June 26, 2008

 

Pundok sa ‘Ta Glibon Ini’ apil sa IP World Summit sa Taiwan

Gipasalamatan ang hut-ong sa Ta Glibon Ini-Lady Art Collective, nga nagabase sa dakbayan sa Dipolog, sa organizers sa World Summit for Indigenous Cultures nga gipahigayon sa nasud sa Taiwan gumikan sa ilang suporta ug pagsalmot sa maong panagtagbo tibuok kalibutan sa maong kalihokan.

Sa usa ka pormal nga komunikasyon gikan nila ni Taiwan Vice President Annette Lu Mdme. Alice Takewatan, ang nangulo sa WSIC, kauban ni Miss Cheryl Robins, ang facilitator  sa world summit, mipaabot sila sa ilang dakung pahalipay ug pasalamat ngadto sa TGI-Lady Art Collective nga gipanguluhan ni Mdme Elena T. Gamalinda, tungod sa  pagsalmot sa maong grupo sa world summit ug paghatag sa ilang mga maayong hunahuna kalabot sa pagsagop ug mga lakang alang sa  concern sa tibuok kalibutan sa pagpanalipod sa atong kinaiyahan ug pagpakgang sa global warming.

Ang mga miyembro sa Ta Glibon Ini-Lady Art Collective, usa ka pundok sa mga artist nga nagbasi sa dakbayan sa Dipolog ug mahilig magdebuho bahin sa mga kulturanhong larawan ilabina bahin sa mga katutubong buhilaman sa kaigsuonang Suban-on ug gipangulohan ni Elena T. Gamalinda (ikaduha gikan sa wala), mitambong sa World Summit of Indigenous Cultures (WSIC) nga gipahigayon didto sa nasud sa Taiwan. Makita sila sa itaas nga nagsul-ob sa Subanen costume uban sa mga Indigenous People gikan sa laing mga nasud.(CIO)

Malamboon ang kampanya pagpahiuli sa kinaiyahan tungod sa partisipasyon o pakiglambigit sa mga indigenous peoples (IPs) sa tibuok nasud gumikan kay mao kini ang usa sa mga sektor sa atong katilingban nga haduol ang ilang kasingkasing sa mother earth.

Gani giila karon ang importanteng partisipasyon sa mga IPs sa programa sa environmental concerns tungod kay mas labaw silang nakasabot sa kinaiyahan tungod sa ilang mga kultura nga adunay koneksiyon sa kinaiyahan.

Nahibaloan nga ang mga miyembro sa TGI-Lady Art Collective nga misalmot sa WSIC didto sa Taiwan naglangkob kanila ni Elena T. Gamalinda (ang presidente sa maong grupo), Emma B. Prima, Pinky R. Rabino, Karen G. Kane, Hielyn G. Neslie, Ivy G. Asprer ug Kuh T. Gamalinda. (cio-prr)

*

 

Hudyaka maoy behikulo para mapaila ang Zamboanga del Norte nga usa ka malinawon nga lugar sa tibook Pilipinas -Gov. Yebes

Gumikan kay nagapabilin ang kahapsay, kahusay ug kalinaw sa Zamboanga del Norte maoy hinungdan nga wala magpanagana ang mga langyaw ug lokal nga mga turista mibisita dinhi sa probinsya samtang ang uban mipabate ug ilang interes nga mobutang sa ilang pohunan. Kini maoy resulta sa pagpahigayon sa Hudyaka ZaNorte Festival nga gihugopan sa mabagang duot nga katawhan sa Zamboanga del Norte ug sa mga silingan nga probinsya sa Pilipinas.

Matud pa ni Governor Rolando Yebes, ang pagpahigayon sa Hudyaka Festival dako kaayo ug benipisyo nga gikatabang sa mga yanong katawhan, mag-uuma, mangingisda ug mga negosyante.

Sumala pa sa gobernador, wala siya magdahum nga ingon niini kadaghang tawo ug mga turista uban sa mga investors nga mihugpa sa dakbayan sa Dipolog ug Zamboanga del Norte sa bag-ohay palang gitapos nga Hudyaka ZaNorte Festival. Naglaum si Governor Yebes nga moabot ang panahon nga ang Hudyaka mahimo nang institusyon sa Zamboanga del Norte nga dili na maundang bisan kinsa pa ang moling-kod nga gobernador ug maoy mahimong behikulo nga mapaila sa tibook kali-butan nga ang Zamboanga del Norte dili kahadlokan kay anaa ang pagkama-linawon.

Hudyaka maoy behikulo para mapaila ang Zamboanga del Norte nga usa ka malinawon nga lugar sa tibook Pilipinas –Gov. Yebes

“Ang importante nga mahibaw-an sa tibook Pili-pinas ug sa tibook kalibutan nga ang Zamboanga del Norte dili usa ka lugar nga kahadlokan nga angayan tagaan ug mga investment ug angayan suroyan sa mga turista.”

Para ni Governor Yebes ang kanunay’ng nagbatikos sa mga kalihukan sa Hudyaka, “buta ang ilang panan-aw sa kaayohan sa katawhan.”

Pareho ra sa iya kanunay gipamulong nga ang probinsya sa Zamboanga del Norte walay unibersidad, “kay ang atong panan-aw barangay raman gud kay anaa ra sa atong kauga-lingon nga lugar..wala gyud ta gahunahuna unsaon pag-expand.”

“Bahala na unsa ilang isaway nako..the thing speak for itself..makita nimo unsa gyoy mahitabo.”

 Sa pikas bahin, ang panaghiusa, pagtinabangay alang sa kalamboan sa mga katawhan sa Zamboanga del Norte, maoy minsahe nga gipabate ni Governor Rolando Yebes sa pagsaulog sa adlaw sa ka-ugalingnan kon Independence Day niadtung Hunyo 12.

Matud ni Governor Yebes, niining pagka-independiente sa nasud nga pilipinas, gikinahanglan ang mga katawhan sa Zambo-anga del Norte magtina-bangay ug kalimtan ang pamolitika ug vested ug personal interest kay kining kagawasan nga atong na-angkon karon maoy nagpa-hinumdom sa mga katawhan pinaagi sa gipaagas nga dugo sa mga hero sa unang panahon nga maoy nagdu-mala sa nasud sa pilipinas.

Para sa gobernador, angayan mahalon ang atong nasud nga pilipinas isip pagpahinungod sa kau-galingon nga kita mga pilipino.

Atol sa maong kasau-logan, ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog mihimo ug programa nga gitambongan usab sa mga opisyal ug kawani sa Kapitolyo probinsyal.

Uban ni Dipolog City Mayor Evelyn T. Uy sila si Governor Yebes, Col. Bambao sa 101st Brigade, Philipine Army ug Rear Admiral Emelio Marayag, Jr., Commander, Naval Forces Western Mindanao ang maoy nanguna sa pag-isa ug pagkayab sa nasudnong bandila sa Plaza Magsaysay.

Human sa maong programa gisunod gilayon ang parada palibot sa mga nag-unang kadalanan dinhi sa Dipolog ug balik sa Magsaysay Park. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

 

Kinabayo Festival gipangandaman

Dapitan City- Gipangan-daman na karon sa kagamhanang lokal sa siyudad sa Dapitan ang umalabot nga Kinabayo Festival dungan ang pangilin ni Senior Santiago karong bulan sa Hulyo.

Si Vice Mayor Patri Jing Chan sa interview sa DXFL Headline Balita namahayag nga dako-dako karon ang ilang pagpangandam sa umalabot nga Kinabayo Festival atol sa pangilin sa dakbayan kay mao naman kini ang naandan nga pagpangimbitar sa mga katawhan matag tuig ug kini maoy nahimo nang traditional sa mga katawhan sa dakbayan sa Dapitan.

Si Vice Mayor Patri Jing Chan namahayag nga dako-dako karon ang ilang pagpangandam sa umalabot nga Kinabayo Festival

Matud ni Vice Mayor Chan, kon walay Kinabayo Festival, dili makahulo-ganon ang pagsaulog sa ilang fiesta.

Ang dakbayan sa Dapitan gibahin na karon sa duha, ang tradisyon sa unang panahon ug sa moderno karon. Matud ni Vice Mayor Chan, padayon gihapon nilang giplano ni kanhi Congressman Romeo “Nonong” Jalosjos ug Mayor Dominador Jalosjos, Jr. ang historical heritage diha sa poblasyon nga magapabilin ang Old Dapitan nga dili bastabasta lang makatukod ug bisan unsang bag-ong building nga walay pagtugot gikan sa Historical Commission, samtang ang nahimutang sa Glorieta mao ang giilang New Dapitan diha puwede pagatukoran ug mga modernong edipisyo.

Kini gihimo aron ma-preserbar ang mga karaang edipisyo nga gitukod sa unang panahon sa ilang mga katigulangan.

Kabahin sa giplano nga ang Old Dapitan dili na pasudlan ug paagian ug mga sakyanan, si Chan nagkanayon nga ila pa kining i-konsulta sa mga katawhan aron hingpit ang implementasyon. Gani sa pagkakaron anaa na silay upat ka tartanilya nga maglibotlibot sa sentro sa Dapitan. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

 
BAKERY SA BARRA GITULIS

Human nagmalinawon ang dakbayan sa Dipolog sulod sa pipila ka semana ang milabay samtang gihimo ang mga kalihukan sa P’gsalabok Festival ug Hudyaka ZaNorte Festival, ning semanaha milihok na usab ang mga tulisan sa dihang ilang gi-hold-up ang tag-iya sa bakery nga anaa nahimutang sa Barangay Barra ning dakbayan sa Dipolog.

Niadtung Miyerkules, natay-og ang dakbayan sa dihang tulo ka mga suspetsado ang mitulis kang Ethel Malayan y Baron, 43 anyos, tag-iya sa Champion Bread Hauz Bakery sa Lacaya St. sa Barangay Barra. Sigon sa sumbong sa biktima, samtang didto siya sa ilang bakery mga alas 6:20 sa kagabhion, tulo ka wala mailhing batan-ong lalake kalit nga misulod sa ilang tindahan ug deretso tion sa pistola ug mideklara nga tulis. Gumikan sa kahadlok sa biktima wala siyay nahimo gawas sa paghatag sa tanang halin sa ilang tindahan nga gibana-bana kinsi mil ka pesos.

“Nagkurog ko sa kakulba basin ila kong patyon ako nalang gihatag ang ku-warta.” Ang tulo ka mga tulisan misibat lulan sa single motorsiklo XRM color blue sa wala masayreng direk-siyon. Atol sa hitabo daghan pang tawo nga naglabay-labay sa maong dapit gumikan kay ang maong bakery tungod sa parkingan sa mga motorcab. Apan gumikan sa kakurat sa biktima wala siya tagad makapangayo ug pakitabang sa mga katawhan hangtud nakasibat ang mga tulisan.

Sa pikas bahin, na-recover sa mga ahente sa operatiba sa kapolisan ang usa ka motorsiklo nga gikawat dinhi sa Dipolog sa dihang nakadawat sila ug timbre nga adunay motor gidala sa lungsod sa Sapang Dalaga, Misamis Occi-dental. Ang mga polis Dipolog misirit sa Sapang Dalaga ug ilang na-recover ang motorsiklo nga Honda C100 dunay Plate No. JH-3898 gipanag-iyahan ni Felix M. Enero sa Barangay Sta. Isabel ning dakbayan.

Matud ni Enero ang iyang motor samtang giparking sa Sorronda Road sa Barangay Estaka niadtung Hunyo 8 gikuha sa wala mailhing suspetsado. Ang maong motorsiklo didto na-recover sa Dipolog PNP sa Barangay Casol, lungsod sa Sapang Dalaga, Misamis Occidental sam-tang gi-abandonar sa wala pa mailhing kawatan. (Popong Capin, ZNUC Member)

*

 

JRMSC himoong University

Ang pagkonberter ngadto sa pagka University sa Jose Rizal Memorial State College magdala ug maayong kausaban sa kultura ug kahibalo sa mga katawhan sa tibook probinsya sa Zamboanga del Norte nga maoy damgo sa tanan. Maoy tipik nga mensahe nga gipabate ni Governor Rolando Yebes atul sa gipahigayong programa subay sa ika 12 ka tuig nga Charter Day celebration sa JRMSC nga gihimo sa main campus sa dakbayan sa Dapitan.

Matud ni Governor Yebes nag 56 nalang ka tuig ang probinsya apan wala pa gihapoy bisan usa ka tulonghaan ang nahimong university, samtang ang ubang mga lugar aduna nay duha ngadto sa tulo ka mga unibersidad.

“Suwerte na lang kay anaa ang kugihan nga mga Jalosjos.” Si kanhi Congressman Romeo “Nonong” Jalosjos maoy unang naningkamot aron matawo ang Jose Rizal Memorial State College ug karon anaa ang laing Jalosjos nga si Congress-woman Cely Jalosjos-Carreon aron sa pag-konberter ngadto sa pagka university ang JRMSC.

Iyang gipasidunggan ang managsuong Jalosjos (Nonong ug Cely) sa gihimong pagpaningkamot aron matuman ang gidamgo sa mga katawhan sa probinsya.

“Kinahanglan dili kita magpabilin sa atong naandan nga kahimtang sulod sa 56 ka tuig. Kinahanglan nang molihok ug maningkamot aron maangkon ang gipangandoy nga makonberter ang State College ngadto sa pagka unibersidad.”

Gipahibalo ni Congresswoman Carreon nga niadtong miaging semana ang Committee on Ways and Means ug Committee on Appropriation sa kongreso ang hini-usang midawat sa iyang gidusong balaodnon aron sa pagkonberter ngadtu sa pagka university ang JRMSC.

Iyang gipasalig nga sa dili pa moabot ang tuig 2010 mahimo nang University ang JRMSC.

Nasayran ang anak ni Congresswoman Cely Jalosjos-Carreon nga si SK Provincial Federation President Board Member Angel Carreon anaa nagtungha sa JRMSC sa dakbayan sa Dapitan.

Matud ni Congress-woman Carreon, dili nila gusto nga ang iyang anak ipatungha ngadto sa laing lugar tungod kay gusto nila ni Rodol ipakita nga garbo sa Zamboanga del Norte ang maong tulonghaan ug magsilbi kining modelo nga adunay maayong kalidad sa edukasyon. 

Atul sa Charter Day celebration gihimo ang pagtimaan sa Memorandum of Agreement tali sa kagamhanang probinsya pinaagi ni Governor Yebes ug sa JRMSC pinaagi ni Dr. Edgar Balbuena, Presidente sa JRMSC alang sa Duck Production and Dispersal program, usa ka joint project sa JRMSC ug kagamhanang probinsyal alang sa mga tulonghaan sa JRMSC-Katipunan Campus, Tampilisan Campus ug Siocon Campus.

Gipahayag ni OIC-Provincial Veterenarian Vicente Sanchez nga adunay 30 ka mga itik matag campus ang gihatag sa probinsya aron maoy mopasanay ug mahatag sa mga tawo nga nagkinahanglan ug suporta sa gobiyerno.

Dako ang paglaum ni Sanchez nga molambo ang maong programa pinaagi sa tabang sa JRMSC. (Joel Ello, ZNUC Member)

 
 

Mga katawhan gusto lugwayan pa ang Hudyaka 2008 Festival

Daw walay gusto ang mga katawhan nga mahu-nong ug motapos na ang siyam ka adlaw nga Hudyaka sa ZaNorte Festival 2008 sa pagtak-op niini sa Hunyo 7 sa gabii diin ang mga katawhan nagpabilin sulod sa Hud-yaka Village hangtud na sa pagka sayung buntag pagka sunod adlaw’ng Domingo, Hunyo 8, 2008.

Sama sa miaging Hudyaka Festival gipadas-og sa mga katawhan nga kon mahimo lugwayan pa ug dugang ang adlaw sa pagpahigayon sa Hudyaka ug ipahiluna kini sa mas dakung lugar.

Ang pagpunay ug bunok sa uwan wala usab maka-pugong sa padayong pag-dasok sa katawhan sa pagsaksi sa nagkadaiyang kalingawan nga gihan-ay kada gabii diin gikan sa pagbukas niini sa Mayo 30 hangtud sa Hunyo 7 kanu-nay nga nagsugwak sa tawo ang Hudyaka Village diin kada gabiin maghuot ang entrance sa ZaNorte Sports Complex ug nakamugna ug traffic jam subay sa dalan Heneral Luna.

Si Governor Rolando Yebes nagkanayon nga sa pagbukas pa lang sa Hudyaka Festival dili moubos sa 30,000 ka katawhan ang misaksi diin ang food court nahutdan sa pagkaun.

Gikan sa pagbukas sa Hudyaka Festival hangtud na sa pagtapos bisan pa ug giuwan kanunay nga ma-buntagan ang mga katawhan nga naglingaw-lingaw.

Samtang milagsik usab ang patigayon sa mga karaoke bars, habal-habal, motorcabs, namaligya ug mani ug balut ug uban pang mga yanung lungsuranon nga nagpahigayon ug mga negosyo.

Si Governor Yebes mipahayag nga ang bag-ong ZaNorte Sports Center masugdan gayud sa pagtra-baho karong tuiga.

Angayang kahinum-duman mokabat sa usa ka gatus ka milyon ka pesos ang pundo nga gipahat karon sa gobernador para sa pagkonstrak sa ZaNorte Sports Center nga adunay 10,000 seating capacity.

Apan karon maoy una niyang tutukan ang kabahin sa kamahal sa presyo sa bugas nga maoy giatubang sa katawhan kay aduna may igong supply sa pagkaun ang probinsiya.

Samtang si Atty. Ivan Patrick Ang, Provincial Tourism Officer sa ZaNorte mipahayag nga nagkataas ang suporta nga gilugway sa mga kagamhanang local.

Sa nakita ang 25 ka munisipyo ug duha ka mga siyudad sa Dipolog ug Dapitan ang aktibong mipartisipar sa Hudyaka Festival gikan sa pagbatun sa ilang agricultural booth, costume parade, Miss ZaNorte ingon man sa street dancing.

Gawas sa mga kagam-hanang local nakita usab ang aktibong pagpartisipar sa pribadong sector sa mga kalihukan niini sukad pa sa sinugdanan sa maong festival niadtong 2005.

Ang gobernador midu-gang sa pagpahayag nga tuyo ug tumong sa Hudyaka Festival nga ang kagam-hanang probinsiyal makata-bang sa katawhan nga makabatun ug panginabuhi pinaagi sa pagpahigayon ug mga patigayon ilabi na gayud kadtong mga kabus nga katawhan.

Matud pa niya sa populasyon karon sa probinsiya nga adunay 1.2 milyones ka katawhan diin sa data gikan sa National Statistical Coordination Board mokabat sa 600,000 niini ang giilang kabus nga maoy angayang sirbisyohan sa kagamhanan pinaagi sa mga programa ug tabangan nga mapalambo ang ilang panginabuhi.

Ang Hudyaka Festival nahimong behikulo nga nagahatag ug kahigayunan sa katawhan sa probinsiya nga ang ilang mga produkto sa umahan sa mala ug dagat ang mabaligya sa tukmang presyo diha sa atong mga kamerkaduhan.

Angayang kasayran ang nahimong Miss ZaNorte 2008 mao ang kandidata gikan sa Katipunan ug ang nahimong 1st runner up mao ang Dapitan ug 2nd runner-up ang Polanco nga pulos mga kagamhanang local nga naglibut sa dakbayan sa Dipolog.

Samtang sa street dancing category ang 1st Dapitan, 2nd Dipolog ug 3rd Liloy.

Ang nagpakadaug sa showdown 1st and Siocon, 2nd Kalawit ug 3rd ang Dipolog samtang sa agricultural booth ang nahimong overall champion mao ang lungsod sa Polanco diin ang tulo ka runner-up gikuha gikan sa tulo ka distrito sa district 1 ang runner-up mao ang Sergio Osmena, sa 2nd district ang Sindangan ug sa 3rd district ang Siocon.

Sa costume parade ang Best Provincial Offices mao ang cluster nga gilangkuban sa buhatan sa Accounting, Budget, Treasurer, Assessor, Provincial Planning, DDPKRM ug COA.

Matud pa ni Atty. Ang para sa Best LGU ang Katipunan maoy nakadaug sa costume parade ug Best NGO mao ang Wardogs sa Airsoft Team.

Para sa LGU Night ang nakadaug sa balak mao ang Sindangan samtang sa harana ug folk dance mao ang Dapitan.

Daku ang pagsalig sa provincial tourism officer sa ZaNorte nga dugang investment ang mosulod sa lalawigan agig resulta sa Hudyaka Festival 2008.

Gihisgutan ni Atty. Ang ang pagbanhaw ug balik sa PAL sa ilang sirbisyo Cebu-Dipolog samtang ang Cebu Pacific modugang sa ilang biyahe sa abyon Manila-Dipolog nga lima na ka biyahe kada semana tungod sa nagtubong demand sa traffic sa pasahero ug kargamento.

Samtang si Mr. Ronilo Pacilan sa CDAU sigura-dong midagayday hangtud na sa barangay ang namug-nang paglihok sa ekonomiya panahon sa Hudyaka Festival tungod sa kataas sa demand sa pagkaun.

Miani usab ug pagdayeg gikan sa Zamboanga del Sur ang gipahigayong Hudyaka Festival human makita ug masaksihi niini ang dakung pag-uswag sa maong selebrasyon kumparar sa miaging mga tuig nga sila nakasaksi sa dihang gipa-higayon usab ang WOW Zampen Showcase Festival.

Si Board Member Roger Saniel ang numero unong bokal sa Zambo Sur, nagkanayon nga pinaka nindot kini nga Hudyaka nga iyang nakita diin naglisud siya sa paglusot tungod sa kadaghan sa tawo nga misaksi niini.

Si Board Member Saniel nga sakup usab sa regional council sa Boy Scout of the Philippines ang nahidangat sa Dipolog aron motambong sa tigum nga gipatawag sa ilang regional chairman nga si Governor Yebes niadtong Sabado, Hunyo 7, apan Byernes pa dinhi na siya sa dakbayan.

Iyang gisaysay nga sa iyang paghidangat sa Dipolog naglisud siya sa pagpangita ug hotel room kay tanan pulos okupado busa didto siya misangko sa usa ka drive inn aron sa pagpalabay sa kagabhion.

Sa costume parade ang Best Provincial Offices mao ang cluster nga gilangkuban sa buhatan sa Accounting, Budget, Treasurer, Assessor, Provincial Planning, DDPKRM ug COA.

Matud pa ni Atty. Ang para sa Best LGU ang Katipunan maoy nakadaug sa costume parade ug Best NGO mao ang Wardogs sa Airsoft Team.

Para sa LGU Night ang nakadaug sa balak mao ang Sindangan samtang sa harana ug folk dance mao ang Dapitan.

Daku ang pagsalig sa provincial tourism officer sa ZaNorte nga dugang investment ang mosulod sa lalawigan agig resulta sa Hudyaka Festival 2008.

Gihisgutan ni Atty. Ang ang pagbanhaw ug balik sa PAL sa ilang sirbisyo Cebu-Dipolog samtang ang Cebu Pacific modugang sa ilang biyahe sa abyon Manila-Dipolog nga lima na ka biyahe kada semana tungod sa nagtubong demand sa traffic sa pasahero ug kargamento.

Samtang si Mr. Ronilo Pacilan sa CDAU sigura-dong midagayday hangtud na sa barangay ang namug-nang paglihok sa ekonomiya panahon sa Hudyaka Festival tungod sa kataas sa demand sa pagkaun.

Miani usab ug pagdayeg gikan sa Zamboanga del Sur ang gipahigayong Hudyaka Festival human makita ug masaksihi niini ang dakung pag-uswag sa maong selebrasyon kumparar sa miaging mga tuig nga sila nakasaksi sa dihang gipa-higayon usab ang WOW Zampen Showcase Festival.

Si Board Member Roger Saniel ang numero unong bokal sa Zambo Sur, nagkanayon nga pinaka nindot kini nga Hudyaka nga iyang nakita diin naglisud siya sa paglusot tungod sa kadaghan sa tawo nga misaksi niini.

Si Board Member Saniel nga sakup usab sa regional council sa Boy Scout of the Philippines ang nahidangat sa Dipolog aron motambong sa tigum nga gipatawag sa ilang regional chairman nga si Governor Yebes niadtong Sabado, Hunyo 7, apan Byernes pa dinhi na siya sa dakbayan.

Iyang gisaysay nga sa iyang paghidangat sa Dipolog naglisud siya sa pagpangita ug hotel room kay tanan pulos okupado busa didto siya misangko sa usa ka drive inn aron sa pagpalabay sa kagabhion.

Sa samang bahin kinahanglang himoon na gayung usa ka institusyon ang Hudyaka Festival sa ZaNorte atubangan sa padayong pagtubo niini nga nakatampo usab ug daku nga benepisyo para sa probinsiya.

Kini ang gipahayag ni Governor Rolando Yebes, may kalabutan na sa bag-ong gitapos nga Hudyaka sa ZaNorte 2008 Festival.

Ang gobernador nagkanayon nga siya mismo wala magdahum nga modagsang ang daghang turista sa karon nga Hudyaka Festival ug labaw sa tanan wala daw usab niya damha nga moabot ang mga investors tungod sa Hudyaka.

Sa iyang nakita kinahanglang himoon nang usa ka institusyon ang Hudyaka kay nakita kini nga usa ka epektibong behikulo nga mapaila ang atong probinsiya nga usa ka malinawon nga lalawigan nga tukma para sa pagdawat sa nagkadaiyang mga puhunan.

Kabahin sa pagsaway nga nag-usik-usik ang probinsiya sa gipahigayong fireworks display ang gobernador wala magpanagana sa pag-ila sa mga kritiko nga mga hiwi ug mga tinan-awan.

Para niya ang mentalidad sa mga kritiko sa Hudyaka mubo ra ug mga panan-aw nga kutob ra sa pagka barangay athlete. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

 

ZaNorte mipasalig ipatigbabaw ang Industrial Peace sa tanang Investors

Gipasalig sa kagamha-nang probinsiyal sa ZaNorte nga ang mga investors nga mopahimutang sa ilang mga proyekto sulod sa lalawigan nga morehistro ilawom sa Provincial Investment In-centives Code ang maka-siguro nga makabatun sila ug industrial peace sa ilang operasyon.

Kini ang gipahayag ni Governor Rolando Yebes, human mitimaan sa kasa-butan tali na sa Private Oil Mills o POMS Ventures Corporation alang na sa pagpatindog ug tropical fruit processing plant sulod sa Provincial Agri-Industrial Center sa Irasan, Roxas.

Ilawom sa maong kasa-butan ang POMS Ventures Corporation miuyon nga ang tanang mga kawani nga dawaton sa ilang kompaniya kinahanglang magbatun ug rekomendasyon gikan sa gobernador gawas lamang sa mga highly confidential ug technical positions.

Gipatin-aw sa goberna-dor nga kini gituyo gayud ug butang sa maong kasabutan nga gipirmahan tali sa ZaNorte ug POMS Ventures Corporation kay gusto niya nga masiguro nga ang mga kawani nga dawaton sa trabaho sa maong kompaniya level headed ug dili samukan ug maoy mag-una-una sa paglusad ug mga welga sa pamuo.

Matud pa ni Governor Yebes maoy iyang gusto nga masiguro nga dili maka-hinagbo ug problema sa pamuo ang bag-ong investor  nga mipahimutang karon sa ilang proyekto dinhi sa ZaNorte.

Gusto niya nga ang psychological make-up sa aplikanting trabahante usa ka lungsuranon nga andam mosunod sa mga gimbut-an sa balaod ug dili supakiro.

Giklaro ni Governor Yebes nga dili siya gusto nga maoy masinati sa bag-ong investor sa atong lalawigan nga makahinagbo na ug problema sa pamuo mao pa ganiy pagsugod sa ilang operasyon.

Matud pa niya ang Provincial Investment Incentives Code sa ZaNorte wala maghisgut nga did-an ang mga trabahante paggamit sa ilang mga katungod isip usa ka mamumuo kay maoy gusto masunod sa probinsiya ang mga gimbut-an sa atong Labor Code.

Apan mihangyo ni Governor Yebes ngadto sa mamahimong trabahante sa ipatindog nga planta nga unta ilang ipatigbabaw ang industrial peace ug walay mga pagwelga nga himoon aron makasukad gayud ang maong industriya ug mo-lambo ang atong negosyo.

Kini midugang sa pag-pahayag nga kinahanglan palamboon sa nato ang mga investors nga mosulod sa probinsiya ug dili nato patyon kay sila maoy naghatag ug itlog sa atong probinsiya para mokita ang atong mga katawhan.

Kabahin sa siguridad sa ilang pagpanarbaho unya nga makadawat gayud sa tukmang suweldo ug bene-pisyo, ang gobernador nag-kanayon nga anaa na kini sa sabut tali sa mga kawani ug sa korporasyon kon ugaling aduna silay batunang collective bargaining agreement o sa kontrata sibu sa mandu sa Labor Code.

Matud pa ni Governor Yebes ang iyaha lang gusto niyang mahatagan ug garantiya ang kompaniya nga sulod sa ilang operasyon sa negosyo sa ZaNorte walay mahitabong mga kasamok kabahin sa pamuo.

Sa iyang kabahin si Mr. Ronilo Pacilan ang hepe sa Community Development Assistance Unit sa buhatan sa gobernador nagkanayon nga ang pagsulod karon sa investor alang sa tropical fruit processing plant maoy magsilbing batu balani sa ubang mga investors para mosunod sa pagpahimutang sa ilang mga proyekto dinhi sa ZaNorte.

Matud pa ni Pacilan ang pagsulod karon sa maong investor dinhi sa ZaNorte nagpasabot lamang nga ang atong lalawigan andam na sa mga gikinahanglan sa usa ka investor.

Gawas sa gikinahanglang infrastructure ania usab sa ZaNorte ang gikinahang-lang mga raw materials ug labor.

Daku ang pagsalig ni Pacilan nga kini maoy pasiuna pa lamang sa mga investors nga mobutang usab sa ilang mga proyekto dinhi sa atong lalawigan para makatabang sa panginabuhi sa atong katawhan ug mopalagsik sa atong ekonomiya. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

 

Umento buhis sa yuta ikaduhang pagbasa na

Gidasonan na sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte sa ika duhang pagbasa ang pagpa-umento sa singil sa buluhisan sa yuta ug ubang real properties.

Kagahapon sa regular session sa Sangguniang Panlalawigan gisumitir sa Committee on Ways and Means ang ilang report sa nahimong sangputanan sa gipahigayon nilang public hearing sa nagkadaiyang kalungsuran sa ZaNorte may kalabutan na sa gipadas-og nga lakang sa pagpa-umento sa singil sa buhis sa yuta.

Si Board Member Fernando Cabigon, Jr. unang mipasabot nga kini nga lakang sa pagpa-umento sa singil sa buluhisan sa yuta nalangay na ug unom ka tuig kay ang Local Government Code of 1991 naghisgut nga ang pag-amendar sa buluhisan sa real properties kinahanglang himoon maka-usa sulod sa tulo ka tuig.

Apan niadtong tuig 2005 walay pag-amendar o pagbag-o sa singil sa buluhisan ang gipatuman tungod kay mihangyo man si Governor Rolando Yebes nga molugway sila ug tax amnesty sa mga naamorosong pingkasan.

Si Board Member Cabigon mibutyag nga ang gipadas-og nga umento sa singil sa buhis sa yuta gamay ra kaayo diin mokabat lamang sa pipila ka sentimos ang pag-usbaw.

Matud pa ni ang gipa-usbaw nila mao ang market value sa yuta apan ang assessment level niini ilang gipaubsan busa kon aduna may masinating pag-umento gamay ra kaayo.

Samtang si Board Member Anecito Darunday mipahayag nga ang pagpa-usbaw sa market value sa kayutaan sa ZaNorte makatabang ug daku sa mga katawhan pag-abot sa panahon nga kini ilahang ibaligya diin ang market value maoy himoong basihanan diha na sa pagsabut unya nila sa presyo tali sa buyer.

Matud pa ni Darunday ang pagpasaka sa market value sa kayutaan sa ZaNorte pabor usab para sa atong mga nanag-iya ug yuta nga mohulam o mangutang sa bangko diin ang ilang propriedad maoy himoong collateral kay makakuha sila ug mas daku nga utang kon taas daan ang market value.

Gawas pa kini magamit usab diha na sa pagbutang ug peyansa diin dili na magka diin-diin sa pagpangita ug lain pang property kon ang yuta taas na daan ug market value.

Gibutyag usab ni Cabigon nga panahon sa gipahigayon nilang public hearing kasagaran sa mga hangyo ug pag-apilar nga gipalanog sa katawhan nga kon mahimo ihikling una ang lakang nga mopaumento sa singil sa buhis.

Matud pa ni Cabigon gipasabot gayud ug husto sa mga tinugyanan sa Provincial Treasurer’s Office ug Provincial Assessor’s Office nga ang ipatuman karong umento sa singil sa buhis sa yuta ato pa untang 2004 ipatuman sigun sa gimandu sa balaod nga kada tulo ka tuig adunay pagahimoong pagbag-o sa taripa sa buhis apan tungod sa hangyo sa gobernador kini nahikling.

Busa ang masinating umento sa singil sa buhis sa yuta karon kon madasonan ang gipadas-og nga lakang ubos pa gihapon kay aduna may higayon nga wala kini mapatuman sa tuig 2004. (Press Freedom, Vol. XX No. 35)

*

 

Hepe sa Dipolog Police gibasol sa Mayor sa nagpanghitabong krimen sa siyudad

Ang hepe mismo sa Dipolog Police maoy giba-sol sa mayora sa dakbayan nga maoy hinungdan sa nagpanghitabong krimen sulod sa siyudad kay walay gibuhat nga lakang.

Kini ang akusasyon nga gipalanog ni Mayor Evelyn Uy batok sa hepe ug mga meyembro sa Dipolog Police Office atubangan sa nagpanghitabong mga krimen sulod sa dakbayan.

Ang maong akusasyon gipalanog ni Mayor Uy sa gipahigayong joint peace and order council meeting sa pagbisita ni PNP Chief Director General Avelino Razon dinhi sa dakbayan karong bag-o.

Sa maong tigum atu-bangan sa PNP director general giinsistir ni Mayor Uy nga ibalik gayud sa Dipolog si Police Chief Inspector Reynaldo Mac-lang alang na sa pagka hepe.

Nagkatinubagay usab ang mayora sa Dipolog ug si Police Senior Superin-tendent Mario Biong Yanga kabahin na kang Maclang diin gibutyag sa provincial police director sa ZaNorte nga maoy rason nga giinsistir gayud sa mayora ang gipalagpot nga hepe tungod kay paryente silang duha.

Matud pa sa kasaligang tinubdan gikan sa Camp Hamac giprangkahan mis-mo ni PNP Chief Director General Razon si Mayor Uy nga si Maclang mitawag kaniya ug mitataw nga dili na kini gusto nga mobalik pa dinhi sa Dipolog.

Bisan pa niini miinsistir ang mayor sa siyudad nga istoryahon sa telepono si Maclang apan si General Razon mitambag sa mayor sa Dipolog nga magpili na lang sa talaan sa ireko-mendar nga bag-ong hepe sa dakbayan.

Atubangan sa gipakitang aktuwasyon sa mayor sa Dipolog daghang mga meyembro sa PNP ang sumala pa nagmakuli na nga magpadistino sa siyudad tungod kay walay klarong suporta nga gihatag ang city government.

Sa sayu pa giklaro usab ni Police Senior Superin-tendent Yanga nga ang hinungdan sa pagputol sa city hall sa ilang suporta sa Dipolog Police Office mao ang pagka lagpot ni Maclang human kini makasohi tungod sa nahitabong pagpanumbag batok kang kanhi konsehal Joseph Herrera sa miaging Setyembre 2007 diha mismo sa city hall annex building.

Sa samang bahin gi-prangkahan usab ang Dipo-log nga ang mga meyembro sa Team DAVID dili mamahimong makahupot ug armas gawas lamang sa auxiliary police force nga ipa-ilawom sa pagbansay-bansay sa PNP ug ilawom usab sa superbisyon sa kapulisan.

Kini ang giklaro ni General Razon sa dihang gipadas-og na usab ni City Legal Office Cyril Ruiz nga tugutan makahupot ug armas ang mga meyembro sa Team DAVID sa Dipolog.

Sa sayu pa gipadas-og ni Ruiz ang pagtukod ug gun club sa mga kawani sa city hall sa Dipolog aron adunay rason nga makadala-dala ug armas ang mga meyembro sa Team DAVID.Ang hepe mismo sa Dipolog Police maoy gibasol sa mayora sa dakbayan nga maoy hinung-dan sa nagpanghitabong krimen sulod sa siyudad kay walay gibuhat nga lakang.

Kini ang akusasyon nga gipalanog ni Mayor Evelyn Uy batok sa hepe ug mga meyembro sa Dipolog Police Office atubangan sa nagpanghitabong mga krimen sulod sa dakbayan.

Ang maong akusasyon gipalanog ni Mayor Uy sa gipahigayong joint peace and order council meeting sa pagbisita ni PNP Chief Director General Avelino Razon dinhi sa dakbayan karong bag-o.

Sa maong tigum atu-bangan sa PNP director general giinsistir ni Mayor Uy nga ibalik gayud sa Dipolog si Police Chief Ins-pector Reynaldo Maclang alang na sa pagka hepe.

Nagkatinubagay usab ang mayora sa Dipolog ug si Police Senior Superin-tendent Mario Biong Yanga kabahin na kang Maclang diin gibutyag sa provincial police director sa ZaNorte nga maoy rason nga giin-sistir gayud sa mayora ang gipalagpot nga hepe tungod kay paryente silang duha.

Matud pa sa kasaligang tinubdan gikan sa Camp Hamac giprangkahan mis-mo ni PNP Chief Director General Razon si Mayor Uy nga si Maclang mitawag kaniya ug mitataw nga dili na kini gusto nga mobalik pa dinhi sa Dipolog.

Bisan pa niini miinsistir ang mayor sa siyudad nga istoryahon sa telepono si Maclang apan si General Razon mitambag sa mayor sa Dipolog nga magpili na lang sa talaan sa ireko-mendar nga bag-ong hepe sa dakbayan.

Atubangan sa gipakitang aktuwasyon sa mayor sa Dipolog daghang mga me-yembro sa PNP ang sumala pa nagmakuli na nga mag-padistino sa siyudad tungod kay walay klarong suporta nga gihatag ang city govern-ment.

Sa sayu pa giklaro usab ni Police Senior Superinten-dent Yanga nga ang hinung-dan sa pagputol sa city hall sa ilang suporta sa Dipolog Police Office mao ang pag-ka lagpot ni Maclang human kini makasohi tungod sa nahitabong pagpanumbag batok kang kanhi konsehal Joseph Herrera sa miaging Setyembre 2007 diha mismo sa city hall annex building.

Sa samang bahin giprangkahan usab ang Dipolog nga ang mga meyembro sa Team DAVID dili mamahimong maka-hupot ug armas gawas lamang sa auxiliary police force nga ipa-ilawom sa pagbansay-bansay sa PNP ug ilawom usab sa superbisyon sa kapulisan.

Kini ang giklaro ni General Razon sa dihang gipadas-og na usab ni City Legal Office Cyril Ruiz nga tugutan makahupot ug armas ang mga meyembro sa Team DAVID sa Dipolog.

Sa sayu pa gipadas-og ni Ruiz ang pagtukod ug gun club sa mga kawani sa city hall sa Dipolog aron adunay rason nga makadala-dala ug armas ang mga meyembro sa Team DAVID. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

 
Gov. Yebes wala mahimuot nag t-shirt mga board members sa Achievers Award

Wala itago sa amahan sa lalawigan ang iyang pagka dismaya sa pipila ka meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte nga nag t-shirt ra sa ilang pagtambong sa Achievers Award samtang naka formal attire ang tanang mga bisita niini tungod kay usa ka pormal ang okasyon.

Si Governor Rolando Yebes sa Achiever’s Award mihulma sa iyang panagway ang pagkunot sa iyang agtang nga nagsud-ong sa pipila ka mga board members nga naka t-shirt ra nga misaka sa entablado sa ZaNorte Provincial Convention Center aron sa pagtunol sa pasidungog ngadto kang AFP Chief of Staff General Alexander Yano.

Matud pa sa gobernador wala gayud siya mahimoot nagsud-ong sa pipila ka board members nga wala sa ilang tukmang panapot nga mitambong sa maong okasyon nga maghatag ug pasidungog sa pinaka ka unang Mindanawan ug taga ZaNorte nga nahimong hepe sa Armed Forces of the Philippines samtang pinasi-dungang mamumulong usab ang alter ego sa presidente nga si Executive Secretary Eduardo Ermita.

Sa nasayran gawas sa gobernador nga wala mahimoot sa mga bokal sa ilang attire mismo ang ubang mga bisita nga mitambong sa maong okasyon mipalanog usab sa ilang dakung pagsaway nga daw sama ra sa ordinaryo nga okasyon ang gitam-bungan sa mga board members nga nag t-shirt lamang samtang ang mga bisita naka Barong Tagalog ug Filipiniana.

Mismo mga cameramen sa NBN Channel 11 nag Barong Tagalog tungod sa ka pormal sa okasyon.

Matud pa ni Governor Yebes siya mismo nag Americana kay maoy gusto niya nga hatagan ug dungog ang maong okasyon.

Ang gobernador nagka-nayon nga unta ang ubang mga opisyal sa probinsiya maglantaw usab sa ilang kaugalingong unsay tukma ug angayang pagabuhaton.

Samtang si Board Member Cedric Adriatico mipahayag nga kini nga sipyat nahisgutan nila uban sa kauban niyang mga bokal human sa ilang pagtugyan sa pasindungog ngadto kang General Yano.

Si Adriatico miangkon nga mismo siya uban ni Board Member Edgar Baguio nakabarung apan short sleeve.

Matud pa ni Adriatico ang nadawat nilang imbe-tasyon nga ang awarding himoon sa Hudyaka Village busa pipila sa iyang mga kauban wala magsuot ug pormal nga attire.

Hinoon sa samang bahin midason usab si Adriatico sa gisulti sa gobernador nga kinahanglang formal attire gayud ang maong okasyon kay usa ka taas nga opisyal sa armadong kusog sa nasud ang gipasidungan.

Gibasol ni Adriatico ang communication nga gipadala ngadto sa mga board members nga maoy hinungdan ngano nga wala gayud maka hibawo ang mga bokal nga gibalhin diay ang paghatag sa award ngadto sa convention center.

Matud pa ni Adriatico kadto bonga sa sipyat sa communication ug imbetasyon nga ilang nadawat sa mga board members.

Apan ang secretariat sa Achiever’s Award mipa-hayag nga sa gipadalhan ug imbetasyon una gayud nga gihatagan ang mga board members hangtud na sa kausaban sa lugar diin ipahigayon ang awarding.

Gawas niini sa ilang gipadangat nga komo-nikasyon ngadto sa mga board members nakabutang na daan nga formal attire.

Apan bisan ug wala pa makabutang nga kina-hanglang formal attire, matud pa gigamit unta sa mga board members ilang common sense sanglit ang ilang hatagan sa pasidungog mao ang hepe sa armadong kusog sa nasud ug ang ilang guest speaker si Executive Secretary Eduardo Ermita ang alter ego sa presidente sa Republika sa Pilipinas.

Ang mga board members nga nakitang misaka nga wala mag formal attire mao sila si Board Member Anecito Darunday, Luzvi-minda Torrino ug Maria Olga Candelaria.

Sumala pa si Board Member Norbideiri Edding nga wala usab maka formal attire wala moapil sa pagsaka sa entablado.

Gawas sa mga bokal aduna usay pipila ka mga hepe sa buhatan sa probin-siya nga babaye nga mitam-bong nga nagkarsones ra. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

 
 

 WESTERN MINDANAO NAVAL CHIEF BATS FOR NATIONAL PRIDE, UNITY

Dipolog City (13 June) – As the country is faced with the challenges haunting national unity, Admiral Emilio C. Marayag Jr., commander of the naval forces in Western Mindanao called on every individual to help work for a national community that “collectively speaks, thinks and acts as one.” 

Speaking here during a short program at the public plaza commemorating the 110th anniversary of the Philippine Independence, Marayag said “our nation can hardly act in unison because of diverse cultural, ethnic, religious and communal backgrounds” that impede the development of “common agenda.”  

He added that Filipinos are often heard using the word “kabayan” - denoting a town mate - instead of “kabansa.” This, he said, hampers unity among us. 

Marayag also underscored the importance for everyone to be an instrument of change in serving the Motherland. He also appealed to all government officials and employees to serve the Filipino people and to “work for full independence and prosperity.” 

Admiral Marayag was invited by Mayor Evelyn T. Uy to be the guest of honor and speaker in the 110th Philippine Independence Day anniversary celebration which was attended by the provincial officials and employees headed by Gov. Rolando E. Yebes, city government officials and employees, officials and employees of the national government agencies based in this city, non-government organizations, schools and private establishments. (Franklin P. Gumapon PIA-ZN)

Sa nalambigit nga kalamboan, si Rear Admiral Marayag sa iyang mensahe atol sa ika-110 ka tuig nga  anibersaryo sa Independence Day sa tibuok nasud nagpakita ug hiniusang panghunahuna, kasaysayan  ug pagmatuod pinaagi sa buhat sa katawhang Pilipino.

Ang higayon mahimong instrumento sa kausaban aron makuha ang kinatibuk-ang kaugalingnan, dili lang sa pulong ug sa buhat, apan lakip usab sa natad sa kalamboan o progreso.

Ang pagsaulog sa 110th Independence Day dinhi sa Dipolog nahimong malampuson gumikan sa kooperasyon sa tanang sector sa katilingban ug academe, ug  gitambungan kini sa tanang mga opisyales ug mga kawani  sa probinsiya ug dakbayan nga gipanguluhan ni Governor Rolando E. Yebes, Mayor Evelyn T. Uy, mga miyembro sa Sangguniang Panlalawigan ug Sangguniang Panlungsod. 

Ang pinasidunggang mamumulong Admiral Marayag gihatagan sa Plaque of Appreciation ni Mayor Uy (itaas) timaan sa pasalamat sa iyang pagbisita. Human sa programa, si Admiral Marayag nag-apod-apod sa libreng wheelchair (tunga) ngadto sa pipila ka nagkinahanglan inabagan nila ni Gov. Yebes ug Mayor Uy. Ang pagpakayab sa nasudnong bandila (ubos) maoy nagbukas sa programa sa plaza.

Gumikan niini, mipabati si Mayor Evelyn T. Uy, ang Inahan sa Dakbayan, sa iyang dakung pagdayeg ug pasalamat ngadto sa tanang mitambong ug mihatag sa ilang mainitong kooperasyon aron lang mahimong malampuson ug mabulukon ang kalihokan. (cio-prr)

Nasayran nga sa gihapon, ang kagamhanang lokal sa Dipolog pinaagi ni Mayor Belen Uy, Vice Mayor Senen O. Angeles ug mga konsehales ang manguna sa nasangpit nga kalihokan nga gipahigayon sa Kiosko sa Plaza Magsaysay.

Usa ka hamubo nga programa ang giandam nga gisundan dayon sa parada palibot sa nanag-unang dalan sa dakbayan.

Atol sa programa, gipahigayon usab ang arrival honors alang kang Rear Adminral Emilio C. Marayag, ang pinasidunggang mamumulong.

Gitahasan nga mohimo sa processional sa atong nasudnong bandila ug ang manguna sa panunumpa sa watawat pangunahan sa Boy Scouts of the Philippines. (cio-prr)

Lakip sa mitambong atol ning maong programa gawas sa nahinganlan sa unahan, mao sila si Atty. Crisologo Decierdo nga nag-representar kang 2nd District Congressman Rosendo Labadlabad, 101 Brigade Commander Col Romulo Bambao, RTC Executive Judge Porferio Mah ug daghanan pang uban.

Human mipabati sa iyang pakigpulong si Admiral Marayag, mihimo usab kini sa pagpang-apod sa mokabat 23 ka mga wheelchairs isip iyang donasyon ngadto sa pipila ka mga resipiyente nga nagagikan dinhi sa dakbayan ug sa mga kasilinganang kalungsoran ilawom usab sa rekomendasyon ni Congressman Labadlabad, diin gi-asistihan kini nila ni City Mayor Uy ug Gov. Yebes.

Subay niini, mipaabot sa iyang dakong pasalamat si City Uy, uban sa mga opisyales sa dakbayan ngadto sa tanang mga misalmot sa maong kalihokan tungod kay pinaagi sa ilang gilugway nga suporta, nahimo kining maong paghandum sa ika 110 nga kasumaran sa atong Adlaw sa Kaugalingnan nga nagmalam- poson.(CIO-alb)

*

 

Admiral Marayag miingon nasudnong pagsaulog nagpakita sa panaghiusa

 

“To be leaders, we should have a vision, be responsible and become an instrument of change,” was the gist of the Independence Day message of Rear Admiral Emilio C. Marayag, Jr. of the Philippine Navy.

Admiral Marayag was the guest speaker of the 110th Anniversary Celebration of Philippine Independence  in Dipolog City June 12 at Plaza Magsaysay.

The guest speaker is the commander of the Naval Forces, Armed Forces of the Philippines, Western Mindanao.

The full text of his message runs:

“Just like anyone of us here today, I feel deeply elated to be part of the celebration of the 110th anniversary of the First Republic in Asia in this historic and beautiful City of Dipolog.

“And I profusely thank the Honorable Mayor Evelyn Uy for her gracious invitation to join you this morning to visit the city and share my thoughts and views on this year’s theme of ‘Republic Service: Tungo sa Ganap Na Kalayaan at Kaunlaran.’

“Full independence and progress are among the highest aspirations of the Filipino amidst the formidable challenges of globalization and information revolution.

“When nation-states emerged through the treaty of Westphalia inked during the 18th  century, full independence, that is non-interference of a nation’s internal affairs by a foreign country, became the object of every single nation in the four corners of the globe, the Philippines included.

“And while our national hero Dr. Jose Rizal, who spent nearly four years just across the river in the neighboring city of Dapitan few years before the declaration of independence, did spouse complete independence. He had clear thoughts about national progress…about a nation that is developed ‘under the protection of freedom and wise and equitable laws’ as in prosperous European countries during his time.

“This year’s theme literally suggests some sort of contradiction for how could one serving a hundred and ten-year old republic aims for full independence. Our Constitution categorically expresses that we are a sovereign nation. Under the United Nations charter, the Philippines is an independent state and, therefore, free to govern its people and territory, and is considered sovereign.

“But the theme reflects reality. Few years ago I listened to a lecture of a senior Philippine foreign affairs official who explained convincingly the continuing dependence of Philippine foreign policy on a foreign country. Whether or not this dependence on another sovereign state is just a perception or indeed a reality is a question every Filipino patriot must examine and provide an answer.

“Could we venture that since our national hero did not advance full independence, our present crop of national leaders are just following his thoughts? With the advent of globalization and information revolution, can the Filipino public servant really do something to attain full independence?

“When your navy was crafting its Strategic Sail Plan 2020, our road map two years ago, one of the convenors articulated that our nation is a work in progress. As such, we as a nation can hardly act in unison because of diverse cultural, ethnic, religious and communal backgrounds. As a society, we are unstructured and we could hardly find a common agenda that could galvanize national pride and unity.

“We use the word “kabayan” denoting townmate instead of “kabansa.” In other words, many of us do not have the proper notion of a national community that collectively speaks, thinks and acts as one.

That convenor also asserted that introducing a meaningful change would require a group of individuals who possesses at least an high school education. Fortunately we are blessed with an overwhelming majority of the Philippine public service members falling under that category. I am, therefore, inclined to equate republic service to an opportunity to become an instrument of change not only to attain full independence in words and deeds but progress and development as well.

“To become a “change” agent, though, the public servant must be responsible. Dr. Jose Rizal postulated that ‘in order to be responsible, it is necessary that he/she is master of his/her actions.’ Once he/she internalizes responsibility, he/she embraces the true meaning of professionalism.

“The former chairperson of the Civil Service Commission, Ms. Karina David, enumerates three aspects of professionalism, namely: competence, commitment and character.

“Competence refers to aptitude and efficiency in one’s job. Commitment is utmost dedication to work, that is, giving one’s best shot. Character means physical and moral courage to face the consequences of one’s actions whether beneficial or detrimental to his/her professional career.

“Responsibility, competence, commitment, character, these are the tenets of republic service. These are the ingredients to introduce change. The spark, the triggering device that would make these components ignite to generate the desired endstate that is leadership.

“Leadership is the ability to influence others to do what the leaders wants them to. Leaders not only influence but also inspire people. Leaders formulate and articulate the vision of organizations designed for common good. Leaders understand and use the power of leading by example.

“Leaders are a lot more than just managers. Recent studies of a think-tank organization treat as one of the security challenges in this century the existence and emergence of leaders without vision.

“Last night, I had the rare privilege to meet and interact with some of this city’s leaders. I was impressed by their clarity of vision, unity of purpose and sincerity of aspirations for the benefit of their constituents. I am confident that with their superb leadership, Dipolog will become one of the best cities in the near future.

“I even suspected last night that Dipolog is probably an excellent training ground for leaders if one were to consider the appointment of AFP Chief of Staff General Alexander Yano who spent some years in this city before joining the military service in 1972.

“And so as we commemorate the 110th Independence Day of the Republic, may I reecho the meaning of rendering republic service, and that is an opportunity to become an instrument of change, and the overarching goal of serving the motherland, that is to preserve freedom and our way of life.

“Those in government providing services to the Filipino people are in the best position to understand and work for full independence and progress and prosperity. Those in government must accept the continuing demands of responsibility, professionalism and leadership. Those in government must realize that their chance to become a ‘change’ agent in the Philippine society is right in their workplaces and respective communities and that they have chosen to be one.

“The officers, men and women of the Naval Forces, Western Mindanao share the good people of Dipolog in celebrating the anniversary of the Philippine Independence. We are looking forward to becoming your partners in enhancing peace and security, promoting progress and maintaining stability in this part of the country.

“Mabuhay tayong lahat at patnubayan tayo nawa ng Poong Maykapal.

“Maraming salamat po.”  (Dipolog Chronicle, Vol.VII No.51)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Happiness is the clothing of a world at peace

Ang ika UPAT HUDYAKA 2008 mimarkag laing mabulokong kasaysayan sa Zamboanga del Norte. Na tripli o subra pa ang nahadugang dakong pag-uswag sa kalihokang ekonomikanhon nga nakalambigit sa mayoriya nga katawhan. Nakahatag dako  nga pagtulon-an sa hut-ong mga mag-uoma, negosyanti, hasta na ang hilig sa negosyo sa pasunding ug pasundayag, sama sa makita natong duha ka hugna torniyo sa boxing nga nakatukoy sa daghang mga  iladong katawhan hilig sa sports & physical development.

Mao gihapon, amg ikaupat hudyaka mihatag leksiyon sa mga mag-uoma nga ang ilang naandam alang niadtong ika upat hudyaka nga matang sa mga baligya kanunay nagkulang. Na “underestimated” nila ang pag-sulbong sa mga nagkadaghang miduong nagkalain-laing katawhan gikan sa laing mga dapit. Diha tanan makamatikod nga tunga-tunga pa lang sa pagsaulog sa hudyaka daling nahurot ilang mga baligya. Kadaghanan nagka dipo-dipo pagpangumpra sa kasilinganang merkado idugang pagpahimulos sa pila pa ka mga adlaw.

Walay maka lalis nga nahaduong sa ikaupat HUDYAKA 2008 sa ZANORTE nga nakapakisaw sa tanang bulok sa katawhan sa lalawigan. Makapukaw sa mga mag-uoma nga hangtod karon nagpabaya, wala maninagad sa pag himog mga kalihokan pagdugang pananum alang sa umaabot ika lima HUDYAKA 2009 nga samtang buhi pa ang orig nagmugna magtikaw-tikaw pa sa maong panahon.

Dili usab malalis nga ang kaatbang sa administrasyon busdik kabusog sa gihatag daghang kabulahanan sa ilang inadlaw’ng panginabuhi ilabi na ang gipunsisokang duha ka pribadong natukod merkado nga mga arcade.Kaniadto sa wala pa ang HUDYAKA gilangaw ang maong dapit pero pag mugna sa hudyaka mibusikad, makasikad sa husto ang duha ka arcade nga nagkadipo-dipo pagpanagang sa namalitay’ng katawhan.

Apan hangtod karon ang mga kaatbang ni Gov. Yebes nga nakatagamtam sa tumang kahinangop nga nakapahatan sa pag-uswag sa kalihokan ekonomikanhong kahimtang sa ilang patigayon, nagpabilin pagpadayon sa ilang pagmugnag mga pagsaway. Nagpabilin ilang kasuko, pagdumot nga gibiyaan sila sa mayoriyang katawhan sa lalawigan. Ilang mga tigpaghot sa kahanginan nga mga sinuholan, wala nila tudlo-I sa dili hiwi nga sportsmanship. Gitun-an nila unsaon pagpang tuis sa mga matuod ug matarong nga paghimog mga kritiko batok sa ilang isig kaingon nga wala makalapas sa hustong kalihokan.

Daghan hinuon ang nakaingon nga ang napukan kaatbang ni Gov. Yebes nagpabilin nga nagpadayon ang kahiladman ug galamhan nga nag-tangag-tangag sa maitom larawan ning kalibutan kanang giingon nga tumoy ug sima sa PAGDUMOT.

Mao baya nga bisan kini sila mabangga sa daghang natukod prohekto o mabulandos sa nagpunsisok kalamboan, kanang tanan dili nila makit-an, mahikap ug masingo. Mutigbabaw ang kasilag, pangabubho ug pag inusara ning kalibotan. Tunok ug talinggab nila ang kaatbang

“If a man does not make new acquaintances as he advances through life he will find himself alone. Man, sir, should keep his acquaintances in constant repair. “Samuel Johnson.

Ang kaatbang ni Gov. Yebes is pushing what is truth and realities away from themselves bisan sila mismo nakapahimulos sa maong kalipay ug kasadya. Wala nila ayohag sabot, that happiness is the clothing of a world at peace. Nga ang pag palayo sa katilingban aron mag inusara na lamang sama sa nag hermitanyo.

Amatong via sa iyang tigturotot, can’t bury the unhappy ang angry memories. Wala nila matagad that the past is done and used and cannot be refurbished. Let us live well today and tomorrow without inviting the past to have an influence on either. (Press Freedom, Vol. XX No. 35)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 


Fr. Beltran: Ang ‘Flying Priest’ Sa Atong Diocese

 

Maayong buntag ning adlawng Martes, nagtaghoy-taghoy si Dennis nga nagmaneho sa iyang awto nga bag-o pa lang gipalit sa iyang amahan didto sa Cebu. Nagtaghoy-taghoy pa siya nga mipaikot- ikot sa iyang kotse sa nanag-una nga mga sakyanan nga kaingon mo siya na ang tag-iya sa dalan. Gasalig kaha kay adunahan o kaha dili siya mahadlok nga mabanggaan kay anak man pod god siya sa dakong opisyal ning lalawigan.

Unya kalit siyang nahaudlot sa iyang nakita sa unahan kay nanghunong man ang mga sakyanan ug sa iyang tantiya, morag duna gyoy naaksidente mao nga ila kining gialirongan. Nanaog siya ug mihana ug saliot-ot sa mga tawong nanaglibot apan dili siya makadutdot tungod sa mga tawong nanagtapok sa palibot. Daghan gyod kaayong mga tawo kinsa, pulos sab gusto nga manginsusi-susi kon kinsa ba kahay naaksidente.

Dinhi miandar ang kamaldito sa hunahuna ni Dennis… ang iyang pagkabilyako nga numero uno. Aron gayod nga makalusot siya ug makalahos sa dapit sa nahitaboan, misinggit siya, “Ako maoy anak sa biktima!”

Pagkadungog sa mga tawo, mikalit silag iway ug gipalusot si Dennis nga aron kaha siya katuhoan nga anak gayod siya sa biktima, nagpamahid pa kunohay siya sa mga luha didto sa iyang mga mata. “Paagia… paagia… paagia!” matod sa usa ka lalaki nga nag-antipara.

Paghimuntog ni Dennis didto sa nahitaboan, kini maoy iyang natan-awan: Usa ka dakong unggoy nga nagbad-ay sa kalsada. Nabanggaan diay kini sa usa ka dakong trak de karga!

Buwahaaaaaaaa!

#####

Thanks again ngadto kang Fiscal Jose Rex P. Ortega nga maoy atong source ning Joke of the Week. Salamat, Kal.

Well, ato kining gipili nga sugimedya tungod kay haom kini sa panghitabo kanato karong panahona. Nagkagrabe na gyod ang problema nato diha sa atong mga kalsada tungod ning mga igsuon natong magmaneho sa ilang mga sakyanan nga morag sila nay tag-iya sa mga dalan nato ning dakbayan. May uban diha nga kon sila magpadagan sa ilang mga sakyanan gana na kanila nga ikaw patapsingan pinaagi sa pag-overtake sa imong tuo nga unta wala  man kana  gitugot sa balaod sa trapiko. Ang pinakagrabe karon kay morag sayon  na kaayong magmaneho ug mga sakyanan ang atong mga batan-on. Kusog ra ba kaayong magpadagan sa ilang mga motorsiklo paikot-ikot sa atong kadalanan ug segurado ra ba gayod ko nga walay mga lisensiya kining mga tarantado! Ug kining mga batan-ona maglausag sa ilang bisyo nga magpadagan ug kusog kaayo sa ilang mga motorsiklo ilabina kanang magabii na kaayo. Ang makapungot kay wala pa ra bay mga muffler ang ilang mga tambutso mao nga ang andar sa ilang mga motorsiklo ingon ug alingisig kaayo!

Dili na lang ta moingon nga nganong wala man pangdakpa kining mga bataana. Wala man sab god tay tataw ug tino nga mga polis-trapiko nga hinot gayod kaayong mopatuman sa ilang mga trabaho. Of course, ang usual nga rason mao nga undermanned ang atong kapolisan. Maoy hinungdan nga bisan udto  pa gani, makita mo na kanang mga habalhabal nga magparking diha sa atbang sa merkado-publiko nga mag-atang ug mga pasahero. Ang nakaparat ra ba gyod kay daghan sa mga motorsiklo niini mga walay rehistro kay wala goy plaka nga gibitay sa ilang mga luyo. Ug kanang mga driver kaha sa mga haballhabal, may mga lisensiya kaha na sila nga akong  duda kanila kadaghanan bag-o pa mang makamao nga mopadagan sa ilang mga motrorsiklo?

#####

Kining problema karon nga atong masaksihan sa kadalanan dili tiaw-tiaw ni mahimo lang nato nga ibali-wala. Problema nato kini ilabi na kanatong magmaneho sa atong mga sakyanan kinsa, nagatuman gayod sa balaod sa trapiko diha sa mga kadalanan. Simbako pito ka lawod magpadagan ka sa imong sakyanan diha sa atong kadalanan unya kalit lang nga may mo-overtake diha sa imong luyo dayong cut sa imong atubangan, usahay mataranta ka nga di mo kini siya masaghiran ug kaha madasmagan! Apan kon simbako uroy kon imo gayong madasmagan nga dili ra nimo sala, dili kaha ka maapil sa problema? Kon mamatay ang nagmaneho simbako dili pod kaha ka maapil sa purhisyo?

Usa ka ehemplo karon pa lang bag-o mao ang aksidenteng nahitabo sa silingan kong driver kinsa, nagmaneho sa motorcab ra usab sa akong silingan nga sa Dipolog-Polanco siya magbiyahian. Samtang nagpadagan siya sakay ang duha niya ka pasahero padulong sa Polanco, kalit nga may miguho nga habalhabal gikan sa crossing padulong sa Turno. Kay lagi ang dagan kusog kaayo ug wala sab mo-menor ang driver sa habalhabal, didto mosiyot  sa motorcab ang gimaneho sa hangal. Presto, maayong pagkamomo ang gidrayban niyang motorsiklo ug ang iyang pasahero nga silingan ko ra usab sa Turno maayong pagkadakdak ang iyang ulo didto sa dalang sementado. Karon tua na intawon siya mipahulay sa sementeryo! Nahibaw-an ra ba nga ang motorsiklo way rehistro ug ang nagdala sa motorsiklo wa say lisensiya! Tataw nga way sala ang driver sa motorcab apan kay may namatay sa tinuyong aksidente, nakabayad apil and driver apil pa gayod ug bayad ang tag-iya sa motorcab kinsa  wala ra bay kalilbutan tawon sa maong insidente.

 Ambot kanus-a pa kaha kita mahimong luwas gikan ning mga tawong nagdala ug dimalas kanatong  magmaneho sa atong mga sakyanan diha sa kadalanan!

#####

Morag gihaploy sa malumoy nga kamot ang akong dughan samtang nagsud-ong sa atong mga opisyales sa lalawigan ug dakbayan nga nagkaipon sa usa ka  higayon aron saulogon ang usa ka dakong okasyon nga mao ang Kasaulogan Sa Adlaw Sa Atong Kaugalingnan!

Kaganiha  sayong buntag, mitambong ako sa programa didto sa  public plaza isip nag-representar sa IBP local chapter  ug didto akong nakita si Governor Rolando Yebes, Mayor Evelyn Uy ug mga sakop sa Sangguniang Panglungsod sa Dipolog. Ako sab nga namatikdan nga didto hapit tanan ang mga empleyado sa nagkalain-laing sangang  buhatan sa Kapitolyo. Sa laktod, ang maong kasaulogan gitambayayongan pagsaulog sa atong  panggamhanang dakbayan ug lalawigan! Nindot kaayong hunahunaon nga bisan usahay may mga butang nga maoy hinungdan sa panagbangi sa mga hunahuna, yet, sa okasyon nga susama sa gisaulog kaganiha makaingon kita nga nindot diay kon dili nato ipasulabi pag-amuma ang politika!

Didto sa maong okasyon may mihunghong kanako sa pag-ingon: “Unsa kaha no kon sa sunod nga Hudyaka Festival sa Probinsiya adto na ipahigayon sa boulevard ning atong siyudad, ilabi na nga mahuman na man gayod ang construction karong tuiga?”

Bitaw sab no? Nganong dili god mahimo! Gikan sa Pagsalabuk mosumpay ang Hudyaka ug dayon  tiwason sa  pagsaulog sa  Adlaw  Sa Dipolog! Kinsa bang mga langyaw ang dili niini maibog?

#####

Kini ang atong ma-obserbahan kanunay… wala gayod kanato kining punctuality. Kon may programa gisitar aron magsugod ug alas siyete… masugdan na hapit mag-alas nuybe. Kon may kasal nga gisitar sa alas sayis… masugdan kini hapit mag-alas otso. Bisan asa gayod nga okasyon nga atong pagahimuon mao gayod kini ang atong ma-obserbahan… ang dili makasugod gilayon sa maong gimbuhaton. Sama kaganiha sa selebrasyon sa atong Adlaw Sa Kaugalingnan didto sa atong Public Plaza. Alas siyete ang gisitar nga takna apan hapit na alas nuybe nakasugod ang programa. Of course, kay way mga lingkoranan, restless na ang mga tawong nanindog. Ikaw bay magtindog ug kapin sa duha ka oras, Ungas? Mao to nga pag-diskurso sa atong Guest of Honor nga si Admiral Emilio C. Marayag, Jr., daghan na sa nanambong ang nagbagolbol… nagkayagaw na sila ug wala maminaw…makauulaw!

This reminds me sa komentaryo sa usa ka day-o (foreigner) kabahin sa atong gitawag ug “Mañana Habit”… nga tungod ning atong batasan, hinay o kaha wala gayod kita mo-asenso sa atong mga trabaho o kaha negosyo. Time is of the essence…kini ang kanunay nga iyawit sa mga tawong dili-ingon-nato. Pag-abot gyod unta sa gisitar nga takna sugod na kay aron matapos ni sa takdang panahon ug kita makasugod na sab sa takdang takna sa atong mga gimbuhaton.

Aron sa kasayoran sa atong katawhan, gi-practice na kini sa atong mga kaparian. Kon sa gitakda nga takna wala pa moabot ang ikasal, magsugod na sila sa pagmisa bahala nag magkayamukat ang ilang pagmartsa-martsa. Natural gyod nga himoon kana nila kay  may mosunod pa god nga laing misa o kaha may date pa nga nagpaabot ang atong mga Pari ug lisod na kaayong mabulilyaso ni? Di ba, mga Adre?

Usa na niini nga nag-obserbar sa punctuality mao ang atong pinaka-unang Skydiver sa atong kaparian… si Fr. Beltran Patangan.

Believe kaayo mi nimo, Dre, ilabi na si Gov. Lando Yebes nga imong paryente. Matod pa niya, believe kaayo siya nimo… kana kon wala ka maka-ihi niadto sa pag-ambak nimo!

Ho…ho…ho…! (Dipolog Chronicle, Vol.VII No.51)

 
 

Malakanyang mipadas-ug sa Poor Food Program sa ZaNorte

Gipadas-ug karon sa Malakanyang ang Poor Food program para sa Zamboanga del Norte diin sa miaging adlaw nahidangat dinhi sa dakbayan sa Dipolog si Executive Secretary Eduardo Ermita aron masubay ang situwasyon sa pagkaon kon unsay angay buhaton sa nasudnong pangagamhanan nga maalibyo ang kahimtang sa mga katawhan lomolopyo sa Zamboanga del Norte.

Si Governor Rolando Yebes nagkanayon nga ang nasudnong pangagamhanan adunay gipadas-ug karon nga programa para sa pagkaon sa mga kabus ug kini maoy gimando ni Presidente Gloria Maca-pagal-Arroyo nga mahata-gan ug hinanaling pagtagad tungod sa abnormal nga pagsaka sa presyo sa bugas nga nakapasamot ug kalisud sa mga katawhan.

Angay masayran nga atol sa culmination sa Hudyaka Festival misibita dinhi sa dakbayan sa Dipolog si Secretary Ermita ug misuroy sa merkado publiko ug personal nga nakita niini ang sitwasyon nga nagku-lang gayud ang distribution sa bugas sa NFA hinungdan nga iyang gimandoan ang manager sa National Food Authority nga ipaabot gayud ang NFA rice ngadto sa mga barangay.

Kahibaloan nga una nang gisugyot ni Governor Rolando Yebes atol sa Provincial Development Council Meeting ngadtu sa manager sa NFA nga gikinahanglan ang NFA rice ipaabot gayud sa mga lagyong barangay kay ang probinsya andam motabang sa libreng transportasyon.

Samtang adunay restriction ug limitation ang distribution sa bugas kay anaa ra sa dyes ngadto sa kinsi porsyento sa tibook populasyon sa probinsya ang mabaligyaan ug NFA rice, gimando ni Secretary Ermita ngadto sa manager sa NFA nga patas-an ang alokasyon sa bugas para sa Zamboanga del Norte ug kini misaad nga hangyuon ang ilang nasudnong buhatan nga dungagan ang supply sa bugas.

Matud ni Governor Yebes sa pagkakaron ang NFA nagsugod na ug distribute sa bugas ngadto sa barangay, byenti ka sako matag semana ug kini dungagan ug dyenti aron mahimong kurenta ka sako matag semana.

Mahitungod sa sugyot nga kon mahimo, ang NFA sa Gulayon mamaligya ug bugas kada adlaw aron dili na magpunsisok ang mga katawhan nga mopalit, si Governor Yebes nagka-nayon nga ilawom sa balaod, dili mahimo nga ang gobiyerno makig-kom-petensiya sa mga commer-cial retailers busa aduna gayud kini restriction hi-nungdan ang ilang pagpa-maligya katulo lamang sa usa ka semana.

Nagtuo si Governor Yebes nga mobarato ug balik ang presyo sa commercial rice kay ang gobiyerno sigi karon ug angkat ug bugas aron dunay ‘buffer stock’ nga dili gayud magkulang ug pagkaon ang mga katawhan nga mapalit sa baratong presyo. (The New Nandau, Vol. XVII No.49)

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON