August 11, 2005

 

 Pito NAKADONAR TAG usa ka gallon dugo sa ZN Red Cross Blood Bank

“Nadasig ako sa pagdonar ug dugo susama sa gihimo ni kanhi Presidente Fidel Ramos nga sa matag adlaw niyang natawhan, modonar siya ug dugo ngadto sa Red Cross.” Mao kini ang gipamahayag ni kanhi Vice Mayor Bebs Cheng atul sa pagtak-op sa National Blood Donor’s Month niadtong Hulyo 30 sa Memorabilia Hall, ZN Convention and Exhibition Center ning dakbayan sa Dipolog.

Dugang pa ni Cheng, kinsa usa sa pito nga nahimong galloners niadtong adlawa ug mao usay mamumulong sa maong kalihokan, nga sa matag donar ug dugo, tulo ka butang ang mahitabo: makatabang sa katawhan, mahulipan ang karaang dugo ug ang pagtuman sa sugo sa Ginoo nga angayan manghatag aron  ikaw pagahatagan, diin mao ang kahimsog sa panglawas. Ingon man, si kanhi Vice Governor Cording Adriatico sa iyang pagbukas sa maong programa, kinsa maoy kasamtangang Vice-Chairman sa Philippine National Red Cross (PNRC) Zamboanga del Norte Chapter ang misaysay sa kamahinungdanon sa dugo ilabi na sa panahon sa emerhensiya.

Niini, iyang gidasig ang mga katawhan sa pagdonar kanunay ug dugo ngadto sa buhatan sa Red Cross. Sa maong kalihokan, si PNRC Administrator Parolito Tolin mipaila sa pito ka galloners niadtong adlawa nga sila si Mayor Arthur Tenorio sa lungsod sa Mutia, Edgardo Dalman, Severo Samarinta Jr., Michael Buhian, Rey Villacrucis, Henrieto Salaveria ug Cheng kinsa nakadawat ug galloners’ pins, certificates ug t-shirts nga gitunol ni Adriatico, Board of Directors Benjamin Diaz ug Emma Tapales.

Si Tolin ang nagkanayon nga ang pito ka mga bag-ong galloners lakip na sa 32 ka mga galloners dinhi sa Zamboanga del Norte. Gisunod gilayon ang pagpanumpa sa mga opisyales sa ZN Blood Galloners Club nga gipangulohan ni Macherie Gako atubangan ni Vice-Chairman Adriatico. Si Gako, sa iyang pagtak-op sa maong programa, siya nagpasalamat sa tanan nga misuporta sa maong kalihokan ilabi na ang mga blood donors.

Nasayran nga ang pagtak-op sa Blood Donor’s Month sa Red Cross inabagan usab kini sa Mutia “Siren” Jaycees, Dipolog “Blue Marlin Jaycees, ZN PNP Provincial Command ug Jose Rizal Memorial State College Dipolog Campus. (Dipolog CIO Press Release, sheng)

 

Kasundalohan mipagula ug pamahayag

Sa sulod sa nakalabay nga duha ka tuig, ang atong armadong kusog sa Pilipinas hilum nga mibuhat sa pagbag-o nga mahimong instrumento ug epektibo alang sa kahusay ug kalinaw, aron magpadayon ang kalamboan. Kining tanan nahimong walay bili kun ang atong organisasyon maapil sa mga butang nga alang lamang sa pangpolitika.

Ang problemang politikanhon nga karon atong nasinati angayan lamang nga maresulba pinasikad sa atong batakang balaod ug pinaagi sa malinawong solusyon. Ang armadong kusog dili moapil sa bisan unsang kalihokan nga supak sa atong konstitusyon. Ang atong armadong kusog usa ka malig-on nga pundok sa atong nasod. Kun kini maghiusa ug dili mapahiran ug politika, kini makahatag ug dugang kusog sa mga institusyon.

Busa, kami nag-awhag sa tanang sector sa atong katilingban nga hunongon na ang paghulhog sa mga sundalo para mosalmot o moapil-apil sa butang pangpolitika. Hinoon, maghiusa kitang tanan sa paglihok para ug alang sa kahusay, kaayuhan ug kalamboan sa atong nasud. Gusto nakong ipaabot kaninyong tanan nga ang armadong kusog nagpabilin nga matinud-anon ug nagtuman sa atong konstitusyon. Dili nako tugotan ang si bisan kinsa nga sakop sa military nga mosupak sa maong balaod. (Dipolog Chronicle, Vol.V No.6)

 

Mejorada mokiha BATOK RECALL Petitioners

“Kanang mofile diay ka’g sumbong mosulti pa diay ka sa huwes; ‘Your Honor mopasaka ra unya ko’g sumbong nimo ha?” Mao kini ang reaction ni Board Member Uldarico ‘Ric’ Mejorada sa gipagarpar ni Alan Marapao, mga kauban niining mga petitioners ug sa mediatong may labut na sa Recall Petition nga ilang gipadagan batok ni Gov. Rolando E. Yebes ug ni bokal Mejorada.

Nasayran gisalikway sa mga tigpagarpar sa kampo ni Amatong nga dili pa formal Recall Petition ang ilang giduso didto sa Provincial Comelec penetsahan Hulyo 1, 2005 kun dili usa lamang kini ka Notice pagpahibalo nga gisugdan na sa ilang gropo ang pagpangalap sa mga pirma alang sa maong lakang.

Apan ang mao nilang dokumento ang gi-actionan kini ni Provincial Election Supervisor Atty. Borromeo Patangan kinsa ang naulahi mibasura niini tungod sa kakuwangon sa unod ug porma sukwahi sa lagda og balaod may labut ang recall. Apan ang maong argumento sa mga mediatong kusganon usab nga gisalikway ni Mejorada dungan ang pagpaklaro depensa na lamang ang ilang gihimo aron matabunan ang ilang kapalpakan sa pagduso sa maong recall petition.

 

Pangutana pa sa bokal, “kung dili pa to formal recall petition ilang giduso, nganong mibayad man sila ug 2 mil pesos pagfile niini sa Provincial Comelec?” Sa samang bahin, gipaklaro usab sa bokal nga gitun-an na niya karon ang pagpasaka ug kaso batok sa mga petitioners kang kansang mga pangalan makita sa ilang gidusong kopya sa petition.

Matud niya subay sa balaod sa recall, bugtong basihanan niini mao lamang ang Loss of Confidence, apan sa gidusong petition gidugangan pa kini sa pag-akusar kaniya ug ni Gov. Yebes sa pagpangurakot, pagwaldas sa kuwarta sa probinsiya. “I am not an accountable official. I don’t handle any government funds, no money will pass into my hands just like any other board members. So how can I commit corruption? Binuang man na! So I have to go to court to protect my honor.” Pamahayag pa ni Mejorada.

Dugang pa niya, “Although I submit that we have freedom of expression. But the moment you abuse that freedom/right that becomes your liability. Because there is always a limit to that right.” Sumala pa sa bokal, kadtong tanang namirma sa maong petition maoy target niyang itaral sa hukmana. Apan kun ugaling monegar kini sa ilang partisipasyon sa maong lakang, damay apil na kadtong nagbuhat sa maong Recall Petition. (Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

Recall batok Yebes ug Mejorada dakung idoy

Aron lang mokubit ang katawhan sa gipadagan nga petition pagparecall ni Gov. Rolando Yebes ug bokal Uldarico Mejorada, migamit karon sa hugaw nga taktika, pangilad ang kampo sa mga pildidong politiko gamit ang mga Amatong midnight appointees ug mga mediatongs. Didto sa Katipunan, gibutyag ni ABC President Crisostomo ‘Cris” Eguia Jr., nabulabog ang mga barangay sa ilang lungsod tapos paspas nga gipadagan ang pagpapirma sa maong petition apan dakung binuang ang gihimong rason sa pagpapirma niiini sa katawhan.

Matud niya, inay ang pagpapirma ibase sa unsay katuyu-an niini, apan ang mga nagpapirma miagni sa katawhan nga mopirma tungod kay kuno may eleksiyong mahitabu karong buwan sa Oktubre ug mipasalig pa nga kada botante makadawat ug tagsa ka libo ka pesos. Kini ilang napamatud-an tapos nagtigum ang Association of Barangay Councils niadtong miaging semana ug suma pa duruha na ka barangay kapitan ang misulti kabahin sa maong binuang.

Si Kapitan Rolly Oksing sa barangay Luyuran mipahayag nabalaka na kaayo ang iyang mga katawhan tungod kay ang uban kanila nakapirma na sa maong petition kay na-ilad tungod sa mga pasalig sa mga nagpapirma niini. Sa maong barangay, gawas sa pasalig kuno nga hatagan ug tagsa ka libo ang mopirma, gitumo-tumoan pa ug kampanya nga kuno ang mga proyekto ni Gov. Yebes karon atoa ra kanunay idapat sa mga lagyong barngay busa kinahanglang mopirma ang katawhan aron moabot usab sa ilang barangay ang pagpa-espalto sa ilang kalsada sumpay sa barangay Sinuyak.

Kompirmado pa ni Eguia ang mga nagpadagan sa maong petition mga sakop ni ex-Gob. Isagani Amatong. Duha ka porma sa petition ang gipadagan, usa batok kang Gob. Yebes ug usa batok kang bokal Mejorada. Ngani si Kapitan Teoping Acevedo sa Barangay Daang Lungsod miklaro usab nga dakung idoy gayud ang gihimo sa mga petitioners ug sa nagdala niini tungod kay gawas pasaligang hatagan sa tagsa ka libo ang mopirma, dili gani ipakita ang heading sa dokumento, tabunan ug deritsong iplastar ang blankong pirmahanan.

Sa kabahin ni ABC Pres. Eguia giklaro niini nga kung gitarong pa unta pagpasabot sa mga nagpadagan sa petition kung unsay katuyu-an sa nilang pagpangalap ug pirma sa kabarangayan, nakaseguro kini nga walay bisan usa nga mopirma ug mokubit niini.

 “Klarong binu-ang ilang gihimo, ilang giilad, gi-idoy ang katawhan aron lang ipatuo nga mas daghan ang misuporta sa ilang gipadagan nga Recall Petition.” Sumpay pa ni Eguia. Gibutyag usab niya nga mirebenta na ang mga kapitan sa maong kalaki sa mga pildidong politiko ug sa ilang mga sakop, klarong despiradong lakang ang gihimo hinungdan nga nasabutan sa ilang konseho kung aduna pay ipadagan ug ipalusot nga mga Recall Petition sa ilang tagsa-tagsa ka barangay ila guilayon kining itaho sa buhatan sa Mayor aron ma-aksiyonan. (Mindanao Star, Vol. I No.34)
 

Yuna Pa
By: Nico L. Balbuena
Ang Pagpitol sa Mga Empleyadong Bulakbol

Naglibog ko ning mga Pinoy...kon walay mga job hinot kaayong mangitag job, kon duna nay job di pod nila job-bon,” tuaw sa akong higala nga manlalaban kinsa usa ka hepe sa usa sa mga national nga buhatan didto sa dakbayan sa Dapitan. Niadto gong miaging hapon, nag-alburoto siyang naghinugilon sa iyang mga sakop sa opisina nga hilig kaayong maglakwatsa. Niya pa, dili on-time nga mo-report sa ilang trabaho ang iyang mga sakop ug ang nakapasiyok gayod sa iyang buot mao nga mamauli kini sila sa dili pa gani mohgtogh ang alas singko. Dugang pa niya, kon imo silang estoryahon maayo man nga moando ug mosaad pang dili na otrohon ug ang ilang nahimong sayop dili na usbon apan mora man sa gihapon...dangtan ug pi;pila ka mga bulan mobalik man lang usab sa ilang naandan nga batasan!

Akong nasayran nga kini siya kanunay nga sa buntag wala pa siya sa ilang opisina kay isisp manlalaban sa atng kagamhanan, matag buntag god atua man kini sa Bulwagan Ng Katarungan. Niya pa, dili sgyod niya ma-monitor ang ilang movements ug mao na lay iyang hibaw-an gikan sa mga mireklamong mga tawo nga kuno, sayo silang miadto sa maong opisina apan sila napalaw kay wala may bisan usa na lang ka empleyado nga nagtikaw-tikaw didto.

“Problema baya nako ni, Pre, kay dihay nanawag sa among opisina sa may mga alas otso sa buntag kadto sa miaging adlaw apan mireklamo kanako ang nanawag pinaagi sa text-message nga wala man kunoy mitubag kaniya didto sa maong telepono. Ang akong gikahadlokan ani, Pre, kon ang among Director maoy nanawagan o kaha amaong kafagkoan didto sa kaulohan...pataty ko ani, siguro gyong ila kong labhan!” matod pa sa higala kong manlalalban nga ingog gigil-asan.

Dili isolated case ang nahitabo sa kaong higalang manlalaban nga may dakong problema sa iyang mga ginsakpan didtos sa iyang buhatan sa Dapitan. Bisan asa kahang buhatan sa kagamhanan mao na kini ang nahitabo nga jkasagaran. Sa panahon nga nagtrabaho pa sila isip mga casuals kugi ug honot kaayo silang moreport. Wala pay alas-otoso tua na sila sa pultahan sa ialng buhatan nanagpila kay lagi agresibo kaayong motrabaho. Apan kuydawo kon ma-regular na king mga tawhana...igo lang kini nga mohalok sa ilang opisina ug presto...tua na sa ilahang mga balay nagpalagaylay...ang uban tua sa mga parlor nagpa-manikyur!

Dinhi lamang sa dakbayan sda Dipolog dako sab nga labad sa ulo ni Mayor Bertyo Uy ug sa iyang administrador nga si Romy Reyes ang ilang pipila ka mga empleyado nga mga lakwatsetro ug lakwatsera. Sa katuyoan nga makorehian king karaan apan laksot nga batasan sa ilang mga ginsakpan nga depende lang ganahan nga mosulod sa ilang mga buhatan, ilang gihingotan ang pag-monitor sa movements sa ilang mga empleyado sa takna sa tingtrabaho. Ug dinhi nakatilaw silang Mayor Uy ug Romy Reyes sa mga reklamo sa ilang mga empleyado nga kuno instrikto ra sila kaayo...nga kuno mga inconsiderate ug kanunay lang kuno silang gipiit.

May mihingalan pa ni Mayor Uy nga Hitler ug si Romy Reyes isip iyang GESTAPO kay de numero gyod kuno ang ilang pagpitol sa ilang mga empleyado. Apan wala kini igsapayan ni Mayor Uy ug Romy Reyes...mibarog sila sa ulang gipatuman nga mga kalagdaaan ug kasugoan nga ilang gipatum,an sa ilang mga empleyado sa nagkalain-laing mga buhatan sa lika nga panggamhanan.

Bisan sa sa away puas nga pagbatikos kanila sa mga naapektohang emplyeado pinaagi didto sa mg apahayagan ug mga radyo, paday9n nila nga giimposatr ug gipatuman ang piot nga kasugoan...nga on-time silang mo-report sa ilang mga buhatan ug dili sila mogawas-gawas sa ilahang opisina sa di-tukmang oras!

Aron pagpalig-on nga mapitol kining mga empleyadong bulakbol, may gibutang sila nga mga tawo nga gitawag ug PISAC nga maoytig-monitor sa mga empleyado nga manggawas panahon sa tingtrabaho. Apan ang kataw-anan kay may makalusot pa man ug may makalighot hinungdan nga gipaisdog diha karon sa City Hall ang pamaagi nga kon ang usa ka empleyado mogawas sa  bisan unsang katuyoan kinahanglan nga mokuha siyag permiso isip pananghid gikan sa iyang Head dayogn paaprobahan sa mga opisyal nga gitahasan ug diha ka pa makgawas gikan sa iyang buhatan. Dinhing paagiha atong mahibaw-an nga ang migagawas nga empleyado sa oras sa tingtrabaho ang katuyoan dili ba tinonto o kaha ang hinungdan lamang minaomao.

Of course, daghan ang wala makauyon niini apan sa tinuoray lang insakto kining ilang Mayor Uy ug Romy Reyes nga panghimo. Kuwarta sa mga tawo ang gipangsuweldo ning ilang mga ermplayodo ug natural lamang nga ang namunoan sa atong kagamhanan angay nga mag-instrikto sa mga empleyado nga mosulod sa tagsa-tagsa nila ka mga trabaho. Dili mahimo nga pasagdan kining mga empleyado nga dili motuman sa ilang mga kaakohan nga gisitar diha sa ilang mga buhatan nga gialagaran. Sa tinuoray lang, walay dapit diha sa atong mga buhatan sa kagamhanan kadtong mga empleyado nga balingkoot ug mga ulo...mga empleyado nga way pagmahal sa ilang trabaho.

Kini ang akong isugyot sa akong higalang mabnlalaban nga iyang sagupon ang matang sa pagpitol sa iyang mga empleyado...matang sa pagpitol nga gipaisdog ni Romy Reyes sa ilang mga empleyado dinhi sa panggamhanang-buhatan sa dakbayan sa Dipolog. Yes, dili kini popular nga pamaagi sa pagpitol sa mga empleyado nga mga bulakbol apan kini na ang gikinahanglan bisan na sa hugot nilang pagtutol.

Now is the time nga ang atong mga empoleyado makaalimadmad nga ang mga buhatan sa atong kagamhanan sagrado mao nga kini mahalon pag-ayo. Kon dili kini nila mahimo, dan, wala nay laing alternatibo kon dili mao na lang ang pag-resign sa ilang mga trabaho. After all, daghan diha sa atong bag-o karong henerasyon nga andom-tagana nga mohulip ug mopuli sa ilang tagsa-tagsa karong gihuptang mga posisyon! (Dipolog Chronicle, Vol.V No.6)
 

Kapitan sa Sibuco gipusil patay

Usa ka barangay kapitan ang gipusil patay didto sa Barangay Tangarak, lungsod sa Sibuco, ning lalawigan ug samaran usab ang iyang anak. Ang barangay kapitan giila sa ngalan nga usa ka Magdalena Jueto, minyo ug molopyo sa maong dapit. Samtang ang iyang anak giila sa ngalan nga Fe, kinsa gidala sa dakbayan sa Zamboanga ug anaa karon sa malisod nga kahimtang.

Sa pasiunang imbestigasyon nga gihimo sa Sibuco PNP nasayran nga kalit lamang gipa-ulanan ug bala ang mga biktima sa ilang panimalay ngamiresulta sa kamatayon sa barangay ikapitan ug pagkasamad sa iyang anak ug laing usa ka Edito Dura. Sumala pa sa ubang kauban sa biktima sa maong balay kinsa nakahimo sa pag-ikyas, nga ang duha sa mga suspetsado nailhan sa mga ngalan nga sila si Julito Limosnero ug Tony Langkoyan, pulos hingkud ang panuigon ug parehong nanimuy sa maong dapit, kinsa misibat padung ngadto sa kalasangang dapit sa moang barangay.

Sa pagkakaron, ang hiniusang elemento sa Sibuco PNP nga gipanguluhan sa  ilang hepe nga si Police Senior Inspector Reynaldo Tatil ug elemento sa 44th IB sa Philippine Army ang padayon pang mipahigayon ug hot pursuit operations batok sa mga suspetsado ug sa pagtino sa motibo sa maong insidente. (Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

Agosto 15 balhin na tanang priso gikan sa Provincial Jail

Sa tunga-tungang bahin ning buwan sa Agosto hayan hingpit na ang pagbalhin sa tanang mga binilanggo gikan sa kasamtangang Zamboanga del Norte Correctional and Rehabilitation Center kun Provincial Jail sa Barangay Sicayab ning dakbayan sa Dipolog. Mao kini ang gibutyag ni Provincial Warden Fortunato Regañon, Jr. ngadto kang Governor Rolando Yebes atol nga mihimo sa iyang occular inspection ang gobernador kauban ni Provincial Attorney Jess Gal Sarmiento didto sa yuta sa probinsiya sa Don Jose Aguirre, Manukan niadtong miaging adlaw.

Sa tunga-tungang bahin ning buwan sa Agosto hayan hingpit na ang pagbalhin sa tanang mga binilanggo gikan sa kasamtangang Zamboanga del Norte Correctional and Rehabilitation Center kun Provincial Jail sa Barangay Sicayab ning dakbayan sa Dipolog.

Matud pa ni Warden Regañon, sa pagkakaron  86 na lamang  ka mga binilanggo ang nahibilin sa Provincial Jail sa Sicayab tapos ang  unang gibalhin didto sa Misok,. Sindangan ang unang hugna sa maong transfer sa mga binilanggo. Didto sa Misok, Sindangan pasi-unang gibalhin ang dili mominus 190 ka mga priso.

Nasayran ang Misok, Sindangan ug Don Jose, Aguirre Manukan maoy napiling dapit sa kagamhanan nga maoy balhinan sa mga priso sa Provincial Jail tapos nadesisyunan ni Gob. Yebes ang maong dapit maoy tukoran sa Modernong Provincial Hospital. Gipasalig ni Warden Reganon karong petsa 15 hingpit na ang maong transfer sanglit naka-andam na ang tanan alang sa maong katuyu-an.

Ang maong 86 ka nahibiling priso adto kini ipahimutang sa Don Jose Aguirre diin sa inspection halus siento por siento na nga andam ang mga selda nga gikinananglan. Hinuon gipaklaro ni Waden Regañon ngadto sa gobernador ang gitrabahong selda karon sa maong dapit kaniadto bunk house pa temporaryo pa lamang. Ang orihinal nga prison cell subay sa plano atoa sa ibabaw nga bahin sa maong yuta.

Sa samang bahin gipaklaro sa provincial warden, ang mga priso nga ipahimutang sa Don Jose Aguirre makapahimus kini sa mga livelihood programs nga ipatuman sa ilang buhatan inagagan sa kagamhanang probinsiyal. Subay sa plano, matud ni Reganon sa maong dapit ipahimutang ang hollow blocks making, furniture making ingon man tugutan ang mga priso nga makapananom kansang abot unya ilang mapahimudsan selbing ilang kita sa ilang pagtrabaho.

Dugang gibutyag sa provincial warden ngadto sa gobernador, sulbad na ang problema sa tubig didto sa biblanggoan sa Misok, Sindangan tapos na-ayom na ang generator nga maoy mobomba sa tubig nga gikinahanglan sa mga binilanggo. Iya na usab nga nahangyo ang Zaneco nga unta madugangan ang load capacity sa kuryente sa maong dapit tapos nakasinati kini sa ubos nga boltahe hinungdan nga usahay madiskaril ang pagpasiga sa mga suga ug pagpa-andar sa generator. (Zamboanga del Norte Provincial Information Center)

Credits: The Zamboanga del Norte Provincial Information Center is housed together with the National Broadcasting Network at the ZN Exhibition and Convention Center in Barangay Estaka, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-7472

 

P3.5 M Balor sa mga proyektong gisubhan ni Gov. Yebes didto sa Sindangan, Roxas ug Jose Dalman

Dul-an sa 1.5 milyones ka pesos nga balor sa mga proyekto ang sunod-sunod nga giturn-over niadtong Martes Agosto 2, 2005 sa pagpangulo ni Governor Rolando Yebes didto sa lungsod sa Sindangan. Unang gisubhan sa gobernador mao ang bag-ong Barangay Hall didto sa Barangay Dicoyong sa kantidad 150 mil ka pesos.

Sa nasayran, ang unang barangay hall sa barangaya Dicoyong kauban sa ilang health center ang naka-angkon kini sa hingpit nga kadaut tapos naigu sa usa ka landslide niadtong Agusto 11, 2001. Dihang nagdulong ang election sa 2004, ang konseho sa barangay sa pagpangulo ni kapitan Orlando Dumahel mihangyo ang kini sa kanhi administrasyon sa panabang aron mapabarug ang bag-o nilang barangay hall.

Tuod man pasi-unang gihatud ang mga meteryales para niini apan dihang napilde si Amatong si Gob Yebes sa election, napalong ang ilang paglaum nga matrabaho ang maong proyekto. Aminado ang mga opisyal sa barangay sa nakalabayng election, didto sila misuporta sa naparot nga gobernador, demudo wala na maglaum pa nga sa bag-ong administrasyon ni Gob Yebes matibawas ang pagtrabaho sa ilang proyekto.

Si konsehal Quillano Barazon mibutyag atubangan sa mga misaksi sa maong turn over ceremony, wala sila magdahum nga bisan sa upat ka buwan pa lamang paglingkod sa Yebes administration malihuk ba diay ang maong proyekto. Sa gihimong paborabling pagtagad sa kasamtangang l.iderato sa probinsiya ngado sa ilang problema taliwala sa kamatuoran nga didto sila milaban sa nakalabayng pamunoan, gi-angkon niini nga nasayup sila sa ilang pagtuo ngadto sa bag-ong gobernador.

Si Governor Yebes sa iyangpakigpulong mipasalamat usab sa mga opisyal ug katawhan sa barangay Dicoyong nga bisan wala kini mitabang kaniya sa nakalabayng election, apan sa ilang gipakitang kasibot nahatagan sa katuman ang ilang gipangandoyng mehuras gikan sa probinsiya.

Niini iyang gipasabot sa mga opisyales ug katawhan sa barangay nga daku ang kalainan sa iyang pamunoan itande sa nakalabay nga pangagamhanan.

Ngani malipayong gipahibalo sa gobernador sud lamang sa usa ka tuig ug usa ka buwan sa iyang paglingkod sa kapitolyo, kapin sa 300 na ka mga proyekto ang iyang napadapat sa nagkalain-laing barangay sa tibuok probinsiya. Kini iyang gipatuman ki bali na kun unsay bolok sa politika, ang mahinungdanon karon mapadapat lamang ang mga proyekto nga maoy gikinahanglan sa katawhan.

Sa samang bahin, sunod nga gisubhan sa gobernador mao ang bag-ong 1 unit 2 classroom pre-fabricated school building didto sa Sidangan Pilot Demonstration School. Ang naasoyng proyekto mikantidad kini sa 930 mil ka pesos. Ika tulong naturn-over mao ang balor 27 mil ka pesos nga pagrepair sa Day Care Center sa Barangay Pangalalan. Samtang ang katapusan mao ang pormal nga pagtugyan ngadto sa barangay Bago ug sa mga magtutudlo sa Bago Elementary School ang 1 unit class room sa kantidad 255 mil ka pesos.

Si kapitan Antonio Mohametano sa Barangay Bago mi-angkon atubangan ni Gob Yebes, sama sa ubang mga barangay sa Sindangan, siya wala magdahum nga tiwason ba diay sa Yebes Administration ang mga proyekto nga gibiyaan sa nakalabayng administrasyon. Aminado kini nga sa 2004 elections, didto kini misuporta sa naparot sa gobernador demudo nagpanuko kini nga moduol sa bag-ong administrasyon tungod sa maong situasyon. Apan sa nahitabu karon, gipakita lamang nga bisan diay nga managlahi ang bolok sa politika, kini dili nagselbing babag alang sa katumanan sa proyekto sa iyang barangay tungod sa lahi nga pamolitika sa Yebes administration.

Dugang gibutyag ni kapitan Mohamentano, lahi gayud diay ang kasamtangang administrasyon sa pagkakaron. Ngani matud niya, kaniadto nakabaton sila ug proyekto nga 1 unit 2 classroom building gikan sa nakalabayng administrasyon ni Amatong apan ang nakapait, giinday-inday ang pagtrabaho niini ug nahuman sa 2 ka tuig. Lahi karon sa bag-ong liderato sa probinsiya ubos ni Yebes nga gikompleto pagtrabaho ang iyang proyekto sud lamang sa pipila ka buwan.

Niini mipasalig ang kapitan tungod sa gipakitang kaayo sa administrasyong yebes ngadto sa sama kanila nga nahimong nakontra sa politika, sa sunod malauman sa gobernador ang way puas nga suporta ngadto kaniya. Samtang laing 2.1 milyones ka pesos nga balor sa laing proyekto ang pormal usab nga giturn-over ni Gov. Yebes kauban si Vice Gov. Baby Olvis ug mga miembro sa Sanguniang Panlalawigan sa mga lungsod sa Roxas ug Jose Dalman niadtong Biernes Agosto 5 ning tuiga.

Kini naglakip na sa construction sa Lower Irasan-Tanayan road project  sa kantidad 250 mil ka pesos ingon man ang gipahimutang nga 1 unit 2 classroom pre-fabricated school building sa Lower Irasan Elementary School sa lungsod sa Roxas. Ang maong inagurasyon gitambongan usab ni Mayor Carlito Feras, Kapitan Josechu Aseniero sa Irasan ug sa mga magtutudlo ug PTCA officials sa maong tunghaan.

Samtang didto sa Manawan, Jose Dalman laing 1 unit 2 classroom pre-fabricated school building nga nagkantidad usab sa 930 mil ka pesos ang gi-inagurahan sa gobernador ug bise gobernador uban sa pagduyog ni Mayor Oliveros “Nonoy” Dalman ug ni Kapitan Yolando Atay sa nasangpit nga barangay. Sa ilang pamahayag, giingon nila ni bokal Cedric Adriatico ug Atty. Edgar Baguio kinsa nahi-uban sa maong okasyon tuyo nila nga duyogan ang kasamtangang administrasyon dinha sa iyang mga paningkamut mahatud sa katawhan sa kabarangayan ang mga gikinahanglan nilang proyekto gikan sa probinsiya.

Matud sa duruha ka bokal sa segundo distrito nga ang ilang pag-uban sa gobernador sa iyang mga lakaw ilabi na sa mga samang okasyon pagturn-over sa mga proyekto pagpakita lamang sa katawhan nga sila sa ehekutibo ug lehislatura sa kagamhanang probinsiyal nagkahi-usa sa bugtong katuyoan, serbisyo ihatag sa mga nanginahanglan.

Sa kabahin sa gobernador, sa mga pagbiyahe niini palibot sa tibuok probinsiya dayag kaayo nga uhaw gayud ang katawhan sa mga serbisyo demudo bisan sa kahagip-ot sa panahon, iya gayung buhaton ang tanan matagbaw lamang ang katawhan sa ilang itunol ngadto kanila. Subling gihatagan ug gibug aton ni Gov. Yebes ang iyang mga proyektong gidapat karon sa nagkalain-laing barangay sa tibuok probinsiya nagbaton sa tukmang gabayan, kana ang gitawag niyang “culture of quality”, mga proyektong mao gayud ang tinuod nga gipangayo ug gikinahanglan sa barangay ug katawhan niini. (Mindanao Star, Vol. I No.34)

  

PCA mipahigayon ug training paghimo ug mga produkto gikan sa lubi 

Gisugdan na sa pagpahigayon kagahapong adlawa, Agosto 4 hangtud petsa 5, ang duha ka adlaw nga pagbansay-bansay kabahin sa paghimo sa mga produktong virgin oil, asukal ug uban pang produkto nga ginama gikan sa lubi. Mao kini ang nasayran gikan ni Regional Manager Antonio Val Faustino sa buhatan sa Philippine Coconut Authority nga nagabase sa dakbayan sa Zamboanga diin ang pagpahigayon sa training nagtinguha aron matabangan ang mga mag-uuma kinsa nagsalig lamang sa abot sa kopra nga maoy gigamit sa ilang inadlaw-adalw nga panginabuhi.

Niya pa nga tungod sa pagpailawom sa mga mag-uuma ug uban pang mga pangulo sa Philippine Coconut Authority diha sa ubang kalungsuran makakat-on ang mga partisipante sa kaalaman nga dili lamang kopra maoy bugtong produkto nga makuha gikan sa lubi apan daghanan pa ug garantisadong makakab-ot ug dinagkong kita kun interesado usab sila nga himoon ang ilang nakat-onan.

Gibutyag usab ni Regional Manager Lornito Orillaneda sa buhatan sa PCA nga nagabase sa dakbayan sa Davao nga sa produktong virgin coconut oil nga napamatud-an nga maayong produkto alang sa beauty care ug daghanang matambalan sanglit ginama kini sa natural nga pamaagi ug walay laing kemikal nga sagol.

Diha usab makuha sa tuba ang tinubdan sa coco sugar, mga ginamang papel gikan sa bunot, sapal ug uban pang materyales sa lubi. Nagpasalamat ug dako ang mga Regional Manager sa mga dakbayan sa Zamboanga, Davao ug Cagayan de Oro ngadto sa Department of Agriculture ingon man ngadto kang Gov. Rolando Yebes kinsa hugtanong mingpaluyo sa kalampusan sa gipahigayong pagbansay-bansay bisan pa man sa unang adlaw nga pagpahigayon niini.

Ang maong kalihukan gitambongan sa mga mag-uuma, kadagkuan sa Philippine Coconut Authority sa mga nagkadaiyang kalungsuran dinhi sa probinsya, lecturers gikan sa dakbayan sa Davao, Zamboanga ug Cagayan de Oro, mga kawani sa CDAU, Department of Agrarian Reform ug Provincial Agriculture. (Tzai J, Mindanao Star, Vol. I No.34)

Pag-abot sa teknolohiya sa paghimo sa coco sugar ug coconut virgin oil, suportado ni Gov. Yebes

Gipadangat karon ni Governor Rolando Yebes ang dakong suporta sa kadagkuan ug mga kawani sa Rehiyonal nga buhatan sa Philippine Coconut Authority nga nahidangat ning lalawigan aron sa pag-paila sa bag-ong teknolohiya sa paghimo sa coco sugar ug coconut virgin oil. Matud pa ni Governor Yebes nga dugay na kini niyang gipangayo sa nasangpit nga buhatan aron sa pagpaila sa maong kahimanan sa tuyo nga matudluan usab ang mga gagmay’ng mag-uuma sa lubi ning lalawigan.

Dugang pamahayag sa Gobernador nga ang coconut virgin oil ang napamatud-an na kining epektibo sa UP Los Baños Research Center ug gani gi-export na nila kini sa ubang kanasuran  sa Asya ug Europa. Gisaysay usab ni Governor Yebes ang kamahinungdanon sa punuan nga lubi gikan sa gamot padung na sa pal-ak niini ilabi na nga karon taas ang porsyento nga mapatuman ang paghimo sa alternative fuel gikan sa tanum nga lubi.

Sa maong kalambuan, gusto ni Governor Yebes nga mahibaloan ang paghimo sa susamang produkto aron usab katabangan ang mga gagmayng mag-uuma sulod ning probinsya. Kahibaloan nga ang Zamboanga del Norte ang abunda kini sa tanum nga lubi mao nga gipuntirya sa Gobernador ang paghatag ug igong pagtagad sa kamahinungdanon niiini.

Dugang gipahibalo ni Governor Yebes ang paghatag ni Presidente Gloria Macapagal –Arroyo sa 100,000 nga seednuts aron itanum ug pasanayon kini dinhi sa probinsya isip paghatag sa dugang ayuda sa mga gagmayng mag-uuma sa lubi ning lalawigan. Kahibaloan nga gisugdan sa pagpahigayon kagahapong adlawa, Agosto 4 ang duha ka adlaw nga pagbansay-bansay kabahin sa paghimo sa mga produktong coconut virgin oil, asukal ug uban pang produkto nga ginama gikan sa lubi.

Dugang gipaasabot ni Yebes nga sa iyang administrasyon, nakigkoordinar kini kanunay sa mga ahensiya sa gobiyerno sama sa Phil. Coconut Authority sa ingon masayran unsay ilang mga bag-ong programa nga gipatuman. Kini mahinungdanon kaayo aron maplantsa usab sa kagamhanang probinsiyal ang mga gikinahanglang plano ug mga lakang nga sagopon dinha sa pagpalambo sa panginabuhi sa katawhan ilabi na sa sektor agrikultural ug kadtong mga mag-uuma sa lubi aron mas madasig pa uban sa kaseguruhan nga adunay mas dakung merkado sa ilang mga produkto. (Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

Alternative Governance gipasiugda sa mga Mindanawon

Kalinaw ug Kalamboan sa Kamindanawan karon! Maoy mga panawagan nga gipalanog sa mga lideres sa nagkadaiyang probinsya sa Mindanao, kaniadtong Hulyo 22, 2005. Ang maong panawagan maoy hugtanon nga gibarogan sa mga nagpasiugda sa Mindanao Convention on Alternative Governance, didto sa Kaamulan Theater, Provincial Capitol, Malaybalay City, Bukidnon.

Sa tuyo nga kahatagan ug pagtagad ang mga pagpasabot sa maong kalihukan, si Board Member Cedric “Adre” L. Adriatico ang personal gayud nga mibulontaryo sa pagtambong niini aron mahimamat usab ang mga planong pangkalamboan nga buot  ipadangat sa mga lideres sa Mindanao. Adunay kapin kon kulang 600 (sais siyentos) ka mga delegado, lakip na ang mga gobernador ug mga mayores sa mga nagkadaiyang probinsya sa Mindanao, ang mitambong sa maong Convention uban usab sa mga lideres sa mga NGOs ug mga sector nga MIndanawon.

Matud pa ni Bokal Adriatico, nga diha sa usa ka-adlaw nga panaghiusa sa mga lideres nga Muslim, Kristiyano ug Lumad nga Mindanawon, gihisgutan ang mga alternatibong pangagamhanan aron mahatagan ug patas nga pagtagad ang mga lumolupyo sa Mindanao kinsa nahikawan sa mga programang pangkalamboan nga nakasentro lamang sa Central Luzon.

Ang mga nahiagumang kapit-os sa mga Mindanawon ug ang walay igong pagtagad sa pangagamahanan dinhi sa atong Isla, maoy usa sa daghanang mga rason diin gipalanog ang mga panginahanglan sa pag-usab sa konstitusyon sa nasud. Sa maong kalihukan ang tulo ka alternatibong pangagamhanan kinsa gilauman nga makahatag ug pag-ila aron molambo ang mga Mindanawon. Una niini mao ang “Parliamentary Governance Option nga gipresentar ni Governor Pedro P. Rumualdo sa probinsya sa Camiguin, ang “Federal Parliamentary” nga gipasiugdahan  ni Dr. Jose V. Abueva sa Citizens Movement for a Federal Philippines ug ang “One People Mindanao” option kon OPM pinaagi usab ni Mr. Pantaleon  Alvarez, ang spokesperson sa One People Mindanaw Movement. Dugang pa ni Bokal Adre Adriatico, nga human sa maong presentasyon gipadangat usab ang mga reaksyon sa mga delegado, may kalabot na sa maong tinguha sa pag-usab sa konstitusyon sa Pilipinas. Ang Indigenous People’s nagasuporta sa bisan unsa sa tulo ka mga opsyon nga madasonan diha sa asembliya, apan ilang gipalanog nga bisan asa sa maong sistema kinahanglan gayud mohatag ug pag-ila sa mga Lumad sa Mindanao.

Samtang ang mga Business Excutives andam usab mopakita sa ilang suporta kung unsa ang mamahimong desisyon unya diha sa ipahigayong asembliya. Sa panapos nga pamahayag ni Bokal Adre Adriatico iyang gipasabot, nga bisan hain sa tulo ka mga plano sa pag-usab sa konstitusyon sa Pilipinas kon kini angayan ug makahatag sa mga kaayohan nga gipangandoy sa mga Mindanawon,  usa kini ka maayong tinguha nga mapalambo ang atong yuta sa Mindanaw. (japhetfernandez, Mindanao Star, Vol. I No.34)

Pamahayag ni Heneral Abu alang sa nasud

Sa sulod sa nakalabayng duha ka tui, ang atong armadong kusog sa Pilipinas hilum nga mibuhat sa pag bag-o nga mahimong instrumento ug epektibo alang sa kahusay ug kalinaw, arong magpadayon ang kalambuan.  Kining tanan nahimong walay bili kung ang atong organisasyon maapil sa mga butang nga alang lamang sa pangpulitika.

Ang problemang politikanhon nga aron atong nasinati angayan lamang nga maresolba pinasikad sa atong batakang balaod ug pinaagi sa malinawong solusyon.  Ang armadong kusog dili mo apil sa bisan unsang kalihukan nga supak sa atong konstitusyon. Ang atong armadong kusog usa ka malig-on nga pundok sa atong nasod, kung kini maghiusa ug dili mapahiran ug politika, kini makahatag ug dugang kusog sa mga institusyon.

Busa, kami nag-awhag sa tanang sektong sa atong katilingban nga hunongon na ang paghulhog sa mga sundalo para mosalmot o moapil-apil sa butang pangpulitika.  Hinoon, maghiusa kitang tanan sa paglihok para ug alang sa kahusay, kaayuhan ug kalambuan sa atong nasud. Gusto naku ipaabot sa inyong tanan nga ang armadong kusog, nagpabilin nga matinud-anon ug nagtuman sa atong konstitusyon.  Dili nako tugotan ang si bisan kinsa nga sakop sa militar nga mo supak sa maong balaod. (Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

32 ka krimen napasakaan na ug kaso sa Dipolog PNP

Adunay nahitalang 32 ka mga krimen ang malampusong napasaka sa mga tinugyanan sa kapolisan sa dakbayan sa Dipolog didto sa buhatan sa hukmanan sulod niadtong petsa 19 sa Hunyo hangtud petsa 19 sa Hulyo ning tuig 2005. Mao kini ang kasayurang nakutlo gikan kang PO3 Roel Lumanta Talaid, Investigator sa buhatan sa Dipolog PNP diin ang 32 ka mga krimen gilangkuban sa beinte cuatro sa index crime ug laing walo sa non-index crime.

Ang 24 nga index crime naglangkob sa upat ka kaso sa frustrated murder, tulo sa frustrated homicide, duha sa physical injuries, unom sa grave threat, tulo sa robbery, upat sa simple theft ug duha sa swindling o estafa samtang adunay laing walo ka mga kaso sa non-index crime.

Nahatagan usab kini ug 91 porciento nga kasulbaran sa kapolisan diin nasayran nga makanunayon usab ang gihimong paglihok sa tanang mga personahe sa Dipolog PNP sa pagpangulo ni P/Supt. Tomas Mina Hizon aron mapatunhay ang kahapsay ug kalinaw sa tibuok syudad. (Tsai, (Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

121 ka mag-uuma nakapahimus programang agrikultural sa WMCIP

Mokabat sa 121 ka mga mag-uuma sa 24 ka barangay sulod sa 6 ka lungsod ning lalawigan sa Zamboanga del Norte ang nakapahimulos karon sa programang pang-agrikultura nga gi-ayuda sa (WMCIP) Western Mindanao Community Initiative Project. Kini adunay 7.9 milyones ka pesos nga pahat nga nagagikan sa (IFAD) International Fund for Agricultural Development sa WMCIP.

Mao kini nasayran gikan ni Maybelle Cruz-Bustaliño, sa Office of the Provincial Agriculturist kinsa maoy Project Coordinator sa maong programa. Kini inabagan usab sa (DAR) Department of Agrarian Reform, (PLGU) Provincial Local Government Unit ug (MLGU) Municipal Local Government Unit. Dugang pa ni Bustaliño nga ang 6 ka mga lungsod nga nakapahimulos sa maong proyekto mao ang Katipunan, Roxas, Sindangan, Siayan, Godod ug Leon Postigo diin hingpit nga giila sa DAR nga adunay pinakakabus nga barangay nga angayan makadawat sa maong ayuda.

Si Bustaliño ang nagkanayon usab nga kini adunay 3 ka farming systems nga naglangkub sa integrated upland farming system, poultry production center ug goat production center. Niini, unang gipatuman ang Mais Binhian sa integrated upland farming system diin gikalatid nga anihon sulod niining bulana. Nasayran nga ang maong programang pang-agrikultura lakip usab sa gitutukan sa administrasyon ni Governor Rolando Yebes ilabi na ngadto sa mga hilit nga mga barangay ning lalawigan.

Sa maong kalambuan, si Efren Bubutan, ang agri-cultural community development worker sa lungsod sa Roxas, ang nagkanayon nga ang mga mag-uuma nga nakaangkon sa maong proyekto nadasig ug nalipay niini. Sa pagpakighinabi usab bi River Tabada, ang Monitoring and Evaluation Point Person sa WMCIP nga ang maong buhatan nagsugod kini sa pagpatuman sa mga programa alang sa mga mag-uuma ug mananagat dili lamang dinhi sa Zamboanga del Norte kon dili lakip na usab sa Zamboanga del Sur, Basilan ug Zamboanga Sibugay. (Sheng, Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

PROVET gitahasan pagpalambo pa sa industriya sa kahayopan

“Nabulit na sa tibuok probinsya ang mga proyekto karon nga gitutukan sa kagamhanang probinsyal pinaagi ni Governor Rolando E. Yebes aron mapahimuslan sa mga katawhan sa probinsya ang gikinahanglan niini”. Mao kini ang pamahayag ni Mr. Vicente Vic Sanchez Jr. ang officer In-charge sa Provincial Veterenary Office kinsa gitahasan sa pagpalambo ilabina sa industriya sa kahayupan.

Dugang pa niini lain na usab nga gipahalapad nga proyekto karon ang gitutukan sa maong buhatan may kalabot na sa pag-alima ug dugang kahayupan sama sa pagpamuhi ug itik diin gikinahanglan ang 300 ka itik aron paghimoong foundation stock didto sa Provincial Veterenary Office. Lakip sa gilaraw ni Sanches ang pagbuhi ug Gansa, Pabu ug kanding aron mapalapad ang dagan sa ilang kadasig ug mahatagan ug laing alternatibong panginabuhian ang mga katawhan kinsa ana-a sa industriya sa kahayupan nanginabuhi.

Sa laing bahin gibutyag usab ni Sanchez nga adunay mga special projects ang amahan sa probinsya may kalabot na pagpananum ug Cassava dinhi sa lalawigan, sumala pa nga adunay gisaad ang San Miguel Corporation nga atu-a naga-basi sa bukidnon nga mohatag ug 20 ngadto na sa 80 ka mga dumptrucks nga kargado sa cassava root crops ang ipanghatag dinhi sa probinsya karon bulan sa Septembre ning tuiga.

Kini ang gitutukan pag-ayu sa maong buhatan aron mahatagan usab ug dugang kaikag sa pagpananum ang mga katawhan ilabina didto sa kabukiran tungod kay gibasihan ni Sanchez nga ang Cassava maoy Crops of All Season ang maong tanum tungod kay mabuhi kini sa ting-init ug ting-ulan ug kinahanglan nga mapahimuslan ug matanum unya kining mga cassava tungud kay kini usab ang laing tuburan sa pagkaon nga dali nga makuha sa mga katawhan diha sa kabukiran. (Ps@lm, Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

Pakig-away batok kagutom angayan paninguhaon –Concha

Nanawagan karon si Provincial Agriculturist-Atty. Bernardo P. Concha nadto sa mga nanaglihok sa agrikultura nga angayan gayud nga paninguhaon niini sa kanunay ang hingpit nga pakig-away batok sa kalisud ug kagutom isip sinumpaan nga trabaho sa pag-alagad sa mga katawhan ilabi na ang mga kabus nga mga mag-uuma sa tinuok lalawigan sa Zamboanga del Norte.

Gipahinumduman sa provincial agriculturist ang iyang mga ginsakopan sa tiniuray nga pag serbisyo isip tahas ngadto sa mga katawhan sa walay pagpihig ug sa walay pagdumli sa pagdawat sa tagsatagsa ka responsibilidad niini. “We have to be more effective in the performance of our respective duties and responsibilities in orde to answer to the needs of our people,” nagkanayon si Concha atubangan sa mga kawani sa provincial agriculturist atol sa gipahigayon nga binulan nga tigum sa mga buhatan.

Isip amahan nga naggiya sa iyang banay aron mapalambo ang mga panimalay, iyang gihangyo sa mga kawani nga nagpakadawat sa redployment ug reassignment order gikan ni Governor Rolando E. Yebes nga dawaton lamang ang maong kasugoan sanglit tinguha sa gobernador nga maserbisyoan usab ang mga lagyo ug hilit nga mga kalungsoran ning lalawigan.

“Stop blaming, stop bickering each other.  Magtinabangay kitang tanan ug mosubay kita sa usa ka direksyon nga maoy makahatag ug kalamboan diha sa agrikultura sa atong mga katawhan,” matud pa sa provincial agriculturist. Sa maong tigum nasabutan sa mga project leaders nga magkahiusa ug mosubay sa mga programa nga gisagop sa naasoy nga buhatan ilabi na kay kini usab gipunting sa panultihon sa gobernador nga,” Una sa Tanan ang Katawhan.”

Nanag-una niini ang pagpananum sa mga liso sa klase-klaseng prutas sa mga nursery sa OPAg duyog sa panawagan sa gobernador nga matamnan ang mga nangaupaw nga kabukiran dinhi sa lalawigan ug makahatag sa dugang abot sa panginabuhi sa mga katawhan. (OPA-EMPT, Mindanao Star, Vol. I No.34)

 

Pletehan sa sikad-sikad aprobado na tag P3.00

Giaprobahan diha sa committee level ang hangyong usbaw sa pletehan sa sikad-sikad nga nagbiyahian dinhi ning dakbayan pinasikad sa hangyo sa mga sakop sa Dipolog City Operators Association (DIPPOA). Sa gipahigayong committee hearing  sa Sangguniang Panlungsod niadtong, Agosto 5, gipadas-ug  ang usa ka ordinansa  nga mag-amendar sa Ordinance no. 57 series of 1986- “Regulating  the Operation of Pedicabs, Requiring Pedicab Operators to Register and Pedicab Drivers to Possess  License in the City of Dipolog” particular  ang Section 17- Fare Rates of Pedicab.

Alayon niini, giaprobahan alang sa unang pagbasa ang nasangpit nga ordinansa  maykalabut na sa pagsaka sa pletehan sa mga sikad-sikad gikan sa P1.50 nga nahipatik diha sa karaang ordinansa ngadto na sa P3.00. Samtang gitakda usab ang pagpatawag ug public hearing mahitungod niini nga hilisgutanan aron masayran ang reaksiyon sa katawhang sumasakay.  (Dipolog CIO Press Release, ligz)

 

Nabutaan sa mga proyekto ni Yebes

Ang dili makadawat sa kaparotan dili makakita ug kamatuoran. Pamahayag ni Governor Rolando Yebes atol sa turn-over ceremony sa barangay road ug 2-classroom building didto sa Lower Irasan, sakop sa lungsod sa Roxas kagahapong adlawa. Halos matag adlaw gaturn-over ug mga proyekto si Governor Yebes apan ang iyang mga kritiko sa media ni Amatong padayon nagbatikos sa iyang administrasyon nga walay nahimo.

Matud pa ni Governor Yebes, wala gayud siya makasabot unsay tumong sa iyang kontra sa politika nga gasiging daut kaniya bisan ug layo pa ang eleksiyon. Nagkanayon si Yebes niadtong mikandidato siya pagka gobernador iyang gisaad nga moserbisyo gayud siya sa katawhan. “Dili ko politiko..ang akong gusto, moserbisyo ko sa katawhan  sa Zamboanga del Norte ug mao ni akong gibuhat karon,” pamahayag pa sa gobernador nga mipasabot sa iyang gipangturn-over nga mga proyekto.

Matud niya, wala siya makasabot kon ngano nga duna pay mga tawo nga nagdagandagan sa bukid nga nagpaperma ug recall petition kay kuno, wala siyay nabuhat nga proyekto, nawad-an nag pagsalig ang mga katawhan sa probinsya (lost of confidence) ug mikuyanap ang graft and corruption sa iyang administrasyon. “Seguro nabutaan sila...seguro nabungol na sila kay wala nila makita ang mga proyekto nga akong gipang-hatag sa kada municipyo ug kada barangay sa atong probinsya.”

Sama sa gibuhat sa Ginoo, si Governor Yebes nangayo ug pasaylo sa mga katawhan para sa iyang mga kaatbang sa politika nga siging pangdaut sa iyang administrasyon kay alang kaniya, nagpuot pa kaayo ang ilang dughan tungod sa ilang kaparotan sa miaging eleksiyon. Para sa gobernador, usa ka pagtamhang ug pagsabotahe sa Zamboanga del Norte ang gibuhat sa iyang mga kaatbang sa politika kay samtang naningkamot ang mga lideres para mapalambo ang probinsya kini ila mang pagadauton.

Si Yebes mibuwelta pagsaway sa kanhi namonuan nga sa kadugayon niining paghari sa Capitolyo sulod sa kinsi anyos, wala maka-apod-apod ug hatag sa mga proyekto sa tanang barangay. “Wala nila tan-awa sa unang panahon nga ang atong barangay walay proyekto.” Matud niya, sa 695 ka barangays sa tibuok probinsya, kada barangay iyang hatagan ug proyekto gikan sa tubig, suga, dalan, eskuwelahan ug bisan unsa nalang nga gikinahanglan sa katawhan. Mokabat na sa 300 ka mga proyekto ang natapos sa usa palang ka tuig nga paglingkod ni Governor Yebes, nagkanayon si Provincial Engineer Ramon Ochotorena.

Matud ni Yebes, humanon niya pag-apod-apod ang mga proyekto sa tanang barangay sa tibuok probinsya sa dili pa matapos ang iyang termino. Aminado ang gobernador nga nasakitan siya sa subrang pataka ug pasangil sa iyang mga kaatbang sa politika pinaagi sa ilang binayrang media gamit ang ilang kahimanan sa radio ug pamantalaan. “Deed’s is speak louder than words,” maoy pagpamatuod nga ang iyang gibuhat nga mga proyekto sa kabarangayan makita sa mga katawhan.

Matud ni Yebes, wala siya mangilad sa mga tawo nga mosaad apan walay gibuhat kay kini napamatud-an na sumala sa mga turn-over of projects nga iyang gihimo halos matag adlaw. Iya usab gipahayag nga ang iyang administrasyon wala mangasaba ug yanong tawo ug dili maduol. Matud niya bisan unsang orasa, bisag asa siya puwedi siyang maduol sa mga tawo ug moyangongo sa ilang problema kay kon kaya sa probinsya iyang pagahatagan ug aksiyon.

Mejorada: Tuis na ang recall

Kahago, personal nga gasto sa salapi ug paglaum nga makabalik ug trabaho sa Capitolyo maoy pipila lamang sa mapait nga kapalaran sa mga midnight appointees sa kanhi gobernador nga gitahasan sa pagpaperma sa recall kay wala nay kahigayonan nga magbonga ang ilang mga paningkamot human gibasura sa Provincial Comelec kay dili porma ug susbtansiya ug nagkulang sa mga gikinahanglang requirements ang ilang giuna-unang gi-file nga petition for recall. Kini ang gipaklaro ni Board Member Uldarico Mejorada samtang kanunay gipropaganda sa radio ni Ex-Governor Isagani Amatong ang makalanag nga impormasyon aron mabuhi ang dugo sa ilang mga supporters sa politika.

Matud ni Mejorada, si Provincial Election Supervisor Atty. Borromeo Patangan humana mipagawas ug desisyon nga ang petition nga gipasaka sa grupong LAYAS movement nga gimugna sa kampo ni Amatong dili “form and substance” dili na puwedi nga pagasundan pa ug laing susamang petition. Reaksiyon sa bokal samtang gibutyag sa magsisibya sa Amatong media nga kadtong ilang giduso sa Comelec nga gi-dismiss ni Patangan, dili pa kadto mao ang petition for recall kay usa lamang kadto ka notice isip pagpahibalo sa commission nga may iduso silang petisyon batok nila ni Governor Rolando Yebes ug Board Member Mejorada.

Matud ni Mejorada, mahimo man silang makaduso ug utro ug petition apan paaboton pa nila ang balig usa ka tuig gikan karon kay sa balaod dili puwedi nga sa usa ka tuig mahimong moduso ug ika duha kon gibasura ang una. Iyang gipasabot nga ilawom sa balaod, kon ang petition for recall gidismiss sa Comelec, dili na mahimo nga pasundan pa ug ikaduha sulod sa susamang tuig. Maghulat pa nga moabot na usab ang takdo usa ka tuig gikan gi-dismiss ang petition ayha na usab mahimo nga ma-file ang petition.

Sa kabahin sa gihimong diskarte sa usa ka komentarista sa radio ni Amatong nga ang maong gi-dismiss nga petition dili pa maoy tinuod nga sumbong kay usa palang kadto ka notice nga nagpahibalo sa Comelec nga duna silay ipasaka nga petition for recall, gipahayag ni Mejorada nga kinulasaw ug binolakbol ang maong opinion. Si Mejorada nga hataas na kaayo ug kasinatian sa pagpangabogar wala sukad makahinomdom nga mananghid usa sa huwes ang gustong mosumbong nga duna siyay ipasaka nga kaso. “Ug mopasaka diay kag kaso, moingon pa diay ka sa huwes nga “judge duna baya koy kaso nga akong ipasaka nimo,” nahimoot nga tubag ni Mejorada.

Matud niya, kon moduso ug kaso or petition, kinahanglang kompleto na tanang ebidensiya dili kay magpadaladala pa ug notice, “kay aron pahibaw-on ang huwes?” Ang gidismiss nga recall ni Patangan dili kadto notice. Matud ni Mejorada, gipasaka gayud kadto nga usa ka petition for recall nga gipermahan ug napulo ka mga petitioners. Kay nagkulang sa porma ug substansiya maoy hinungdan nga gi-dismiss, “Atty. Patangan is correct,” nagkanayon si Mejorada. (The New Nandau, Vol. XV No. 6)

 

Mayor Uy mipahimangno sa mga katawhan sa pag mabinantayon ilabina sa nanimuyo haduol sa agi-anan ug tubig kon waterways

Miluwat karon ug pahimangno si Mayor Roberto Y. Uy, ngadto sa tanang residente nga nanimuyo haduol sa mga agi-anan ug tubig o waterways, sama sa kasuba-an, kadagatan, o ubang agi-anan sa tubig, sa pagsagop ug mga dugang nga mga lakang alang sa kalit lang unya nga pagbaha o flashfloods, nga mao unya’y hinungdan sa kadaut nga ilang matagamtaman dulot niini nga kalamidad.

Kini nga pahimangno ni Mayor Uy nagsumikad sa panahon karon nga ting-ulan ug ting-bagyo. Ug isip Chairman sa City Disaster Coordinating Council ug amahan ning dakbayan, iya lang gipahinumduman ang mga katawhan o mga residente dinhi sa Dipolog, sa pagsagop ug mga lakang nga malikay sila sa katalagman nga dulot unya sa kadaot sa panahon. Iya usab nga gidasig ang mga katawhan nga kanunay nga magmabinantayon sa bisan unsang panghitabo aron mahalikay sila sa mga sakit ug kadaot nga dulot sa negatibong epekto sa ting-ulan. Apan, gipahinumdum usab sa Mayor nga dili lang mangandam ang katawhan sa kalamidad apan lakip usab sa kriminalidad nga magpanghitabo tungod usab sa kapit-os sa panahon.

Alang sa mga panghitabo nga emerhensiya, miluwat na usab si Mayor Uy kamandu-an sa tanang hingtungdang ahensiya sama sa Resuce 117, kapolisan, sa buhatan sa Fire Protection, mga non-government organizations, mga ahensiya sa kagamhanan, ug mga mahinabangon nga indibidual aron kanunay silang andam sa pag-responde sa bisan unsa unya nga mga emerhensiya nga magpanghitabo ug nanginahanglan sa hinanaling tabang sa hingtungdang ahensiya. Sa laing bahin, gitotokan nga proyekto nga gipatuman sa kagamhanang lokal ning dakbayan pinaagi sa buhatan sa City Engineering, mao ang wala’y hunong mga pagpang-tukod ug mga drainage canals palibot sa mga nagkalain-laing kadalanan, dinhi sulod sa dakbayan.

Kining maong kalamboan ang makita pinaagi sa binulang project status report nga gisubmiter sa nasangpit nga buhatan ngadto na sa buhatan ni City Mayor Roberto Y. Uy. Sigun sa makita niini, mokabat ngadto sa unom ka mga drainage constructions ang padayon karong gitrabaho, diin ang usa niini nga dinha nahimutang subay sa mga dalan Garcia padulong sa Bonifacio-Mabini-Gomez, ang malamposon nang nakabaton sa 100% nga pagkatapos, diin nagbaton kini sa gitas-on nga kapin kon kulang 109.75 ka metros, nga gigahinan sa kantidad nga 250 mil ka pesos, ilawom sa Flood Control Program, sa 20% Development Fund.

Ang laing tulo ning susamang proyekto ang nahimutang subay sa mga kadalanan sa:Martinez padulong sa Malvar-Bonifacio, - 25% ang pagtrabaho; Garcia St., padulong sa dalan Echavez ug Gen. Luna, - 90% ang pagtrabaho; Tomas Claudio, padulong sa dalan Magsaysay ug Quezon – 35% ang kahimtang sa pagtrabaho; samtang kining laing duha nga mao ang Ranillo St., padulong sa mga dalan Magsaysay ug Martinez ; ug sa dalan Malvar-padulong sa dalan Calibo, ang bag-o pa lang nasugdan.

Sigun sa dugang nasayran nga kining maong gikaasoy’ng proyekto ang nagugolan sa kinatibuk-ang kantidad nga mokabat ngadto sa 1 ka milyon ug 956 ka libo ka pesos, gikan sa Flood Control Program sa 20% Development Fund sa dakbayan, ilawom sa kasamtangang pagdumala ni City Mayor Roberto Y. Uy, diin nagalantaw alang sa dugang kalamboan ning atong dakbayan. (Dipolog CIO Press Release, alb)

 

Ferte King Foliar Fertilizer gipang-apud-apud na sa City Agriculture ngadto sa mga mag-uuma

Gipang-apud-apud na sa kagamhanang lokal sa Dipolog pinaagi sa buhatan sa City Agriculture ang mga Ferte King Foliar Fertilizer ngadto sa mga mag-uuma dinhi ning dakbayan.

Nasayran gikan kang OIC-City Agriculturist Daylinda Ferandos nga gisugdan karong semanaha ang pagpang-apud-apud ug mga fertilizer ngadto sa mga mag-uumang nahisakop sa mga farmers association sa kabaranggayan.

Kahibaluan nga ang nasangpit nga abuno ang gi-turn-over niadtong nalakalabay nga bulan gikan sa rehiyunal nga buhatan Agrikultura ngadto kang City Mayor Roberto Uy ug kini anam-anam usab nga gipanghatag ngadto sa mga mag-uuma aron ilang kapahimuslan. (Dipolog CIO Press Release, lbt)

 

TRANSITION COUNCIL ISIP SULBAD SA KRISIS PAMPULITIKA

Dili angayang mahiadto sa mga elitista o sa mapahimuslanong hut-ong ang maangkon nga kadaugan sa katawhang Pilipino kung mapalagpot niini ang usa ka kurakot, pasista, papet ug kontra-katawhan nga rehimen ni Gloria Macapagal – Arroyo. Kung mahinumduman, sa duha ka mga miagi nga panag-alsa sa EDSA, gigamit lamang sa mga oportunista sama nila Cory, Ramos, Enrile, Arroyo ug uban pa, ang pakigbisog sa katawhan aron sila ang mupuli sa gahum ug maasdang ang ilang maki-kaugalingong interes samtang gipabay-an ang nagbutang kanila dinha sa pwesto nga mao ang katawhan nga dugay nang nangandoy sa pagkab-ot sa tinuod nga demokrasya.

Busa, angayang mahigmata ang katawhan nga ipadayon ang pakigbisog alang sa pag-angkon ug kongkretong kabag-ohan. Aron dili masayang ang pakigbisog sa pagpalagpot ni GMA, gikinahanglan nga iduso sa katawhan ang pagpabarug ug usa ka transition council. Ang maong transition council langkoban sa mga representante sa mga grupo ug sector nga nakigbisog alang sa pagpalagpot ni GMA, ma oposisyon man o militante. Mamahimo usab nga maka-apil sa maong konseho ang mga patriyotiko nga mga opisyal sa Armed Forces of the Philippines ug sa Philippine National Police. Apan gikinahanglan lang gayud nga mas daghan ang mga representante nga maggikan sa batakang sector sa atong katilingban nga mao ang mga mag-uuma ug mga mamumuoug ug uban pang mga progresibong sector (kabatan-onan, kababayen-an, cultural minorities, etc.) kaysa sa oposisyon aron manginbabaw gayud sa transition council ang tingog sa katawhan.       

Ang tahas sa transition council mao ang pag-implementar ug mga reporma sa ekonomiya ug mga kabag-ohan sa sistema sa pulitika aron hinay-hinay nga tambalang ang sakit sa dunot nga sistema sa atong katilingban. Sa reporma sa ekonomiya, hinanaling atimanon sa konseho ang pagbasura sa Automatic Appropriations Act, Oil Deregulation Law, Mining Act of 1995, ug uban pang mga balaod pang-ekonomiya nga kontra-katawhan. Buot usab kab-oton sa transition council ang nasudnong industriyalisasyon, tinuod nga reporma sa yuta ug usa ka makiangayon nga foreign policy.

Iduso usab sa mao nga konseho ang pag-reject sa utang sa Pilipinas ngadto sa langyaw nga wala mapahimuslan sa katawhan. Atimanon usab sa transition council ang pagprayoridad sa edukasyon ug serbisyong pangkatilingbanon alang sa tibuok katawhang Pilipino. Sa kabag-ohan sa sistema sa pulitika, ang transition council maoy responsible alang sa pagpatawag ug constitutional convention aron magbalangkas ug bag-ong konstitusyon, ug i-andam usab ang nasud alang sa pagpahigayon ug eleksyon kun diin magsubay na sa parlyamentaryo nga porma sa pangagamhanan.

Ang transition council mubarog sulod sa unomka bulan o sa mas taas pa nga higayon hangtud makumpleto niini ang mga reporma buot niining i-implemetar. Nakat-on na ang katawhan nga ang problema sa tibuok sa katawhang Pilipino bunga sa dunot nga sistema sa atong katilingban (pulitika, ekonomiya, kultura) dili basta-basta lang masulbad pinaagi sa pagpuli-puli lang ug tawo sa Malakanyang. Busa, atong makita nga ang transition council usa ka maayo nga pamaagi alang sa pagsulbad sa krisis sa pulitika nga atong nahiagoman karon.

Tungod nining tanan, dili angayang magduha-duha ang katawhan sa pagsalmot sa pakigbisog alang sa pagpalagpot sa rehimeng US-Arroyo tungod kay aduna kitay tin-aw ug haom nga alternatibo aron hinay-hinay natong maangkon ang tinuod nga demokrasya ug kagawasan. BAGONG ALYANSANG MAKABAYAN, Western Mindanao Region, c/o 274 Katipunan St., Biasong, Dipolog, Tel. No. (065) 212-8223 (The New Nandau, Vol. XV No. 6)

 

BAI MUHATAG LIBRE SA 800 KA MGA MANOK UG ITIK SA PROBINSYA

Kini usa ka maayong balita.  Sanong sa sulat hangyo ni Gobernador Rolando E. Yebes pinitsahag Mayo 16, 2005 ngadto ni Director Jose Q. Molina, Hepe sa Bureau of Animal Industry, Manila, ang maong ahensya ang misaad nga muhatag ug bali 800 ka mga piso sa manok ug itik without cost sa Kagamhanang Probinsyal para maoy himuon nga production nucleus para sa pag- implementar sa Yield Enhancement through Better Extension Services (YEBES) in Agriculture-Poultry Category.

Sa pakighinabi ni OIC-ProVet Vicente Sanchez, Jr. ni Dir. Molina pinaagi sa Cell Phone  sayo pa niining senemaha, kinsa mihatag ug “go signal”  sa pagkuha na niini karong petsa 16 ning bulan didto sa National Poultry Center  sa Tiaong, Que-zon. Tungod niini gitahasan dayon ni Sanchez si Joseph Jatico, Operations Chief sa PROVET sa pagkuha sa maong mga piso. (PCapin, The New Nandau, Vol. XV No. 6)

Illegal nga mananagat adunay multa ipahamtang sa City Agriculture ug Fisheries Management Unit sa Dapitan

Gi-amendahan bag-uhay pa lamang ang City Ordinance No. 2003-142 nga nagdeklarar sa pipila ka parte sa kadagatan sa dakbayan sa Dapitan nga fish sanctuary ug nagsitar sa multa alang niadtong malapason balaod sa kadagatan. Sa pakighinabi sa City Information Division ngadto kang Konsehal Alexander C. Yorong matud pa niya pinasubay ning maong ordinansa, nagmando nga aduna nay multa nga ipahamtang alang niadtong si bisan kinsa nga mananagat nga illegal nga mosulod o manguha sa bisan unsang klase sa mga isda ug moguba sa kinaiyahan sa kadagatan sulod sa siyam ka mga sanktwaryo nga anaa sakop sa barangay Selinog, Canlucani, Guimputlan, Banbanan, Carang, Tag-ulo, Baylimango, Napo ug Aliguay Island nga walay pagtugot gikan sa City Agriculture’s Office o Fisheries Management Unit.

Dugang pa nini, nga alang niadtong malapason sa maong balaod adunay multa nga dili moubos sa Five Hundred Pesos ug dili usab molapas ngadto sa Five Thousand Pesos, o pagkabilanggo sulod sa 6 ka bulan ngadto na sa 5 ka tuig ug pag-imbargo sa kahimanan sa pagpanagat lakip na ang bangka niini.

Ang nasangpit nga ordinansa gipangamahanan nila Hon. Alexander C. Yorong, Hon. Emilio A. Jacinto ug Hon. Hermogenes S. Balisado, aron maprotektahan ang mga isda nga anaa sa mga sanktwaryo ug aron usab mapanalipdan ang mga Corals gikan sa pagdaut tungod kay mao kini ang puloy-anan ug itloganan sa mga isda. (YANYAN, The New Nandau, Vol. XV No. 6)

 

Kalihim Angelo T. Reyes nanawagan sa mga katawhan para “Search For Outstanding Volunteers for 2005”

Gi-awhagan karon ni kalihim Angelo T. Reyes, sa DILG, ang tanang mga lokal nga ehekutibo dinhi sa nasud, sa paghatag ug mga nominasyon alang na sa umaabot nga paglusad sa “Search For Outstanding Volunteers for 2005”, pinaagi sa National Volunteer Month (NVM) Steering Committee nga gipangunahan sa NEDA, duyog na sa koordinasyon sa: DILG; DepEd; CHED; DBM; DFA; Philippine Association of Volunteer Efforts; ug sa Civil Service Commission.

Kining nasangpit nga panawagan ang gihimo sa kalihim pinaagi sa pagluwat sa DILG Memorandum Circular no. 2005-70, aron sa paghatag ug tukmang rekognasyon ngadto sa mga indibidwal ug mga kahugpungan, kinsa nasayran nga padayong nagalugway ug boluntaryong mga serbisyo diin nagasilbi ug dakong tabang ngadto sa atong nasud, ug sa mga katawhang Filipino, nga wala man gani mangayo sa bisan unsang balos pinansiyal.

Dugang pa sa iyang gisaysay dinha sa iyang memorandum, nga kining maong mga matang sa indibidwal ug kahugpungan kinsa nagbaton sa spirit of goodwill, pinaagi sa paglugway ug mga boluntaryong mga serbisyo, ang angayan usab nga pagahatagan sa balos bisan nalang sa pag-ila kanila, ug pag-rekognisar kanila bugti sa ilang gihimong kaayohan ngadto sa atong nasud. Busa isip pag-ila ngadto sa ilang mga natampo ngadto sa atong katilingban, na-umol ang Proklamasyon Presidensiyal no. 194, nga gipetsahan ug Disyembre 7, tuig 1987, diin naga-deklarar sa matag “Disyembre 5, sa matag tuig isip “International Volunteer Day for Economic and Social Development” dinhi sa nasud.

Usa sa mga nakahan-ay nga kalihokan atol ning maong kasaulogan, mao ang “Search For Outstanding Volunteers for 2005”, diin nagatumong sa pagtukod ug nasudnong pagpakabana ug pagdayeg sa boluntarismo, ug ang papel niini dinha sa kalamboang sosyal, ekonomikanhon, ug politikal, dinhi sa nasud; pag-ila sa dungganong buhat sa mga indibidwal ug kahugpungan; ug pag-ila sa sulundong buhat ug dedikasyon ngadto sa serbisyo sa mga boluntaryong mga Filipino, uban na sa pag-amuma ug pagpalambo sa espirtio sa boluntarismo dinhi sa nasud. (Dipolog CIO Press Release, alb)

 

Opisyales sa ZamboNorte nagkahiusa

Nagapabiling nagkahiusa ang mga opisyales sa lalawigan sa Zamboanga del Norte para sa katawhan. Kini ang gipalanog ni Board Member Cedric Adriatico, taliwala sa mga pagsuway karon ug tay-og sa administrasyon diha na sa pagsabwag ug walay katinuuran nga mga inpormasyon sa tuyo lang nga mahiluan ang huna-huna sa katawhan ug mabungkag ang panaghiusa sa mga opisyales sa probinsiya.

Matud pa ni Board Member Adriatico ang maong tinguha sa mga tawo nga magkatibulaag ang mga katawhan para walay mahimong proyekto ang gobyerno. Si Adriatico sa iyang pakigpulong sa inugurasyon sa tulo ka proyekto sa probinsiya kagahapon didto sa lungsod sa Roxas ug Jose Dalman nanawagan sa tanang katawhan sa pagpakighiusa sa mga opisyales sa probinsiya, lungsod ug sa ilang barangay para padayong mobaha ang gikinahanglang mga proyekto.

Ang panaghiusa gikinahanglan aron sa pagtuman sa tumbanan sa gobernador nga “Una sa tanan ang katawhan” nga mao ang paghatod sa mga proyekto ug sirbisyo gikan sa probinsiya. Sa mga inugurasyon karon sa nagkadaiyang proyekto sa probinsiya, kanunay nga gikuyog usab ni Governor Yebes ang mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa pagpa-nguna sa bisi gobernador aron usab sa pagpakita sa katawhan sa gitampo sa mga magbabalaod sa probinsiya diha sa ilang nadawat nga proyekto.

Gawas kang Adriatico didto usab kagahapon sa inugurasyon sa Jose Dalman si Board Member Edgar Baguio. Matud pa ni Adriatico bisan tuod ug si Baguio maoy minority floorleader, apan sa pag-inugurar sa mga proyekto sila mouban kay kini maoy kongkreto nga kamatuuran nga sila sa probinsiya nagkahiusa. Samtang si Board Member Baguio, nagkanayon ang paghatag ug proyekto para sa katawhan usa ka tambayayong nga lihok tali sa buhatan sa gobernador ug kanila sa Sangguniang Panlalawigan.

Si Baguio, ang minority floorleader sa Sangguniang Panlalawigan midugang sa pagpahayag nga sila sa balay balauranan kon ilang makita ang project proposal ni Governor Lando Yebes makaayo para sa katawhan ilabi na para sa mga kabataan dili gayud nila kini balibaran. Gidasig ni Baguio ang mga katawhan nga angayan lamang nga pasalamatan ang gobernador nga sa kanunay naglantaw sa kaayuhan ug panginahanglan sa atong katilingban. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Hangyo para school building nagbaha

Gibahaan karon ug hangyo ang kapitolyo alang na sa pagkonstrak ug bag-ong school buildings lakip na ang pagkomponi sa mga guba nga school facilities. Kini karon ang nasinati sa buhatan sa gobernador human gipakita niini ang kadasig diha sa pagkonstrak karon ug dul-an sa usa ka milyon ka pesos nga pre-fabricated school buildings sa 25 ka mga lungsod ug duha ka mga siyudad sa Zamboanga del Norte.

Ang kadasig karon sa kagamhanang probinsiyal diha sa paghatag ug mga school buildings sa kauga-lingon niining initiative, bisan ug walay hangyo nga naga-gikan sa hingtungdang tulunghaan maoy nakapa-dasig usab sa ubang mga public schools ug ginikanan diha na sa pagpadangat sa ilang mga hangyo alang sa ilaha usab nga pasilidad.

Mismo sa mga inuguras-yon sa mga school buildings nga gipahigayon ni Governor Rolando Yebes gikan sa unang semana sa buwan sa Hunyo hangtud karon, pundok sa mga opisyales sa Department of Education ug mga ginikanan gikan sa ubang mga tulunghaan mag-atang-atang sa amahan sa probinsiya aron sa pagpa-abot usab ngadto kaniya sa ilang mga hangyo alang sa dugang school buildings.

Si Yebes sa iyang kabahin mipasabot nga sa kapin sa 300 ka mga public schools nga nakatag sa tibook Zamboanga del Norte dili gayud makaya sa panudlanan sa probinsiya nga mahatagan sila sa ilang gipangayo. Sa nakaprograma, karong tuiga ang tanang 25 ka lungsod ug duha ka siyudad makadawat ug tagsa sa maong school building project sa probinsiya. Samtang laing hugna sa mga school buildings ang ipatindog sa sunod tuig nga budget.

Aron sa pagtubag sa hinanaling panginahanglan, gihagit sa gobernador ang mga school officials nga kon aduna silay mga tinanum nga kahoy nga magamit para sa pagkomponi sa ilang mga guba nga pasilidad ang provincial engineering maoy motrabaho niini. Matud pa ni Governor Yebes ang pangayuon niyang counterpart mao ra ang kahoy kay ang labor ug ubang mga gikinahanglang materyales ang probinsiya nay mogastu niini. Kini, gipasabot sa gobernador kaugalingon niyang initiative bisan ug wala mangayo niya ang mga public school officials kay kini iyaha mismo nga nakita nga maoy gikinahanglan sa katawhan.

Sa samang bahin gidasig usab sa gobernador ang mga public school officials ug mga ginikanan nga sa uban nilang mga hangyo kini ilang iduol sa mga board members ug bisi gobernador para mapa-hatan sa gikinahanglang pundo ilawom sa ilang Provincial Identification Fund. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

ZANECO mananghid pa sa ERC pag-umento bayranan sa koryente

Gituhuan nga sugdan sa pagpatuman sulod karong tuiga ang pagpatong ug dugang umento sa balayronon sa singil sa koryente sa Zamboanga del Norte Electric Cooperative kon ZANECO. Si ZANECO General Manager Adelmo Laput sa interview, mipatin-aw nga nga kini nga umento nagkinahanglan pa ug pagdason sa Energy Regulatory Commission (ERC). Sa kasamtangan giandam na nila ang mga gikinahang-lang dokumento nga isumitir ngadto sa ERC.

Ang nasangpit nga umento sa singil sa koryente gikinahanglan atubangan sa giutang sa ZANECO nga P30 milyones ka pesos ngadto sa Land Bank of the Philippines para sa pagbayad sa utang sa kooperatiba ngadto sa National Power Corporation sa wala masingil nga FCC/ICC tungod sa kaso nga gipasaka kaniadto ni kanhi Governor Isagani Amatong.

Ang principal nga utang sa ZANECO ngadto sa NAPOCOR mokabat sa P30.5 milyones ka pesos, apan tungod sa pagligid sa panahon nga wala kini mabayri sa kooperatiba tungod sa kaso ni Amatong, ang utang nanganak ug daku nga interest. Gibutyag ni General Manager Laput nga ang interest sa maong utang misaka na ngadto sa P230 milyones ka pesos. Hinoon gipatin-aw ni Manager Laput nga dili pa siya makahatag ug pila gayud ang mamahimong umento sa singil sa koryente, apan sa iyang bana-bana kini dili moabot sa P0.10/kwh.

Tungod sa utang sa Land Bank ang kooperatiba nagbayad ug P900 mil pesos kada tulo ka buwan, nga karon ilang gikuha gikan sa savings sa kooperatiba. Kabahin sa P230 milyones ka pesos nga interest sa maong utang, gipahibawo ni Manager Laput, nga gihingusgan karon ni Congresswoman Cely Jalosjos-Carreon uban nila ni Congressman Roseller Barinaga ug Congressman Cesar Jalosjos, nga wagtangon kini pinaagi na sa pagpanday ug balaod didto sa kongreso uban sa representante sa APEC.

Sa samang bahin, gipahibawo usab ni ZANECO General Manager Laput nga adunay pag-ubos karon sa singil sa koryente nga gimandu sa ERC nga mokabat sa P0.7/kwh agig resulta sa pagcondone sa utang sa kooperatiba sa National Electrification Administration. Si Laput miapilar usab sa mga kagamhanang local nga kon mahimo ihikling una niini ang tinguha nga maningil ug real property taxes sa ZANECO kay sigurado nga makaapektar kini sa singil sa koryente.

Sa kasamtangan ang taripa sa ZANECO anaa sa kapin sa P5.00/kwh, apan si Laput nabalaka nga hayan kini mosaka sama sa MERALCO nga ang ilang taripa anaa sa tag P8.00/kwh. Kini mipahibawo usab nga gisugdan na karon sa ZANECO ang pagtrabaho sa P13.8 milyones ka pesos nga rural electrification projects sa siyam ka mga barangay sa lalawigan gikan sa congressional allocation nila ni Congresswoman Carreon, Congressman Barinaga ug Jalosjos. Kini nahimutang sa Alvenda, Mutia; Bulawan, Katipunan; Sigamok, Jose Dalman ug sa mga lungsod sa Godod ug Kalawit.

Samtang sa pagpunay ug pawong-pawong sa koryente, si Manager Laput mipahayag nga kini tungod sa pipila ka mga problemang teknikal ug sa lakat karon sa panahon nga nagpunay ug hangin nga nakaapektar sa ilang mga linya. Gipahibawo usab niini nga ang ZANECO aduna karoy hotline cellphone number 09287506442, nga mamahimong matawagan o mapadalhan ug SMS kon adunay mga pangutana kabahin na sa pagka pawong sa elektrisidad. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Organic Fertilizer gipadas-og sa ZN

Giabandonar karon sa administrasyong Yebes ang laraw niini nga mopalit ug fertilizer direkta gikan sa gawas sa nasud para sa mga mag-uuma sa Zamboanga del Norte. Gipatin-aw ni Governor Lando Yebes, nga iyang gisibog ang maong laraw atubangan sa pagsulbong karon sa presyo sa commercial fertilizer hasta na sa gawas sa nasud. Gawas niini kombinsido usab siya nga ang pagamit ug mga commercial fertilizer makadaut sa atong environment.

Sa tinguha nga makata-bang ang kagamhanang probinsiyal sa mga mag-uuma para mapalambo ang ilang produksiyon ug maminusan ang ilang gastus, maoy gipadas-og karon sa buhatan sa agriculture ang pagproduce sa kaugalingon niining organic fertilizer. Matud pa ni Governor Yebes, ang production sa organic fertilizer anaa karon gipahimutang sa Irasan, Roxas sulod sa Zamboanga del Norte Provincial Agro-Industrial Center.

Ang ilang produkto nga organic fertilizer maoy gamiton sa probinsiya sa pag-apod-apod ngadto sa mga kabus nga mag-uuma sa probinsiya. Kabahin sa laraw niining magbatun ug barko, gipatin-aw sa gobernador nga kasamtangan kini karong nahikling tungod sa nahitabong paglahugay sa lederatu sa Bureau of Customs. Matud pa ni Yebes diha na untay barko nga andam ihatag sa nga dinakpan sa buro didto sa Bacolod City, apan wala niya idayon ang pagdawat niini tungod kay hilabihan ra usab ka daku sa barko ug adunay utang sa pribadong pantalan nga mokapin sa P6 milyones ka pesos.

Sa pagka karon padayon niyang gipangulitawhan ang bag-ong komisyoner sa Customs aron mapasabot sa tinguha sa lalawigan nga makabatun ug kaugalingong barko para maoy kargahan sa mga produkto niini paingon sa mga dagkung merkado sa Visayas ug Luzon. Ang gobernador midu-gang sa pagpahayag nga maglisud gayud ang atong nasud sa pagpakigkompe-tensiya sa mga nasud sa Thailand ug Vietnam diha sa pagproduce ug palay.

Sa pagkaka karon sumala pa niya ang bugas humay gikan sa Vietnam anaa sa tag P200 ang sako nga 50 kilos, samtang dinhi sa Pilipinas kini mokostar na ug kapin sa usa ka libu ka pesos. Apan determinado siya nga ang atong mga palay farmers pinaagi sa ginagmay nga tabang sa probinsiya makatilaw ra usab ug maayong presyo sa ilang mga produkto pinaagi sa pagtabang diha na sa paghatag kanila ug baratu nga mga inputs sama sa organic fertilizer. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

Panagbangi sa yuta?
Konsehal gipusil sa CAFGU patay

Hulyo 31, 200, Leon Postigo ZN — Usa ka Netiogues Jatico Ogoc, sakop sa Citizens Armed Forces Geographical Unit (CAFGU) nga nadistino sa maong dapit ang mipusil patay sa usa ka konsehal nga lumolopyo sa barangay Lugdongan, dakbayan sa Dipolog. Ang biktima nailhan sa pangalang Hermisa Laclac-Buganotan, hamtong ang panuigon.

Sa pasiunang imbesti-gasyon, si Buganotan nasay-ran nga mibisita sa Barangay Sipakong, lungsod sa Leon Postigo arun pagbisita sa gipatrabaho niyang yuta sa maong dapit. Sa taho ni Mansueto Laclac, ig-agaw sa biktima, si Buganotan didto mismo gipusil sa suspetsado sa iyang panimalay diin kini naigo sa iyang ulo ug tiyan ginamit ang M14 rifle nga maoy hinungdan sa iyang hinanaling kamatayon.

Si Police Inspector David D. Reyes, hepe sa kapolisan sa maong lungsod nagakanayon nga posibling panagbangi sa yuta ang hinungdan sa maong pagpatay. Ang suspetsado nga si Ogoc nahibaloan nga nadistino sa Sipakong Detachment diin ang biktima adunay giugmad nga yuta.  Ang suspetsado daling milayas human niya mapatay ang biktima, panapos ni Reyes. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

VM Senen Angeles ug Councilor Peter Co uyon himoong usa ka libo multa sa trapiko

Dakung uyon sila si Vice Mayor Senen Angeles ug Konsehal Peter Co nga himoong tag usa ka libu ka pesos ang multa nga ipahamtang batok sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa siyudad sa Dipolog. Kini ang ilang gipalanog kaganihang buntag sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria, may kalabutan na sa gipadas-og karong amendment ni Konsehal Horacio Velasco sa pipila ka probisyon sa Ordinance 107 kon ang Traffic Code sa Dipolog.

Dakung uyon sila si Vice Mayor Senen Angeles ug Konsehal Peter Co nga himoong tag usa ka libu ka pesos ang multa nga ipahamtang batok sa mga malapason sa balaod sa trapiko sa siyudad sa Dipolog.

Sa amendment nga gipadas-og ni Konsehal Velasco usa na sa gihisgutan mao ang pag-umento sa gipahamtang nga multa nga dili moubos sa lima ka gatus ka pesos ug dili molapas sa usa ka libu ka pesos. Sa kasamtangan sa giimposar nga traffic citation ticket sa Dipolog ang multa anaa ra sa usa gatus ngadto sa duha ka gatus ka pesos depende sa kalapasan nga nahimo diha sa trapiko. Ilawom sa gipadas-og nga lakang ni Velasco ang tanang mga kalapasan sa trapiko parehas ra ug ipahamtang nga multa nga dili moubos sa lima ka gatus ka pesos ug dili molabaw sa usa ka libu ka pesos o kaha ang pagka bilanggo sigun sa hukom nga ipakanaug unya sa korte.

Si Konsehal Co, ang tinguhang pagpa-umento sa multa sa mga kalapasan sa trapiko nagpasabot nga kinahanglan nang higpitan ang pagpatuman sa balaod sa trapiko sa Dipolog ug kini maoy magsilbing warning batok sa tanang katawhan ug motorista nga kinahanglang mosunod sa balaod. Gipatin-aw ni Konsehal Co nga sila sa Sanggunian nangunay na karon sa pagsiguro nga mapatuman gayud ang pag-implementar sa traffic rules sa Dipolog tungod kay nakita niini nga pabiling talamak ang mga kalapasan nga wala gayud mahatagi ug kasulbaran sulod na sa nanglabay’ng katuigan nga nagbalik-balik na lang ang problema.

Sa kabahin ni Vice Mayor Angeles, mipadayag usab sa iyang pag-uyon nga patas-an ang ipahamtang nga multa sa mga malapason sa trapiko. Iyang natandi ang dakbayan sa Sugbu nga mipahamtang ug taas nga taripa sa multa sa mga malapason sa trapiko nga mibonga na karon ug maayong resulta diin nadisiplina ang mga drivers hasta na ang mga commuters. Gipanghinaut ni Vice Mayor Angeles nga susamang disiplina ang motigbabaw dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Si Angeles mipadayag usab sa iyang kaluoy sa mga meyembro sa Sanggunian nga karon maoy nangarisgar sa pagsiguro nga mapatuman ang mga balaod sa trapiko. Aminado si Angeles nga daw ang Sanggunian karon sa Dipolog mao nay nahi-mong traffic police atuba-ngan sa grabing mga kala-pasan lakip na sa paglapas mismo sa mga meyembro sa Dipolog Police. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Sistema sa kagamhanan ok ra, nagpadagan maoy problema

Nabahin karon ang mga baruganan sa katawhan ug mga opisyales sa kagamha-nan may kalabutan na sa gipadas-og nga pag-amendar sa konstitosyon ug pagbag-o sa sistima sa gobyerno. Dinhi sa dakbayan sa Dipolog duha ka meyembro sa Sangguniang Panlungsod ang dili uyon nga ilisan ang atong sistima sa gobyerno gikan sa presidential ngadto na sa parliamentary o federal.

Sila si Vice Mayor Senen Angeles ug Konsehal Peter Co sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria, nagkana-yon nga kon aduna may bag-ohon sa atong konstitosyon angayan nga dili na iapil ang atong sistima karon sa gobyerno nga usbon. Para niya ang problema sa Pilipinas dili ang sistima sa pang gobyerno kon dili ang mga tawo nga nagpa-dagan sa kagamhanan.

Matud pa ni Angeles kon mahinayon man gayud ang pag-amendar sa atong konstitosyon alang kaniya ang maayo nga usbon mao ang atong lehislatura sa nasud, nga himoong unicameral diin wagtangon ang senado. Gipatin-aw ni Vice Mayor Angeles nga mamahimo nga ang atong sistima sa gobyerno presidential ug unicameral ang atong balay balauranan sa nasud.

Sa iyang nakita ang pagbatun ug duha ka balay balauranan maoy nakala-ngay sa pagpanday sa mga gikinahanglang lakang para sa reporma sa atong nasud kay kon ang senado dili ganaha kini ilang irikon ug ang camara baja dili usab interesado dili usab mousad ang lakang. Samtang si Konsehal Co, miklaro nga sama kang Vice Mayor Angeles iyang nakita nga ang atong problema wala sa sistima sa gobyerno kon dili sa mga tawo nga maoy nagpadagan niini. Alang kaniya kon usbon ang sistima sa gobyerno, apan mao ra gihapon ang mga tawo nga maoy modu-mala niini, motumaw ra gihapon ang susamang mga problema nga gisinati sa atong nasud karon.

Matud pa ni Konsehal Co kon atong lantawon ang atong kasaysayan, sa wala pa si Marcos nagpraktis na ang atong nasud sa presidential form of government diin nakita ang paglambo. Sa punto kon asa ang mas labing maayo kon mahinayon ang charter change ipaagi ba sa constitutional convention o constituent assembly, si Konsehal Co pabor nga sa nahaulahi kay dili na makagastu ug daku ang atong gobyerno. Para kaniya kon magpili pa ug delegado para sa constitutional convention mo-sangpot lang gihapon kini sa kagubot kay mag-eleksiyon na man usab nga dumalahon sa COMELEC. Kon ang CONCON maoy ipadas-og mao ra gihapon kay ang molansar mao ra kadtong mga politico nga nangapilde sa nakalabay nga eleksiyon. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Agar-agar farmers gihulga

Atubangan sa klaro nga kapalpakan sa buhatan sa mayor sa dakbayan sa Dipolog sa haras-haras niini nga aksiyon batok sa agar-agar farmers sa Galas, pipila ka meyembro niini ang sumala pa gihulga karon sa adminis-trasyon. Si Enrique Nalzaro, ang presidente sa mga seaweeds farmers sa Galas, mibutyag nga nag-andam na sila karon ug kaso batok kang Mayor Uy ug ubang opisyal sa siyudad nga ilang ipasaka atubangan sa Ombudsman tungod sa gihimo niining pagpaguba sa ilang mga kagamitan nga walay igong gipasikaran nga balaod ug pagpalabay sa mga gikonpiskar nga butang ngadto sa basurahan.

Apan gibutyag ni Mr. Nalzaro nga pipila sa iyang mga meyembro nga nahad-lok na nga mopirma sa sumbong batok kang Mayor Uy ngadto sa Ombudsman human makadawat ug hulga nga kon moapil sila sa maong lakang balihon sila ug kaso sa mayor sa Dipolog. Kahinumduman gipada-ngat sa mga agar-agar farmers sa Galas ang ilang rekla-mo ngadto sa Sangguniang Panlungsod kay gusto sila mangayo ug husay kon unsay gipasikaran nga balaod ni Mayor Uy sa pagmandu sa pagpaguba sa ilang mga kagamitan sa agar-agar ug pagkonpiskar niini.

Hangtud karon naglibog ang mga agar-agar farmers sa Galas kon ngano nga supak gayud si Mayor Uy sa ilang matang sa livelihood, samtang higpit kining gipromote sa kagamhanang probinsiyal sa Zamboanga del Norte ug ubang mga lalawigan tungod kay usa kini sa dollar earner sa atong nasud. Atubangan sa pagbabag ni Mayor Uy batok sa agar-agar farming wala usab kiniy gitanyag nga alternatibong panginabuhi o livelihood para sa mga apektadong katawhan.

Taliwala sa gipagawas nga katarungan sa kasam-tangang pangulo sa city agriculturist office, sila dili kombinsido, kay mismo ang Department of Health wala gayuy gipagawas nga warning kabahin sa dautang epekto sa agar-agar diha sa panglawas sa tawo lakip na sa atong environment. Si Mr. Nalzaro midugang sa pagpahayag nga kon ugaling ang gika biklan ni Mayor Uy mao ra ang punto nga ang iyang mga meyembro wala mobaligya sa ilang uga nga agar-agar sa buying station sa mayor siya andam nga mangayo ug public apology uban sa pasalig nga ang tanan nilang produkto adto na sa mayor sa Dipolog iduso. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Budol-budol sakpan sa pulis

Tampilisan, ZN — Sunod-sunod nga nadakpan sa kapolisan ning maong lungsod ang upat ka suspetsado sa pangilad nga budol-budol kaniadtong Hulyo 27 ning tuiga. Ang mga suspetsado giila sa kapolisan nga sila si Danilo B. Antipaso, 33, taga BArangay Situbo, Tampi-lisan, Eduardo P. Martinez, 34, Christopher L. Aguilar 40 anyos ug Rolly G. Epi 32; pulos nagpuyo sa Barangay Biayon, Lungsod sa Ipil, Zamboanga Sibugay.

Pinaagi sa Warrant of Arrest ng gipakanaug ni Municipal Circuit Trial Court (MCTC) Liloy-Tampilisan sa kasong swindling ug robbery maoy hinungdan sa pagka-sikop sa mga suspetsado.

Sila si Aguilar, Martinez ug Epi maoy gitudlo nga mitulis sa magtiayong Herminigildo ug Vivian Acas kaniadtong Hulyo 21 sa barangay Sandayong, Tampilisan, ug Sandayong, Naga, Zamboanga Sibugay.

Ang mga suspetsado anaa na karon sa Bureau of Jail management and Penology nga anaa sa lungsod sa Liloy samtang nagpaabot sa pormal nga kaso nga ipasaka batok kanila. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

Politikal crisis maoy unahon

Kinahanglang nga sulba-hon ug una ang mitigbabaw karong krisis sa politika ayha sugdan ang pag-amendar sa atong konstitosyon. Kini ang gipalanog ni Congressman Roseller Barinaga sa programang Kapihan sa 1948 Cafeteria sa Radyo Ronda-DXKD, NBN Channel 11 ug Zamboanga del Norte United Correspondents kaganihang buntag. Matud pa ni Congressman Barinaga kon maghisgut man ugaling kita kabahin sa pag-amendar sa atong konstitosyon kinahanglan nga kini himoon sa mga panahon nga malinawon atong nasud ug walay mitigbabaw nga kontro-bersiya para makahuna-huna sa husto ang tawo unsay angayang buhaton sa atong batakang balaod.

Kay kon kini maoy ipadas-og karon mahulog nga kini usa ka diversionary tactic aron malipat ang tawo sa matuod nga mga isyu nga maoy nakapatay-og karon sa atong nasud. Sa kasaysayan sa atong nasud nakita nga sa mga higayon nga bag-ohon ang atong konstitosyon molutaw nga kini gipasibo sa kagustohan sa mga lider nga anaa naglingkod sa gahum sama sa 1935 Constitution kini sibu sa gusto ni Presidente Quezon, ang 1973 Constitution sibu sa gusto usab ni Presidente Marcos, samtang ang 1987 Constitution gitagik sigu sa gusto ni Presidente Aquino.

Alang ni Congressman Barinaga mas labing maayo nga kon magbag-o kita sa atong konstitosyon kini walay lama nga gipasibu sa naglingkod sa gahum aron maoy molutaw kon unsa gayuy gusto sa mga katawhan ug dili sa politico. Gipadas-og usab sa congressman nga kinahanglang pahibaw-on usab daan ang mga katawhan kon unsa may kambyohan sa atong konstitosyon ug dili lang derecho nga ipadas-og ang pag-amendar. Si Barinaga mitataw daan nga dili siya uyon nga hilabtan ang gitakdang term of office para sa mga piniling mga opisyales. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 6) 
 

TRANSITION COUNCIL ISIP SULBAD SA KRISIS PAMPULITIKA

Dili angayang mahiadto sa mga elitista o sa mapahimuslanong hut-ong ang maangkon nga kadaugan sa katawhang Pilipino kung mapalagpot niini ang usa ka kurakot, pasista, papet ug kontra-katawhan nga rehimen ni Gloria Macapagal – Arroyo. Kung mahinumduman, sa duha ka mga miagi nga panag-alsa sa EDSA, gigamit lamang sa mga oportunista sama nila Cory, Ramos, Enrile, Arroyo ug uban pa, ang pakigbisog sa katawhan aron sila ang mupuli sa gahum ug maasdang ang ilang maki-kaugalingong interes samtang gipabay-an ang nagbutang kanila dinha sa pwesto nga mao ang katawhan nga dugay nang nangandoy sa pagkab-ot sa tinuod nga demokrasya.

Busa, angayang mahigmata ang katawhan nga ipadayon ang pakigbisog alang sa pag-angkon ug kongkretong kabag-ohan. Aron dili masayang ang pakigbisog sa pagpalagpot ni GMA, gikinahanglan nga iduso sa katawhan ang pagpabarug ug usa ka transition council. Ang maong transition council langkoban sa mga representante sa mga grupo ug sector nga nakigbisog alang sa pagpalagpot ni GMA, ma oposisyon man o militante. Mamahimo usab nga maka-apil sa maong konseho ang mga patriyotiko nga mga opisyal sa Armed Forces of the Philippines ug sa Philippine National Police. Apan gikinahanglan lang gayud nga mas daghan ang mga representante nga maggikan sa batakang sector sa atong katilingban nga mao ang mga mag-uuma ug mga mamumuoug ug uban pang mga progresibong sector (kabatan-onan, kababayen-an, cultural minorities, etc.) kaysa sa oposisyon aron manginbabaw gayud sa transition council ang tingog sa katawhan.       

Ang tahas sa transition council mao ang pag-implementar ug mga reporma sa ekonomiya ug mga kabag-ohan sa sistema sa pulitika aron hinay-hinay nga tambalang ang sakit sa dunot nga sistema sa atong katilingban. Sa reporma sa ekonomiya, hinanaling atimanon sa konseho ang pagbasura sa Automatic Appropriations Act, Oil Deregulation Law, Mining Act of 1995, ug uban pang mga balaod pang-ekonomiya nga kontra-katawhan. Buot usab kab-oton sa transition council ang nasudnong industriyalisasyon, tinuod nga reporma sa yuta ug usa ka makiangayon nga foreign policy.

Iduso usab sa mao nga konseho ang pag-reject sa utang sa Pilipinas ngadto sa langyaw nga wala mapahimuslan sa katawhan. Atimanon usab sa transition council ang pagprayoridad sa edukasyon ug serbisyong pangkatilingbanon alang sa tibuok katawhang Pilipino. Sa kabag-ohan sa sistema sa pulitika, ang transition council maoy responsible alang sa pagpatawag ug constitutional convention aron magbalangkas ug bag-ong konstitusyon, ug i-andam usab ang nasud alang sa pagpahigayon ug eleksyon kun diin magsubay na sa parlyamentaryo nga porma sa pangagamhanan.

Ang transition council mubarog sulod sa unomka bulan o sa mas taas pa nga higayon hangtud makumpleto niini ang mga reporma buot niining i-implemetar. Nakat-on na ang katawhan nga ang problema sa tibuok sa katawhang Pilipino bunga sa dunot nga sistema sa atong katilingban (pulitika, ekonomiya, kultura) dili basta-basta lang masulbad pinaagi sa pagpuli-puli lang ug tawo sa Malakanyang. Busa, atong makita nga ang transition council usa ka maayo nga pamaagi alang sa pagsulbad sa krisis sa pulitika nga atong nahiagoman karon.

Tungod nining tanan, dili angayang magduha-duha ang katawhan sa pagsalmot sa pakigbisog alang sa pagpalagpot sa rehimeng US-Arroyo tungod kay aduna kitay tin-aw ug haom nga alternatibo aron hinay-hinay natong maangkon ang tinuod nga demokrasya ug kagawasan. (BAGONG ALYANSANG MAKABAYAN, Press Freedom, Vol. XVIII No. 6)

 

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com