Dakung uyon si Congressman Rosendo Labadlabad nga maghiusa ug dili na magkontrahay sa umalabot nga eleksiyon ang duha ka mga dominant political party dinhi sa Zamboanga del Norte, ang Lakas-CMD ug KAMPI.

Kini ang gipadayag ni Congressman Labadlabad kabahin sa tinguha karon sa administrasyon nga dunay ‘merger’ ang duha ka political party nga parehong gisabak ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo, ang Lakas nga iya kang kanhi Presidente Fidel Ramos ug KAMPI nga iya kang PGMA.

Alang kang Congressman Labadlabad, ug siya lang ang pabot-on, mas daku siyang uyon nga magkahiusa na sila sa grupo ni kanhi Congressman Romeo Jalosjos ug Governor Rolando Yebes tungod kay pareho raman sila ug tinguha, ang pagserbisyo sa mga katawhan. Apan dili pod dayon siya makahatag ug direktang pagsanong sa maong sugyot tungod kay duna paman siyay mga kauban sa partido nga mopagawas usab ug ilang kaugalingong opinion ug desisyon ug nag-agad usab siya niini.

Matud sa kongresista dili lang siya ang makaboot sa pagpagawas ug desisyon kay duna siyay membro nga mas una pa kay kaniya sa partido ug gikinahanglan pa nga ila kining sabutan ug maayo.

Si Labadlabad maoy pinakataas ug posisyon tali sa mga piniling opisyal ilawom sa ilang partido mao usab ang gitudlo nga Provincial Chairman sa Lakas-CMD sa Zamboanga del Norte samtang si Governor Rolando Yebes mao usab ang Provincial Chairman sa partido KAMPI. Si kanhi Congressman Romeo “Nonong” Jalosjos maoy founding chairman-emeritus sa APP kon Alliance of Parties for Progress.

Mahitungod sa sugyot sa administrasyon nga panaghiusa sa ilang partido, si Labadlabad mipadayag sa iyang wala pagkahimoot sa padayong dumot sa politika kay hangtud karon sigi siyang gihilabtan kon unsa ang iyang buhaton.

“Lain ang dynamic sa politika dinhi sa atong probinsiya tungod kay natingala ako hangtud karon mura ug lab-as pa gihapon ang politika.” Si Labadlabad nanawagan sa iyang mga kauban nga politiko nga ang panaghiusa gikinahanglan para makaisdog ang atung probinsya ngadto sa kalamboan ug kauswagan sa mga katawhan nga ilang gi-alagaran.

Kon duna may panaghiusa sa KAMPI ug Lakas, “let us talk and explore the issue.”

Sa iyang kabahin isip provincial chairman sa Lakas-CMD, gipahayag ni Labadlabad nga kanunay siya mangunsolta sa iyang mga kauban sa partido ug maminaw unsa ang ilang pulso tungod kay demok-rasya ang iyang pamaagi sa pagdala sa ilang bando.

Apan kabahin sa isyu nga maghiusa, para ni Labadlabad, “mas maayo nga maghiusa para wala nay kontrahay sa politika, pero lagi wala papod ko kabalo ug unsay opinion sa akong mga kauban sa partido kon mosugot ba pod sila.” Para kanako, wala koy problema ana,” panapos nga pamahayag ni Congressman Labadlabad. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Meat Vendors Association sa Central Public Market dinhi sa siyudad sa Dipolog mitiyabaw na sa pagpatubo sa ilang bayranan sa matag ulo sa hayop nga ilang mapaihaw sa slaughter house human amendahe ang slaughter fee nga 400 porsyento ang tubo. Ang maong reklamo maoy gipasibaw ni Warlito Alisangko, Presidente sa Federation of Market Vendors Association ning dakbayan sa Dipolog nga naghinubra ra ang bag-ong gisingil sa siyudad ngadto kanilang tig-ihaw ug hayop nga kon dili mapugngan ang pagpatubo sa slaughter fee, hayan mapugos sila sa pagpa-usbaw sa presyo sa ilang gibaligyang karne ngadto sa mamahimo nilang kostumer.

Si Alisangco nga miatubang sa Sangguniang Panlungsod arun ipaabot ang ilang hangyo ang mipasalig nga karong sunod semana iya nang mapada-ngat ngadto sa konseho ang ilang pormal nga suwat nga magsupak sa ilang gitohoang sobra ra kaayong pagpatubo sa slaughter fee nga gikubra sa siyudad diha sa ilang mapaihaw nga mga hayopan.

Kining maong pasalig gipabati ni Alisangco tapos nga siya gihangyo atol sa joint committee hearing  ni Konsehal Peter Co, presiding officer nga ipormal ang ilang reklamo pinaagi sa suwat nga ipadangat niini sa konseho aron nga ilang katon-an ug maayo.

Wala hinoon ipasalig ni konsehal Co nga kaaprobahan ang ilang hangyo kung dili iya lamang giiingon nga kini ila gyud tratahon sa husto ubos sa iyang komitiba.

Si Alisangco uban sa pipila ka mga meat vendors ang malamposong mipasibaw sa ilang panghuna-huna nga nanghinobra ra ang 400 porsyento nga increase nga ilang gituhoan nga maoy gipatuman karon sa kagamhanan isip slaughter fee.

Matod pa ni Alisangco, nga pasiunang mihangyo sa mga membro sa konseho nga amendahan ang maong ordinansa nga bag-ohay lamang nga giaprobahan sa Sanguniang Panlungsod alang sa pagpatubo sa slaughter fee nga kung dili kaos-osan ang maong bayranan mapogos sila sa pagpamahal sa ilang baligyang karne ngadto sa mga katawhang pumapalit aron dili pod sila tantong malugi.

Si Konsehal Romulo Soliva, chairman sa Committee on Economic Enterprise ang pasiunang mipasabot nga ang increase nga gipatuman sa siyudad dili aron makaginansiya ug dako ang kagamhanan kung dili aron nga dili na kini siging mag-subsidized sa operation sa ihawanan dinhi sa dakbayan.

Matod pa ni Konsehal Soliva sukad pa sa miaging dos mil singko (2005) nga ang syudad nag-subsidize sa lugi nga operation sa ihawanan ning dakbayan sa kantidad nga P850 mil ka pesos kapin ang matag tuig hinungdan nga alang kanila angayan gayud nga patoboan ang mga bayranan nga gikolekta sa siyudad.

Gawas niini, gipasabot ni konsehal Soliva nga mikabat na karon sa 15 anyos ang nakalabay nga wala mapasaka ang slaughter fee ug ang tubo nga ilang gipatuman, gibase usab sa bayranan nga gikolekta sa mga ihawanan didto sa mga silingang dakbayan sa Ozamis, Tangub, ug Pagadian City.

Gipahayag ni Alisangco nga ilang iapil ang ilang sugyot nga ang meat retailers association sa merkado publiko  mao na lamay mosagubang o moabang sa maong ihawanan kung tinood man nga kini siging alkanse sa iyang operation. (Mar Uy, The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Adunay dakong porohan nga mawala ang illegal suertres dinhi sa dakbayan sa Dipolog apan mopoli ang jueteng, usa ka ‘logo game’ nga popular kaayo didto sa mga probinsya sa Luzon ug bolahon sa makatulo ka higayon sa matag adlaw.

Mao kini ang panglantaw nga gipabati sa usa ka dakong pagpapatigayon dinhi sa dakbayan sa Dipolog nga kinsa nakamatikod nga mihinay na karon ang postada sa illegal nga suertres tungod sa kahadlok nga masikop sa mga sakop sa kapolisan nga sibot na kaayong naniktik karon sa mga tawong nagpadagan sa maong illegal nga sugal.

Nasayran nga usa ka dakong financier dinhi mipaundang una sa iyang illegal suertres operation sa kahadlok nga masigundahan ug kasikop subay sa pagbalik ni Police Chief Inspector Reynaldo Maclang, ang mibalik nga OIC-Chief of Police sa Dipolog City Police Station.

Ang illegal suertres na-matikdan nga nagpabiling kusog hinoon sa mga si-lingang dakbayan sa Dapi-tan ug mga kalungsuran sa probinsya.

Hinoon ang gikahis-gutang magpapatigayon ang mipahayag nga ang pagsulod sa illegal nga jueteng dinhi sa dakbayan sa Dipolog maoy pangagpas lang niyang panglantaw subay sa iyang namatikdan nga kabag-ohan dinhi sa dakbayan nga iyang gituhoan motomaw gayud sa umaabot nga mga bulan.

Usa sa nakapaduda ang pugsanon nga pagpabalik ni PCI Maclang dinhi sa Dipolog atubangan sa daghanang reklamo sa mga katawhan.

Kasaligan mibutyag nga ang mibalik nga OIC-chief of police karon sa Dipolog maoy gi-hire nga opisyal sa PNP gikan sa kaulohan nga suod sa igsuon sa mayor nga nalambigit sa jueting operation sa Luzon nga tawo ni Chavit. (Mar Uy, The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Gipanghimakak ni Mayor Carlito Feras sa lungsod sa Roxas nga siya uban sa iyang mga municipal officials mao ang mainitong mingbabag sa giplanong katokoran sa roll on-roll off nga pantalan didto sa Barangay New Tambo sa Lungsod sa Katipunan ning lalawigan.

Matod pa ni Mayor Feras dakong bakak ang maong taho tungod kay wala man gyud silay gipabating pagbabag alang sa katokoran sa maong pantalan bisan kini ug mahimong dakong kompetensya sa existing nang pantalan sa Nabilid nga taod taod nang nag-operate nga gidumala ug gipadagan sa kagamhanang lokal sa lungsod sa Roxas.

Kung duna may mingsupak, dugang ni Mayor Feras, tingali ang mga kadagkuan sa Philippine Ports Authority kung PPA tungod kay anaa man sa ilang pagdisidir kung angayan bang tukoran ang bag-ong pantalan sa usa ka lungsod ug dili ba.

Nahibaw-an nga si kanhi Governor ug karon Congressman George Arnaiz sa Negros Occidental ug Provincial Governor Rolando Yebes ang gikatahong nagkauyon nga tokoron ang nasangpit nga pantalan sa Barangay New Tambo sa Katipunan tungod kay ‘vantage point’ kini kung haom nga dapit nga kadunggoan sa mga roll-on-roll-off nga mga barko nga maoy magdala sa mga pasahero ug mga kargamento gikan sa Negros padulong dinhi sa Zamboanga del Norte ug vice versa.

Gani, ang lungsod sa Katipunan gikatahong migahin na ug 5 milyones ka pesos pinaagi sa pag-utang niini sa bangko aron makatukod dayon ang nasangpit nga pantalan apan ang mga kadagkoan sa maong lungsod gikatahong napalaw sa ilang kaasgot  nga makabaton sa maong proyekto tapos kini matod pa mainitong gisupakan sa mga kadagkoan sa lungsod sa Roxas,subay sa policy nga gipatuman sa PPA nga ang sikbit nga lungsod nga adunay existing nang pantalan, dili na makatukod sa maong susamang proyekto. (Mar Uy, The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Human gibungkag ni-adtong mi-aging mga bulan ang nagpa-siugda ug kaingin didto sa Bara-ngay Femagas sakop sa lungsod sa Katipunan, mibalik na usab karon sa pag-operate ang mga kaingi-niros didto sa nahisgutang dapit.

Si Mayor Cris Eguia sa lungsod sa Katipunan mipahibalo nga sa mi-aging mga bulan ila nang gibungkag ang operasyon sa kaingin sa Barangay Femagas uban sa hini-usang suporta sa kagamhanang Probinsiyal pinaagi sa Zamboanga del Norte Environment and Management Office kon ZANEMO ug sa Department of Environment and Natural Resources DENR.

Apan sa paglabay sa pipila ka mga bulan human kini gibungkag nakadawat na usab ug report gikan sa barangay kapitan sa barangay Femegas nga mibalik na usab ug operate ang mga kainginiros.

Tungod sa maong tahu mipahibalo gilayon si Mayor Eguia sa DENR ug mipasalig ang maong buhatan nga ilang himoon ang pag-inspection sa barangay Femagas sulod ning simanaha.

Matud pa sa mayor nga daghan na usab sa mga kahoy ang gipamutol sa mga kainginiros apan kini dili nila ibaligya kung dili sunugon ug himoong umahan para matamnan. Apan kini nga paagi ang daku kaayo ug distroso sa atong kaina-iyahan busa angayan nga mahunong.

Sumala pa niya nga sigi na nilang gisiminar ang mga katawhan sa maong dapit nga nalambigit sa kaingin nga hunungon na kini ug mosagop sa dili illegal nga pagpanguma kay kung masunog ang mga kahoy daku kini ug kadaot sa kina-iyahan.

Tungod ning maong problema nga daw sa dili gayud mahunong ang operasyon sa kaingin sa barangay Femagas, nahukman ni Mayor Eguia nga mo-hire siya ug mga tawo nga sweldohan sa munisipyo sa Katipunan para mobantay sa nahabiling kalasangan sa ilang lungsod kinsa sa pagkakaron gidiklarar kining usa ka virgin forest sa lungsod sa Katipunan. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Gibutyag ni Vice Mayor Senen Olvis Angeles nga ang hustong memorandum circular nalang gikan ang Department of Budget and Management, ang gipaabot sa syudad aron ika-release na ang ‘extra cash bonus’ alang sa mga regular, casual ug job order employees ning dakbayan sa Dipolog.

Matod pa ni Vice Mayor Angeles nga ang administrasyon karon ni Mayor Evelyn Uy pinaagi sa iyang finance committee andam na aron mohatag sa nasangpit nga P10 mil pesos nga extra cash gift alang sa tanang mga hingtungdang empleyado sa syudad apan dili pa makahimo niini samtang wala pa usab nila madawat ang nasangpit nga memorandum circular.

Hinoon giawhag sa bise mayor ang mga empleyado nga dili lamang mabalaka kay sa matag tuig mopagula gayud ug hustong memo-randun circular ang DBM alang sa maong katoyuan.

Gipasabot ni Angeles nga ilang gikinahanglan ang maong circular isip basi-hanan sa ilang paghatag sa maong extra cash gift tungod kay dili sila gusto nga mapareha ang kahim-tang sa syudad sa nakalabay nga dos mil dos nga naka-dawat man tuod ang mga empleyado sa extra bonus apan sila gipa-refund tungod sa kakulang sa maong memorandum circular.

Kun simbakohay dili gayud madawat ang maong memorandum circular gikan sa DBM, gipahayag ni Vice Mayor Angeles nga murag maglisod ang kagamhanan sa syudad sa paghatag sa maong extra bonus, apan siya malaomon nga dili kini mahitabo aron mamahimong malipayon ra usab kaayo ang pasko alang sa tanang mga empleyado sa dakbayan sa Dipolog.

Gitaho ni Vice Mayor Angeles nga ilang gitinguha nga P10 mil ang madawat sa tanan, ma regular man, casual o job order aron nga tanan magmalipayon ug way magbagulbol kay naalkanse ug gamay ra ang gidawat.

Nahibaw-an nga giaprobahan na sa Sangguniang Panlalawigan ang paghatag sa extra cash benefit alang sa tanang mga empleyado sa kapitolyo provincial nga tugbang sa ilang tagsa ka bulan nga sweldo alang sa mga regular, samtang tag dos mil pesos lamang alang sa mga job order nga mga empleyado.

Board Member Ricky Mejorada mipahayag nga hayan sa sunod semana mahatag na ang bunos sa mga kawani sa kapitolyo atol sa christmas party nga gikatakda karong biyernes, Desyembre 12.

Kabahin sa gihulat nga pahalipay nga wala pay klarong ihatag sa kagamhanang lokal, si Mejorada nga kanhi konsehal sa Dipolog mitambag sa mga kawani sa dakbayan, “mas maayo nang maghunahuna nga wala, apan duna diay, kaysa maghunahuna nga duna, apan wala diay.”

Matud sa batan-ong bokal dili lang mawad-an ug paglaum ang mga emple-yado sa city government tungod kay duna ra silay madawat arun magmali-payon ra usab ang ilang pasko karong tuiga.

Nahibal-an karong bag-o gikan kang Budget Secretary Andaya nga ang nasud-nong ahensiya manghatag ug tag dyes mil ka pesos nga extra bunos ug ang executive order sa presidente mao nalang ang gihulat arun mapagawas na ang memorandum circular nga maoy mamahimong gabayan sa matag LGU para sa dugang pinaskohan sa ilang mga kawani.(Mar Uy, The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Gipahibawo ni Governor Rolando Yebes nga gisugdan na nila sa pagparehistro isip kooperatiba ang nagkadaiyang chapters sa LANDO BIBO aron sa pagsiguro nga ang nasangpit nga kapunungan molahutay sa hangtud bisan si kinsa pa ang mamunuan sa atong probinsiya.

Matud pa sa gobernador mokabat na sa 80 porciento sa mga LANDO BIBO diha sa kabarangayan ang naparehistro na nila isip mga kooperatiba.

Ang gobernador midugang sa pagpahayag nga ang ilang gihuwat mao na lamang ang mga interventions gikan sa mga donor nga mga nasud nga adunay mga programa sa pagtabang sa mga kabus.

Samtang si Board Member Cedric Adriatico mibut-yag nga nakabati na siya sa mga kritiko sa gobernador nga ang indigency program niini dili molahutay sa higayon nga mawala na sila sa gahum.

Gipasabot sa bokal nga sayup ang ilang mga panag-hap kay ang LANDO BIBO giinstitutionalize na nila nga usa ka lihitimong programa sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte nga nagpasabot nga si bisan kinsa pa ang molingkud nga gobernador kini magapadayon. Matud pa ni Adriatico ang pagpa-rehistro sa BIBO isip usa ka kooperatiba maoy tubag sa mga panaghap nga dili mo-lahutay ang maong programa. Dugang pa niya gipaningkamutan karon sa administrasyong Yebes nga ang BIBO mamahimong usa ka lig-ong kapunungan nga makabarug sa iyang kauga-lingon isip usa ka koope-ratiba nga malambuon. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Gipirmahan na ni Governor Rolando Yebes dungan sa pagpahigayon sa switch on ceremony sa mga paskohanong dayan dayan sa Capitol Plaza ang rekomendasyon sa Local Finance Committee alang na sa paglugway ug additional bonus sa mga regular employees sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte lakip sa mga job order nga mga kawani.

Sa nasayran maoy girekomendar sa Local Finance Committee ang paghatag ug additional bonus sibu sa usa ka buwan nga suweldo kada kawani sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte.

Ang nasangpit nga lakang human mapirmahi ni Governor Yebes kagabii moagi pa sa pagtuki sa Sangguniang Panlalawigan aron madasonan.

Gituhuan nga ang additional 1 month salary bonus sa mga kawani sa kapitolyo mapagawas sa dili pa moabot ang ilang Christmas party nga gitakda karong Desyembre 12, 2008.

Sa samang bahin gidugok sa bagang duot sa mga katawhan sa dakbayan sa Dipolog ug mga sikbit nga kalungsuran ang pormal nga pagpasiga sa mga paskohanong dayan-dayan sa Capitol Plaza kagabii nga gipangunahan mismo ni Governor Yebes.

Sigun sa panawagan sa gobernador ang pagpasiga sa mga paskohanong dayan-dayan sa kapitolyo gisaksihan mismo sa mga kabataan nga maoy gitagan-an sa probinsiya para mahimong halandumon ang ilang pagsaulog sa pasko karong tuiga.

Gipatin-aw ni Governor Yebes nga ang mga Christmas lights nga gigamit nila karon mao ra nga mga dekorasyon sa nakalabay nga mga pasko busa wala na mogastu ug daku ang probinsiya para niini.

Matud pa niya kon aduna may nahimong gastu gamay na lang kay igo rang gi-recyle nila ang mga materyales nga gigamit na sa miaging mga tuig lakip na sa nagkadaiyang characters sa Disneylando.

Sa samang bahin nanghatag usab ug snacks, candies ug ginagmay nga pinaskuhan ngadto sa mga kabataan ang nagkadaiyang buhatan sa probinsiya nga maoy naghatag ug dugang kasadya sa nasangpit nga okasyon.

Ang nasangpit nga seremonyas gitambungan sa nagkadaiyang hepe sa mga buhatan sa kagamhanang probinsiyal uban sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan ug ni Tourism Regional Director Elridge Adraincem ug Police Senior Superintendent Cristeto Gonzalodo ang bag-ong Provincial Police Director sa ZaNorte.

Si Board Member Cedric Adriatico nga nakuhaan usab ug pahayag nagkanayon nga ang gipahimutang karon nga dayan-dayan sa pasko sa Capitol Plaza gipasibo gayud sa kasaulugan sa pagka tawo sa atong Ginoo.

Maoy gihisgutan ni Adriatico ang upat ka mga dagkung kandila nga iyang gipatin-aw maoy nagrepresentar sa upat ka Domingo diha sa pagsangyaw, pagpangandam, paghinulsol ug pagbag-o alang sa pasko.

SA laing bahin, gipahibawo ni Governor Rolando Yebes nga kasamtangang gipatun-an pa niya karon pila gayud ang mahatag nga bonus sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte para sa mga job order nga mga kawani ug dugang bonus para sa mga regular employees.

Matud pa sa gobernador kini nga punto nahisgutan na nila uban sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa ilang binuwan nga panagtagbo sa miaging semana.

Sa maong tigum sumala pa sa gobernador nahisgutan ang bonus nga gihatag sa lalawigan sa Bukidnon ngadto sa iyang mga kawani nga para sa regular P80,000 ug P40,000 para sa iyang mga job orders.

Gipasabot sa gobernador nga ang maong kadaku sa kantidad makaya sa panudlanan sa Bukidnon sanglit adunay dakung income ang ilang probinsiya tungod sa nagkadaiyang mga agri-business nga anaa mahimutang sa ilang lugar sa nakuha nilang excise taxes ug sales tax.

Apan para sa ZaNorte, tungod sa kainot sa atong mga katawhan ang mahipos sa gobyerno nga real property taxes anaa ra gayud sa P7 milyones ka pesos kada tuig nga maoy gisaligan sa probinsiya.

Gihulagway sa gobernador nga ang gibatunang kuwarta sa probinsiya igo-igo ra gayud para mapadagan usab ang ubang mga programa ug sirbisyo nga gilugway niini ngadto sa katawhan.

Gipasabot sa gobernador nga mohatag siya ug bonus apan ang gitun-an karon kon pila ang malugway sa probinsiya.

Kini mipalabtik usab ug istorya nga mohatag siya sa maong bonus apan kina-hanglan bugtian usab kini sa mga empleyado diha sa kakugi sa ilang mga trabaho.

Sa iyang kabahin si Board Member Cedric Adriatico, nagkanayon nga lahi ra gayud ang kahimtang sa atong probinsiya kumparar sa Bukidnon nga nagbatun ug mga dagkung kompaniya nga nalambigit sa agri-business nga maoy nakatabang kanila sa paghipos ug mas daku nga buhis.

Gisaysay ni Adriatico nga sa ilang panagtagbo uban sa gobernador kini mitando na nga mohatag ug dugang bonus apan kinahanglan nga dili gayud matandog ang pundo nga gigahin para sa pagpalambo sa atong agrikultura. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Mipalanog sa ilang pag-apilar sila si Governor Aurora Cerilles sa Zamboanga del Sur ug Governor Rolando Yebes sa nagkadaiyang ahensiya sa kagamhanan nga kinahanglang makigkoordinar kini kanila sa kagamhanang local sa nagkadaiya niining mga programa ug proyekto aron masiguro nga dili mausik ang gibobo nga pundo.

Unang mipalanog niini si Governor Cerilles nga maoy chairperson sa Regional Development Council sa Zamboanga Peninsula Region sa ilang tigum sa lungsod sa Ipil, Zamboanga Sibugay.

Kini gipalanog ni Governor Cerilles sa dihang gihisgutan nila ang pagdason sa Tulay ng Pangulo para sa Kaunlaran sa Agraryo nga gipresentar sa Department of Agrarian Reform.

Gisaysay ni Cerilles nga nahitabo sa lungsod sa Dumalinao sa Zamboanga del Sur nga adunay gikonstrak nga Tulay ng Pangulo ilawom sa SZOPAD o Special Zone of Peace and Development apan walay karsada.

Gituhuan ni Governor Cerilles nga kini bonga sa kakuwang sa pagpakigkoordinar sa mga nasudnong ahensiya diha sa mga kagamhanang local sa pag-implementar sa ilang mga proyekto ug programa.

Samtang sa kabahin sa ZaNorte nasayran usab nga adunay laing Tulay sa Pangulo nga gipadas-og sa SZOPAD nga ikonstrak sa Barangay Teresita sa lungsod sa Pinan apan walay suba.

Susamang panawagan ang gipalanog usab ni Governor Yebes sa dihang mipresentar sa ilang programa ang Department of Energy ilabi na diha sa pagmina ug uling kon coal mining.

Gisaysay ni Governor Yebes nga nakugang na lang siya pagka hibawo nga aduna nay nagmina ug coal sa lungsod sa Godod nga wala gani mahibawo ang probinsiya.

Sa dihang gisukna ang operator igo ra kining gipakitaan ug papeles nga nagbatun na sila ug permit gikan sa Department of Energy.

Sa samang bahin gipadas-og ni Governor Yebes nga ilakip sa Tulay ng Pangulo para sa Kaunlaran sa Agraryo ang mga lungsod sa Sibuco, Sirawai ug Siocon.

Gisaysay sa gobernador nga sa miagi ang lungsod sa Sibuco gilakip sa Tulay sa Pangulo apan kalit lang mitipas kini sa laing probinsiya.

Gipanghinaut ni Governor Yebes nga unta ang Tulay sa Pangulo para sa ZaNorte dili na motipas paingon sa laing probinsiya. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Nagkaluya na karon ang kalihukan sa New People’s Army sulod sa Western Mindanao diin ang kasamtangang kusog niini karon mitidlom ug balig 2.52%.

Kini ang gibutyag sa report ni General Sunglao sa Regional Development Council kabahin sa kahimtang sa kahusay ug kalinaw sa Zamboanga Peninsula Region.

Matud pa sa PNP RECOM 9 ang CPP-NPA Western Mindanao Command nakuhaan ug duha ka mga sakup sa 3rd quarter karong tuiga hinoon ang gibatunan niining armas nagpabilin sa iyang gidaghanon nga 119.

Gihulagway sa regional command sa kapulisan nga nagkaluya karon ang lihok sa NPA human usab makibhangi ang mga barangay nga ilawom sa ilang inplowensiya gikan sa 31 ka barangay ngadto na lamang sa 24.

Samtang ang duha ka mga front committees niini ang Jojie ug Sendong, matud pa ni General Sunglao gihimo na lamang special section committees.

Apan nagapabiling naglihok ang NPA sa pipila ka bahin sa ZaNorte, Zamboanga del Sur ug Zamboanga Sibugay.

Ang Western Mindanao Command sa NPA, dugang pahayag ni Sunglao napiangan ug dugang sa dihang nasikop ang secretary/finance officer niini didto sa General Santos City karong bag-o nga si Mercy Maghinay.

Samtang sa secessionist movement ang mga lungsod sa Baliguian, Siocon, Sirawai ug Sibuco sa Zamboanga del Norte ang apektado sa presensiya sa Moro Islamic Liberation Front uban sa mga kalungsuran sa Zamboanga Sibugay.

Ang MILF sigun sa report sa Police Regional Command 9 nagbatun ug kapin sa usa ka libu ka mga meyembro nga nakatag sa duha ka probinsiya sa Zamboanga Peninsula. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

Gikatakdang ipadas-og  sa regular session sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte ang tulo ka mga managsamang balaodnon aron sa pagsiguro nga ang kabus nga katawhan makasiguro gayud nga mahatagan ug libreng sirbisyo sa pagpatambal sa nagkadaiyang tambalanan sa probinsiya ilabi na sa ZaNorte Medical Center.

Kini naglangkub na sa gipadas-og ni Board Member Ricky Mejorada, ika duha ang proposal nga nagagikan mismo sa buhatan ni Governor Rolando Yebes nga nag categorize sa nagkadaiyang beneficiaries sa indigency program sa probinsiya ug ang susamang lakang nga giplanohang iduso usab karong hapon ni Board Member Cedric Adriatico.

Matud pa ni Adriatico, chairman sa Committee on Health mipahayag nga ang iyang lakang nagtinguha sa pagklaro sa mamahimong beneficiaries sa libreng pagpatambal sa hospital sa probinsiya ilabi na sa pagtakda sa family income para moqualify sa maong programa.

Sa iyang lakang matud pa ni Adriatico iyang ipadas-og nga ang himoong basihanan sa income para makapahimulos sa programa sa probinsiya mao kadtong nagbatun ug aggregate income sa pamilya nga dili molapas sa tulo ka libu ka pesos.

Iyang gipatin-aw nga kon ang amahan sa pamilya mao ray adunay trabaho bisan ug nagsuweldo kini ug P10,000 ka pesos kada buwan kon bahinon kini sa upat ka sakup sa pamilya uban sa nanay ug duha ka mga anak mahulog nga ang aggregate income sa pamilya mokabat ra sa P2,500 busa mo-qualify sila sa indigency program sa probinsiya nga malibre sa hospital.

Samtang sa lakang nga gipadas-og ni Mejorada gipahibawo niini nga ang income sa pamilya dili molapas sa tulo ka libu ka pesos maoy mahimong beneficiary.

Sa proposal gikan kang Governor Yebes ang mo-qualify sibu sa gihan-ay na nga mga gabayan ilawom sa Barangay Indigency Beneficiaries Organization o BIBO diin gibahin-bahin ang mga meyembro niini sa nagkadaiyang kategoriya. (The New Nandau, Vol. XVIII No.19)

“Prerogatibo sa mayor magpili kaugalingong police chief.”  Matod pa ni PNP Prov’l Director sa ZN P/SSupt. Cresteto Rey Gonzalodo. “Wala tayong magawa diyan kasi inaprobahan sa PNP Chief ang assignment ni Maclang dito sa Dipolog.  Dapat dunay “harmony” ang PNP ug lokal pangagamhanan kay gikinahanglan supporta sa mayor.  Dili matabang, “The Lone Ranger Rides again.”

Good news:  Tukoron ni Gov. Yebes ang usa ka Tribal House.  Usa ka balay kasak-an sa mga tig-atopng sa mga pasyiti sa hospital.  Diha ipatindog luyo sa Zanorte Medical Center nga kumpleto sa higdaanan, kalung-agan o pasilidadis.  Kinahanglan uyamot kini aron dili ang usa ka hospital ma kombinasyon magtipun-ok ang pasyinti ug magbalanatay, nga permanenti nagpanghitabo kon ang mga pasinti gikan sa lagyo nga mga dapit nga walay kaalayonan kapoy-an gawas sa hospital.

Bad News: Sindicato sa tambal.  Nurses sa ZMC ipa-imbestigar ilabi na ang mga diktor nga kuno konsabo sa suking botika.  Kini kanhiay ra gihimo diha sa kanhi Zamboanga del Norte Provincial Hospital sa kaha mga doktor ug nurses nga ilang mga girisitang tambaal adto ipapalit sa pasyinti sa ilang suki nga botika.  Unta ang maong tambal anaa sa sulod sa parmasiya sa hospital.  Pasagdan lang kaha kini sa mg ahingtungdan??  Ang pagpangiyawat, pag 1. 2. 3. Sa tambal pamutirik??

Pahalipay kang PNP Director Gonzalodo.  Karon pa sa iyang paglingkod nga ang mga baybayon sa Zamboanga del Norte gikan sa Dapitan hangtod sa Sindangan, DILI MABULABOG BISAN WALAY DAG-OM.  Mga illegal fishermen nahipos uban sa ilang mg akahimanan.  Wala na ang gikaintapan dinametiro sa dagat.  Maka ngisi na dinhi ang mga ordinaryong mananagat, sadiya na usab ang mga isda.  Dako ang kahigayonan nga dili matugaw pagdaghan sa mga isda sa nagkalain-laing takot sa atong kabaybayonan.

Manghinaot kita nga ang nadakpan sa illegal fishing mapasakaan sa hustong hustisya.  Nga ang dakop dili mahimong bugos lamang.  Atong hinumdoman, dunay akto mga dinamitero nadakpan uban sa ilang gidala nga dinamita nga kumpleto sa piston, pabilo ug gilaman pulbora sa botilya nga gitinir exhibit, nga gisumitir sa korte.  Takolahaw, nasurprisa ang katawhan, dihang ang mga dinamitero wala mabalhog sa bilanggoan kay kuno mga inosenti.  nA presentar man diha sa husgado nga ang mga botilya nga mga dinamita, nahimo mang suka ang sulod o sudlanan sa suka nga ilang gibalon sa pagpanagat.  Na magic ang mga dinamita, dihang nahipos kini sa korte sa pila ka mga adlaw nga nahimong sukaan para kilaw-kilaw.

Mao kadto ang panahon nga ang mga polis nga nag matinud-anon sa pagpanakop sa “dynamiting” sa mga illegal fishermen nahinawaing, nawad-an sa kadasig ug intereses.  Mao man gani tingali nga dunay polis o mga polis nga imbis mabadlong o kaha modakop sa mga dinamiterog isda, mudool sa dapit kon hain ang buto-buto dayon magdalag tuhogan os sudalana aron pagpanagbo imbis manakop.

Bisan sa kabokiran karon naay illegal fishing nga gipaagi sa koryinti.  Kaniadto tubli ug lagtang giuso.  Karon nga ang ZANECO moabot na sa kabarangayan “top tune” ang pagpang kuryinti sa mga kasapaan, kasubaan ug kabasakanan.

Dili ikatingala, nga dili na kita makakitag mga “hipon isda” sa dugay nang panahon.  Atong mga angnga nga maoy tinubdan mobihod hipon, dili na igkita sa kasubaan.  Kini namatikdan sa suba sa Layawan ug Dipolog River, bisan sa mga ginagmay’ng kasubaan sa kabarangayan.  Gituhoan nakapuo niining angngang isda kining panghilo, kuryinti, dinamita ug kanang pagdaghan sa isda nga karpa.  Samtang duna pay madaginot, gikinahanglan dinhi ang bantay suba nga mugnaon sa atong kapitanes sa kabarangayan. (Press Freedom, Vol. XXI No.6)