October 18, 2008

 

HAGIT NI YEBES SA MGA BRGY. OPISYALES:
RESIGN
KUNG WA’Y PAGBATI MOSERBISYO SA KATAWHAN

KUNG walay pagbati nga moserbisyo sa mga katawhan sa matag barangay mas maayo pa nga mo-undang pagka-barangay official. Kini maoy bug-at nga hagit ang gipaabot ni Governor Rolando Yebes atol sa pagpahigayon sa tulo ka adlaw nga pinaka-unang General Assembly sa mga Barangay dinhi sa Zamboanga del Norte.

Ang maong hagit ang gipabati sa gobernador sa tuyo nga mapukaw ang mga barangay officials diha sa ilang dakong kaakohan nga usa ka sulogoon sa mga katawhan. Dili magpasagad ug kinahanglan molihok alang sa kalambuan sa ilang matag barangay.

Sa sunod tuig ang kagamhanang probinsiyal sa Zamboanga del Norte ang adunay gi-andam nga 1.2 bilyones pesos. Tipik sa maong pundo idapat alang sa tanang mga barangay dinhi sa probinsiya. Matod pa ni governor Yebes kini maoy angayan nga ampingan sa mga barangay officials.

KUNG walay pagbati nga moserbisyo sa mga katawhan sa matag barangay mas maayo pa nga mo-undang pagka-barangay officials. Kini maoy bug-at nga hagit ang gipaabot ni Governor Rolando Yebes atol sa pagpahigayon sa tulo ka adlaw nga pinaka-unang General Assembly sa mga Barangay dinhi sa Zamboanga del Norte.

Apan iyang gihangyo ang mga opisyales sa barangay nga kinahanglan dili usab magsalig sa probinsiya. Gihimong ehemplo ni Governor Yebes mao ang karsada diha sa mga barangay nga iyang gipang-himo nga nakita nga kini ang nangaguba na. Alang sa atong gobernador kinahanglan nga higugmaon sa mga kapitan ang mga proyekto sa ilang matag barangay. Motabang kini sa pagmintinar ug dili pasagdan. Sa panahon nga maguba ang karsada sa barangay ang probinsiya na usab maoy magsagubang pag-ayo niini. Gipahayag sa gobernador wala magkulang ang probinsiya tungod kay sama sa iyang gibuhat karon mipatuman kini sa tag-tunga sa milyon ka pesos nga kantidad sa mga proyekto sa 691 ka mga barangay sa Zanorte.

Gipaabot usab ni Governor Yebes ang iyang pagsaway ngadto sa pipila ka mga tawo nga hangtud karon nagpabilin nga mibatikos sa iyang pagdumala sa probinsiya. Sama sa iyang gipabarog nga Zanorte Medical Center nga karon giila nga usa sa Economic Enterprise sa kagamhanang probinsiyal. Pangutana sa gobernador hangtud kanus-a pa hatagan sa igong pagtagad ang programa alang sa pag-atiman sa panglawas sa mga katawhan.

Gusto karon ni Governor Yebes nga ang tanang mga opisyales sa barangay dinhi sa Zanorte ang mosuroy kini sa Zanorte Medical Center aron makita ang kinatibuk-an nga operasyon sa maong tambalanan.

Sa Nasayran, andam na usab karon ang pundo nga gisaad ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo nga 20 milyones pesos alang sa CT scan sa Zanorte Medical Center. (Southpoint, Vol.1No.40)

*

 

ESTRIKTONG PAGPATUMAN SA TRAFFIC ORDINANCE
PARA LAMANG SA DILI KAMAG-ANAK SA MAYOR

Ang estriktong pagpatuman sa balaod trapiko dinhi sa dakbayan sa Dipolog para lamang sa dili kamag-anak sa mayor. Kini ang obserbasyon nga gipadayag sa publiko nga samtang hingpit nga gipatuman sa traffic division sa kapolisan ang ordinansa sa siyudad kabahin sa pagparking sa mga sakyanan nga daghan ang gisikop ug namultahan, apan ang kilid sa Isias Top Marketing sa General Luna corner Quezon Avenue ug Top Plaza nga nagpunsisok ang sakyanan nga nakaparking ang wala mabuyag sa kapolisan.

Sa nakita sa mata sa publiko, ang kilid sa Isias Top Marketing, Caltex ug Top Plaza anaa nakaparking ang daghanang sakyanan bisan kon walay linya isip parking zone apan wala dakpa sa kapolisan. Sa na-obserbahan, adlaw-adlaw dihang dapita naghoot ang mga sakyanan nga nakaparking sa kilid ug kilid hinungdan sa kagrabe sa trapiko nga maglisud na ang mga sakyanan nga moagi apan walay bisan usa ka polis nga mibuyag o kaha mipahiluna niini.

Gumikan sa maong namatikdan, mga katawhan mipabate sa ilang pagsaway nga ang implementasyon sa balaod trapiko sa siyudad sa Dipolog lubaylubay lamang ug kini estriktong gipatuman niadtung dili ka-pamilya sa mayor tungod kay ang nahisgutang mga establishemento nga anaa naghoot ang nakaparking sakyanan nga walay parking zone nga nangumbra sa ilang tindahan, nag-chik-in sa hotel ug nagtubil sa ilang gasoline station gipanag-iyahan sa kamag-anak sa mayor sa dakbayan sa Dipolog. Sa samang bahin gipanghimakak sa City Hall nga dunay dapig-dapig ang implementasyon sa balaod trapiko sa dakbayan sa Dipolog. Klaro kaayo ang instruction nga giluwatan ni Mayor Evelyn Uy ngadto sa mga opisyal ug mga sakop sa OBO kung Office of the building Official nga way pihigon diha sa ilang pagpatuman sa balaod mahitungod sa pagpalimpyo sa mga setbacks ug sidewalks dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Mao kini ang gibutyag ni Atty. Alanixon Selda, City Information Officer isip iyang tubag ngadto sa padayong gireklamo sa pipila ka mga katawhan kung ngano nga ang dalan Echavez partikularmente ang nahimutang kilid sa Top Plaza Hotel dili man kalimpyohan ang iyang sidewalk gikan sa mga sakyanan nga magparkingan sa maong dapit kay atua mi check-in sa maong hotel. Matod pa ni Atty. Selda diha siya sa dihang gipahayag ni Mayor Uy ngadto sa mga kadagkuan sa OBO nga way pabor pabor ang ihatag ngadto ni bisan kinsa nga makasupak sa zoning ordinance nga nagpasabot nga bisan ug paryente o kamag-anak sa mayor o ilang negosyo mismo ang maapektuhan kinahanglan nga ipatuman ang balaod.

Kini tungod kay dugang ni Atty. Selda nga ngil-ad nga lantawon nga samtang ang uban relihiyosong nagtuman sa balaod adunay pipila ang gihatagan ug pabor tungod lamang kay adunay relasyon sa mayor ning dakbayan sa Dipolog. Mao usab kini ang gilikayan sa mayor nga mahitabo dugang ni Atty. Selda nga wala na unyay motuman sa balaod tungod kay wala nay kredibilidad ang nagpatuman niini. (The New Nandau, Vol. XVIII No.11)

*

 

Pagdani sa mga Muslim dinhi nga moapil sa mga rebeldeng grupo makasamok lamang

“Ang mga Kristiyanos ug Muslim nanagpuyo nga malinawon dinhi sa Dipolog sulod sa daghanan nang mga katuigan ug ang gihimo karong pagdani kanila pag-apil o pagpakuyog kanila sa rebeldeng pundok mao lamay makapalibog kanila ug dayon unya maoy sinugdanan sa dili pagsinabtanay.”  

(“The Christians and the Muslims are living peacefully in Dipolog for so many years now and the move of recruiting some of them will only create confusion and later misunderstandings.”)

Mao kini ang usa sa punto nga gipabati ni Mayor Evelyn T. Uy atol sa gipahigayong Disaster Management Plan Meeting sa miaging semana nga gitambungan sa tanang sektor sa komunidad lakip na ang 21 ka mga chairmen sa mga barangay ning dakbayan ug mga otoridad sa Philippine Army ug Philippine National Police.

Mayor Belen Uy

Migula ang nasangpit nga pagpakabana ni Mayor Uy tungod sa mga kompirmadong balita nga adunay recruitment nga nagpanghitabo ilawom sa bando sa Moro National Liberation Front (MNLF) dinhi sa sentro ug sa ubang bahin sa kabarangayan dinhi sa Dipolog uban sa pasalig nga kadtong mouban ug magpamiyembro suwelduhan matag bulan gikan sa diyes mil hangtud sa kinse mil ka pesos ug ma-integrate pa (mahasulod) sa Philippine Army human sa pipila ka tuig.

Gani, nakompirmar nila ni Mayor Uy ug Col. Romulo Bambao sa 101 Brigade gikan  mismo sa usa sa mga mitambong nga si Nasser Pango nga nang-recruit siya alang sa pagtukod sa usa ka kooperatiba ginamit ang application form nga magpa-miyembro sa bando sa MNLF.

Tungod niini, gi-awhag sa duha ka mga opisyal atunbangan sa tanang mitambong nga hunungon na ang pagpang-recruit sa naulahi tungod kay na-implementar na ang mga probisyones nga gisitar sa GRP Peace Agreement (Tripoli)   tali sa MNLF  ug  ang integration sa ubang miyembro sa MNLF ngadto sa Philippine Army dugay nang nahatagan ug katumanan.

Gumikan niini nga kalamboan, gi-awhag karon nila ni Col. Bambao ug Mayor Uy  ang mga katawhan nga dili magpadala sa bisan unsang pagahimoon nga pagpanghaylo sa mga tawo o grupo sa mga tawo nga gituohang mga miyembro sa MNLF O MILF aron makakuha ug dugang ginsakopan, tungod kay ang ginahimo niini maoy usa ka tataw nga pagpanglingla sa atong mga kabus nga kaigsoonan, ilabi na kadtong  nanagpuyo nga malinawon sulod ning atong mga barangay.(CIO-prr)

*

 
Dipolog lamang sa tanang LGU sa ZaNorte|
estrikto mipatuman usbaw nga multa sa trapiko

Ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog pinaagi sa traffic division sa kapolisan mao lamang sa tanang local government unit sa Zamboanga del Norte ang estriktong midoot ug patuman sa balaod trapiko diha sa pagmulta sa taas kaayong bayranan sa makalapas niini.

Kini ang obserbasyon nga gipadayag sa mga katawhan atubangan sa patuyang nga pag-implementar sa kapolisan diha sa subsob nga pagpanakop niadtung mga driver nga wala magbaton ug kompletong kahimanan sa ilang motorsiklo ilabi na ang wala pagsuot ug helmet.

Ang multa sa dili magsuot ug helmet kaniadto tag 160 pesos lamang, apan sa karon nga bag-ong Administrative Order nga gipaimplementar sa Land Transportation Office mokabat na sa mil kinientos ka pesos.

Kasagaran nga madakpang motorista labing minos dos mil ngadto sa tres mil ka pesos ang ilang mabayad nga multa nga maoy ilang gireklamohan atubangan sa kalisud ug kaapiki sa ilang kahimtang karong panahona.

Usa ka dakung opisyal mibutyag nga ang bag-ong bayranan sa makalapas sa trapiko nga gipatuman sa siyudad sa Dipolog usa lamang ka Administrative Order nga giluwatan sa Department of Transportation and Communication kon DOTC ug dili balaod nga gipanday sa kongreso apan pilit gayud nga gipatuman sa kagamhanang lokal sa Dipolog pinaagi sa traffic division sa kapolisan.

Gihimong hinagiban nga rason sa kapolisan nga igo lamang sila misunod sa kamandoan sa balaod trapiko ug wala silay mahimo gawas sa pagpatuman niini.

Apan sumala sa nahipos nga balita gikan sa nagkadaiyang dapit sa nasud, gumikan kay ang bag-ong regulasyon sa trapiko usa man ka ‘kontra kabus’ sa mabagang hut-ong nga mga katawhan, daghanan sa mga local government unit ang mipadayag sa ilang pag-apela ug pagprotesta diha sa implementasyon niini.

Apan mitumaw ang ilang katingala nga ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog lahi sa ubang LGU nga misupak, kay pinaagi sa bag-ong regulasyon hingpit man hinoon nga mipatuman niini nga daw gihimo na nilang public economic enterprise ang paghipos ug multa arun makakuha ug dakung revenues diha sa pagsopsop ug panapi sa mga motorista nga makalapas niini.

Matud pa ni Board Member Edionar Zamoras, ang implementasyon sa bag-ong administrative order sa DOTC nagdepende lamang kini sa hepe ehikutibo kon iya bang estriktong ipatuman ug dili ilabi na sa kadako sa bayranan sa mga motorista nga mamultahan batok sa kalisud nga kahimtang karon. (The New Nandau, Vol. XVIII No.11)

*

 

Mariculture Park Project gilusad lungsod sa Rizal

GILUSAD ang Mariculture Park Project didto sa Bayanihan Island sa barangay Sebaca sa lungsod sa Rizal ning atong lalawigan sa Zamboanga del Norte. Kini ang gipangunayan mismo ni Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Director Atty. Malcolm Sarmiento, Jr. uban nila ni BFAR Regional Director Virgilio Alforque, Governor Rolando Yebes, Mayor Roseller Manigsaca, Vice Governor Francis Olvis.

Sa paglusad sa maong proyekto, gipahayag ni Governor Yebes nga dako kaayo kini ug ikatabang sa mga katawhan sa Zanorte ilabina sa taga lungsod sa Rizal ug sa mga silingan niining lugar. Gipasalamatan niya ug dako si Director Sarmiento sa iyang pagta-bang sa atong probinsiya. Ang pag-istablisar sa Mariculture project sa probinsiya mao usab ang naha-unang plano ni Governor Yebes human gidasig kini ni Department of Agriculture Sec. Arthur Yap. Alang kaniya nga kung gihatagan lang sa igong pagtagad kaniadto sa probinsiya ang maong prog-rama  siya ang nakasiguro nga milambo na kini pag-ayo karong panahona.

Gipangunayan mismo ni Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) Director Atty. Malcolm Sarmiento, Jr. uban nila ni BFAR Regional Director Virgilio Alforque, Governor Rolando Yebes, Mayor Roseller Manigsaca ug Vice Governor Francis Olvis ang Mariculture Park Project didto sa Bayanihan Island sa barangay Sebaca sa lungsod sa Rizal ning atong lalawigan sa Zamboanga del Norte

Angayang masayran nga ang probinsiya sa Zambo-anga del Norte maoy supplier sa mga pagkaon sa dagkong lugar sa Visayas ug Luzon.

Matod pa sa gobernador nga walay katungod nga dili kita magmalampuson ug molambo pinaagi sa maong proyekto tungod kay kita maoy tig-supply ug isda karong panahona sa Cebu, Negros ug pipila ka bahin sa Luzon. Iyang gipanghinaot uban sa paghagit kang Mayor Manigsaca sa lungsod sa Rizal nga sa sunod balik ni BFAR Director Sarmiento makita ang paglambo sa maong proyekto. Gipasalig ni Governor Yebes nga andam siyang motabang alang sa kaayohan sa mariculture project nga nahisulod sa Murcillagos Bay sa lungsod sa Rizal.

Gipahayag ni BFAR National Director Sarmiento nga kaniadto sayon ug dali ra ang pagkuha sa mga isda kung itandi karong pana-hona. Ang nasudnong ka-gamhanang ang nanghi-ngusog pagpalambo sa Aquaculture. Kini usa ka balanse nga programa tali sa pagpalambo sa production aron ipakaon sa nagtubo nga population ug pag-preserbar ug pag-proteher sa mga marine resources. Ang fish farming maoy nakahatag sa dako nga abot sa Pilipinas nga maoy ika-walo sa tibook kalibutan kabahin sa industriya sa isda ug uban pang produkto gikan sa dagat. Ang mariculture usa ka pamaagi nga gamay ra ug gasto, mahigugmaon sa kinaiyahan, sayon ang pagdumala kung ikompara sa fish pond.

Sa kabahin ni BFAR Nat’l Director Sarmiento iyang giklaro nga kung ang adunay probinsiya dinhi sa Pilipinas nga pa-lamboon pinaagi sa mga programa sa ilang buhatan kana mao ang atong lalawi-gan sa Zamboanga del Norte.

Masaligon usab si Vice Governor Olvis nga mitambong sa paglusad sa maong proyekto nga andam silang molugway ug ayuda sa Sangguniang Panlala-wigan alang sa kalambuan sa maong proyekto.

Misaksi sa paglusad sa Mariculture sa Rizal mao sila si Provincal Atty. Jes Gal Sarmiento, mga tinugyanan sa BFAR dinhi sa Zanorte pinaagi ni Engr. Florig, mga kadagkuan sa lungsod, mga barangay officials, ug daghanan pa. (The New Nandau, Vol. XVIII No.11)

 
 

Alang sa pagpa-abunda sa ani
FIELDS gilusad sa ZaNorte

Pag-umol ug pagtabang sa mga mag-uuma ang gipatigbabaw nga pamahayag ni Regional Technical Director (RTD) sa Department of Agriculture Constancio G. Alama atol sa pagpakigpulong isip pagbukas sa Region IX Information Caravan/Techno Clinic nga didto gipahigayon sa Zamboanga del Norte National Exhibition Center (ZNCEC) ning dakbayan sa Dipolog, Octobre 7, 2008 ug launching usab sa FIELDS Program kon Fertilizer, Irrigation, Extension and Training, Loans, Dryers and other Postharvest Facilities, and Seeds pinaagi sa Department of Agriculture (DA) subay sa administrasyon ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo.

Matud pa ni Alama nga ang FIELDS Program gituyo sa pagmugna sa pamunoan ni Presidente Arroyo pinaagi ni DA Secretary Arthur Yap aron sa ingon niana mahatagan og dakong ani ang mga mag-uuma nga maoy numero unong nagsuporta sa mga katawhan sa pinaagi sa bugas, mais ug daghanan pang uban. Gituyo usab sa pagmugna ang maong programa aron malikayan ang kalisod nga kagutom nga maoy sagad natagamtaman karon sa ubang katawhan ning nasud sa Pilipinas.

At the FIELDS booth area, free farm supplies are given away to farmers.
 

Participants to the FIEDS Info Caravan/Techno Clinic flock for  resgistration at the ZN Convention Center lobby.

Si Dr. Frisco Malabanan, Rice Program Director sa DA Ginintuang Masaganang Ani Rice Program mipasabot sa FIELDS nga ang Fertilizer maoy suportang programa sa mga mag-uuma sa organic ug inorganic fertilizer pinaagi sa discount coupons nga Php250 kada sako diin, sa tibuok Pilipinas matud pa mokabat sa 4.62 milyones nga mga coupons ang nahatag sa mga Local Government Unit (LGUs) kon 1.83 milyones usab ang nahatag niini ngadto sa mga mag-uuma. Ang Irrigation maoy mohatag sa pagpalambo sa produksyon sa humay tungod usab kay sagad sa mga kahumayan nagsalig lang sa tubig sa ulan ug ang irrigation system maoy mohatag, mosuporta sa kahumayan aron maabunda ang tanom niini. Samtang, ang Extension sa FIELDS naglangkob sa paghatag edukasyon ug pagbansay-bansay sa mga mag-uuma aron mahibaw-an niini ang mga pamaagi sa farming technologies lakip na ang mga training centers nga ikatukod pinaagi sa LGU. Ang “L” sa FIELDS nga Loan naghatag og kahigayonan sa mga mag-uuma sa hamubo lamang nga interest pinaagi usab sa farm inputs ug uban pang farm infra/machineries. Samtang, ang Dryers sa FIELDS maoy motabang sa mga mag-uuma nga dili mausik ug mapadali ang paglihok sa humay. Ang Seeds sa FIELDS Program mao ang paghatag og mga igtalanom nga hybrid ug certified seeds sa hamubo lamang nga presyo diin, ang National Food Authority (NFA) maoy market assistance sa mga mag-uuma.

Nasayran nga aron usab mo-abunda ang rice production ning nasud sa Pilipinas namugna ang FIELDS Program lakip na niini ang GMA kon Ginintuang Masaganang Ani Rice Program pinaagi ni Presidente Arroyo.

Subay niini, gipasalig sa mga kadagkoan ning tibuok Rehiyon IX sa Zamboanga Peninsula partikular ang tanang mitambong sa maong kalihukan nga dako kaayo’g ikatabang ang FIELDS Program sa atong nasud ilabi na ning Isla sa Mindanao tungod kay abunda nang daan ang kayutaan ning atong dapit ug ang mga katawhan na lamang niini ang mo-ugmad ug molihok aron mahalikay ang tanan sa kalisod ug kagutom.

Gikahibaloan nga ang naasoyng kalihukan gitambungan kini sa mga halos tanang mayores sa Zamboanga Peninsula sa Rehiyon IX, mga Municipal Agriculturists, mga agricultural workers, mga mag-uuma, Buhatan sa Pang-Agrikultura ning lalawigan pinanguluhan ni Ms. Maybel Bustaliño ug mismo si Governor Rolando E. Yebes ang mitambong usab kini diin, nahiuyon sa programa ni Presidente Arroyo nga FIELDS Program nga dako ug ikatabang sa mga katawhan ning probinsya sa Zamboanga del Norte nga halos kaumahan ang palibot ning lalawigan. (Southpoint, Vol.1No.40)

*

 

Brgy opisyales mi-tour sa ZMC

SA tuyo nga makita ug masayran nila personal ang kinatibuk-ang operasyon sa Zanorte Medical Center, ang mga barangay officials dinhi sa Zamboanga del Norte mihimo sa ilang tour kagahapon (Octobre 6, 2008) isip pagtapos sa ilang tulo ka adlaw nga General Assembly sa barangay.

Ang maong mga opisyales sa barangay ang gisuroy kini nila ni Hospital Administrator Rosevic Lacaya Ocampo, Mrs. Aida Dy, Chief Nurse ug  Jay Adriancem sa buhatan sa gobernador sulod sa maong tambalanan.

Ilang gipadayag ang ilang hini-usang sentemento ug pagdayeg sa kinatibuk-ang operasyon sa maong hospital nga ilang nakita nga dako kaayo ug kalainan sa karaan nga provincial hospital. Dako kaayo ug gikatabang ilabina sa mga pobreng katawhan ang Zanorte Medical Center nga nagbaton sa mga modernong kahimanan. Ila usab nga gipabati ang ilang pagbatikos sa mga tawo nga kanunay nga nagsaway sa maong tambalan nga wala makasabot sa programa ni Governor Yebes. Usa ka dakong botbot ang gipalakaw sa mga kritiko sa administrasyong Yebes nga dili makatabang sa katawhan ang hospital, sugyot nila nga mas maayo nga magpa-admit kini aron ilang makita personal kung unsa ka importanti ang maong hospital.

Dako ang pagtuo sa mga barangay officials nga ang mga tawo nga kanunay karon misaway sa Zanorte Medical Center mao kadtong mga tawo nga dili pa makadawat sa kadaugan ni Governor Yebes hangtud karon.

*

 

‘Intelligence Networking’ sa barangay sulbad sa hulga

Samtang sa nalambigit nga kalamboan, “Intelligence Networking is not expensive,” mao kini ang gibapati ni Barangay Chairman Meynard Baes sa Turno atol sa maong gipahigayon nga Disaster Management Plan Meeting kaniadtong Agosto 23.

“Ug mao kiniy daling sulbad sa hulga karon sa atong kalinaw,” padayon ni Kap. Baes.

Gipasabot ni Chairman Baes nga sayon ang pagpalihok sa intelligence networking sa ilang barangay gumikan kay mahimo  nilang makuhaan ug impormasyon ang mga “peddlers” o mga mamaligya-ay  nga gasuroy, sama sa namaligya ug bingka, puto, o isda sa ilang komunidad. 

Dugang pa niya, lakip usab nga ilang makuhaan ug impormasyon  ang mga “farmers” o mga mag-uuma o dili ba kaha mga mananggite, nga iyang gituhoan nga makahatag ug ensaktong mga impormasyon may kalabot sa mga “suspicious-looking” nga mga indibidual, mga hut-ong o mga lihok.

Dugang niini, hiniusang gipahinumdum usab nila ni Mayor Evelyn T. Uy, Col. Romulo Bambao sa 101 Brigade ug Edgar Bagarinao, ang kasamtangang presidente sa Dipolog Chamber of Commerce  & Industry, ang kanunay nga magmabinantayon ug sa pagpahimulos sa mga kagamitan nga makita  sa ilang komunidad, sama sa pagkuha ug impormasyon  gikan sa ilang mga lumulupyo, paghimo sa  tagsa-tagsa ka mga disaster management plan sa ilang mismong pamilya, ug uban pang estratehiya nga makatabang sa pagpanalipod kanila sa panahon sa kagubot o kalamidad. (cio-prr)

*

 

Mayor Uy mipalanog sa maayong pagdawat sa miapil sa MinBizCon

Atol sa pagbukas sa 17th Mindanao Business Conference (MinBizCon) nga gipahigayon dinhi sa dakbayan sa Dipolog, mainiton nga gidawat ni Mayor Evelyn T. Uy ang tanang mga partispanteng magpapatigayon ug mga dinapit nga mga mamumulong ug mga bisita  nga mosalmot ning maong kalihokan.

Sumala pa ni Mayor Uy, bisan pa man sa kasimple sa mga amenities nga makita nila dinhi sa Dipolog, apan gipasaligan sa mayor ang tanang mga bisita alang ning MinBizCon nga makahatag ang dakbayan sa ilang mga gikinahanglan sama sa maayong akomodasyon, teknolihiya sama sa mga signal sa Smart, Globe, Sun Teleccommunications, internet services, cable television ug ilabi na gayud ang kinatibuk-ang hospitality ug friendliness sa mga taga-Dipolog.

Dugang ni Mayor Uy nga ang laing ikapasigarbo sa Dipolog sa atong mga bisita mao ang kahapsay, kalimpiyo ug kamalinawon sa atong dakbayan nga maoy dakung factor alang sa pagpahigayon ning maong katuyoan ug sa pagbutang sa ilang negosyo dinhi.

Gipasigarbo usab ni Mayor Uy nga ang strategic location sa dakbayan sa Dipolog isip “Gateway to Western Mindanao” mao usay nakahatag sa dakbayan ug usa ka maayong economic location tungod kay nahimong sentro ang Dipolog sa northern ug southern economic activities.

Gawas niini, ang Dipolog adunay kaugalingong airport, integrated bus terminal ug haduol sa pantalan sa Dapitan nga maoy gitawag ug entry points ning dakbayan.

Nanghinaut si Mayor Uy sa tanang mga bisita sa MinBizCon nga mahimo untang mabulukon ang ilang pagbisita dinhi sa Dipolog ug masaligong gihandom nga magmabungahon ang pagpahiga- yon sa Mindanao Business Conference dinhi sa dakbayan. (cio-prr)   

*

 
Sen. Bong Revilla dinapit pagsubo sa Development Center sa Dipolog

Opisyal nga nasubhan niadtong Agosto 29 ang Livelihood Skills Development and Enhancement Center (LSDEC) sa dakbayan sa Dipolog nga nahimutang sa Barangay Galas ug gitambungan mismo nila ni Senador Ramon “Bong” Revilla Jr. ug Congressman Rosendo Labadlabad sa 2ndCongressional District ning probinsiya.

Didto usab sila si Mayor Evelyn T. Uy, First Gentleman ug kanhi Hepe Ehekutibo sa Dipolog  Roberto Y. Uy, Mdme. Joji Bia,l ang presidente sa Call Center Association of the Philippines, Director Nilda Espiritusanto sa TESDA, Mdme. Venus Celecious-Yap, ang suod nga higala sa asawa ni Senador Revilla.

Didto usab ang mga opisyales ug ubang kawani sa kagamhanang lokal, mga magtutungha ug magtutudlo sa Galas National High School ug Dipolog School of Fisheries ug mga residente sa palibot sa LSDEC.   

Kahibaloan nga nahimong natinuod ug natuman ang maong proyekto human mapirmahan ang usa ka Memorandum of Agreement (MOA) tali nila ni Mayor Uy sa kagamhanang lokal sa Dipolog kinsa maoy nangandoy niini nga konsepto,  Congressman Labadlabad sa 2nd Congressional District sa Zamboanga del Norte ug Director Nilda Espiritusanto sa Provincial Office sa Technical Skills and Development Authority (TESDA).

Si Sen. Revilla (ikaduha gikan sa tuo) samtang nanguna sa ribbon cutting sa Development Center sa Galas inabagan nila ni Cong. Labadlabad (wala) ug Mayor Belen Uy (ikaduha gikan sa wala).

Gisabutan sa MOA nga ang Buhatan sa Congressional District mohatag sa pasiunang  pondo alang sa initial operation ug maintenance sa LSDE Center samtang ang kagamhanang lokal sa Dipolog ang magapadayon sa pagpalambo ug pagpromoter sa livelihood skills alang sa mga katawhan niini aron mahimo silang self-sufficient alang sa ilang kaayuhan.

Sa kabahin sa TESDA, kini ang gitahasan sa paghatag sa kaalam, sa mga abilidad ug rekisitos sa bansay-bansay  ug uban pang kaayuhan sama sa scholarship grants ilawom sa PGMA Training for Work Scholarship Program ug skills assessment alang niadtong nakalampos o nakahuman na sa bansay-bansay.

Sa pagkakaron, ang mga skills training nga gipatuman sa nasangpit nga center naglangkob sa carpentry, masonry, heavy equipment operation, plumbing, building wiring installation ug welding nga nakakuha ug daghanang interesadong magtutungha ilabi sa mga out-of-school youths.

Sumala pa ni Mdme. Collyer, ang kasamtangang gitudlo ni Mayor Uy nga magdumala isip Livelihood Center Operations Manager, nga ilang paningkamutan nga madugangan karong tuiga  ang maong skills enhancement program sama sa air conditioning, refrigeration, English proficiency, housekeeping ug kursong bar-tending.

Masaligon usab niyang gipahibalo sa tanan nga “wholistic approach” ang pamaagi sa training nga ilang gipahiyon aron mahimong sayon sa mga magtutungha ang pagpangita ug matrabahoan o dili ba kaha sa paghatag sa ilang serbisyo ngadto sa mga nanginahanglan. (cio-prr)

 
 

 


Lihok Tawo  Kay Motabang Ko

Si Gonzalo usa ka tawo nga relihiyoso kaayo ug matag domingo, mosimba gyod siya maghulaw man o magbagyo. Maayo sab siyang tawo ug manggihatagon kaayo hinungdan nga gimahal ug respetado kaayo siya sa iyang mga silingan.

Kadlawon kadto nga mihapak ang kusog kaayong bagyo ug wala pa gani mosilang ang adlaw, miabot na ang tubig-baha didto sa katapusan nga ang-ang sa hagdan sa ilang pantawan. Maayo gani kay siya rang usa sa ilang balay niadtong higayona kay ang iyang tulo ka mga anak ug asawa namista didto sa lungsod sa Sergio Osmeña. Mao nga kay taas naman ang tubig ug di naman siya makatabok didto dapit sa may daghang tag-as nga kahoy ug kay lagi di man siya makamaong molangoy, mikatkat na lang siya didto sa itaas sa ilang bubong ug didto siya mitongtong. Didto nagpunay siyag pangadye ug kay lagi duol siya sa atong Ginoo tungod sa iyang pagkerelihiyoso, kumpiyansa gayod siya nga dili biyaan ning iya karong malisod nga nahimutangan taliwala ning pagsuki sa kinaiyahan.

Kalit nga may miagi nga pump boat sakay ang mga rescuers. Giitsahan siyag pisi ug gisinggitan: “Ihikot nang pisi sa imong hawak kay amo kang birahon aron sa among pump boat pasakyon”.

“Sige lang, Mga Pare, okay ra ko diri…dili lagi ko biyaan sa atong Ginoo”.

Mipaturatoy ang pump boat sa unahan biniyaan si Gonzalo nga ang pangaliya ngadto sa atong Ginoo walay hunong samtang nagtungtong siya sa ilang bubong.

Taudtaod, mipatungod ang Helicopter nga may lulan nga mga rescuers. Gituntonan na sad siya  ug pisi ug gisinggitan: “Ihikot na sa imong hawak kay amo kang birahon ug ihatod didto sa may bungtod”.

“Salamat lang, mga Pare, diri lang ko…isalig lang nako ning tanan sa atong Ginoo. Segurado ko nga di ko niya pasagdan ug biyaan”, tubag-singgit ni Gonzalo ngadto sa mga rescuers nga sakay sa maong Helicopter.

Mibiya ang Helicopter habig sa iyang tungod aron ihatod niini ang mga na-rescue didto sa pikas bungtod, biniyaan si Gonzalo nga miwarawara pa sa iyang mga kamot didto sa ibabaw sa bubong diin siya nagtugtong.

Sa laktod nga pagka-estorya, kay nagkahabog ang baha ug hilabihan na niini kasulog, naanod ra gayod si Gonzalo uban sa dagkong mga gapnod ug kay dili lagi makamaong molangoy sa tubig-baha siya giganoy ug bisan giunsa niya ug sampit si Ginoong Hesus, lahos gayod siyang nalumos!

Kay lagi buotan, maayong tawo ug relihiyoso, didto sa langit napunta si Gonzalo. Didto pa lang si Gonzalo sa pultahan sa langit, gitagbo na siya ni San Pedro nga mapahiyomon ug maabi-abihon kaayo. Apan si Gonzalo nag-alboroto ug iyang gisuna si San Pedro: “Ka maayo nakong tawo, relihiyoso, manggiluy-on ug matinabangon sa akong isig-katawo ug nakahimo pa kog mga maayong binuhatan didto sa kalibutan, apan ngano nga ang atong Ginoo gibiyaan man ko? Niadto unta nga naglisod ang akong kahimtang taliwala sa kasuko sa kinaiyahan ug kadto na ang higayon nga ako iyang tabangan, apan ngano nga iya man kong gipasagdan?”.

“Ay kanimo, Migo, matod ni San Pedro nga mihaployhaploy sa likod ni Gonzalo. “Wala man ka biyai sa atong Ginoo. Dihang gikuha ka aron pasakyon sa miabot nga sakayan, imong gibalibaran. Dihang miabot ang Helicopter, imong gibalibaran ang mga rescuers. Karon, ang atong Ginoo diay imong basolon?

Bitaw sab no?

#####

Dili kini sugimedya ang atong gidalit ning ato karong tudling. Usa kini ka yano apan tulugkarong sugilagming nga akong gikutlo gikan ni Fr. Mamert Dollera, ang Kura Paruko sa Sergio Osmeña.

Sa pag-overnight god sa mga sakop sa Zamboanga del Norte Press Club didto sa Sergio Osmeña atol sa gipahigayong Annual Campus Journalism Seminar nga gipahigayon didto sa Osmeña National High School, nakahinabi ko ang batan-ong Pari didto ug usa sa among topic sa among panag kabildo mao kadtong linuog nga binuhatan sa mga rebeldeng MILF nga misulong ug nangatake sa lungsod sa Kolambogan Ug didto ko nahibaw-i nga si Fr. Dollera usa sab diay nga biktima sa pagpangatake sa mga rebelde didto sa lungsod sa Siocon nga niya pa, usa ka mangilngig nga hitabo nga dili mahimong malumotan bisan na  sa pagpangligid na sa panahon. Niya pa, atol gayod sa pag-atake, na-corner sila ug usa siya sa nahimong shield diin duha sa mga kauban niyang seminarista ang nadisgrasya.

Sa amo gong panag-estorya, may usa kanamo ang mipahungaw sa gibati nga lagi, kinahanglan nga armasan o kaha tugtan nga makahupot ug mga armas ang mga sibilyan isip pagpanalipod sa atong mga tawhanong katungod.

May misal-ot nga ato na lang iampo sa kahitas-an kining tinuyo nga katalagman ug iampo sa Ginoo nga iya kitang tabangan ug dili biyaan sa panahon sa kakuyaw ug kalisdanan. Apan dihay nangutana kang Fr. Dollera nga angay ba kining isalig na lang nato sa atong Ginoo. Niya pa, di ba may giingon nga sa panultihon nga LIHOK TAWO KAY MOTABANG KO! Sa laktod, kinahanglan molihok ang tawo ug diha pa siya mangayo ug panabang sa Ginoo dili nga ang tanan isalig

Na lang kanunay sa atong Ginoo!

Aron sa pagtubag sa gipabating mga alinghuna, ang maong sugilagming ang iyang gisugid kanamo… ang  kaagi ni anhing Gonzalo nga gasalig kanunay sa atong Ginoo!

#####

Nagkadaiya ang mga opinion nga akong nadawat sa atong tudling sa miaging gula ning atong pamantalaan nga nagtuki nga angay armasan ang mga sibilyan. May miuyon ug diha sab daghan ang misupak. Diha pay miingon kanako nga abogado man unta ko nganong mo-advocate ako nga armasan ang mga sibilyan.

Well, matod pa sa akong silingan, unfair man ning atong balaod dinhi, kay instrikto kayo ang gobyerno nga dakpon ug prisohon ang bisan kinsang magbaton ug armas nga ihalas yet, kining mga rebeldeng MILF gitugutan mang magkupot ning maong hinagiban ug mao gani ing hinungdan nga sayon ra nilang gipang-ihaw ang mga sibilyan didto sa lungsod sa Kolambogan! Niya pa, kon kitang mga sibilyan nga magbaton ug armas para self-defense initan, ang rebeldeng MILF nga mga mamatay ug mga tawo ug mangdaot sa mga kabtangan dili hilabtan sa atong kapolisan ? Di ba unfair ni kaayo sa mga tarong nga  tawo?

#####

Sa pagsulat ko niini, nakita ko didto sa TV ang mga armadong tawo nga nagpaila nga sila sakop sa grupong ILAGA. Daghan ang nagtuo nga kining paglutaw karon sa mga grupong armado maoy makalala sa talandogon nga sitwasyon sa atong Rehiyon. Apan mabasol ba nato ang uban natong mga  igsuon kon kini na ang naabot nilang desisyon? Ikaw, ako…kitang tanan, musogot ba lang nga kita pangsulungon ug pang-ihawon ning mga dangan sa atong katilingaban? Gipamatud-an na nga kining maong matang sa mga tawo way mga kasingkasing ug tig-a ug mga balatian. Kining ilang pagpangatake kanatong malinawong sibilyan ato na lang bang ihangad sa kahitas-an? Lihok tawo kay  motabang ko … kini ang tukmang buhaton sa mga tawo dili kay adto mo lang kini ihangad kanunay sa atong Ginoo. Atong ihangad kanunay sa atong Ginoo? Kon maliban uroy siya sa kadaghan nangayo kaniyag panabang, Goodbye, Mr. Bond!

Kaganiha sab nga buntag, akong nakita sa T.V ang mga sakop sa MMDA nga nag-abog sa mga nanindahay didto sa aseras ug gipangguba kadtong mga tindahan nga gigama daplin sa mga dalan. Sa tinuoray lang dili gyod unta angay nga tugotan nga mamaligya ang mga tawo diha sa atong mga aseras. Gawas nga maagrabyado niini ang mga lintunganay nga mga mamaligyaay didto sulod sa atong Merkado Publiko, makababil pa gyod ni sa agianan sa atong mga tawo. Labaw sa tanan, nakahatag kining kahugaw sa atong kalikopan!

Dinhi sa atong dakbayan, naa gayod kanunay nga ang mga nanindahay sa aseras nanaglaray. Ingon na ba gayod kaha niini ang atong pamalaod nga ipa-implementar kini matag taudtaod? Wala na ba kita dinhi ing consistency sa atong baroganan sa pag-implementar sa mga balaod sa atong dakbayan? Sama sa no smoking ordinance, naa pa man gihapoy manabako sa ginadiling dapit, daghan pa man gihapon ang manghithit! Ngano man nga sila wala ma signit?

Niadto, gipang-confiscate kanang namaligya dihag mga peke nag mga Video CD sa atong mga eskinita kay lagi kana mga pinarata. Apan karon, naa naman sab ug daghan pa kaayo gipang-display nga mga Video CD. Ngano naman  pod ni? Niadto, illegal ang pagpamaligya niini apan karon na pod okay na nga ipang-display sa mga eskinita?

Sus ko, ka wala gayoy ayo! (Dipolog Chronicle, Vol.VIII No.9)

*

 

LGUs sa ZaNorte mitabang gasto sa JCI nt’l convention

“Tanang local government unit sa Zanorte uban sa mga opisyal niini mitabang sa galastuhan sa JCI Philippines national Convention” tipik sa pamahayag ni Atty. Allan Ranillo, JCI Senator ug maoy National Convention Director sa gipahigayong JCI Philippines National Convention dinhi sa Zanorte Sulod sa tulo ka adlaw.

Sumala pa ni Atty. Ranillo nga sila sa JCI Philippines nagpasalamat sa mga opsiyales sa Zanorte sa papgangulo ni Gov. Lando Yebes, meyembro sa sanguni-ang panlalawigan pinangulohan ni Vice Gov. Bebie Olvis, tulo ka mga kongrisista sa tulo ka mga distrito sa Zanorte uban sa duha ka mayor sa Dipolog ug Dapitan.

Tanang local government unit sa Zanorte uban sa mga opisyal niini mitabang sa galastuhan sa JCI Philippines national Convention nga gipahigayong JCI Philippines National Convention dinhi sa Zanorte Sulod sa tulo ka adlaw.

Matud pa niya nga ang maong tulo ka adlaw nga kalihukan dili maganap ug gasto kung ang registration ra ang saligan nga kini gisalmutan sa mokabat usa ka libo ka mga partisipante nga sakop sa Junior Chamber International gikan sa nagkadaiyang parte sa nasud nga ani-a karon nagpahigayon sa ilang 60th national Convention lakip na ang ilang joint 2008-2009 national board meeting.

Para ni Ranillo dili magmalampuson an gang ilang dakung kalihukan kung walay suporta sa mga lideres sa Zanorte busa kini ila gayud nga gipasalamatan. Iyang gihulagway nga ang pagpahigayon sa maong kalihukan dinhi sa Zanorte nagpa-ila lamang sa tibook nasud ug sa tibook kalibutan nga kaya sa Zanorte nga mopahigayon sa mga dagkong kalihukan uban ang pagpamatood nga usa ka malinawong dapit ang Zamboanga del Norte.

Kini nga pulong ni Ranillo gidasunan usab sa duha ka mga dagkong opisyal sa JCI.

Si national President JCI Senator Angelo Lesaca ug incoming National Pres. For 2009 JCI Senator Fulbert Woo mipahayag nga kini pa ang unang higayon nga nakaanhi sila dinhi sa Zanorte ug ilang gi-angkon nga usa gayud ka nindot ug malinawon ang Zanorte nga angayang bisitahon sa mga turista ma-local man national ug international.

Ilang gipahibalo nga ang ilang pagbisita dinhi nagpakita lamang nga madugangan pa ang mga dumodu-ong dinhi sa Zanorte tungod kay layo ra kaayo kini sa ubang dapit sa Mindanao nga hangtud karon padayong gihasi sa mga rebelding MILF.

Ang national Convention sa Junior Chamber International dinhin sa Zanorte nakatabang usab sa dugang paglambo sa lokal nga ikonomiya dinhi sa lalawigan. (Southpoint, Vol.1No.40)

 

Gatecrasher 
By: Jun S. Cariño
Panahon Na

Sa dihang  atong gisulat kining lindog, nagpa-dayon ang usa ka kalihukan sa mga magpapatigayon gikan sa  nagkalain-laing dapit sa Mindanao nga ania gipahigayon dinhi sa atong dakbayan.Kini sila ang magtuki kun unsaon sa pagpalambo ang ilang mga patigayon dinhi sa Mindanao taliwala sa mga kasamok ug mga isyu nga nakapaukyab sa mga katawhan sa kapupud-an.

Tinuod kaayo nga walay tinuoray nga paglambo kun dili maayo ang kahimtang sa mga dapit nga tukoran sa negosyo.Bisan unsa kamaayo sa negosyo, kun ang dapit haskang samuka,dili kini molambo ug hinonoa hinay-hinay nga manira ang maong mga patigayon.

Kita manghinaut nga unta makab-ot sa mga magpapatigayon lakip na ang mga kagamhanang lokal ang usa ka hiniusang plano aron makab-ut nila ang kaayuhan sa tanan.

Nasayud kita nga kun adunay mga bag-ong negosyo o balay patigayon sa usa ka lugar, kini makahatag sa dugang nga kita sa panudlanan sa kagamhanan ug kini usab makadugang nga matagaan sa trabaho ang mga katawhan

Busa, atong duyogan ang atong dakbayan sa pagsuporta sa mga maayong katuyoan sa mga grupo sa negosyante. Dili lang nato mahibaw-an, mokalit ug kadako ug lambo ang dakbayan dili sama sa kahinay nga paglambo sa mga miaging katuigan nga dili magpapatigayon ang nagdumala sa kagamhanan.

Kaninyong tanan nga mga dayuhan ug mga dumuduong sa among dakbayan, hinaut unta nga kamo nalingaw sa inyong pag-anhi dinhi ug inyong pagadad-on sa inyong tagsa-tagsa ka mga lugar ang mga maayong impresyon sa dakbayan nga nailhan na sa tibuok kalibutan nga maoy tig-gama sa mga sardinas nga gibutang sa botelya, dili linata.

Basin pa man ug kamo madani nga dinhi mububo sa inyong mga kapital aron pagtukod sa inyong mga negosyo. Makugihon ug makiadmanon ang mga tawo. Ug labaw sa tanan, dili mga tapulan.

*****  

Apan nasayud ba kamo kun unsay ubang dili kaayo maayo nga kasinatian sa mga dumuduong sa atong dakbayan? Kini ang pagsige ug kapalong, matag karon ug unya, sa sugang dagitab-non. Kini makapadismaya sa mga dumuduong kay ang ubang mga kan-anan ug katulganan lakip na ang mga tindahan walay standby generator, mao nga mawad-an kini sila sa gana nga motukod dinhi.

Wala say mahimo ang dakbayan kay kitang tanan ang nag-agad man sa sugang dagitab nga gihatag sa ZANECO.Kini ang panahon na nga adunay buhaton ang mga katawhan sa pagtabang sa pag-awhag sa mga kadagkuan sa ZANECO nga unta ilang tarungon ang ilang serbisyo kay kini ang nagdala sa dakong papel sa kalambuan.

(Sagad ang palong-palong iyang sala sa Transco, dili Zaneco, matud sa lokal nga tagdumala ug wala silay mahino niini gawas nga mohangyo. - Ed)

*****  

Panahon na sad karon sa pagdaginot sa tanang mga butang, tubig, kuryente, gasolina, pagkaon ug panahon. Makaluluoy ang mga katawhan nga mga tamhangan ug walay igong hibaw-an kondili ang pag-usik-usik lamang.

Kini ra bang dili maoy magbayad mao usab ang kusog kaayo nga motamhang sa butang nga dili ilaa.Kadaghanan niini anaa sa gobiyerno nga paturatoy lamang sa pagpadagan sa mga sakyanan sa gobiyerno ginamit ang gasolina sa mga tawo. Aber, mga taga COA dinha sa probinsiya, tan-awa ninyo kini sila. Daghan kaayo dinha nga mura na ug ilang personal nga sakyanan ang gigamit. (Dipolog Chronicle, Vol.VIII No.9)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Gatas ug candy gikan sa China makadaot?

Kanhiay ang China giangaan “the sleeping giant”.  Hinoon permaninte ang “great wall of china” nagpabilin one of the 7 wonders of the worlds.  Ang great wall of China usa ka tulokibong engineering construction sa engineering parlance.

-oo0oo-

Karon the largest dam natukod anaa sa China nga mikontrolar sa Yangze River, ang suba nga nakahatag tinuig katalagman nga mokalas kinabuhi ug mga kabtangan.  Ning 2000 pagkahuman sa kinadak-ang dam ang nasod misutoy sa hilabihan ang ekonomikanhong kahimtang.  Niining financial global crisis ang China wala matandog.  Nasaksihan pa sa nataran international ang masaysayong arkitikto pagtukod sa ilang Olympic Site nga migastog 40 bilyones dolyares.

-oo0oo-

Hinoon mikalit usab na top tune ang China gumikan sa mga liquid ug powder milk nga nadiskobrehan dunay sambog “melamine” nga nakadaot sa daghang mga “infants” nga gipainom.  Mismo nadiskobrehan kini sa tigbantay sa maayong panglawas sa China.  Gani gawas nga gibalita dunay 22 naaresto responsabli pagprodukto sa gatas nga dunay melamine, nadungagan pag laing kompaniya nga nagprodukto sa white rabbit, biscuit ug ubang pagkaon nga dunay melamine, nga gitaral gihapon sa otoridad.

-oo0oo-

Namatod-an sa pagtuon sa mga mananambal nga ang nagmasakiton mga puya nga gipakaon sa liquid o powder milk nga dunay melamine naapektohan ilang mga kidney.  Nga gumikan sa melamine ilang kidney napundohan sa bato nga karon mikabat nilibo ka liboan ang nahospital nga managsama ang ipekto sa melamine.  Duna pay diha-diha nangamatay nga wala makaagwanta sa nadaot nilang kidney.

-oo0oo-

Dinhi sa Philipinas, nakatingog na ang taga BFAD nga taman sa mahimo maglikay pagpamalit sa mga produkto o pagkaon nga gikan sa China samtang nagpadayon sila pag pakisusi sa ubang produkto gawas sa gatas sama sa biscuit ug mga candy, nga nabaniog sa ubang kanasoran nga nadiskotihan dunay mga melamine gilamog.

-oo0oo-

Mitingog usab atong taga Bureau of Custom nga dili sila modawat sa mga produktong pagkaon gikan sa China kon walay clearance gikan sa BFAD.  Unta atong nahibaloan nga naa diha sa Bureau of Custom ang dinagkong under the table transaksiyones, bisan diha sa BFAD, pero sa kahadlok sa melamine nga hangtod unya sila mismo, pamilya ug mga kadugo maangin kon palabihon nila ang pagpabutirik, bahala nag unsay mahitabo.  Ang wala maningog karon ang gitagaan otoridad pag inspection monitor sa mga mall, groceries, ug nagkalain-laing katindahanan nga namaligya pagpadayon hangtod karon sa mga pagkaon nga Made in China.  Ngano kaha bitaw?

-oo0oo-

Top tune na usab ang Pilipinas nga naka ranggo tibook kalibotan nga usa ka labing corrupt nga nasod.  Sigi na lang, matod pa sa mayoriyang katawhan.  Dili na matabang ang graft and corruption kon si kinsa ang namunoan sa administrasyon.  Mosamot pa kining kinawkaway sa salapi sa lungosd ug lungsoranon, niining namunoan nga duha na lamang ka tuig ang ilang paglingkod sa gahom.  Matod pa dakong balbal ug walwal ang naa sa gahom nga moretiro, morag unggoy nga wa jamoy mahakgom pinontil bulawan. (Press Freedom, Vol. XX No. 52)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 


Cold storage facility sugdan sunod tuig

 

KARONG sunod tuig sugdan na sa pagpatindog sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ang cold storage facility alang dinhi sa Zamboanga del Norte. Kini maoy pagklaro mismo ni BFAR National Director Malcolm Sarmiento baguhay pa lang.

Iyang gipahayag nga sa tuig 2009 kini maoy unang proyekto nga himoon sa BFAR alang dinhi sa atong lalawigan. Kini isip pagsanong sa hangyo ni Governor Rolando Yebes nga matabangan ang industriya sa panagat ilabina sa supply sa isda gikan dinhi sa Zamboanga del Norte nga itumod ngadto sa mga dagkong merkado sa Visayas ug Luzon.

BFAR National Director Malcolm Sarmiento

Matod pa ni Sarmiento nga gumikan sa maong kahimanan magpadayon ang proseso ug ang binulto nga pag-supply ug mga isda nga usa sa target mao ang foreign market. Gawas pa magpabilin ang industriya sa sardinas dinhi sa atong dapit nga nakita adunay problema sa pag-baligya ngadto sa gawas sa nasud tungod sa kakulungan sa supply.

Karong tuiga mohimo na sa ilang unang lakang ang BFAR aron hingpit nga ipatindog ang maong cold storage facility sa sunod tuig. Sa kabahin sa probinsiya ang luna ra maoy gipangayo sa BFAR nga maoy tukoran sa maong kahimanan.

Plano ni Governor nga adunay upat ka mga lugar ang iyang pilian karon nga anha ipahimutang ang cold storage facility. kini mao ang barangay Taguilon sa Dapitan, ang kilid nga bahin sa  balay dangpanan sa DSWD, lungsod sa Katipunan o dili ba sa Sindangan.

Gitinguha usab karon sa BFAR nga mohatag kini ug Mobile Ice Plant isip suporta sa Mariculture Project sa Rizal. (Southpoint, Vol.1No.40)

 
 

Binhi sa humay libreng ipanghatag sa ZaNorte

Tipik sa programa sa nasudnong buhatan sa agrikultura ang pagtabang sa mga mag-uuma para motaas ang ilang ani ug maminusan ang gasto, mapahimuslan nila karon ang libreng binhi sa humay.

Kini ang gipahayag ni Maybel Cruz Bustaliño, Supervising Agriculturist sa buhatan sa agrikultura sa Zanorte atol sa pagbukas sa programang FIELDS kagahapong adlawa sulod sa Convention Center ning dakbayan sa Dipolog tinambungan sa hut-ong sa mga mag-uuma sa tibook Zamboanga Peninsula lakip na ang mga kadagku-an niini.

Sumala pa ni Bustaliño nga ang programa sa FIELDS sa nasudnong pangagamhanan nagpasabot nga mo-ayuda kini sa mga mag-uuma sa humay pinaagi sa FERTILIZER IRRIGATION AND OTHER RURAL INFRASTRUCTURE, EXTENTION EDUCATION AND TRAINING, LOANS, DRYERS AND OTHER POST HARVEST  FACILITIES, SEEDS OF HIGH YIELDING VARIETIES.

Kini nga programa unang gilusad dinhi sa Zanorte sa tibook rehiyon 9 tungod kay ang Zanorte maoy gihatagan ug dakung pagtagad o priority area sa nahisgutang programa ilabi na sa up-land ug rain feed rice fields.

Gipahibalo ni Bustaliño nga sa matag usa ka hektarya nga basakan ang mag-uuma hatagan ug usa ka sakong binhi sa humay nga libre ug sibo itanom sa maong gidak-on sa basakan.

Kini nga subsidiya nga gihatag sa buhatan sa agrikultura daku na kaayo ug ikatabang sa mga mag-uuma sa humay. Matud pa niya nga adunay daku-daku ang panginahanglanon sa binhi sa humay tungod sa rason nga full subsidy na kining ihatag sa mga mag-uuma apan ila gayud nga paningkamutan nga mahatag kini ngadto sa mga mag-uuma.

Gawas nga hatagan ug libreng binhi sa humay ang mga rice farmers sa Zanorte padayon usab nilang mapahimuslan ang fertilizer subsidy pinaagi sa coupon nga mobalor ug 250 pesos kada sako kinsa gilogway hangtud sa katapusang adlaw sa bulan sa Desyembre ning tuiga imbis tapuson na unta kini karong Octubre 31 ning tuiga.

Sa mensahe ni Gov. Lando Yebes iyang kusganong gi-awhag ang tanang mga mag-uuma nga mobarug sa kaugalingong paningkamot pinaagi sa paggamit sa organic fertilizer tungod kay nagkamahal na karon ang mga commercial o in-organic fertilizer ug wa nay tsansa nga mo-ubos ang presyo niini makadaot pa gayud sa yuta sa atong umahan.

Gipaklaro sa gobernador nga migahin siya karon ug igo-igong pundo para sa organic fertilizer aron madugangan pa ang gidaghanon sa mga mag-uuma nga makapahimulos niini ilabi na nga sa iyang ikaduhang termino karon panginabuhi-an ang iyang gihatagan ug dakung prayoridad.

Sa iyang kabahin gipalanog ni Vice Gov. Francis Bebie Olvis nga nagpasalamat ang kagamhanang probinsiyal nga dinhi sa Zanorte gibuksan ang programang FIELDS sa departaminto sa agrikultura ug ma-initon kini nilang gidawat sa ngalan sa mga katawhan sa probinsiya.

Lakip sa mga misaksi sa maong kalihukan ang mga nagkadaiyang mayores gikan sa mga nagkalain-laing lungsod sa tibook Zamboanga Peninsula ingon man mga kadagku-an sa department of agriculture.

Samtang gi-angkon ni Bustaliño nga nakapanday na ang Zanorte ug programa para sa pag-implimentar sa organic fertilizer kinsa giila ni Gov. Yebes nga makatabang sa tanang matang o klase sa tanum nga mabuhi sa atong kaumahan.

Kusganon usab niyang gidasig ang tanang mag-uuma sa lalawigan nga dili mataha pagbisita sa buhatan sa agrikultura tungod kay andam kini nga mohatag sa ayuda para sa mga mag-uuma. (Southpoint, Vol.1No.40)

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON