December 13, 2008

 

Sindikato sa tambal
Nurses sa ZMC ipa-imbestigar

Gilakip karon sa gipahigayong imbestigasyon ang pipila ka mga nurses sa ZaNorte Medical Center nga gisuspetsuhang meyembro sa sindikatu sa tambal nga sulod na sa taas nga panahon mibiktima sa mga inosenting pasiente nga midangop sa tambalanan sa kagamhanan sa tuyo nga makabaratu sa ilang galastuhan.

Sa Memorandum No. 08-383 nga giluwatan ni Ms. Rosevic Lacaya-Ocampo, ZaNorte Medical Center Administrator gimanduan sila si Dr. Ermelinda Pelino ang Chief of Clinics, Dr. Chita Cunanan ang Chief of Ancilliary Services, Ms. Ma, Aida Dy-Chief Nurse ug Mr. Gil Muncada-Administrative Officer sa pagpahigayon ug lawom nga imbestigasyon atubangan sa gibulgar sa provincial health officer may kalabutan na sa sindikatu sa tambal nga anaa karon naglihok sulod sa tambalanan sa kagamhanan sukad pa sa karaang Provincial Hospital nga giyagyag ni Dra. Carmencita Icao atubangan sa Sangguniang Panlalawigan.

Ang imbestigasyon gipasikad sa gipahayag ug gideklarar ni Dra. Icao atubangan sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan nga adunay pipila ka doctor sa ZaNorte Medical Center nga sulod na sa taas nga panahon nakigkonsabo ug drugstore diha sa ilang iresita nga tambal ngadto sa mga pasiente.

Sa kamanduan nga giluwatan sa hospital administrator gihisgutan usab niini ang pag-apil sa imbestigasyon sa pipila ka mga nurses nga gituhuang nalambigit sa maong sindikatu sa tambal ug ubang personahe sa maong tambalanan sa kagamhanan.

Ang investigating team gimanduan sa pagsumitir sa ilang report direkta kang Governor Rolando Yebes ug kopya niini ngadto kang Board Member Cedric Adriatico ang chairman sa committee on health sa Sangguniang Panlalawigan.

Sa iyang kabahin si Board Member Adriatico, mipahayag nga maghuwat siya sa mamahimong resulta sa nasangpit nga imbestigasyon sa dili pa siya mopadas-og sa tukmang lakang atubangan sa Sanggunian.

Gipasabot sa buhatan sa gobernador nga siryoso kini sa pagpahigayon sa maong imbestigasyon kay kini nga report maoy napunting sulod na sa taas nga panahon sa mga lungsuranon nga nakasinati sa modus operandi sa maong mga doctor ug nurses sa hospital sa gobyerno para makapanapi sa mga kabus nga mga pasiente.

Matud pa sa buhatan sa gobernador nga kon gikinahanglan gayud kon si kinsa man ang nalambigit niining maong sindikatu sulod sa hospital sa gobyerno ang pasakaan gayud ug sumbong.

Si Provincial Attorney Jes Gal Sarmiento, Jr. mipahayag nga kon mapamatud-an gayud nga adunay mga doctor nga wala mosunod sa Generics Law mamahimo silang mapasakaan ug kaso kay nahulog kining usa ka criminal offense.

Adunay mga hisgut-hisgut nga possible ang probinsiya magpatabang sa gipahigayong imbestigasyon sa pipila ka mga expert sa mga law enforcement agency sa kagamhanan aron mahalungkat gayud ang tanang records ug masubay gibuhat sa maong mga doctor basi na sa ilang pagresita ug tambal.

Sa nasayran sa pasiunang pagsubay karon sa mga records sa hospital milutaw nga aduna gayuy klaro nga pattern diha na sa pag-isyu ug mga resita nga nagbalik-balik ra ang tambal nga gipapalit sa halus tanang pasiente sulod sa hospital bisan ug managlahi ang ilang mga sakit ug usa ra usab ka drugstore ang nakita nga maoy siging gipalitan bisan pa ug ang giresitang tambal mapalit sa ubang drugstore lakip na sa pharmacy sa hospital.

Sa nasayran ang mga doctor nga nalambigit sa sindikatu sa tambal sagad moresita ug tagsa ka kilometrong tambal nga ipapalit bisan ang uban wala kinahanglana sa pasiente.

Labaw sa tanan manduan pa ang mga pasiente nga kinahanglang paliton gayud nila tanan ang nakabutang diha sa resita kon pila ka buok tambal ang ipapalit ug adto ra usab sa kakonsabo nilang drugstore kini paliton.

Sukad nga kini nabulgar atubangan sa Sanggunian aduna nay pipila ka mga lungsuranon ang mipadayag sa ilang pagpakuha ug testimoniya may kalabutan na sa nahimo nilang kasinatian.

Sigun sa report adunay tulo ka mga doctor nga nalambigit sa maong sindikatu uban sa pipila ka mga nurses nga gustong manapi ngadto sa mga pasiente nga midangop sa hospital sa kagamhanan.

Sumala pa ang maong mga doctor moisyu ug resita nga tagsa ka kilometro o dinaghan kay ang mamahimong sobra niini ilang kuhaon ug balik.

Sanglit ang tambal ibilin man sa nurses station ang mga hingtungdang pasiente wala gayuy kalibutan kon pilay nahibilin sa ilang gipalit nga mga tambal kay kon ilang paninglon nga dalhon nila sa higayon nga mogawas na sa tambalanan ang kasagarang itubag nahurot na ang ilang tambal.

Sa report gihisgutan nga ang sobrang tambal sa mga pasiente hiposon ug balik sa mga doctor ug nurse nga apil sa sindikatu para ibaligya ra usab ug balik ngadto sa sunod nilang mabiktima nga pasiente.

Sa gipahigayon karong imbestigasyon adunay mipadayag sa ilang sugyot nga tanang doctor ug nurses sa maong tambalanan sa gobyerno ipailawom sa lie detector test sa NBI aron masayran ug kinsay nalambigit sa anomaliya.

Sa sayu pa atubangan sa Sangguniang Panlalawigan gihulagway ni Dra. Icao nga ang resita sa maong mga doctor coded busa walay laing makahubaw sa ilang resita kon dili ang ila rang kakonsabo nga drugstore. (Press Freedom, Vol. XXI No.5)

*

 

P1.2B budget sa ZaNorte 2009 aprobado na sa SP

Mokabat sa 1.2 bilyones ka pesos ang gitaganang budget karon alang sa kagamhanang probinsiyal alang sa 2009 fiscal year human matapos ang duha ka semana nga budget hearing nga gipahigayon tali sa local finance committee ug sa mga requesting offices atubangan sa Sangguniang Panlalawigan.

Mao kini ang nahibaw-an gikan ni Vice-Governor Francis H. Olvis, ang presiding officer sa Sangguniang Panlalawigan atul sa katapusang adlaw sa maong marathon budget hearing niadtong Huwebes didto sa hawanan sa Sangguniang Panlalawigan.

Matod pa sa Bise Gober-nador nga ang kinatibuk-ang pagdungog sa maong budget hearing miresulta sa 1.1 bilyones ka pesos nga pahaton sa ilang buhatan alang saprovincial budget a sunod tuig. Dugang pa niya nga ang marathon budget hearing gihimo aron nga mahibaw-an ang tukmang pagpahat sa maong salapi sa probinsiya diha sa gikan sa mga requisitioning offices sa tibuok kagamhanang local sa probinsiya, subay sa hapsay nga pagpatuman sa mga programa sa adminis-trasyon nga gipanguluhan ni Gobernador Lando Yebes.

Matod pa ni Vice Governor Olvis nga giseguro sa Sangguniang Panlalawigan nga tukma lang ang maong pagsusi sa SP, tungod kay kini anaa man sa ilang gahom ang pagsubay sa gitaganang budget ubos sa local government code.

Si Mary Joy Abitona, ang provincial budget officer ug Marivic Carpitanos ang provincial accountant nga nahinabi usab ning tigbalita ang misugilon nga ang maong gidak-on sa budget pinasubay na sa executive budget nga giumol sa buha-tan sa gobernador nga gidepensahan sa local finance committee.

Ilang gilantaw nga ang maong budget makatubag na unya sa pagpatuman sa mga programa, serbisyo ug mga proyekto nga ipatuman sa kagamhanang provincial alang sa fiscal year 2009. (The New Nandau, Vol. XVIII No.18)

*

 

Driver sa tulisan nadakpan

Tagak sa kamot sa otoridad atol sa gihimong follow-up hot pursuit operation ang usa sa mga kakunsabo suspetsado nga driver sa gihimong gate away car sa mga tulisan nga nanulis sa LBC Express nahimotang sa General Luna, Central Barangay ning syudad kaniadtong alas 2:50 pasado sa kahaponon November 21, 2008.

Sa nahibaw-an ning pamantalaan South Point ang team nga gipangulohan ni PSUPT. Gervacio Olesco Balmaceda Jr. ug pag-ayuda sa intelligence operatives pinangulohan ni SPO4 Zamoras, ug Mobile team sa Traffic personnel sa pagpangulo ni SPO3 Manuel Pancho ang nakadawat ug timbre sa nahitabong tulis dali kini nakarespondi sa crime scene hinongdan sa nahitabong ginukdanay human masundan ang mga suspetsado sa ilang pagsibat lulan sa usa ka motorseklo.

Sa nasayran duha ka mga tulisan ang misulod sa LBC Express Dipolog Branch nga pulos armado sa mogbong kalibre sa pusil ug medeklarar nga tulis ug sulod sa pipila ka gutlo lamang nga eksina nga walay naka-rebenta sa mga empleado ug customer atol sa hitabo. Malamposong nakuha ug nadala sa duha ka mga tulisan ang proceeds money, acceptance cash money, ug delivery cash money apil ang halos tanang celfon sa mga empleado ug customer ug mga nagkada-iyang sulat nga na-abot ug ipang deliver.

Ang duha ka mga tulisan yano lamang nga misibat human sa ilang pagpanulis ug misakay sa usa ka motorseklo nga gimaniho sa wala ma-ilhi driver nga githo-ang maoy gate away vehicle, apan sa pagsibat na sa mga suspetsado dali gilayon nga nakapangayo ug Police Assistance sa Dipolog Police Station ang mga biktima hinongdan nga dali usab dayon kining naka-timbre ug mi-alarma sa mga gipang-dispatch nga mga Police Men sa ilang area of responsibility maoy hinongdan nga ang mga suspetsado didto mataymingan sa usa ka pulis nga si SPO4 Cecilo Dela Cerna nga naka poste ug naghimo ug intelligence working sa may likod nga bahin sa portion sa ZN. National High School ug Jose Rizal Memorial State College diin ang mga tulisan na-atlan nga nagsakay ug motorseklong naghaguros ug abot sa maong dapit diin ang gitoho-ang duha ka mga angkas nga suspetsado kalit nga mi-ambak ug mibalhin ug sakay sa usa ka awto nga gitoho-ang kakunsabo nga maoy sakyan sa mga tulisan sa ilang dayong pagsibat. Apan nabantayan ni SPO4 Dela Cerna ug tempo usab nga dunay nadawat niyang impormasyon tukma sa gi-timbre nga impormasyon sa Dip. PNP hinongdan nga ilang nasundan diin ang awto mipadung pagsibat sa dereksyon sa longsod sa Polanci ning lalawigan ug nahitabo ang follow-up hot pursuit operation sa inipong pwersa sa Dip. PNP sa pagpangulo ni PSUPT. Balmaceda Jr. 

Atol sa nahitabong ginukdanay sa pwersa sa otoridad batok sa mga suspetsado tulisan nga lulan sa awto nga ilang gisakyan sa pagsibat tungod kay nakatimaho kini nga sila nasundan sa mga otoridad gitoho-ang nang-ambak u kaha nanganaug sa wala na masayri nga dapit dala ang ilang mga tinulisan ug ang awto maoy milahos ug sibat padung sa may Century Park sa Gulayon Cemetery ug didto mitago ang driver apan nasundan sa kapolisan ug nadakpan ang usa sa mga suspek nga driver sa maong awto nga maoy gigamit nga gate away car sa mga suspetsado.

Ang suspek na-ilhan nga usa ka Gregie Tabanao taga Bless Lawis, Ozamiz City, narecover sa iyang posesyon ang awto nga Mitsubishe Lancer nagtangag sa plate number UUF-396 color Dark Gray nga naka-rehistro sa usa ka Lea Paula sa Turtona Bacoor Cavite lakip sa nakuha sa control sa suspetsado ang personal nga celfon niini ug ang mga pagka-on nga hamburger nga didto sulod sa maong awto nga gitoho-ang sobra sa gipangka-on sa mga suspetsado nga nakasibat.

Sa nasayran nga ang driver sa motorseklo nga unang gisakyan sa duha ka mga tulisan apil usab nga nakasibat sa  wala na masayring dapit, base sa gipagawas nga description sa mga suspetsado kini usa ka puti-on, 5’7” ang gitas-on ug adunay gidak-on sa iyang panglawas.

Dugang nasayran nga ang maong mga tulisan mao ra ang mga suspetsado sa nahitabong tulis didto sa Sta. felomina ug ubang pang nagapanghitabong tulis dinhi sa dakbayan tungod kay susama ra usab ang hitsora sa nahitabong pinaka-ulahing tulis,

Sa nasayran base sa resulta sa gihimong inventory sa management sa LBC gibana-bana nga mosobra sa usa ka gatos ka libo ka peso ang nadala sa mga tulisan apil na niini ang mga mahalon nga celfon sa mga empleado ug customer nga nahimong biktima.

Ang suspek nga si Tabanao gipasaka-an na sa kasong Robbery apil sa tulo ka mga kauban nga atlarge pa karon sa kamot sa otoridad. Samtang ang awto nga narecover ana-a karon sa custodiya sa otoridad ug gipailawom sa crime laboratory sa PNP aron mahibaw-an kun kinsa ang tino-od nga nanag-iya niini aron matino kun kini usa ka Carnapped vehicle nga gigamit sa daotang kalihukan sa maong syndikato. Sa pinaka-awahing nasayran nga lain usab nga motorseklo ang narecover didto sa brgy sicayab sayo ning simana human kini gi-abandonar ug gitoho-an nga ang maong motorseklo maoy gate away vehicle nga unang gisakyan sa mga suspetsado ug gibiya-an didto sa brgy. Sicayab ning dakbayan kay kini nagsanta-iya na ug sibat ug balik sa dakbayan sa Ozamiz nga gitahapan didto ang ilang sayon katago-an. .

Ang suspek nga si Tabanao pabilin pa karong nagtingkagol sa detention cel. Sa Dip PNP human wala pa kini makatunol ug pyansa sa iyang temporaryong kagawasan. Samtang ang otoridad padayon pa usab sa pagpangalap sa dugang inbistigasyon kun unsang klasi sa gropo sa syndikato ang gikalambigtan sa maong mga tulisan.

Angay’ng masayran nga sa upat ka bulan nga pagdumala ni PSUPT. Balmaceda Jr. sa Dip PNP duha ka mga dagkong Robbery Syndicate ang nabungkag apan kini gipalagpot ni Mayor Uy kay gipulihan ni PCInspector Maclang. (Southpoint, Vol.1No.47)

*

 
Gov. Yebes nanawagan

Pormal karong nanawagan si Governor Rolando Yebes sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa pagpanday sa gikinahanglang ordinansa para na sa libreng pagpahospital sa mga kabus nga ZaNortehanon.

Kini nahasulod sa suwat nga gipadangat ni Governor Yebes ngadto sa Sangguniang Panlalawigan sa  miaging adlaw para na sa rationalization sa implemen-tasyon sa indigency program sa kagamhanang probinsiyal.

Giklaro ni Governor Yebes nga ang ZaNorte Medical Center gikinahang-lan nga mahimong usa ka economic enterprise sa kagamhanang probinsiyal sibu sa gimbut-an sa balaod nga naghatag ug gahum sa mga kagamhanang local sa pagmugna ug tinubdan para makahipos kini ug pundo nga sarang magamit sa pagpadagan sa iyang sirbisyo ilawom sa gilugway nga local autonomy sa Local Government Code of 1991.

Apan sa samang bahin gitataw sa gobernador nga kinahanglang sundon usab nila ang mandu diha sa atong konstitosyon nga kinahang-lan ang kagamhanan mosa-gup ug mga lakang alang sa pagpalambo sa kahimtang sa panglawas sa iyang mga katawhan nga maabot ug mahimong mapahimuslan sa tanan ilabi na gayud kadtong mga kabus nga sakup sa atong katilingban nga libre.

Ilawom sa gipadas-og nga lakang sa gobernador gusto niya nga mapanday kini sa Sanggunian ngadto sa pagka ordinansa diin itakda ang mga balayronon sa hospital nga gipadagan karon sa probinsiya ilabi na sa ZaNorte Medical Center.

Gibahin-bahin sa nagka-daiyang kategoriya ang mga pasiente aron matataw usab ang benepisyo o ayuda nga madawat niini gikan sa kagamhanang probinsiyal.

Alang sa pasiente nga mahulog sa Class A moba-yad gayud kini sa hingpit kon pila man ang ilang obligasyon ngadto sa hospital.

Sa Class B mao ang Pay Ward patient diin ang taripa sa ilang balayronon sa hospital sibu ra usab sa gitakda para sa maong ward.

Ang Class C mao kadtong mga pasiente nga napa-ilawom sa programa sa probinsiya nga na-enroll sa PHILHEALTH nga adunay excess sa ilang balayronon human sa deduction sa gitugot nga benepisyo sa PHILHEALTH.

Ilawom sa maong katego-riya kini gibahin sa tulo diin ang Class C-1 mahatagan ug discount nga balig 25 porciento; ang Class C-2 50 porciento nga discount ug Class C-3 makapahimulos sa 75 porciento nga discount.

Matud pa ni Governor Yebes kadtong mga pasiente nga mahulog sa kategoriyang Class D nga mao gayuy tinood nga kabus nga sakup sa atong katilingban maoy hatagan sa 100 percent nga libreng sirbisyo sa hospital.

Ilawom sa gipadas-og nga lakang sa gobernador ang pag classify sa mga pasiente nga meyembro sa Barangay Indigent Beneficiaries Organization o BIBO kini gitahas ngadto sa Community Development Assistance Unit ilawom sa buhatan sa gobernador.

Para sa mga pasiente nga dili meyembro sa BIBO matud pa ni Governor Yebes apan indigent o kabus ang pag-evaluate kanila paga-himoon sa medical social worker sa hospital.

Gibutang sa suwat ni Governor Yebes nga ang pag-panday sa maong ordinansa “urgent”.

Kahinumduman susamang lakang ang gisuwayan ni Board Member Ricky Mejorada sa pag-padas-og sa ilang regular session niadtong Lunes apan gisupakan kini ni Board Member Edgar Baguio kay wala daw magsubay sa ilang internal rules. (Press Freedom, Vol. XXI No.5)

*

 

RD Adraincem: Zamboanga del Norte
naamong sa ngalan nga “Zamboanga”

Ang ngalan sa lugar nga Zamboanga dinhi sa mindanao, maoy nakapatalaw sa ubang langyaw’ng torista nga mobisita dinhi sa Zamboanga del Norte tungod sa kabalaka nga daghang Abu Sayyaf, MILF ug MNLF.

Kini ang nasinati karong paghinay sa bul-og sa mga torista nga moanhi dinhi sa atong dapit gumikan sa sayop nga pagtuo nga ang Zamboanga del Norte, mao na ang Zamboanga City nga kanunay nagbansiwag sa nasudnong mga balita nga kanunay ang gubot tungod sa pagpamomba ug pag-kidnap nga gihimo sa mga terorista.

Si Regional Director James Eldridge Adraincem sa Department of Tourism mipahayag nga kining maong sitwasyon maoy usa sa mga factor nga hinay kaayo ang tourist arrivals dinhi sa Zamboanga del Norte partikular sa Dipolog ug Dapitan gumikan sa sayop nga impormasyon sa migawas nga mga balita sa mga nasudnong pamantalaan.

Matud ni Director Adraincem, maoy pagtuo didto sa kaulohang Manila ug sa layong dapit nga wala masuweto sa Zamboanga del Norte nga dinhi sa atong dapit, gubot gumikan kay ang address nga mabutang sa balita kon dunay kaguliyang ug kasamok didto sa Jolo ug Basilan mao man ang lugar nga Zamboanga.

Ang mga balita nga miabot sa Manila nga kon dunay gubat ug kidnapping ang pangalan nga gidala dili Zamboanga City kon dili “Zamboanga lang”. Ug makadungog sila sa ngalan nga Zamboanga ang impression nila gubot, dili sila secured, dili sila safety sa usa ka lugar.”

Sa pikas bahin, Tripartite Cooperation tali sa Lokal Government Unit, NGO ug sa Department of Tourism arun mapalambo ang torismo dinhi sa rehiyon nuybe.

Kini ang gibutyag ni Regional Director James Elridge Adraincem sa Department of Tourism samtang maoy gipaningkamotan sa iyang pamunoan nga maila ang mga probinsya sa rehiyon nuybe sa natad sa turismo. Kini maoy approach nga iyang himoon nga magtambayayong ang matag local government units, NGO ug sa iyang departamento tungod kay sa iyang pagsubay, ang rehiyon nuybe wala mailhi sa ubang lugar isip maanindot nga tourist destination sa Pilipinas.

Si Regional Director Adraincem anaa karon nagpahimutang ug regional office sa DOT sa dakbayan sa Dapitan samtang ang Zamboanga City mao na lang ang gihimong satelite office. Kini tapos nga gibalhin ang ubang mga regional offices sa Zambo-anga ngadto sa Pagadian ug Zamboanga del Norte diin pinasikad sa executive order ni PGMA, ang Dapitan maoy napili nga pahimuta-ngan isip regional office sa Department of Tourism.

Alang kang DOT Regional Director Adraincem, mahimo lang magma-lamposon ang iyang tinguha nga maila ang Zamboanga Penenzula region isip maanindot nga tourist destination kon magtam-bayayong ang matag local government units ug NGO.

Isip lumad nga Dipolognon ug taga Zamboanga del Norte, nagtuo si Director Adraincem nga taas kaayo ug expectation ang mga katawhan nga mapalambo ang turismo dinhi sa Dipolog ug Dapitan ug sa kinatibuk-an sa probinsya, apan iyang gipahayag nga dili kini niya mahimo kon walay kooperasyon ang mga katawhan ilabi na sa matag LGU ug NGO nga maoy iyang katambayayong diha sa pagpalambo sa turismo.

“So, kita isip sakop sa Zamboanga Peninsula, ang atong ngalan nga probinsya Zamboanga del Norte nadulahig lang pod ta ana.”

Sigun sa records sa Department of Tourism miubos gayud ang gidaghanon sa mga langyaw’ng torista nga miabot dinhi sa rehiyon nuybe ilabi na ang dakbayan sa Zamboanga nga maoy usa sa prime city dinhi sa region nine.

Gani pagkakaron dunay daghang travel advisory gikan sa embassy nga dili puwede mo-travel sa Zamboanga Peninsula region ang gikan sa asian countries. Gumikan niini wala nay International Flight sa Zamboanga sa pagkakaron tungod sa travel advisory.

Tungod niini, matud pa ni Adraincem dako na kaayo ug nawala ang torismo.

Maoy hagit karon sa bag-ong regional director sa Department of Tourism nga mausab ang maot nga imahe sa Zamboanga del Norte ngadtu sa malinawon nga lugar dinhi sa Mindanao pinaagi sa kampanya diha sa pagsabwag ug impormasyon nga dili tinuod ang pagtuo sa uban.

Alang kang Regional Director Adraincem, ang pag-promoter sa torismo gikinahanglan inubanan kini sa usa ka malinawon nga lugar gumikan kay ang mga turista maneguro usab sa luwas sa kapilegro sa ilang kaugalingon.

Ang Zamboanga del Norte anaa ang pagka malinawon nga lugar ug nindot nga suroyan sa mga langyaw’ng turista gumikan kay aduna usab kitay ikapasegarbo nga mga tourist destination sama sa Dakak Park and Beach Resort, Aliguay Island, Liboton Cave, Situbo Falls ug uban pa. (The New Nandau, Vol. XVIII No.18)

 
 

Coding sa resita sa mga Doctor gibulgar

Gikonpirmar mismo ni Provincial Health Officer Dra. Carmencita Icao ang unethical practice sa pipila ka mga doctors sa ZaNorte Medical Center nga nagnegosyo ug tambal.

Matud pa ni Dra. Icao ang nasangpit nga praktis sa pipila ka doctor sa ZaNorte Medical Center dili lang illegal usa pa gayud ka immoral ug ethical diin ilang pugson ang pasiente sa pagpapalit sa tambal nga ilang ginegosyo ug tudluan asa nga botika kini mapalit sa pasiente.

Giila sa provincial health officer sa ZaNorte ang palusot sa mga doctor sa medical center nga “color coding” kay ang ilang ihatag nga resita ngadto sa pasiente aduna nay dalang code niini nga ang makahibawo mao ra ang hingtungdang botika nga kakonsabo sa mga doctor.

Kini nahitabo kagahapon sa dihang gipaminaw sa Sanggunian ang budget para sa ZaNorte Medical Center sa sunod tuig.

Sa sayu pa si Board Member Cedric Adriatico ang chairman sa committee on health sa Sangguniang Panlalawigan mibutyag nga ang iyang buhatan nagpakadawat ug daghanang report kabahin na sa tambal nga iresita sa pipila ka doctor sa ZaNorte Medical Center.

Unang gihisgutan ni Adriatico kabahin sa pagresita ug tambal sa pipila ka doctor nga wala mosunod sa Generics Law hinungdan nga ang mga pasiente mapursigir ug palit sa tambal gawas sa pharmacy sa hospital.

Daku ang pagtuo nga ang maong mga doctor nagdawat ug komisyon gikan sa ilang kakonsabo nga botika.

Matud pa ni Adriatico lain usab nga report nga nadawat sa iyang opisina nga ang mga doctor sa ZaNorte Medical Center nga nakigkonsabo ug botiko moresita ug daghan kaayong mga tambal nga ipapalit sa pasiente apan dili tanan mahatag o madawat sa hingtungdan.

Sa nasayran ang sobrang tambal i-recycle ra usab ug balik sa marama nga doctor sa medical center kay ibalik ra ug baligya didto sa ilang kakonsabo nga botika.

Sigun sa report adunay tulo ka doctor sa ZaNorte Medical Center ang namatikdang nagnegosyo ug tambal nga gibilin ug botika sa gawas.

Ang maong mga doctor gihulagway nga nagbatun karon ug mga mahalong sakyanan ug makita usab sa ilang kaugalingong clinic nga mas maayo sila ug kahimutang kay sa kauban nilang doctor sa maong tambalanan.

Sumala pa ang maong mga doctor moangkat ug tambal sa mga suki nilang drug companies ug ilang ibilin kini sa suki nilang botika nga makadawat usab ug porciento sa higayon nga mahalin na ang tambal.

Sa iyang kabahin si Ms. Rosevic Lacaya-Ocampo, ang administrator sa ZaNorte Medical Center mikonpirmar nga siya mismo hangtud na ang buhatan sa gobernador magpakadawat ug susamang reklamo gikan sa publiko.

Apan ilang gikinahanglan nga mokooperar usab ang mga nahimong biktima nga mga pasiente para makahimo gayud sila ug kongkretong aksiyon pinaagi sa pagbarug sa ilang reklamo pinaagi sa pagpakuha ug testimoniya.

Gipasalig ni Ocampo nga kon adunay lungsuranon nga mobarug gayud batok sa doctor nga biktima siya sa unethical practice niini ila gayud kining himuan sa tukmang aksiyon sama sa pagpasaka ug kaso.

Sa iyang kabahin si Dra. Icao, Provincial Health Officer sa ZaNorte nga kini nga praktis dili lang hongihong kon dili tinood gayud nga nagpanghitabo sulod sa medical center nga adunay pipila ka doctor nga moresita ug tambal nga adto ra gayud mapalit sa kakonsabo nila nga drug store.

Matud pa ni Dra. Icao kini nagpanghitabo pinaagi sa paghatag ug resita nga gibutangan ug coding nga ang pharmacist sa medical center dili gayud makasabot ug makabasa.

Ang provincial health officer sa ZaNorte nanawagan nga angayan na gayud nga sugdan ang pag-imposar ug disiplina ngadto sa mga doctor sa probinsiya ug maoy higpit nga ipatuman ang pagsunod sa Generics Law ilabi na sa pag-implementar sa Cheaper Medicines Act nga nagmandu nga kinahanglan ang tanang doctor moisyu ug resita ginamit ang Generics.

Gihulagway ni Dra. Icao nga ang maong mga doctor sa ZaNorte Medical Center nga nagnegosyo ug tambal ang ilang iresita nga tambal dili gayud makita bisan asa nga botika sa tibook nasud gawas lamang sa ilang gikakonsabo nga drug store tungod kay kini coded.

Si Icao nanawagan alang na sa pagbag-o sa mga batasan ug praktis sa maong mga doctor kay para niya dili pa uwahi ang tanan para magtinarong sila sa ilang pagpanirbisyo ilabi na nga bag-o karon ang hospital angayan magbag-o usab sila sa ilang kaugalingon o magbatun ug moral recovery.

Ang provincial health officer midugang sa pagsaysay nga kadtong mga doctor sa medical center nga nalambigit sa salawayong praktis mao kadtong mga doctor nga momandu sa ilang mga pasiente nga ipauli ang napalit nilang tambal bisan ug parehas ra kon kini wala magagikan sa ilang gikakonsabo nga botika o drug store.

Si Icao miapilar sa iyang mga kaubang doctor nga unta sila magmatinud-anon sa ilang kaugalingon kay kon nahimo nila nga mailad ang pasiente ug pipila ka lungsuranon nga nahimong biktima sa ilang pagpanikas apan dili gayud sila makalighot sa paglantaw sa kahitas-an.

Samtang sa laing bahin, atubangan sa gibulgar sa provincial health officer sa ZaNorte nga sindikatu sa tambal sa pipila ka mga doctor sa ZaNorte Medical Center gimandu karon sa hospital administrator ang pagpahigayon ug lawom nga imbestigasyon kabahin niini.

Kagahapon si Ms. Rosevic Lacaya-Ocampo, ZaNorte Medical Center Administrator mipagawas ug usa ka memorandum ngadto nila ni Dra. Pelinio, Dra. Chita Cunanan, Mrs. Aida Dy ang chief nurse ug administrative officer Gil Muncada sa pagpahigayon ug halapad nga imbestigasyon sa gibulgar ni Dra. Carmencita Icao, Provincial Health Officer sa ZaNorte may kalabutan na sa sindikatu sa tambal sa pipila ka doctor sa maong hospital.

Sa sayu pa si Board Member Cedric Adriatico ang chairman sa committee on health sa Sangguniang Panlalawigan mibutyag nga ang iyang buhatan nagpakadawat ug daghanang report kabahin na sa tambal nga iresita sa pipila ka doctor sa ZaNorte Medical Center.

Unang gihisgutan ni Adriatico kabahin sa pagresita ug tambal sa pipila ka doctor nga wala mosunod sa Generics Law hinungdan nga ang mga pasiente mapursigir ug palit sa tambal gawas sa pharmacy sa hospital.

Daku ang pagtuo nga ang maong mga doctor nagdawat ug komisyon gikan sa ilang kakonsabo nga botika.

Matud pa ni Adriatico lain usab nga report nga nadawat sa iyang opisina nga ang mga doctor sa ZaNorte Medical Center nga nakigkonsabo ug botiko moresita ug daghan kaayong mga tambal nga ipapalit sa pasiente apan dili tanan mahatag o madawat sa hingtungdan.

Sa nasayran ang sobrang tambal i-recycle ra usab ug balik sa marama nga doctor sa medical center kay ibalik ra ug baligya didto sa ilang kakonsabo nga botika.

Sigun sa report adunay tulo ka doctor sa ZaNorte Medical Center ang namatikdang nagnegosyo ug tambal nga gibilin ug botika sa gawas.

Ang maong mga doctor gihulagway nga nagbatun karon ug mga mahalong sakyanan ug makita usab sa ilang kaugalingong clinic nga mas maayo sila ug kahimutang kay sa kauban nilang doctor sa maong tambalanan.

Sumala pa ang maong mga doctor moangkat ug tambal sa mga suki nilang drug companies ug ilang ibilin kini sa suki nilang botika nga makadawat usab ug porciento sa higayon nga mahalin na ang tambal.

Sa iyang kabahin si Dra. Icao, Provincial Health Officer sa ZaNorte nga kini nga praktis dili lang hongihong kon dili tinood gayud nga nagpanghitabo sulod sa medical center nga adunay pipila ka doctor nga moresita ug tambal nga adto ra gayud mapalit sa kakonsabo nila nga drug store.

Matud pa ni Dra. Icao kini nagpanghitabo pinaagi sa paghatag ug resita nga gibutangan ug coding nga ang pharmacist sa medical center dili gayud makasabot ug makabasa.

Ang provincial health officer sa ZaNorte nanawagan nga angayan na gayud nga sugdan ang pag-imposar ug disiplina ngadto sa mga doctor sa probinsiya ug maoy higpit nga ipatuman ang pagsunod sa Generics Law ilabi na sa pag-implementar sa Cheaper Medicines Act nga nagmandu nga kinahanglan ang tanang doctor moisyu ug resita ginamit ang Generics.

Gihulagway ni Dra. Icao nga ang maong mga doctor sa ZaNorte Medical Center nga nagnegosyo ug tambal ang ilang iresita nga tambal dili gayud makita bisan asa nga botika sa tibook nasud gawas lamang sa ilang gikakonsabo nga drug store tungod kay kini coded.

Si Icao nanawagan alang na sa pagbag-o sa mga batasan ug praktis sa maong mga doctor kay para niya dili pa uwahi ang tanan para magtinarong sila sa ilang pagpanirbisyo ilabi na nga bag-o karon ang hospital angayan magbag-o usab sila sa ilang kaugalingon o magbatun ug moral recovery.

Ang provincial health officer midugang sa pagsaysay nga kadtong mga doctor sa medical center nga nalambigit sa salawayong praktis mao kadtong mga doctor nga momandu sa ilang mga pasiente nga ipauli ang napalit nilang tambal bisan ug parehas ra kon kini wala magagikan sa ilang gikakon-sabo nga botika o drug store.

Si Icao miapilar sa iyang mga kaubang doctor nga unta sila magmatinud-anon sa ilang kaugalingon kay kon nahimo nila nga mailad ang pasiente ug pipila ka lungsuranon nga nahimong biktima sa ilang pagpanikas apan dili gayud sila makalighot sa paglantaw sa kahitas-an.

Wala usab isalikway sa hospital administrator nga adunay pipila ka mga nurses nga nalakip sa maong sindikatu sa tambal sa mga doctor.

Apan iyang gitataw nga kini nga sindikatu sa tambal sa mga doctor nagpanghitabo kini bisan sa panahon pa ni Dra. Icao nga siya pa ang hepe sa maong tambalanan nga gidala gihapon pagbukas sa bag-ong hospital sa mga doctor nga nalambigit niini.

Sa nakita karon ang nasangpit nga sindikatu sa tambal sa mga doctor maoy nakahatag ug lama sa bag-ong hospital sa lalawigan ug giila nga maoy nakalaksot sa maayong programa ug tinguha sa gobernador nga makahatag ug maayong sirbisyo ngadto sa mga katawhan. (Press Freedom, Vol. XXI No.5)

*

 

Tungod sa kakulang sa police personnel!
PD Gonzalodo: bisan na-assign sa opesina motabang sa pagpatrolya

Bisan naka-assign sa opesina ang usa ka polis, gimando karon ni Police Provincial Director P/SSupt. Cristeto Rey Gonzalodo ngadtu sa tanang chief of police nga walay pihig sa operatiba ang pagtabang diha sa pagpahapsay sa kahusay ug kalinaw sa matag area of responsibility.

Kini nga kamandoan giluwatan ni P/SSupt. Gonzalodo isip maoy iyang pamaagi ang police visibility arun paglikay sa krimanilidad. Kini tungod kay nagkulang ang police personnel sa matag police station sa pagbantay arun magapabilin ang kahapsay, kahusay ug kalinaw.

Matud ni Gonzalodo, pinaagi sa police visibility diha crime prevention, iyang gamiton ang tanang police operatives nga bisan anaa naka-assign sa opesina nga mogawas ug motabang sa pagpatrolya, mohimo ug imbestigasyon batok sa nagpanghitabong krimen.

PNP Police Senior Superintendent Cristeto Rey Gonzalodo

Iya usab gimando ang tanang police station nga mo-coordinate sa mga eskuwelahan nga sa matag lunes maoy mangulo sa flag raising ceremony isip pag-respeto sa atong nasudnong bandela. Maoy gusto ni Gonzalodo nga ang mga police maoy modelo sa mga kabataan ug sa mga katawhan mismo.

Lakip sa gimando sa bag-ong police provincial director ang kapolisan nga motudlo ug maayong values sa mga kabataan nga nagtungha gikan sa grade 1 ngadtu sa grade 6. Kini iyang gi-require sa tanan niyang municipal police station gumikan kay siya nagtuo nga mga kabataan maoy foundation of learning nga sa ilang pagdagko makabalo na kini mo-respeto ilabi na sa kapolisan.

Kabahin sa crime supression, gipahayag ni Gonzalodo nga iyang gilambigit ang tanang police intelligence, military intelligence ug civilian volunters arun sa dali nga pagsulbad sa krimen.

Video Carrera dakpon

Gipahugtan karon ang kampanya sa Provincial Police Office ang pagpuhag sa nagpadula ug video carrera gumikan kay bisan si kinsa pa ang tag-iya niini nga ilang masakpan, kini ila gayud dakpon ug pasakaan ug tukmang kaso.

Kini ang deklarasyon ni PD Gonzalodo samtang iya nang gimandoan ang operatiba sa kapolisan nga undangon na niini ang maong matang sa dula nga maka-ungo sa mga kabataan ilabi na sa mga nagtungha.

Matud ni Gonzalodo, sa video carrera, base sa obserbasyon, daghang mga kabataan ang naungo sa maong dula nga halos dili na mosulod sa ilang klase kay mo-absent o kaha mag-cutting classes nga wala makahibalo ang ilang ginikanan.

Tungod niini, maoy iyang gimando nga gikinahanglan puhagon na ang tanang nagpadula ug video carrera bisan pa ang polis maoy tag-iya kay matud niya, wala siyay gisanto sa maong kampanya.

Pagkakaron ubos sa iyang bag-ong pamunoan, nakasikop na sila ug duha ka video carrera nga nag-operate dinhi sa Dipolog ug gian-dam na ang tukmang kaso.

*

 

Mayor Tablezo malipayong nidawat P1M financial assistance sa probinsya

MALIPAYON nga gidawat ni Mayor Rolando Tablezo sa lungsod sa Leon Postigo ang tseke nga nagkantidad ug usa ka milyon ka pesos, hinatag gikan sa kagamhanang probinsiyal nga gitunol mismo ni Governor Rolando Yebes.

Ang maong financial assistance nga nadawat sa kagamhanang local sa Leon Postigo kini subay na sa ilang pagsalmot sa Hudyaka Zanorte Festival karong tuiga.

Gov. Yebes mitunol sa tseke nga nagkantidad ug 1 milyon pesos alang sa Leon Postigo nga gidawat ni Mayor Rolando Tablezo nga malipayon nga midawat sa tseke.

Matod pa ni Mayor Tablezo, ang maong usa ka milyon ka pesos nga ayuda gikan sa probinsiya ang ilang gamiton pagpa-ayo sa ilang merkado sa lungsod. Kini maoy ikatulo na ka higayon nga ilang nadawat ang tag –usa ka milyon ka pesos nga financial assistance gikan sa kagamhanang probinsiyal.

Dako ang ilang pagpasalamat kang Governor Yebes sa tabang nga gilugway niini diha sa ilang lungsod. Alang kang Mayor Tablezo nga ang maong dugang usa ka milyon ka pesos nga ilang nadawat kagahapon kini ang igo na nga makahuman sa pag-repair sa ilang merkado. Sa kinatibuk-an gibana-bana nga mogasto ug dili mominos  3 milyones pesos ang pagpalambo sa merkado sa maong lungsod. Dos milyones pesos niini ang nahatag nga pundo gikan sa probinsiya. (Southpoint, Vol.1No.47)

*

 

APP nagkalapad sa ZaNorte
Usa sa lig-ong leader sa Labason mipasalong na sa APP

ANAA na karon sa grupo sa Alliance of Parties for Progress (APP) ang giilang usa sa lig-ong leader sa lungsod sa Labason ning atong lalawigan sa Zamboanga del Norte.

Si Coongke Buctuan nga kanhi SB member sa maong lungsod ang nanumpa kagahapon atubangan nila ni Governor Rolando Yebes nga maoy Provincial chairman sa APP ug 3rd District Congressman Cesar Jalosjos. Gihimo ang pagpanumpa didto sa lungsod sa Liloy atol sa adlaw nga natawhan sa managsoong kanhi Congressman Nonong Jalosjos ug Congressman Cesar Jalosjos.

Sa interview, gipasabot ni Buctuan nga dako ang iyang pagtuo nga ang pagpasilong niya sa APP maghatag kini ug unity ug kalambuan sa Labason. Iyang nakita sa APP nga nagkahi-usa ang mga miyembro niini. Naglantaw kini ug kaayohan sa probinsiya ug distrito. Siya ang kombinsido nga kung anaa ang panaghi-usa ilabina sa mga katawhan siguradong maangkon ang kalambuan.

Giklaro ni Buctuan nga dili ikatingala sa iyang mga kaalyado kaniadto panahon sa election ang iyang pagtapo karon sa APP tungod kay ang iyang tuyo ug tumong mao ang kalambuan sa lungsod ug probinsiya. Kinahanglan nga suportahan ang kasamtangan karong namunuan ug ihiklin ang dumot sa politika.

Anaa na karon sa grupo sa Alliance of Parties for Progress (APP) ang giilang usa sa lig-ong leader sa lungsod sa Labason ning atong lalawigan sa Zamboanga del Norte.

Gipadayag ni Buctuan ang iyang hugot nga suporta uban sa iyang mga supporters sa lungsod sa Labason sa mga programa ilalom sa administrasyon nila ni Governor Yebes ug Congressman Jalosjos.

Uban ni Buctuan nga nanumpa kagahapon sa APP mao ang mga lig-ong leader sa barangay ug lungsod sa tersiro distrito.

Samtang gipahayag usab ni Governor Yebes nga ang panaghiusa ug pagtinabangay maoy nag-unang gibuhat nila karon isip mga leader sa probinsiya hinungdan nga naangkon ang dakong kalambuan sa atong lalawigan. sa Ilang pagbanos uban ni Congressman Jalosjos sa katungdanan gibiyaan kini ug dakong problema sa nakalabay nga administrasyon. Giila ang Zamboanga del Norte nga pinaka-pobre samtang giila usab kini nga maoy ikaduha nga probinsiya sa tibook nasud nga adunay pinaka-dako ug pundo diha sa bangko.

Mapasigarbohon nga gipadayag ni Governor Yebes nga tungod sa panaghi-usa uban sa mga mayor gihatagan kita ug igong pundo sa nasudnong kagamhanan pinaagi ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo alang sa pagpalambo sa Dipolog City Aiport, Pagpalambo sa pantalan sa Dapitan ug ang coastal road project gikan sa Gutalac paingon sa dakbayan sa Zamboanga. Kini tanan ang gipahatan ug 3 bilyones pesos nga pundo ni PGMA.

Gipangandoy ni Governor Yebes nga sa iyang pagbiya sa katungdanan usa na ka malambuon nga lalawigan ang Zamboanga del Norte. Aduna nay makaon diha sa matag natad kan-anan ang mga pobreng katawhan.

Hugtanong usab nga gi-awhag sa gobernador ang taga Zamboanga Sibugay sa panaghiusa alang sa kalambuan.

Sa pagsaulog sa adlaw nga natawhan ni Congressman Jalosjos kagahapon gipabati ang iyang pagtimbaya ngadto sa kongresista ug nanghinaot nga hatagan pa ug dugang piskay sa kinabuhi alang sa kaayohan sa tersiro distrito ug tibook Zamboanga del Norte. (Southpoint, Vol.1No.47)

*

 
Christmas lights gikonpiskar sa DTI kay dili product standard

Nagkalainlaing kinarton nga mga christmas lights nga gipangbaligya sa mga tindahan dinhi sa Dipolog ang gikonpiskar sa mga tinugyanan sa Department of Trade and Industry kon DTI- Zamboanga del Norte Provincial Office tungod sa kapakyas sa tag-iya sa mga establishemento sa pag-presentar sa required product standard certifications.

Kini ang gibutyag ni Provincial Director Engr. Noel Bazan sa DTI diin iyang gitaho nga adunay lima ka mga establishemento ang nasakpan nga namaligya ug uncertified christmas lights ug kini gimandoan nga dili na moutro ug pamaligya sa susamang items hangtud nga kini makabaton ug ICC certification gikan sa ilang suppliers.

Matud ni Bazan, ila nang napasaka ang sumbong batok sa mga tag-iya sa tindahan ug kini mapamatud-an kini mapahamtangan ug silot.

Gipaklaro sa DTI provincial director nga ang substandard o uncertified christmas lights wala gitugot nga ibaligya. Kini ilang gikampanya subay sa gimbut-an sa Republic Act No. 4109 nga mao ang Product Standard Law ug kini ilang gipatuman sukad niadtung bulan sa Octobre.

Giawhagan ang tanang konsumedor nga kon mopalit kini ug mga dayan-dayan sa pasko gikinahanglan kini certified sa Bureau of Product Standards kon (BPS) ug dunay taktak nga Import Commodity Clearance or ICC.

Matud ni Bazan, kining maong tatak timailhan nga kini pasado sa government’s quality and safety tests nga decorative ligth nga gisitar sa Philippine National Standard.

Sa samang higayon, lakip sa gimonitor sa DTI ang presyo sa Noche Buena products nga gilangkoban sa ham. Spaghetti pasta, macaroni, all purpose cream, tomato paste, tomato sauce, spaghetti sauce, mayonnaise, fruit cocktail ug cheese. Ang tanang presyo nga gi-setar sa mga local retailers dinhi sa Dipolog gikinahanglan pinasubay sa gitakda sa Suggested Retail Prices (SRP) nga gi-furnised sa distributors and manufacturers, pinaagi sa DTI Head Office. (The New Nandau, Vol. XVIII No.18)

 
 

Jalosjos mihatag 12 military jeep sa tanang lungsod sa 3rd district 

Giapuran ni Congressman Cesar Jalosjos ang dose ka mga lungsod sa tersero dis-trito ug tagsa ka military jeep ug kini iyang gipanghatag dungan sa iyang adlaw’ng natawhan niadtung Lunes.

Matud pa ni Congressman Jalosjos, ang tagsa ka military jeep sa matag lungsod maoy iyang gisaad sa miagi nga iyang ihatag ilawom sa PDAF.

Lakip sa iyang gihatagan ang Police Station sa lungsod sa Salug. Matud niya, sunod tuig ang tanang municipal police station ang iya usab apuran ug tagsa ka military jeep arun kini magamit sa tanang higayon sa pagresponde sa nagkadaiyang matang krimen ug pagpahapsay sa kahusay ug kalinaw.

Giapuran ni Congressman Cesar Jalosjos ang dose ka mga lungsod sa tersero distrito ug tagsa ka military jeep ug kini iyang gipanghatag dungan sa iyang adlaw’ng natawhan niadtung Lunes.

Sumala pa niya, sayud siya sa kahimtang sa matag LGU nga dili makahatag ug sakyanan gumikan sa kaapiki sa panudlanan busa iya kining gi-ayudahan.

“Kini maoy akong gisaad sa mga mayor sulod na sa dugay’ng panahon pero karon pa gyud ako nakahigayon nga mogahin ug funding gikan sa akong soft project sa akong congressional allocation.”

Gisaad ni Congressman Jalosjos nga Ssunod tuig dos mil nuybe hatagan usab niya ug tagsa ka sakyanan ang tanang municipal police station sa tersero distrito. Lakip usab sa hatagan ug sakyanan ang DPWH ug CENRO.

Human mitambong ang mga mayor kini nanguli nga nagbalon ug dakung kalipay dala na ang ilang tagsatagsa ka mga military jeep nga hinatag gikan sa fund allocation ni Congressman Jalosjos. (The New Nandau, Vol. XVIII No.18)

*

 


Magtanum Ta Ug Balatong (StringBeans)

Ang “BALATONG”  usa ka popular na kaayong utanon dinhi sa atong dapit ug sa nasud. Mabuhi matang sa tanum kon utanon bisan sa asa ug unsang matang sa yuta. Mahimo sab  itanum bisan sa unsang panahon sa tuig. Mabuhi sa yutang  bato- batoon ug puti, yuta nga humok ug balason.

     Mahimo sab itanum pinaagi sa pinipiling mga liso sa mna dikes lamang sa Basakan nga may igo ka lapad. Ingon man sa lapad preparadong hinlo kon luna paga tamnan.

     May duroha ka matang niini;

  a. Balatong Mokatay - kinahanglan ang pagpreparar sa iyang katayan.Ang Nylon o ang hinimi sa kagingking, kon lipak sa kawayan.

   b. Balatong “Pungko” - dili kini mokamang

     Mga matang sa mokatay;

   a. BPI Pole PS-3, EC Ps, ug DES PS -1

Ang dili mo katay ;

   a.UPL Bush balatong BS-1, UPL-BS-2, UPLB-4, BPI-BS-2

Ang pagtanum sa semilya;

   a. Giladmon       3  sentimetros

   b.Gedtang sa tudlingl ka metro

   c. Gilay-on mga tanom sa tudling      30-50 sentimetros

Gidogangon sa pagtubo hantod sa pagpopo niini;

   a. Balatong mokatay...........45-80 ka adlaw

   b. Balatong dili mokatay......50-65 ka adlaw

   Itanum and 2-3 ka binhi sa giandaman nga yuta. Pagturok sa batong mokatay, Bugsoki ug bulos sa kawwayan ang kada “bundo” nga gitamnan. kinahanglan imentinar ang kalimpyo, kay aron makikayan ang pag ataki sa mga dangan. ang mga mananap mokadaut mao ang “lingaaw ug Kuto”

       Ang pagsumpo niini;

a. Kanunay hinlo ang garden o umahan

b. Kung gikinahanglan, Bumbahi sa “Pampatay dangan”

c. Mahimo sab mogamit ka sa “BOTANNICAL” Pamatay dangan.

- Sayod ha kamo, nga ang papananum sa “legumbre” makapauli sa katambok sa yuta ?? Sama pag gamit ug Compost.. Kuya Woods

 “Ang pagkamakungikan mao molangkat sa kapubrihon aron bahandi, maang kon.” (Southpoint, Vol.1No.47)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Salapi ang uso. . . madahan kaha?

Charter Change nga giluto daan sa 150 manageable kongresista ni PGMA, nababaan, mihongaw sa gihimong “prayer meeting” sa Malacañang ni Sec. Dureza. Walay aso gyod makumkom.

Nakatalinis sa drama sa Palasyo, kay misunod gilayon ang bag-ong gitudlo COMELEC Chairman nga mikantada publiko, nga siya insigida mo resign kon walay piniliay karong 2010. Hilas, klaro kaayo, iyang binalit-ad “pronouncement.” Gihan-ay daan iyang pepel, sa tinguha sa presidenti nga makapadayon hangtod.

Sayang lang, sa kadaghan nangandam, naningkamot, naka gasto-gasto pasiuna nag ambisyon kandidato pagka presidenti karong 2010. Anugon lamang usab samot atong mga pangandoy nga ang 2010 piniliay mao na ang ultimatong kahigayonan nga maangkon nato ang kausaban sa lungsod ug lungsoranon.Kausaban nga dili magdahan ang Republic of the Philippines nga kanunay’ng makaranggo as the most graft and corrupt country on this earth.

Daghan na unta kanato dunay dagkong tinguha nga ang piniliay mausab. Nga kasumban ang piniliay sa U.S.A. diin ang katawhan ug ang kagamhanan maoy nanghingusog pagpadpad kon si kinsa sa mga kandidato adunay katakos pagka presidenti.

Nga wagtangon ang pagka sapian ug ang popularity contest, and those who happens to be in the public eye for other reasons than competence in the public service are tempted to enter presidential contest.

Karon dili mabid-ya ang mga sapian kandidato, characters who can buy a thousand or more for one vote plus pakapin of salmon, sardines, bugas, noodles ug uban pang hulga. Sila ang “menu” panahon sa piniliay, but EVIDENTLY illiterate in public affairs, except as a clever negosyanti. Sila, kining taginting politiko negosyo, ang nakabugaw niadtong mga mas kwalipikado politiko alang sa pagserbisyo.

Ang pangutana. “Who’ll be next president, come 2010??” Matod pa ni PGMA “wala siya magdamgo magpadayon pagka Presidenti human sa iyang termino. Asa ka termino, matod pa sa taga Sianib, Polanco.

Anugon sa mga ngalan nga gipanghay-hay na sa kahanginan nga mo kandidato pagka presidenti karong 2010. Dihay Manny Villar, Legarda, Roxas, Estrada, El Shadai Padre, Gordon, Lacson, “MMDA Bayani, ug daghan pa uyamot, walay labot mga muksam ug mga presidential dreamers nga katukon.

Namatikdan tibook kalibotan ang “spirit of the times preferring non-traditional politicians. It is an unusual political development that seems to be sweeping countries all over the world in the election of non-traditional candidates.

Mga batan-on karon are clamoring for a real change from traditional politicians who seem to be of the same mold, whether they belong to different parties or not, for a new generation of leaders and civil servants who are offering a new vision and new values for the challenges of the new century.

Pero ug unta youth and time are of course on the side of the new voters. Unta gihapon ang mga batan-on will determine the future leadership. Like it or not, the men in power will have to be changed  if nothing else because of public officials. Madahan kaha kon salapi ang uso?? (Press Freedom, Vol. XXI No.5)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 

Laing engkwentro sa taga Dipolog Chess Players didto sa Rizal

 

Ang Club 58 Chess Club sa Rizal, Zamboanga del Norte ug ang players sa Dipolog City Chess Club naghimo sa ilang 1st Friendly Chess Game sulod sa Colegio De Francis Xavier Gym niadtong Nobiyembro 23, 2008.

Ang Dipolog Players mitali sa score nga 19 puntos tali sa taga Rizal nga 5 puntos ug ang mosunod maoy ilang nahimong resulta:

Dipolog – 1. Toto Rojas – 1; 2. Joy Gumela – 2; 3. Marlon Divinagracia – 2; 4. Fernando Montano – 1.5; 5. Danny Icao – 2; 6. Cesar Marabulas – 2; 7. Fretz Balacy – 1; 8. Jerwin Dimpas – 1.5; 9. Reynaldo Albano – 2; 10. Lowell Tobog – 1; 11. Allan Pocong – 1; 12. Bebs Cheng – 2=Total -19.

Rizal – 1. Fel Ray Sanoy – 1; 2. Joaquin Sumbilon – 0; 3. Herbert Abellanosa – 0; 4. Julius Azcuna - .5; 5. Romeo Loresca – 0; 6. Glicy Tenorio – 0; 7. Loreto Sabandal – 1; 8. Walter Tan - .5; 9. MacDonald Balucan – 0; 10. Warren Madrid – 1; 11. Russel Rey Rellin – 1; 12. Rueben Largo – 0 = Total - 5.

Ang Club 58 adviser nga si Mayor Roseller Manigsaca, malipayon bisan atua siya sa Manila niadtong higayona, apan pinaagi sa text siya mipaabot sa iyang dakong kalipay ug pasalamat ngadto kang kanhi Vice Mayor Bebs Cheng sa ilang pag-adto sa ilang lugar sa Rizal aron mopahigayon ang pinaka-unang panagsangka sa dula sa chess ilabina bag-ohay lang natukod ang ilang Rizal Club 58 Chess Club. (Cheng, Press Freedom, Vol. XXI No.5)

 
 

Pasienti sa ZMC mga indigents

Gibutyag ni Dra. Chita Cunanan nga naglangkub sa 75 porciento sa mga pasiente nga ilang giatiman sa ZaNorte Medical Center mga kabus nga sakup sa atong katilingban sa probinsiya.

Matud pa ni Dra. Cunanan mokabat lamang sa 25 porciento sa mga pasiente nga magpatambal sa ZaNorte Medical Center nga paying patients o meyembro sa PHIL-HEALTH.

Giklaro ni Dra. Cunanan nga kini pagpamatuod lamang nga ang ZaNorte Medical Center nagapa-dayon sa pagtabang sa atong mga kabus nga sakup sa atong katilingban.

Matud pa ni Cunanan nga sukad pa sa iyang pagsir-bisyo sa karaang Provincial Hospital hangtud karon nagapadayon sila sa pag-hatag ug tukmang sirbisyo ngadto sa mga kabus nga sakup sa atong katilingban.

Kini usab ang giluwatang pahayag ni Dra. Cunanan sa pagpaminaw sa Sangguniang Panlalawigan sa gipadas-og nilang budget para sunod tuig alang sa operasyon sa ZaNorte Medical Center.

Sumala pa niya gikan pa sa karaang provincial hospital hangtud karon sa bag-ong medical center nahimo nang naandan nga praktis nila mohatag ug libreng sirbisyo ngadto sa mga kabus nga pasiente nga ang uban hingpit gayud nga malibre sa ilang balayronon samtang ang uban mahatagan ug discount.

Samtang ang social worker sa hospital sa tanang higayon anaa gayud kanunay nga maoy mosubay ug mosuta sa matuod nga kahimtang sa pasiente kon angayan ba kining malibre sa tanang sirbisyo sa hospital o aduna bay kapasidad nga mobayad.

Matud pa ni Dra. Cuna-nan bisan pa ug mahimo nang usa ka economic enterprise ang ZaNorte Medical Center ang programa pagtabang sa mga kabus nga katawhan sa atong lalawigan magapa-dayon ug magpa-bilin kay mao kiniy mandate sa tambalanan sa gobyerno.

Susamang katin-awan ang unang giluwatan ni Ms. Rosevic Lacaya-Ocampo may kalabutan na sa pagkonbirtir sa ZaNorte Medical Center ngadto sa pagka economic enterprise.

Hingpit usab nga gisalikway ni Ocampo ang mga espekulasyon nga ang ZaNorte Medical Center i-privatize karon nga gipadas-og nga ikonbirtir kini ngadto sa pagka economic enterprise.

Ang mga sirbisyo ug programa sa hospital para pagtabang sa mga kabus magapadayon ug dili tandugon.

Kadtong pinaka kabus gayud nga lungsuranon makadawat sa hingpit nga libreng sirbisyo sa hospital samtang ang uban nga wala mahulog sa category nga Class D makadawat gihapon ug discount gikan sa 25%, 50% ug 75%.

Gipasabot ni Ocampo nga samtang ang ZaNorte Medical Center mohatag ug tabang sa mga kabus nga katawhan nga modangop sa maong tambalanan ang hospital sama sa ubang ahensiya sa gobyerno gilantaw usab nga makatabang ug tampo sa paghipos sa gikinahanglang pundo sa kagamhanang probinsiyal.

Matud pa niya ang mama-himong income sa hospital mao ra usay gamiton sa pag-gastu sa libreng sirbisyo para sa mga kabus nga katawhan sa atong lalawigan. (Press Freedom, Vol. XXI No.5)

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON