November 1, 2007

 

Hayupan sa Dumping Site sa Siudad, luwas kaha?

Nahimong pangutana karon sa pipila ka mga pumapalitay’ng publiko dinhi sa dakbayan ug kasikbit nga dapit kung unsa kaluwas kan-aon ang mga karne sa mga hayupan nga nabuhi sa dumping site sa basurahan didto sa barangay Sangkol ning dakbayan sa higayon nga ma-display na ang karne niini diha sa atong merkado publiko.

How safe is this? Animals for slaughter loiter the local Dumping site located at Barangay Sangkol in the city of Dipolog.

Personal nga nasaksihan  sa ZNUC special news team ang pagdiskarga sa mga basura gikan dinhi sa dakbayan sa Dipolog nga gitapuka-n sa mga hayupan sama sa kanding ug baboy lakip na ang pipila ka mga katawhan nga nangukay sa basura. Sulod sa dugay nang panahon ang dakbayan sa Dipolog naglabay na ug basura sa dumping site sa barangay Sangkol ug nakita nga bukas kayo kini sa bisan unsang matang sa hayup ang mosulod niini aron manga-on sa mga basura nga gilabay kada adlaw gikan dinhi sa siyudad sa Dipolog.

Ang pangutana kung luwas ba kining kan-on oras nga ma-dsiplay na kini sa merkado? Sa iyang kabahin dihang nahinabi si City Veterinarian Dr. Rusell Ganub ning dakbayan sa Dipolog siya mibutyag nga dili na nila masuta kung unsa ang matang sa pagka-on sa mga hayupan nga ilang ihawon sa slaughter house ilabi na ang baboy tungod kay wala man silay laboratory test nga maoy mo-ila sa gika-on sa baboy kung kini gikan ba sa basurahan, binohi-an o gipaka-on sa pasaw nga maoy naandang pagka-on sa mga binuhing baboy o dry feeding gikan sa mga farm o piggery. Hinoon gipahayag ni Dr. Ganub nga  kung mag-agi lamang sa slaughter house ang karne nga mabaligya sa merkado kini nag-agi gayud sa tukmang inspeksiyon sa mga meat inspector ayha ma-display sa kamerkaduhan.

Gisugyot usab niya nga unta off-limits gayud sa mga hayupan ang mga dumping site sa basurahan dili lamang sa barangay Sangkol lakip na ang tanang mga gihimong dumping site nga basurahan aron dili kini masudlan sa mga hayupan ug himoong tinubdan sa pagka-on. Gi-angkon ni Dr. Ganub nga ang ilang mahimo sa slaughter house mao lamang ang physical examination sama sa paglantaw sa kulor ug grano sa karne, pagsimhot sa baho ug uban pang matang sa pagsusi nga mahimong luwas nang kan-on ang karne. Sa gihimong interview sa special news team sa ZNUC kang Dr. Ganub iya usab nga gipresentar ang usa ka tibook karneng baboy nga ilang gi-hold ug wala gibaligya sa merkado tungod kay aduna kini dalag-dalag nga kulor sa tambok ug medyo pagkaluspad sa kulor sa karne niini nga maoy ilang gibasihan nga dili na kini angayang kan-on hinungdan nga wala kini nila gipadala sa merkado publiko ning dakbayan sa Dipolog.

Kaagaran sa mga reklamo nga madawat sa buhatan ni Dr. Ganub kadtong mga karne nga bahaw na o gi-ice na nga iipon sa pagbaligya sa preskong karne “ dili naman gud na maayong pagka-preserved busa ang mga karne nga bahaw na dili gyud na angayang ibaligya” dugang pamahayag ni Dr. Ganub.” Nanawagan usab siya sa mga namaligya ug karne nga dili ibaligya kadtong mga karne nga bahaw na ug wala mamaayo ug preserbar tungod kay kini makontaminado na gayud sa bacteria o hugaw ilabi na sa merkado publiko ning dakbayan nga open area o bukas lamang. Sa maong kahimtang patsamba o pasulagma na lang kung kinsa ang makapilit nga konsumante sa mga karneng baboy ug kanding diha sa merkado publiko nga gikan ug didto nanginabuhi sa dumping site sa basurahan sa barangay Sangkol ning dakbayan sa Dipolog. (Mindanao Star, Vol.III No.39)

*

 

kapitan sa tulon, rizal giposil

Giposil sa wala pa mailhing suspetsado ang Barangay Kapitan sa Barangay Tulon sakop sa lungsod sa Rizal, Zamboanga del Norte samtang anaa kini sulod sa iyang panimalay niadtung Dominggo sa gabii. Ang biktima si Kapitan Quirino Sanoy naigo sa iyang dughan ug nabalian sa iyang gusok ang atua karon gipatambalan sa dakbayan sa Sugbo. Matud pa sa Rizal PNP, gibuno ug botelya ang balay ni Kapitan Sanoy hinungdan nga migawas kini sa iyang balay ug milili kon si kinsa ang namato. Sa dihang didto na siya sa iyang balkonahe mipaka gilayon ang boto sa posil. “Gikuha lang ang iyang atensiyon pinaagi sa pagbato ug botelya sa iyang balay aron pagawas niya posilon dayon siya,” nagkanayon ang kapolisan.

Sumala pa ni Mayor Riel Manigsaca, misukol pa unta ug pinosilay si Kapitan Sanoy apan alakanse kaayo ang iyang posisyon kay ngitngit ang palibot sa iyang lataran samtang hayag kaayo ang iyang nahimu-tangan kay nagsiga man ang suga sa balkonahe sa iyang balay. “Maayo nalang gani kay sa iyang pagawas nagbitbit nang daan ug armas maong mibalos pod kinig pabuto bisan wala siya makakita sa iyang kontra.”

Si Sanoy nga maoy unang naigo ang natumba kini sa iyang nahimutangan ug mibalos usab ug pabuto sa iyang bitbit nga posil hinung-dan nga wala makaduol ang mga suspetsado. “Naghigda na siya nga mibalos ug posil mao seguro nga nahadlok pod ang mga mamumuno maong wala na kini miduol. “Nagpataka nalang ug pabuto kay wala man siyay makit-ang tawo kay ngitngit man kaayo ang palibot kay gabii na gud,” nagkanayon ang mayor. Matud ni Mayor Manig-saca ug wala pa makadala ug armas si Sanoy, “seguro dul-itan gyud siya ug posil maayo gani kay duna siyay armas adtong higayona. Si Sanoy nga naigo sa iyang dughan ang gi-airlift gilayon kini paingon sa Cebu City nasayran nga anaa na karon sa luwas nga kahim-tang.

Sumala ni Mayor Manig-saca iyang personal na-kontak ang direktang pamil-ya nga atua sa Cebu ug miingon kaniya nga anaa na sa luwas nga kahimtang si kapitan. Si Mayor Manigsaca nagkanayon nga naglibog sila ngano nga nahitabo ang pagpangluthang nga unta si Kapitan Sanoy kinsa magpa-subli pag-usab ang wala man kini kontra sa posisyon pagka barangay kapitan sa Ba-rangay Tulon. “Unopposed si Kapitan Sanoy kay wala may laing midagan pagka barangay captain ambot unsay tuyo nga giposil man siya nga wala man unta siyay kontra sa iyang barangay.” Ang maong insidente matud ni Mayor Manigsaca iyang gikonsederar nga usa lamang ka “isolated case” ug iyang gituhuan nga wala kini labot sa nagdulong sa eleksiyon sa barangay ug sanguniang kabataan.

Matud niya, ang nahitabo sa Tulon dili maoy makapa-tandog sa natagam-taman nga kahusay ug kalinaw sa kinatibuk-ang lungsod sa Rizal. Ang maong krimen padayon pang gi-establisar sa mga tinugyanan sa kapolisan kon unsay anggulo sa maong pagpamosil sam-tang padayon pa ang gihi-mong imbestigasyon ug paglakag sa mga mamumuno nga sa pagkakaron wala pa mailhi. May ubang pagduda nga ang naghimo sa pagposil kang Kapitan Sanoy mao ang mga rebelding NPA kay nagbaton kinig armas.

Matud ni Mayor Manigsaca, ilang paningkamotan nga masulbad ang maong kaso kay dili siya gusto nga mamahimo kining panag-ingnan sa nangaging kasi-natian sa maong lungsod nga daghang susama niining maong kaso nga nahimutang lang nga “charge to experience” kay wala masulbad. Gipahayag sa mayor nga ang nahitabo ni Kapitan Sanoy dili makatandog sa malinawon nga kahimtang sa lungsod sa Rizal ilabi na sa tanang barangay nga nahi-sakop niini atubangan sa nagsingabot nga piniliay sa barangay ug sanguniang kabataan.

Personal nga gipasalamatan ni Mayor Manigsaca ang liderato ni Congresswoman Cely Jalosjos-Carreon dili lamang sa financial nga tabang kon dili lakip na sa moral nga suporta kay sa maong hitabo personal kining miadtu ug maoy naningkamot nga madala ngadtu sa Sugbo aron didto kapatambalan.   Si Mayor Manigsaca nag-awhag sa iyang mga katawhan nga dili lang mabalaka sa kahimtang sa kalinaw sa maong lungsod ug iyang giawhag nga mo-exercise kini sa ilang katungod sa pagboto sa mga kandidato sumala diha sa ilang konsensiya. (The New Nandau, Vol. XVII No.17)

*

 

Iapil ang Dipolog Airport sa open skies policy para Mindanao --Gov. Yebes

Higpit nga gipadas-og ni Governor Rolando Yebes nga ilakip gayud ang Dipolog Airport sa gitinguhang pagdeklarar sa pipila ka airports sa Mindanao nga ipailawom sa “open skies policy” tali sa mga nasud nga sakop sa Brunie-Indonesia-Malaysia-Philippines East Asian Growth Area o BIMP-EAGA sa tinguha nga mapalagsik ang industriya sa turismo ug patigayon tali na sa maong mga nasud ug mga probinsiya dinhi sa Mindanao.

Kini ang gipadas-og ni Governor Yebes sa panagtagbo sa Confederation of Provincial Governors, City Mayors and Municipal Mayors League Presidents of Mindanao o CONFED didto sa Koronadal City, South Cotabato sa besperas sa pagpahigayon sa 2nd BIMP-EAGA Chief Ministers, Governors and Heads of Local Governments Forum sa maong siyudad kagahapong adlawa Oktobre 23 sa nahisgutang siyudad. Sa sayu pa gihisgutan ni Governor Daisy Avance Fuentes sa South Cotabato ug presidente sa CONFED ang pipila ka mga airports sa Mindanao nga maoy gipaningkamutan karon nila nga madeklarar nga mapailawom sa “open skies policy” para bukas nga makatugpa sa maong mga airports ang mga abyon sa mga airline companies gikan sa Brunie, Malaysia ug Indonesia.

Gipadas-og ni Governor Yebes nga ilakip gayud ang Dipolog Airport sa gitinguhang pagdeklarar sa pipila ka airports sa Mindanao nga ipailawom sa “Open Skies Policy” tali sa mga nasud nga sakop sa Brunie-Indonesia-Malaysia-Philippines East Asian Growth Area (BIMP-EAGA) sa tinguha nga mapalagsik ang industriya sa turismo ug patigayon tali na sa maong mga nasud ug mga probinsiya dinhi sa Mindanao.

Ang mga airports sa Mindanao nga gitinguha nga mapailawom sa “open skies policy” naglangkub na sa Davao International Airport, General Santos City Airport, Palawan Airport, Zamboanga City International Airport ug Cagayan de Oro City Airport. Ang gobernador sa ZaNorte mitataw atubangan sa tigum sa CONFED nga mas angayan nga ang Dipolog Airport ilakip sa “open skies policy” para ang mga abyon gikan sa mga sikbit nga kanasuran sa Malaysia, Indonesia ug Brunei direktang makatugpa sa Dipolog kay kini maoy pinaka duol nga airport para na sa mas lapad nga industriya sa turismo sa Cebu, Bohol ug Boracay.

Namatikdan ni Governor Yebes nga wala gayud mahisguti ug apil ang Dipolog Airport nga gipailawom karon sa pagpalapad sa pasilidad ilawom sa Super Regions project ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. Prangka nga gisultihan ni Governor Yebes ang mga tinugyanan sa Mindanao Economic Development Council o MEDCO nga ang nakaparat nila ang tanang kalambuan para sa Mindanao anaa ra sa ilang mga reheyon gipahimutang ug nakalimtan ang ubang mga probinsiya sa Mindanao nga naningkamut usab nga makabatun ug kalambuan para sa ilang tagsa-tagsa ka lugar wala ilakip sa mga development programs.

Wala itago sa gobernador ang iyang pagka dismaya sa taras sa MEDCO nga daw ang nailhan niini mao ra ang Davao ug Central Mindanao kon kabahin na sa pagbatun ug mga kalambuan. Kagahapon sa pagbukas sa 2nd BIMP-EAGA Chief Ministers, Governors and Heads of Local Governments Forum sa Koronadal City subli niyang gidapit nga mobisita sa atong probinsiya YB Datuk Ewon Ebin, Minister of Industrial Development sa Malaysia ug si Mr. Haji Mohammad Abd Rahman ang Belait District Officer sa Brunei.

Matud pa ni Governor Yebes para sa Zamboanga del Norte maoy gipadas-og niya ang kabahin sa atong mariculture ug inudstirya sa turismo nga maoy nakapa-kabig sa interest sa represen-tante sa Malaysia ug Indonesia. Ang gobernador mitataw nga maoy iyang gipaning-kamutan nga mahinayon gayud ang pagpahimutang ug kutay tali sa Kota Kinabalu ug Sandakan ug ZaNorte pinaagi sa pagpahimutang ug direktang biyahe sa abyon. Susamang panawagan ang gipalanog usab sa batan-ong gobernador sa Lanao del Norte nga si Governor Khalid Dimaporo nga daw wala siyay nakita nga nalakip ang ilang probinsiya sa mga programa ilawom sa BIMP-EAGA.

Gitataw ni Governor Dimaporo nga interesado kaayo siya nga aktibong makaapil ang Lanao del Norte sa mga programa sa BIMP-EAGA. Samtang ang lider sa delegasyon gikan sa Brunei nga si Haji Mohammad Abd Rahman sa iyang pakig-pulong sa tigum nanghinaut nga pinaagi sa pagpalagsik karon ug balik sa BIMP-EAGA kini makatabang ug daku sa mga katawhan. Susamang mga mensahe ang gipalanog usab nila ni Dr. Elly Engelbert Lasut, Head sa Talaud Island Regency sa Indonesia ug YB Datuk Ewon Ebin sa Malaysia. (Press Freedom, Vol. XX No. 1)

*

 
Tunguia vs. Eguia pagka kapitan

Mayor Crisostomo “Cris” Eguia maoy mahimong kontra ni Carmelito “Epok” Tunguia sa eleksiyon pagka Barangay Kapitan sa Barangay Biniray sakop sa lungsod sa Katipunan. Kini ang gipahayag ni Tunguia samtang gihatagan ug espisyal nga atensiyon ni Mayor Eguia ang Barangay Biniray kay kanunay gipadalhan ug polis uban sa mga armadong sibilyan. “Dili man ang kapitan sa Biniray akong kontra, si Cris man kay nag-apil-apil man siya.”

Si Epok Tunguia, kandidato pagka Barangay Kapitan sa Barangay Biniray sakop sa lungsod sa Katipunan mipahayag nga sa tanang barangay sa Katipunan, ang iya lamang gamay’ng baryo nga gilansaran maoy kanunay gipabalik-balikan ug polis nga unta wala may mitumaw nga kasamok sa maong dapit. Nagtuo si Tunguia nga kining kanunay nga presensiya karon sa kapolisan didto sa Barangay Biniray maoy mando ni Mayor Cris Eguia aron hadlokon ang iyang mga tawo ug supporters nga mitabang kaniya ning umalabot nga eleksiyon.

Ang gireklamohan pa ni Tunguia kay dunay duha ka mga sibilyan nga kaswal sa lungsod sa Katipunan maoy gihimong “goons” sa mayor kay gipadala kini ug armalite paka-aron ingnun nga membro sa kapolisan kay gipasuot usab ug fatigue uniform. Sumala pa nga ang maong duha ka sibilyan maoy kanunay kuyogon sa mga polis nga moadtu sa Barangay Biniray. Gihinganlan ni Tungia ang mga sibilyan nga magdaladala ug armas nga sila si Nonoy Mueco ug Terio.

Matud ni Tunguia, naglibog siya kon unsay tuyo sa mga polis ngano nga nagsigi kining adtu sa maong barangay nga unta, wala may kaguliyang ug kagubot nga mitumaw. Matud niya, sukad siya miduso sa iyang kandidatura pagka Barangay Kapitan gipadalhan ilayon ug armadong polis ang iyang barangay sa walay igong hinungdan. Giangkon ni Tunguia nga duna siyay mga tawo nga gipahimutang sa Barangay Biniray apan igo lamang kining mangampanya para sa iyang kandidatura ug walay gihimo niining dautan.

Dako ang pagtuo ni Tunguia nga kining adlaw-adlaw nga presensiya sa mga polis didto sa Biniray uban sa mga sibilyan nga magdala-dala ug armas maoy mando sa mayor sa tuyo nga horo-horohon ang iyang mga tawo aron dili makalihok sa umalabot nga eleksiyon. Kini maoy iyang pagduda gumikan kay sa dihang gidungog na nga molansar siya ug kapitan sa Biniray, si Mayor Cris Eguia sa matag meeting niining ipatawag sa laing barangay, siya mao kanunay ang dauton nga dili pabotohan. Para ni Tunguia, unsa may labot sa laing barangay nga dili siya pabotohan nga dili man kini botante sa Barangay Biniray.

Naglibog siya kon ngano nga gikontra siya ug maayo sa managsuong Eguia nga unta ang iyang tuyo ug tumong sa pagbalik sa politika sa usa lamang ka gamay nga barangay mao man ang pagtabang sa Barangay Biniray nga molambo kay sukad sa iyang pagbiya sa maong dapit diin siya kanhi nahimong kapitan wala gayud mapadayon ang iyang nasugdan nga mga mehoras. Gihangyo ni Tunguia si Mayor Cris ug Vice Mayor Patchi Eguia nga dili mag-apil-apil sa eleksiyon kay kini usa man ka “none partisan” nga kalihukan sa barangay ug sanguniang kabataan.

Matud niya, kon ugaling motabang man sila ug mga kandidato, mahimo nila kining ipatawag sa ilang opesina ug dili kay sila mismo ang moadto sa barangay aron mangampanya sa mga kandidato nga ilang gidapigan. Matud ni Tunguia, malipay siya kon dunay presensiya ang tinugyanan sa kapolisan aron mapahapsay ang kahusay ug kalinaw, apan kon ang pag-anha aron lang harason ang iyang mga tawo andam kini niyang panalipdan. (Press Freedom, Vol. XX No. 1)

*

 

Mayor Eguia: “Epok daghang goons”

Nagbalosanay na karon ug mahait nga mga polong sila si Mayor Cris Eguia ug Carmelito “Epok” Tunguia atubangan sa alegasyon nga daghang armadong tawo nga nanghulga sa mga lomolopyo sa Barangay Biniray. Ang maong pamahayag ni Mayor Eguia nagabase lang sa reklamo sa mga katawhan sa Barangay Biniray nga dunay daghang “goons” nga gigamit si Epok Tunguia hinungdan nga miadto ang mga polis aron pagsubay sa taho. “Black propaganda lang na ni Cris kay nagsigi na siya ug daut nako sukad pa sa una,” nagakanayon si Tunguia.

Mayor Cris Eguia mihimakak nga iyang gi-personal ang kandidatura ni Carmelito “Epok” Tonguia atubangan sa pagduda nga iyang gimandoan ang kapolisan uban sa armadong sibilyan nga moadto sa Barangay Biniray aron hulgaon ang iyang mga tawo. Sumala pa ni Mayor Eguia, wala niya mandoe ang kapolisan nga horo-horohon ang mga tawo ni Tunguia nga anaa karon sa Barangay Biniray. Ang gibuhat sa kapolisan igo lamang mi-responde sa reklamo sa mga katawhan sa maong barangay atubangan sa presensiya sa mga tawo nga wala nila mailhi.

Matud sa mayor, sala ra pod ni Epok tungod kay atol sa gihimo nga synchronized barangay assembly niadtung sabado didto sa Biniray, gisulte mismo ni Tonguia nga ang iyang “goons” mas daghan pa kay sa mga botante sa maong barangay hinungdan nga nangahadlok ang mga residente sa maong dapit ug misumbong sa kapolisan. Giangkon ni Epok Tonguia nga duna siyay mga tawo nga gipahimutang sa maong barangay, apan wala kini manghulga sa mga residente sa maong dapit. Matud niya, kining mga tawhana anaa nagtrabaho kaniya ug mitabang sa pagpangampanya sa iyang kandidatura busa dili kini angay kahadlokan.

Sa kabahin ni Mayor Eguia, ang kapolisan nga misubay sa maong dapit wala hinoon makakita kon ang gikaingon nga mga “goons” ni Tunguia nagdaladala ug armas. Ang gikahadlokan lang sa mga tawo sa Barangay Biniray kay ang mga tawo ni Tunguia manaka ug balay sa mga kandidatu nga ilang kontra ug pangutan-on kinsa ang kandidato nga gipalansar sa mga Eguia. Giangkon ni Mayor Eguia nga iyang higala ug amigo si Epok Tunguia, apan nabalaka usab siya sa hagit niini nga makigkita bisan asa. Matud sa mayor, kon gusto si Epok nga makigkita kaniya, adto lang sa iyang opesina aron sila magtarong ug estorya.

Kusganon usab gipanghimakak ni Mayor Cris Eguia nga iyang gidaot si Epok atol sa ilang ipatawag nga panagtigum sa iyang mga lideres sa laing barangay.Kini ang gipaklaro ni Mayor Eguia atubangan sa report nga iyang siging gidaot si Tunguia nga dili pabotohan bisan sa laing barangay nga dili botante sa Barangay Biniray. Sa iyang reklamo, gipahayag ni Tunguia nga gi-personal siya sa managsuong Mayor Cris ug Vice Mayor Patchi Eguia kay sa matag meeting niini nga ipatawag sa laing barangay, ang iyang ngalan maoy hisgotan. “Unsa may labot sa laing barangay nga dili ko pabotohan sa mga Eguia nga dili man sila botante sa Barangay Biniray,” reklamo pa ni Epok.

Si Mayor Cris Eguia mipahayag nga sukad-masukad nga sila nagpatawag ug tigum sa iyang mga lideres sa laing barangay wala gayud siya maghisgot sa ngalan ni Epok Tunguia ug labaw sa tanan wala niya daota kay amigo sila. Sa samang bahin, andam na ang Comelec alang sa pagpahigayon sa eleksiyon sa barangay ug sanguniang kabataan karong Oktobre 29. Kini ang gipamahayag ni Mayor Cris Eguia nga preparado na ang Comelec sa tanang gikinahanglang materyales ug kagamitan alang sa eleksiyon.

Matud ni Mayor Eguia, malinawon ang kinatibuk-ang barangay sa lungsod sa Katipunan gawas lamang sa Barangay Biniray nga medyo dunay mitumaw nga kabalaka sa mga katawhan gumikan sa presensiya sa mga tawo nga wala nila mailhe. Apan sa kinatibuk-an, matud sa mayor, anaa ang pagkamalinawon ang lungsod sa Katipunan niining nagsingabot nga barangay ug sanguniang kabataan eleksiyon. (The New Nandau, Vol. XVII No.17)

 
 

Provincial Children’s Congress gipahigayon…
Katungod ug programa sa mga Kabataan, gitutokan sa Kagamhanang Probinsyal

Dungan sa 15th National Children’s Month, gipahigayon kaniadtong Octobre 24, ang Provincial Children’s Congress nga gipasiugdahan sa buhatan sa Provincial Social Welfare & Development didto sa ZN Convention & Exhibition Center.

Ang maong kalihokan ang gisalmutan kini sa 25 ka mga lungsod ning lalawigan uban ang mga Municipal Social Workers, Day Care Workers ug mga Day Care Pre-schoolers nga misanong sa usa ka adlaw nga kalihokan sa mga kabataan.

Sa tema nga Bright Child: Karapatan Nasa ‘yo, Isigaw mo sa Buong Mundo, base sa Presidential Proclamation 267 nahimugso ang maong programa sa mga kabataan diha na sa paghatag ug mga katungod lakip na niini ang pagmatuto kanila nga maka-angkon ug saktong nutrisyon ug edukasyon. Sa mensahe ni Ms. Grace Marylen Sabal, OIC sa PSWDO, nga ang ilang buhatan ang seryoso kini nga misanong sa maong programa pinaagi sa pagmugna ug usa ka Children’s Congress aron niini mapalambo ang mga talento o abilidad sa mga kabataan pinaagi sa gihimong Draw and Tell, Singing ug Cultural Dance Contests.

Dugang pa ni Sabal nga ang iyang buhatan ang mapasalamaton kini sa makanunayong pagpaluyo ni Gov. Yebes sa ilang mga programa nga gitunol karon sa mga kalungsuran ug kabaranggayan ning lalawigan usa niini ang paghatag ug scholarship program, educational assistance, ug skills training sa mga out-of-school youths. Ang maong kompetisyon ang gisalmutan kini sa mga lungsod gikan sa una hangtod sa ikatulong distrito ning lalawigan diin ang mga nahimong mga mananaog kagahapon nagpadawat kini ug mga premyo. Sa matag kategorya, ang 3rd place aduna kini trophy, certificate ug cash prize nga P1,000 pesos, ang 2nd place aduna usay trophy, certificate ug cash prize nga P1,500 pesos ug P2,000 pesos cash, trophy ug certificate alang sa bahimiong kampyon sa matag kategorya. Ug ang mga non-winners nagpakadawat ug tag P200 ka pesos isip consolation prizes.

Si Hon. Luzminda Torrino, Chairperson-Committee on Women, Children and Family Affairs ug maoy ni-reprentar ni Gov. Rolando Yebes namahayag nga ang mga ginikanan maoy unang haligi sa pagpasabot sa mga kabataan sa ilang mga katungod ug ang paghatag ug saktong mga desisyon diha na sa ilang mga gusto sa ilang mga kinabuhi apil na niini ang pagtudlo kanila sa pakighalobilo sa ubang mga kabataan ug pag-giya kanila sa ilang mga talento ug abilidad aron mapa-ambit kini ngadto sa komunidad. Ang mga nanahimong mananaog sa nasangpit nga mga kompetisyon, ang mo-reprentar kini sa pagahimuong Regional Children’s Congress didto sa dakbayan sa Zamboanga karong umaabot Oktubre 30. 

Gitak-op ang programa pinaagi sa pagproklamar ug awarding ceremony sa mga nanahimong mga mananaog sa mga nagkalain-laing mga kompetisyon nga gipanguluhan ni Ms. Sabal ug BM Torrino. Mitambong usab sa maong kalihokan sila si Ms. Aurelia Barrios, HRMO, Ms. Joy Abitona, Provincial Budget Officer ug Mr. Franklin Gumapon, OIC –PIA, ZaNorte. (Sam Buddy, Mindanao Star, Vol.III No.39)

*

 

CORPORATE FARMING PARA SA ZANORTE

Dugang  hagit ang paga-atubangon karon sa sector sa agrikultura sa Zamboanga del Norte sa tinguha nga mapalambo kini aron maoy mamahimong behikulo sa katawhan sa pagpalambo sa ilang panginabuhi ug kahimtang sa pagpuyo. Kini ang gipahayag ni Governor Rolando Yebes sa iyang pagbisita Koronadal ug General Santos Cities ug gisubay ang pipila ka mga economic enterprise sa maong mga siyudad ug ang ilang sector sa agrikultura.

Kahinumduman maoy gipahibawo ni Governor Yebes nga ilawom sa iyang ikaduhang termino maoy gusto niyang matutukan ug mahatagan ug prayoridad ang para sa tiyan sa katawhan. Gusto sa gobernador nga mahitabo usab sa ZaNorte ang iyang nakita nga kalambuan sa agrikultura sulod sa South Cotabato sa tuyo nga ang mga katawhan makabatun ug tukmang malahutayong panginabuhi.

Maoy gusto ni Governor Yebes nga palig-onon karon sa buhatan sa agrikultura ang ilang economic intelligence aron ilang mahibaw-an unsa nga matang sa produkto sa agrikultura ang gipangita karon sa kamerkaduhan para mahibawo ang ilang buhatan unsa nga produkto ang adunay maayo nga merkado ug aron mapahibawo nila ang mga mag-uuma unsay angay nga ilang itanum. Sa samang bahin gipangandoy usab sa gobernador nga moabot sa ZaNorte ang corporate farming sama sa plantasyon sa pinya, saging, kapayas, maize ug uban pang produkto sa agrikultura.

Iyang gipanghinaut nga ang gilusad karon nilang Hi-Green Program maoy mamahimong catalyst o sinugdanan sa paglagsik sa atong sector sa agrikultura sa pagtubag sa nagtubong demand sa pagkaun. Higpit usab nga gipanid-an sa gobernador ang sistima sa pagpananum sa South Cotabato sa ilang maize komparar sa pagtanum sa susamang produkto dinhi sa atong probinsiya nga adunay dakung kalainan.

Wala kapugngi sa gobernador ang pagpangutana ngano nga sa South Cotabato ang pagtanum sa maize tagsa ra ka punuan, apan sa atong probinsiya duha ngadto sa tulo ka punuan sa maize ang magtapok nga pulos niwang. Sa nakita sa gobernador pulos agri-based ang mga industriya nga nagpalagsik sa ekonomiya sa nahisgutang mga siyudad. Wala itago ni Governor Yebes ang iyang kasina sa kalambuan sa agrikultura sa South Cotabato nga maoy nagpabilo sa paglambo sa ilang ekonomiya. (Press Freedom, Vol. XX No. 1)

*

 

Gipangayong suporta sa Zamboanga City gisalikway sa SP-Zambo Norte

Wala hatagi ug gibug-aton sa hunta probinsyal sa Zamboanga del Norte ang hangyo sa Sanguniang Panlungsod pinaagi ni Mayor Celso Lobregat sa Zamboanga City nga nangayo ug suporta nga supakan ang pagbalhin sa regional center gikan sa Zamboanga paingon na ngadto sa Pagadian City, Zamboanga del Sur. Kini maoy subay na sa resolusyon sa SP Zamboanga City nga gipadangat ngadto sa Sanguniang Panlalawigan, Zamboanga del Norte nga nangayo kanila ug suporta.

Matud pa ni BM Zamoras nga maoy proponent sa maong resolusyon ang Zamboanga del Norte pinaagi ni Gov. Yebes naghangyo ngadto sa opesina sa presidente nga ang ubang regional offices ibalhin nganhi sa dakbayan sa Dipolog. Matud niya kon ilang suportahan ang lakang sa Zamboanga, nagpasabot nga ilang giabandonar ang nahaunang hangyo sa gobernador nga ang ubang regional offices ibalhin nganhi sa dakbayan sa Dipolog ug Dapitan.

Si Board Member Edgar Baguio mipahayag nga sa panahon pa ni kanhi PGMA giluwatan ang executive order nga ang regional center nga sa pagkakaron anaa na-establisar sa Zamboanga City ibalhin ngadto sa Pagadian City ang ilang gisupakan kaniadto. Kini tungod sa sugyot nga ang kanait niining probinsya sama sa Basilan, Sulo, Tawi-tawi ang nahisakop kini sa Autonomous Region in Muslim Mindanao hinungdan nga ang Zamboanga City wala na malangkob sa Zamboanga Pinensula dinhi sa rehiyon nuybe.

Sumala ni Baguio nakahinumdom siya nga sa iyang unang termino sila sa Sanguniang Panlalawigan mipadas-ug ug resolusyon nga nagpadayag sa ilang pagsupak nga ang regional center ibalhin ngadto sa Pagadian City kay dunay lakang nga ang Misamis Occidental ug Lanao Del Norte ipasakop sa rehiyon nuybe. Ila hinoon gitanyag sa opesina sa presidente nga ang regional center sa Zamboanga City ibalhin nganhi sa Zamboanga del Norte pinaagi sa paghanyag niini ug gobernong luna diha sa nahimutangan karon sa Provincial Mobile Group nga kaniadto maoy nahimutangan sa Philipine Constabulary sa Sicayab nga maoy butangan sa regional offices apan ang mao nilang hangyo wala matuman.

Si BM Mejorada mipaha-yag nga wala silay igong rason nga ilang suportahan ang lakang sa Zamboanga City nga supakan ang pagbalhin sa regional center ngadto sa Pagadian tungod kay wala man gani gibutang sa maong resolusyon unsay nagpahipi nga mga hinungdan ngano nga ilang suportahan ang maong lakang. (Press Freedom, Vol. XX No. 1)

*

 

Kapitan Cabale ug konsehal sa Olingan absuwelto sa kaso

Absuwelto sa kasong kriminal ug administratibo ang kasong giatubang nila ni Barangay Kapitan Juanito Cabale uban sa mga membro sa Sanguniang Barangay sa Barangay Olingan ning dakbayan sa Dipolog sa dihang gitaktak kini sa office of the Ombudsman Mindanao.

Ang maong kaso may kalabotan na sa Illegal Exaction Fees ug Abuse of Authority nga gipasaka sa mga residente sa maong barangay. Sa ilang reklamo, ang Barangay Olingan pinaagi ni Kapitan Cabale, konsehales ug treasurer mikolekta ug bayad sa ilang gilukat nga barangay certification bisan kon wala pa ma-aprubahi sa Sanguniang Panlungsod ang resolusyon ug ordinansa nga gidasonan sa maong barangay. Kini maoy reklamo nila ni Jorge Soliva, Jr., Sherlita Cin-co, Manulfo Bastasa, Ely Dela Vega, Cristino Escabar-te ug Pedro Cabale sa dihang gipabayad sila ug barangay certification sa ilang paglokat sa opesina sa kapitan.

Matud ni Jorge Soliva, niadtung Pebrero 24, 2006 milokat siya ug barangay certification gikan sa opesina sa kapitan isip suporta sa iyang aplikasyon sa pagpa-renew sa prangkisa sa iyang motorsiklo ngadto sa opesina sa mayor ang gipangayoan siya ug sayes syenta pesos. Ang basihan sa assesment sa barangay mao ang Resolution No. 36 series of 2004, apan iyang nasuta nga ang nasangpit nga resolusyon wala pa madasone sa Sanguniang Panlungsod, lakip na ang Tax Ordinance No. 1 series of 2006 nag-adaptar sa Resolution No. 8 series of 2006 nga wala gihapon ma-aprubahe sa Sanguniang Panlungsod. Bisan pa kon wala ma-aprubahe ang duha ka mga resolusyon sa barangay apan sila si Kapitan Cabale, konsehales ug treasurer mikolekta ug taripa sa bayranan ilawom sa maong resolusyon.

Mao usab kini ang reklamo sa ubang complainant nga gikolektahan sila sa barangay base sa resolusyon nga wala pa ma-aprubahe sa Sangguniang Panlungsod. Sa ilang sumbong sa Ombudsman, ang taripa nga gisingil sa barangay walay aprroved resolution sa Sangguniang Panlungsod kini illegal ug walay basehan. Sa tubag ni Kapitan Cabale uban sa mga barangay Kagawad nga sila si Felipe Panama, Vivencio Heniel, Jerry Mutia, Rex Campoy, Rodrigo Lacaya, Ruby Sarimos, Charisse Magtortor ug Barangay Treasurer Ofelia Daguinotas, dili illegal ang ilang pagsingil sa barangay certification kay dunay approved ordinance nga gidasonan sa barangay niadtung tuig 2006.

Matud ni Kapitan Cabale dili siya ma-charged sa paglapas sa Article 213 tungod kay dili niya trabaho ang pagkolekta sa bayrunon, apan iyang gipahayag nga ang koleksyon sa barangay dunay recibo, accounted ug anaa nakadeposito sa bangko. Kabahin sa sumbong “Abuse of Authority”, iyang gipahayag nga ang Sanguniang Barangay (SB) midason ug duha ka mga resolusyon (Resolution Nos. 36 and 38 series of 2004 and 2006 respectively) nga nagsuporta sa pagkolekta kon dunay molukat ug bara-ngay certification.

Barangay Treasurer Ofelia Daguinotas mipa-sabot nga ang iyang pagko-lekta sa bayad maoy pina-subay sa resolusyon sa Sangguniang Barangay sa Olingan ug maoy iyang trabaho ang pagkolekta sa nasangpit nga bayad pinasikad sa power and duties ilawom sa Section 395 (2) sa RA 7160. Iya usab gipahayag nga wala niya pugsa ang mga complainants sa pagbayad kay kini boluntaryong mitunol sa bayrunon ug igo lang usab niyang gidawat.

Sa ilang joint reply-affidavit, ang mga complainant mipahayag nga walay gihimo nga public hearing adesir gidasonan ang nasangpit nga ordinansa. Sa imbestigasyon nga gihimo sa Ombudsman, gipamatud-an ni Vice Mayor Senen Angeles nga ilang gidasonan sa Sanguniang Panlungsod ug gipermahan sa mayor ang ordinansa sa Barangay Olingan alang sa maong katuyoan. Matud sa bise mayor, ang Tax Ordinance No. 1 series of 2006 nga gipasar sa Sanguniang Barangay sa Olingan nga giduso ngadto sa Sanguniang Panlungsod gideklarar nga “in order and operative” pinasubay sa SP per Resolution No. 06-923 series of 2006 nga gi-adaptar niadtung Agusto 15, 2006 nga gi-aprubahan sa hepe eheku-tibo niadtung Agusto 22, 2006.

Matud sa Ombudsman, walay probable cause ang pagpasaka sa maong kaso ug dili ma-charged sa kalapasan sa Article 213 sa Revised Penal Code. Gipahimangnoan pa hinoon ang mga complainant nga adesir unta gipasaka ang maong kaso sa ilang opesina, nangayo kini ug apelasyon ngadto sa Secretary of Justice sulod sa trayanta ka adlaw gikan sa pagpa-epekto sa Tax Ordinance No. 1.

Tungod niini, ang Ombudsman miingon nga nagkulang ug susbtantial evidence aron makasohan ang mga opisyal sa barangay ug Abuse of Authority hinungdan nga kini gi-taktak, “this Office, hereby orders both cases DISMISSED,” kanayon pa sa ilang desisyon nga gipermahan nila ni Aillen Lourdes A. Lizada, Graft Investigation and Prosecution Officer 1, Maria Corazon Arancon, Director IV ug gi-aprubahan ni Humphrey Monteroso, Deputy Ombudsman for Mindanao. (The New Nandau, Vol. XVII No.17)

*

 
Yebes nanghingusog ilakip ZaNorte sa Open Skies Policy

GIHINGUSGAN ni Governor Rolando Yebes nga ilakip ang Zamboanga del Norte pinaagi sa Dipolog City Airport sa open skies policy subay sa tinguha karon nga ipailalom ang pipila ka mga airport dinhi sa Mindanao nga bukas ang biyahe sa mga eroplano tali sa mga lugar nga apil sa Brunei-Indonesia-Malaysia-Philippines East Asian Growth Area (BIMP-EAGA).

Kini maoy gihingusgan sa gobernador atul sa gipahigayon nga panagtagbo sa Confederation of Provincial Governors, City Mayors and Municipal Mayors League of Mindanao nga gihimo sa Koronadal City, South Cotabato niadtong Oktobre 22, 2007.  Ang pag-apil sa Zanorte sa open skies policy aron sa tuyo nga mapalagsik ang ekonomiya sa atong lalawigan ug mapalambo ang industriya sa torismo.

Gov. Yebes personally handed the ZaNorte brochure to Hadji Abdul Rahman during the BIMP-EAGA confab

Nahisgutan sa CONFED pinaagi sa ilang presidente Governor Daisy Fuentes sa South Cotabato nga tinguha nilang madeklarar ang pipila ka mga tugpahanan sa Mindanao nga mapailalom sa open skies policy aron makasulod sa ilang biyahe ang mga eroplano gikan sa mga nasud sa Malaysia, Indonesia ug Brunei. Sa maong panagtagbo, prangka nga gipahayag ni Governor Yebes nga sila lang sa Central Mindanao ang kanunay nga makabenipisyo sa mga programa ug kalambuan. Kanunay lang nga nahikalimtan ang Western Mindanao ilabina ang Zamboanga del Norte. Iyang gihatagan ug gibug-aton nga  ang Zamboanga del Norte ang angayan gayud nga iapil sa open skies policy ilabina nga duol ang atong lalawigan sa nasud sa Malaysia ug sa mga sikbit niining nasud kung itandi sa ubang mga lugar dinhi sa Mindanao.

Susama usab ang sentimento nga gi-presentar ni Governor Khalid Dimapuro sa Lanao Del Norte nga apil ang iyang probinsiya sa mga lugar nga nahikalimtan ug ang mga kalambuan ang anaa lamang nagasentro sa Central Mindanao. Sa nasayran ang mga airports lamang sa General Santos City, Zamboanga City, Davao, Cagayan De Oro City ug Palawan ang maoy tinguha nga ipailalom sa open skies policy. Samtang sa pagpahigayon usab sa BIMP-EAGA forum personal nga gipaabot ni Governor Yebes ngadto sa mga nangulo sa delegasyon sa Malaysia ug Brunei ang kabahin sa agrikultura ug torismo sa Zanorte dala sa pagdasig niini nga mobisita dinhi sa atong probinsiya.

Personal nga gika-istorya mismo sa gobernador si Hon. YB Datu Ewon Ebin, Minister of Industrial Development sa Sabah, Malaysia ug mipasalig sa gusto ni Governor Yebes nga adunay direktang biyahe sa mga eroplano sa Sandakan, Kuta Kinabalu lahos dinhi sa Zanorte. Samtang si Hadji Muhamad Abdul Rahman, pangulo sa delegasyon sa Brunei ang na-istorya usab sa gobernador ug iyang gipaabot ang kabahin sa industriya sa torismo dinhi sa atong probinsiya uban sa pagtunol niini sa brochure sa Zanorte. (Mindanao Star, Vol.III No.39)

 
 

 HULAGWAY BALITA

 

 

*

 

P1.02 Billion 2008 Executive Budget sa Zanorte tukion sa gitakdang marathon hearing sa SP
P140M aprubado na sa hunta probinsyal

Gidasonan sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte ang PDC Resolution alang sa nagkadaiyang programa ug proyekto ilawom sa Economic Development Fund para sa budget sa sunod tuig ang mokabat ug P140 milliones ka pesos Ang maong pundo nga gamiton para sa nagkadaiyang programa ug proyekto ilawom EDF sa sunod tuig maoy subay na sa gidasonan nga resolusyon sa mga membro sa Provincial Development Council atol sa ilang unang panagtagbo niining tuiga nga gihimo niadtung miaging semana sa Zamboanga del Norte Convention and Exhibition Center ning dakbayan sa Dipolog.

Gawas sa gidasonan sa hunta probinsyal, ang laing PDC resolution ang Annual Investment Plan sa probinsya sa Zamboanga del Norte para sa budget sa sunod tuig. Sa pikas bahin gitakda sa kinatibuk-ang membro sa hunta probinsyal sa Zamboanga del Norte ang pagpahigayon ug marathon budget hearing para sa P1.2 Billion pesos nga executive budget sa Zamboanga del Norte alang sa tuig 2008.

Kini subay na sa sulat nga giduso ni Provincial Governor Rolando Yebes ngadto sa Sanguniang Panlalawigan para sa pag-review ug pagtuon sa Executive Budget sa Zanorte alang sa fiscal year 2008 sa gibanabana nga appropriation nga mokabat ug P1.02 Billion pesos ug laing budget para sa Botika sa Katawhan nga mokabat ug tunga sa million ka pesos.

Ang maong budget nga gitagana para sa sunod tuig mas dako pa sa budget nga gigahin karong tuiga nga mokabat lamang ug subra sa nuybe syentos milyones ka pesos. Matud pa ni Governor Yebes, ang budget sa tuig dos mil otso gitagana para sa nagkadaiya niining proyekto ilabi na ang gigahin nga pundo para tabang sa panginabuhi sa mga katawhan nga maoy nag-unang programa nga iyang gitotokan sa sunod tuig.

Si Minority Floor Leader Edgar Baguio misugyot nga sa panahon sa marathon hearing, ang buhatan sa gobernador pinaagi sa provincial budget officer, treasurer ug accountant mosubmiter sa gikinahanglang dokumento subay na sa giplano niining implementasyon sa nagkadaiyang buhatan aron maoy sumbanan sa ilang pagdason sa maong budget proposal. Gitakda ang marathon budget hearing sa committee of the whole sugdan karong Nobembre 6 ug kini ilang taposon sulod sa napolo ka adlaw. (The New Nandau, Vol. XVII No.17)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Balaanon ang imung boto

Oct. 29 maoy labing balaang adlaw sa tanang katawhan sa barangay.  Niining panahon lamang gihatag kanato ang dakong katungod pagpili sa atong mga opisyales nga madumala sa unang ang-ang hagdanan sa pangagamhanan sa nasod.  Gihatag nato karon ang dako nga kahigayonan sa pagpili sa duha ka matang sa pagpilig opisyales binasihan sa atong nahibaloan kaniadto ug karon.

Atong mahinumdom nga kanhiay ang piniliay ug ang magpapili nagtuman sa lagda nga kon mokandidato ka…dunay ikahalad, ikpasalig, ika pasigarbong mga kwalipikasyon, katarong ug pagka maaghopon sa pag-alagad sa lungsod ug lungsoranon.  Ug nauso kaniadto nga kadto lamang dunay kaya niining mga hiyas maoy kanunay itumod sa katawhan nga mamonuan.  Ug atong na iksperyensya nga halos tanang mga napili basi sa maongkwalipikasyon nakahatag daghang kaayohan ug walay mga nahimong mga bikil pagdumala…bisan sa maong panahon nga mga opisyales sa barangay walay gihatag mga honorarium kay “fully voluntary” ilang pagserbisyo.

Karon mitumaw ang dako nga kausban.  Halos mayoriya sa mga baragnay opisyales nga nangapili pagsugod sa panahon nga dunay gihatag “compensation” nga “honorarium” nanoyhakaw ang daghang mga kandidato nga walay na sudlig kaikag kon siya aduna bay igo hiyas ug kwalipikasyon pagdumala sa pangagamhanan sa barangay.  Ilang pagkandidato nag-agad na sa ilang kaya makapalit butos.  Gipahimuslan nila ang kahuyang sa tawo nga madani sa tinagingting sa salapi...bahala na kon uns asila o kinsa sila sa ilang barangay sa iyang paga tawo.  Ug kitang tanan pulos mga buhing testigos nga ang nangapili karon sa ilang pagka salapi kandidato miresulta nga sulod sa ilang mga termino, ang nagtikaw-tikaw kalihokan mao lamang ang tingusbawan sa kaugalingon sa mga napiling opisyales, inay, ang pagserbisyo sa katawhan ug sa ilang komunidad. Unya nagkadaiya ang mga bikil sa “graft and corruption.” Nahikalimta ang balaanong pag-alagad. Gipalabi ang pagpabutirik sa kaugalingon sa walay kaikag atubangan sa iyang tagi barangay ug kaugalingon.

Usa sa nahibaloan nako ng akanhi kapitan sa wala pay honorarium alang kanilang mga opisyales sa barangay nga naka srbisyo sa dugay ng apanahon mao si kanhi Kapitan Esteban “Teban” Zamoras sa barangay Galas.  Mismo si Esteban Zamoras mitaho kanako nga silang tanan walay bisan per deim madawat sa ilangpanahon. Ilang pagserbisyo volutaryo.  Pero matod niya sa iyang panahon daghang mga natukod prohekto nga nakalambo sa barangay Galas pinaagi lamang sa pag kugi pag alagad.  Mao man gani nga samtang nakita niya nga adunay igo nga panahon sa iyang kinabuhi nga pagbalik pagka kapitan sa maong barangay nia siya karon magpapili aron ikatumol…ikabalik niya ang ihimplo sa matarong pag alagad alang sa kaayohan sa barangay nga iyang nakita wala makit-i sa nahapoli niyang mga opisyales.  Wala matiwas iyang nasugdan kadalanan nga buot niyang balikan aron dunay katumanan niining tanan uban sa iyang dakong tinguha nga ang barangay Galas makaangkon kauglaingong loti katukoran sa permaninti nga barangay hall nga gitukod sa maong kaugalingong loti.  Nga diha sa maong kaugalingong loti matukod pa ang mga nagkalain-laing buahtan sa mga ahensiya sa national nga nag-alagad sa kabarangayan.  Nga dunay kaugalingong building sa day care ug sa taga DSWD ug uban pang mga kalihokan sa kagamhanan.

Atimanon ang kanhiay’ng nagkaguliyang drainage canal nga maoy nahimong tinubdan sa mga pesti sama sa mga lamok nagdala nianang dengue.  Ug ipakita niya sa katawhan nga ang nahimong income namugna sa barangay sama sa tabo-tabo dunay gipahinongdang mga prohekto nahimuslan sa barangay.  Matod niya…”gihangyo nako ang tanang taga tagi barangay Galas katawhan sa pagmata na ug paminawon ang singgit sa barangay Galas nga gikinahanglan mahibalik ang matarong pagdumala sa kagamhanan.  Kon inyo akong pilion o pabalikon pag alagad kaninyo niining nahabiling mga gutlo sa akong kinabuhi, samtang nia pa kanako ang kadasig, kaaskil sa panghunahuna, ug kabaskog sa pagnlawas, kining nahabili nakong panahon akong i-“dedicate” nga makabilin legasiya sulondon sa atong umaabot opisyales.

Ning panahon palaran usab diha sa Sta. Isabel nga mikandidato ang anak sa atong pinalanggang anchorman sa Kasayuran pagka Kapitan nga si Edionar Zamoras.  Diha sa Turno kang magsisibya Gen Ajero, Sta. Filomena kanila ni Froilan Silao pagka kapitan ug Jap Fernandez pagka konsehal. Dakong kahigayonan sa hingtungdang barangay kini sila maka opisyal sa barangay nga dunay hustong krusada pag reporma sa pangagamhanan.  Ato silang hatagan kahigayonan nga mabutohan. (Press Freedom, Vol. XX No. 1)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 

1st Zanorte Parol Olympics himoon sa Zamboanga del Norte

 

Aron maila ang lalawigan sa Zamboanga del Norte isip usa sa mga maayong kasuroyan panahon pagsaulog sa pasko dinhi sa nasud, ang kagamhanang probinsyal pinaagi na sa buhatan sa turismo ning lalawigan ang mopahigayon sa pinakaunang Parol Olympics o ang indigay sa pinakamaanindot nga parol. Ang maong Parol Olympics ang bukas kini sa tanan, pwedeng moapil niini ang mga nagkadaiyang kahugpungan, mga tulunghaan, purok o barangay, nagkadaiyang opisinang local o nasyunal, mga kooperatiba, business establishments ug usab mga religious organizations nga nagabase dinhi sa lalawigan.

Matud pa ni Provincial Tourism Officer – designate Atty. Ivan Patrick Ang nga gituyo nila paghimo ang maong indigay aron usab mahatagan ug pagtagad ang mga talento ug kahanas sa mga taga ZaNorte diha na sa pag desenyo ug pagbuhat sa talagsaon niini nga konsepto sa simbolo sa kasaulogan sa pasko. Dugang pa ni Ang nga ang paghimo sa maong dayan dayan ang magagikan kini sa bisan unsang klase nga mga recyclable ug indigenous materials nga makita sulod sa probinsya sa Zamboanga del Norte. Ang mamahimo unyang mananaug sa maong pakontes ang magpakadawat kini sa ganting cash nga nagkantidad P20,000 isip first prize, 10 mil ka pesos para sa second prize ug 5 mil ka pesos alang sa 3rd prize.

Hangtud lamang Disyembre 7 ang pagpangdawat sa entry sa tanang gusto moapil sa maong pakontes ug ideklarar ang mamahimong winner niini karon umaabot Disyembre 21. Naga-awhag karon ang batan-ong abogado sa tanang gusto moapil niining talagsaong kahigayonan nga mobisita lamang sa buhatan sa turismo ning lalawigan aron sa pagkuha sa uban pang impormasyon alang unya sa maong indigay pinaagi na sa mga personahe niini o dili ba kaha hinoon motawag lang sa telepono numero 212-9677 alang sa dugang detalye. (Mindanao Star, Vol.III No.39)

 
Credits: Mindanao Star is published once a week and is circulated to the 25 Municipalites and 2 Cities of the province of Zamboanga del Norte. Mindanao Star Editorial Office: #096 C.M. Montaño Building, Gen. Luna Street, Dipolog City; Phone/Fax No. (065) 212-2576; Email: mindanaostar@zamboangadelnorte.com
 
 

Tunguia: “Cris ayaw siging pamakak”

Gipanghimakak ni Carmelito “Epok” Tunguia nga duna siyay daghang “goons” nga armado nga anaa karon sa Barangay Biniray sa lungsod sa Katipunan.  Kini ang reaksiyon ni Tunguia sa giluwatan nga pamahayag ni Mayor Cris Eguia nga dunay daghang wala mailhing mga tawo anaa karon sa Biniray nga maoy gikahadlokan sa mga katawhan kay armado nga manaka ug balay maoy hinungdan nga ila kining gisumbong ngadto sa kapolisan.

Matud ni Mayor Eguia, si Epok mismo maoy misulte niini atol sa ilang barangay assembly sa miaging sabado nga mas daghan pa siyang “goons” kay sa mga botante sa Barangay Biniray maoy hinungdan nga nangahadlok ang mga residente. Si Tunguia nagkanayon ang giluwatan nga pamahayag ni Mayor Cris Eguia usa lamang ka black propaganda ug maoy buhat niini sukad pa sa una nga milansar siya ug mayor ug bise mayor nga hiloan ang hunahuna sa mga katawhan nga siya usa ka dautan nga tawo.

Sumala pa ni Tunguia, kon duna pa siyay daghang goons, upat na ka adlaw nga gabalikbalik ang mga polis didto sa Biniray walay bisan usa ka armas nga nakit-an o kaha nasakmit sa mga otoredad. Matud niya, ang dunay “goons” mao ra mismo si Mayor Cris Eguia kay nagpadala kini ug sibilyan uban sa mga polis nga nagdala ug armalite rifle. Wala gihimakak ni Tunguia nga duna siyay mga tawo nga anaa karon gipahimutang sa Barangay Biniray apan igo lamang kini mitabang sa pagpangam-panya sa iyang kandidatura pagka Barangay Kapitan.  “Cris undangi nanang imong siging pagpamakak sa mga tawo,” hangyo ni Tunguia ngadto ni Mayor Eguia.

Para ni Tunguia, ang iyang mga tawo matawag lang ug goons kon kini magdaldala ug armas. Apan kon yano lang kini magsuroy-soroy nga walay gidala nga armas kini dili matawag nga goons. Matud ni Epok, gihulagway ang iyang pagkatawo sa mayor sa Katipunan nga siya usa ka dautan kay dunay daghang “goons”. Sumala pa niya, ang mga tawo nga iyang gidaladala ug gikuyog-kuyog maoy mitabang sa iyang gimbuhaton ilabi na sa negosyo.

Para ni Tunguia, ngano paman gayud nga initan sa mayor ang iyang kandidatura sa usa lamang ka gamay nga barangay sa Biniray nga aduna lamay dosyentos kapin ka mga botante nga unta ang iyang tuyo ug tumong mao man ang pagtabang sa mga katawhan nga mo-uswag ang ilang kahimtang ug molambo ang barangay pinaagi sa iyang koneksiyon sa kaulohan.

Si Tunguia sa ilang nagka-init nga pagtubaganay ni Mayor Cris Eguia kabahin sa eleksiyon sa barangay andam makig-reconcile sa mayor, kana kon seryoso kini. Matud niya, kon makig-estorya man kaniya si Mayor Eguia wala siyay problema ug andam niya kinng pagadawaton apan dili siya mouna ug duol kon walay emesaryo nga mopahibawo kaniya. Sa iyang plata porma de gobiyerno, gipahayag ni Tunguia nga kon siya ang modaug, dako gayud siya ug ikatabang sa Barangay Biniray gumikan kay sa karong panahona, daghan na kaayo siyang amigo nga mga negosyante ug dagkong tawo sa Manila ug sa bisan asang lugar nga andam motabang sa iyang administrasyon. (The New Nandau, Vol. XVII No.17)

 

Credits: The New Nandau is a member of the Publishers Association of the Philippines (PAPI). Editorial office is located at 076 Quezon Avenue, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-3794; Cell No. +639205201041

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON