguha sa lalawigan nga makabatun ug
kaugalingong barko para maoy kargahan sa mga produkto
niini paingon sa mga dagkung merkado sa Visayas ug Luzon.
Ang gobernador midu-gang sa pagpahayag nga maglisud gayud
ang atong nasud sa pagpakigkompe-tensiya sa mga nasud sa
Thailand ug Vietnam diha sa pagproduce ug palay.
Sa pagkaka karon sumala pa niya ang bugas
humay gikan sa Vietnam anaa sa tag P200 ang sako nga 50
kilos, samtang dinhi sa Pilipinas kini mokostar na ug
kapin sa usa ka libu ka pesos. Apan determinado siya nga
ang atong mga palay farmers pinaagi sa ginagmay nga tabang
sa probinsiya makatilaw ra usab ug maayong presyo sa ilang
mga produkto pinaagi sa pagtabang diha na sa paghatag
kanila ug baratu nga mga inputs sama sa organic
fertilizer. (Press Freedom, Vol.
XVIII No. 6)
Panagbangi sa yuta?
Konsehal gipusil sa CAFGU patay
Hulyo 31, 200, Leon Postigo ZN — Usa ka
Netiogues Jatico Ogoc, sakop sa Citizens Armed Forces
Geographical Unit (CAFGU) nga nadistino sa maong dapit ang
mipusil patay sa usa ka konsehal nga lumolopyo sa barangay
Lugdongan, dakbayan sa Dipolog. Ang biktima nailhan sa
pangalang Hermisa Laclac-Buganotan, hamtong ang panuigon.
Sa pasiunang imbesti-gasyon, si Buganotan
nasay-ran nga mibisita sa Barangay Sipakong, lungsod sa
Leon Postigo arun pagbisita sa gipatrabaho niyang yuta sa
maong dapit. Sa taho ni Mansueto Laclac, ig-agaw sa
biktima, si Buganotan didto mismo gipusil sa suspetsado sa
iyang panimalay diin kini naigo sa iyang ulo ug tiyan
ginamit ang M14 rifle nga maoy hinungdan sa iyang
hinanaling kamatayon.
Si Police Inspector David D. Reyes, hepe sa
kapolisan sa maong lungsod nagakanayon nga posibling
panagbangi sa yuta ang hinungdan sa maong pagpatay. Ang
suspetsado nga si Ogoc nahibaloan nga nadistino sa
Sipakong Detachment diin ang biktima adunay giugmad nga
yuta. Ang suspetsado daling milayas human niya mapatay
ang biktima, panapos ni Reyes.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
VM Senen Angeles ug Councilor Peter Co uyon
himoong usa ka libo multa sa trapiko
Dakung uyon sila si Vice Mayor Senen
Angeles ug Konsehal Peter Co nga himoong tag usa ka libu
ka pesos ang multa nga ipahamtang batok sa mga malapason
sa balaod sa trapiko sa siyudad sa Dipolog. Kini ang ilang
gipalanog kaganihang buntag sa programang Kapihan sa 1948
Cafeteria, may kalabutan na sa gipadas-og karong amendment
ni Konsehal Horacio Velasco sa pipila ka probisyon sa
Ordinance 107 kon ang Traffic Code sa Dipolog.
|
 |
|
Dakung uyon
sila si Vice Mayor Senen Angeles ug Konsehal Peter
Co nga himoong tag usa ka libu ka pesos ang multa
nga ipahamtang batok sa mga malapason sa balaod sa
trapiko sa siyudad sa Dipolog. |
Sa amendment nga gipadas-og ni Konsehal
Velasco usa na sa gihisgutan mao ang pag-umento sa
gipahamtang nga multa nga dili moubos sa lima ka gatus ka
pesos ug dili molapas sa usa ka libu ka pesos. Sa
kasamtangan sa giimposar nga traffic citation ticket sa
Dipolog ang multa anaa ra sa usa gatus ngadto sa duha ka
gatus ka pesos depende sa kalapasan nga nahimo diha sa
trapiko. Ilawom sa gipadas-og nga lakang ni Velasco ang
tanang mga kalapasan sa trapiko parehas ra ug ipahamtang
nga multa nga dili moubos sa lima ka gatus ka pesos ug
dili molabaw sa usa ka libu ka pesos o kaha ang pagka
bilanggo sigun sa hukom nga ipakanaug unya sa korte.
Si Konsehal Co, ang tinguhang pagpa-umento
sa multa sa mga kalapasan sa trapiko nagpasabot nga
kinahanglan nang higpitan ang pagpatuman sa balaod sa
trapiko sa Dipolog ug kini maoy magsilbing warning batok
sa tanang katawhan ug motorista nga kinahanglang mosunod
sa balaod. Gipatin-aw ni Konsehal Co nga sila sa
Sanggunian nangunay na karon sa pagsiguro nga mapatuman
gayud ang pag-implementar sa traffic rules sa Dipolog
tungod kay nakita niini nga pabiling talamak ang mga
kalapasan nga wala gayud mahatagi ug kasulbaran sulod na
sa nanglabay’ng katuigan nga nagbalik-balik na lang ang
problema.
Sa kabahin ni Vice Mayor Angeles, mipadayag
usab sa iyang pag-uyon nga patas-an ang ipahamtang nga
multa sa mga malapason sa trapiko. Iyang natandi ang
dakbayan sa Sugbu nga mipahamtang ug taas nga taripa sa
multa sa mga malapason sa trapiko nga mibonga na karon ug
maayong resulta diin nadisiplina ang mga drivers hasta na
ang mga commuters. Gipanghinaut ni Vice Mayor Angeles nga
susamang disiplina ang motigbabaw dinhi sa dakbayan sa
Dipolog.
Si Angeles mipadayag usab sa iyang kaluoy
sa mga meyembro sa Sanggunian nga karon maoy nangarisgar
sa pagsiguro nga mapatuman ang mga balaod sa trapiko.
Aminado si Angeles nga daw ang Sanggunian karon sa Dipolog
mao nay nahi-mong traffic police atuba-ngan sa grabing mga
kala-pasan lakip na sa paglapas mismo sa mga meyembro sa
Dipolog Police. (Press Freedom,
Vol. XVIII No. 6)
Sistema sa kagamhanan ok ra, nagpadagan
maoy problema
Nabahin karon ang mga baruganan sa katawhan
ug mga opisyales sa kagamha-nan may kalabutan na sa
gipadas-og nga pag-amendar sa konstitosyon ug pagbag-o sa
sistima sa gobyerno. Dinhi sa dakbayan sa Dipolog duha ka
meyembro sa Sangguniang Panlungsod ang dili uyon nga
ilisan ang atong sistima sa gobyerno gikan sa presidential
ngadto na sa parliamentary o federal.
Sila si Vice Mayor Senen Angeles ug
Konsehal Peter Co sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria,
nagkana-yon nga kon aduna may bag-ohon sa atong
konstitosyon angayan nga dili na iapil ang atong sistima
karon sa gobyerno nga usbon. Para niya ang problema sa
Pilipinas dili ang sistima sa pang gobyerno kon dili ang
mga tawo nga nagpa-dagan sa kagamhanan.
Matud pa ni Angeles kon mahinayon man gayud
ang pag-amendar sa atong konstitosyon alang kaniya ang
maayo nga usbon mao ang atong lehislatura sa nasud, nga
himoong unicameral diin wagtangon ang senado. Gipatin-aw
ni Vice Mayor Angeles nga mamahimo nga ang atong sistima
sa gobyerno presidential ug unicameral ang atong balay
balauranan sa nasud.
Sa iyang nakita ang pagbatun ug duha ka
balay balauranan maoy nakala-ngay sa pagpanday sa mga
gikinahanglang lakang para sa reporma sa atong nasud kay
kon ang senado dili ganaha kini ilang irikon ug ang camara
baja dili usab interesado dili usab mousad ang lakang.
Samtang si Konsehal Co, miklaro nga sama kang Vice Mayor
Angeles iyang nakita nga ang atong problema wala sa
sistima sa gobyerno kon dili sa mga tawo nga maoy
nagpadagan niini. Alang kaniya kon usbon ang sistima sa
gobyerno, apan mao ra gihapon ang mga tawo nga maoy
modu-mala niini, motumaw ra gihapon ang susamang mga
problema nga gisinati sa atong nasud karon.
Matud pa ni Konsehal Co kon atong lantawon
ang atong kasaysayan, sa wala pa si Marcos nagpraktis na
ang atong nasud sa presidential form of government diin
nakita ang paglambo. Sa punto kon asa ang mas labing maayo
kon mahinayon ang charter change ipaagi ba sa
constitutional convention o constituent assembly, si
Konsehal Co pabor nga sa nahaulahi kay dili na makagastu
ug daku ang atong gobyerno. Para kaniya kon magpili pa ug
delegado para sa constitutional convention mo-sangpot lang
gihapon kini sa kagubot kay mag-eleksiyon na man usab nga
dumalahon sa COMELEC. Kon ang CONCON maoy ipadas-og mao ra
gihapon kay ang molansar mao ra kadtong mga politico nga
nangapilde sa nakalabay nga eleksiyon.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
Agar-agar farmers gihulga
Atubangan sa klaro nga kapalpakan sa
buhatan sa mayor sa dakbayan sa Dipolog sa haras-haras
niini nga aksiyon batok sa agar-agar farmers sa Galas,
pipila ka meyembro niini ang sumala pa gihulga karon sa
adminis-trasyon. Si Enrique Nalzaro, ang presidente sa mga
seaweeds farmers sa Galas, mibutyag nga nag-andam na sila
karon ug kaso batok kang Mayor Uy ug ubang opisyal sa
siyudad nga ilang ipasaka atubangan sa Ombudsman tungod sa
gihimo niining pagpaguba sa ilang mga kagamitan nga walay
igong gipasikaran nga balaod ug pagpalabay sa mga
gikonpiskar nga butang ngadto sa basurahan.
Apan gibutyag ni Mr. Nalzaro nga pipila sa
iyang mga meyembro nga nahad-lok na nga mopirma sa sumbong
batok kang Mayor Uy ngadto sa Ombudsman human makadawat ug
hulga nga kon moapil sila sa maong lakang balihon sila ug
kaso sa mayor sa Dipolog. Kahinumduman gipada-ngat sa mga
agar-agar farmers sa Galas ang ilang rekla-mo ngadto sa
Sangguniang Panlungsod kay gusto sila mangayo ug husay kon
unsay gipasikaran nga balaod ni Mayor Uy sa pagmandu sa
pagpaguba sa ilang mga kagamitan sa agar-agar ug
pagkonpiskar niini.
Hangtud karon naglibog ang mga agar-agar
farmers sa Galas kon ngano nga supak gayud si Mayor Uy sa
ilang matang sa livelihood, samtang higpit kining
gipromote sa kagamhanang probinsiyal sa Zamboanga del
Norte ug ubang mga lalawigan tungod kay usa kini sa dollar
earner sa atong nasud. Atubangan sa pagbabag ni Mayor Uy
batok sa agar-agar farming wala usab kiniy gitanyag nga
alternatibong panginabuhi o livelihood para sa mga
apektadong katawhan.
Taliwala sa gipagawas nga katarungan sa
kasam-tangang pangulo sa city agriculturist office, sila
dili kombinsido, kay mismo ang Department of Health wala
gayuy gipagawas nga warning kabahin sa dautang epekto sa
agar-agar diha sa panglawas sa tawo lakip na sa atong
environment. Si Mr. Nalzaro midugang sa pagpahayag nga kon
ugaling ang gika biklan ni Mayor Uy mao ra ang punto nga
ang iyang mga meyembro wala mobaligya sa ilang uga nga
agar-agar sa buying station sa mayor siya andam nga
mangayo ug public apology uban sa pasalig nga ang tanan
nilang produkto adto na sa mayor sa Dipolog iduso.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
Budol-budol sakpan sa pulis
Tampilisan, ZN — Sunod-sunod nga nadakpan
sa kapolisan ning maong lungsod ang upat ka suspetsado sa
pangilad nga budol-budol kaniadtong Hulyo 27 ning tuiga.
Ang mga suspetsado giila sa kapolisan nga sila si Danilo
B. Antipaso, 33, taga BArangay Situbo, Tampi-lisan,
Eduardo P. Martinez, 34, Christopher L. Aguilar 40 anyos
ug Rolly G. Epi 32; pulos nagpuyo sa Barangay Biayon,
Lungsod sa Ipil, Zamboanga Sibugay.
Pinaagi sa Warrant of Arrest ng gipakanaug
ni Municipal Circuit Trial Court (MCTC) Liloy-Tampilisan
sa kasong swindling ug robbery maoy hinungdan sa
pagka-sikop sa mga suspetsado.
Sila si Aguilar, Martinez ug Epi maoy
gitudlo nga mitulis sa magtiayong Herminigildo ug Vivian
Acas kaniadtong Hulyo 21 sa barangay Sandayong, Tampilisan,
ug Sandayong, Naga, Zamboanga Sibugay.
Ang mga suspetsado anaa na karon sa Bureau
of Jail management and Penology nga anaa sa lungsod sa
Liloy samtang nagpaabot sa pormal nga kaso nga ipasaka
batok kanila. (Press Freedom,
Vol. XVIII No. 6)
Politikal crisis maoy unahon
Kinahanglang nga sulba-hon ug una ang
mitigbabaw karong krisis sa politika ayha sugdan ang
pag-amendar sa atong konstitosyon. Kini ang gipalanog ni
Congressman Roseller Barinaga sa programang Kapihan sa
1948 Cafeteria sa Radyo Ronda-DXKD, NBN Channel 11 ug
Zamboanga del Norte United Correspondents kaganihang
buntag. Matud pa ni Congressman Barinaga kon maghisgut man
ugaling kita kabahin sa pag-amendar sa atong konstitosyon
kinahanglan nga kini himoon sa mga panahon nga malinawon
atong nasud ug walay mitigbabaw nga kontro-bersiya para
makahuna-huna sa husto ang tawo unsay angayang buhaton sa
atong batakang balaod.
Kay kon kini maoy ipadas-og karon mahulog
nga kini usa ka diversionary tactic aron malipat ang tawo
sa matuod nga mga isyu nga maoy nakapatay-og karon sa
atong nasud. Sa kasaysayan sa atong nasud nakita nga sa
mga higayon nga bag-ohon ang atong konstitosyon molutaw
nga kini gipasibo sa kagustohan sa mga lider nga anaa
naglingkod sa gahum sama sa 1935 Constitution kini sibu sa
gusto ni Presidente Quezon, ang 1973 Constitution sibu sa
gusto usab ni Presidente Marcos, samtang ang 1987
Constitution gitagik sigu sa gusto ni Presidente Aquino.
Alang ni Congressman Barinaga mas labing
maayo nga kon magbag-o kita sa atong konstitosyon kini
walay lama nga gipasibu sa naglingkod sa gahum aron maoy
molutaw kon unsa gayuy gusto sa mga katawhan ug dili sa
politico. Gipadas-og usab sa congressman nga kinahanglang
pahibaw-on usab daan ang mga katawhan kon unsa may
kambyohan sa atong konstitosyon ug dili lang derecho nga
ipadas-og ang pag-amendar. Si Barinaga mitataw daan nga
dili siya uyon nga hilabtan ang gitakdang term of office
para sa mga piniling mga opisyales.
(Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)
TRANSITION COUNCIL ISIP SULBAD SA KRISIS
PAMPULITIKA
Dili angayang mahiadto sa mga elitista o sa
mapahimuslanong hut-ong ang maangkon nga kadaugan sa
katawhang Pilipino kung mapalagpot niini ang usa ka
kurakot, pasista, papet ug kontra-katawhan nga rehimen ni
Gloria Macapagal – Arroyo. Kung mahinumduman, sa duha ka
mga miagi nga panag-alsa sa EDSA, gigamit lamang sa mga
oportunista sama nila Cory, Ramos, Enrile, Arroyo ug uban
pa, ang pakigbisog sa katawhan aron sila ang mupuli sa
gahum ug maasdang ang ilang maki-kaugalingong interes
samtang gipabay-an ang nagbutang kanila dinha sa pwesto
nga mao ang katawhan nga dugay nang nangandoy sa pagkab-ot
sa tinuod nga demokrasya.
Busa, angayang mahigmata ang katawhan nga
ipadayon ang pakigbisog alang sa pag-angkon ug kongkretong
kabag-ohan. Aron dili masayang ang pakigbisog sa
pagpalagpot ni GMA, gikinahanglan nga iduso sa katawhan
ang pagpabarug ug usa ka transition council. Ang maong
transition council langkoban sa mga representante sa mga
grupo ug sector nga nakigbisog alang sa pagpalagpot ni GMA,
ma oposisyon man o militante. Mamahimo usab nga maka-apil
sa maong konseho ang mga patriyotiko nga mga opisyal sa
Armed Forces of the Philippines ug sa Philippine National
Police. Apan gikinahanglan lang gayud nga mas daghan ang
mga representante nga maggikan sa batakang sector sa atong
katilingban nga mao ang mga mag-uuma ug mga mamumuoug ug
uban pang mga progresibong sector (kabatan-onan, kababayen-an,
cultural minorities, etc.) kaysa sa oposisyon aron
manginbabaw gayud sa transition council ang tingog sa
katawhan.
Ang tahas sa transition council mao ang
pag-implementar ug mga reporma sa ekonomiya ug mga
kabag-ohan sa sistema sa pulitika aron hinay-hinay nga
tambalang ang sakit sa dunot nga sistema sa atong
katilingban. Sa reporma sa ekonomiya, hinanaling atimanon
sa konseho ang pagbasura sa Automatic Appropriations Act,
Oil Deregulation Law, Mining Act of 1995, ug uban pang mga
balaod pang-ekonomiya nga kontra-katawhan. Buot usab
kab-oton sa transition council ang nasudnong
industriyalisasyon, tinuod nga reporma sa yuta ug usa ka
makiangayon nga foreign policy.
Iduso usab sa mao nga konseho ang pag-reject
sa utang sa Pilipinas ngadto sa langyaw nga wala
mapahimuslan sa katawhan. Atimanon usab sa transition
council ang pagprayoridad sa edukasyon ug serbisyong
pangkatilingbanon alang sa tibuok katawhang Pilipino. Sa
kabag-ohan sa sistema sa pulitika, ang transition council
maoy responsible alang sa pagpatawag ug constitutional
convention aron magbalangkas ug bag-ong konstitusyon, ug
i-andam usab ang nasud alang sa pagpahigayon ug eleksyon
kun diin magsubay na sa parlyamentaryo nga porma sa
pangagamhanan.
Ang transition council mubarog sulod sa
unomka bulan o sa mas taas pa nga higayon hangtud
makumpleto niini ang mga reporma buot niining i-implemetar.
Nakat-on na ang katawhan nga ang problema sa tibuok sa
katawhang Pilipino bunga sa dunot nga sistema sa atong
katilingban (pulitika, ekonomiya, kultura) dili
basta-basta lang masulbad pinaagi sa pagpuli-puli lang ug
tawo sa Malakanyang. Busa, atong makita nga ang transition
council usa ka maayo nga pamaagi alang sa pagsulbad sa
krisis sa pulitika nga atong nahiagoman karon.
Tungod nining tanan, dili angayang
magduha-duha ang katawhan sa pagsalmot sa pakigbisog alang
sa pagpalagpot sa rehimeng US-Arroyo tungod kay aduna
kitay tin-aw ug haom nga alternatibo aron hinay-hinay
natong maangkon ang tinuod nga demokrasya ug kagawasan.
(BAGONG ALYANSANG MAKABAYAN,
Press Freedom, Vol. XVIII No. 6) |