April 28, 2008

 

SUPPLY SA BUGAS PARA ZN NANGHINUBRA –NFA

DILI angayang mali-sang ang mga katawhan dinhi sa probinsiya sa Zamboanga del Norte kung kabahin sa supply sa bugas ang gikina-hanglan tungod kay nang-hinubra karon ang supply sa bugas dinhi sa atong dapit.

Atul sa gipahigayon nga Rice Consultative Meeting niadtong Biyernes didto sa Mibang Hotel nga gitambungan mismo ni Governor Rolando Yebes uban sa mga hingtungdang ahensiya sa gobyerno, giklaro ni Mr. Jul Akmad P. Lawama, Al Hadj, manager sa National Food Authority (NFA) dinhi sa Zamboanga del Norte nga aduna silay igong supply karon sa bugas alang sa tibook natong probinsiya. Basi sa ilang inventory niadtong Abril 17, 2008 sa kinatibuk-an anaa sa 42,592 ka sakong bugas ang anaa nakapundo sa ilang mga bodega sa NFA. Kini ang gibahin-bahin, adunay 552 ka sakong bugas nakapundo sa bodega sa NFA sa Sergio Osmeña,  20,917  ka sakong bugas dinhi sa Dipolog, 10,180 sa lungsod sa Siocon, samtang sa Liloy adunay 10,944 bags.

Gov. Yebes namulong atubangan sa nagkadaiyang ahensiya sa gobyierno atul sa Rice Consultative Meeting sa Mibang Hotel.

Gibutyag ni NFA Manager Lawama nga adunay 30 mil ka sakong bugas ang gikatakda na usab nga mo-abot alang dinhi sa Zanorte sulod ning semana nga gikan sa laing nasud nga anaa karon gipaagi sa Cebu. Gani, aduna pay laing 40 mil ka sakong bugas alang dinhi sa probinsiya apan wala na lang nila dawata tungod kay dili na maarang sa mga bodega sa NFA.

Kini nagpasabot nga adunay igong supply sa bugas ang NFA alang sa tibook Zamboanga del Norte. Alang kang Lawama nga dili kinahanglan mabalaka ang mga katawhan nga nagkulang kita ug bugas karong panahona. Gawas sa mga imported rice nga maabot dinhi sa Zanorte kanunay usab nga nagpadala ug bugas ang gobyerno gikan sa Zamboanga City paingon dinhi sa atong probinsiya nga anaa sa singko mil ka sako. Iyang giklaro nga nagpablin ang presyo sa bugas sa NFA nga tag 18.25 pesos matag kilo. Sa karon ang commercial stock inventory (commercial rice) sa NFA dinhi sa Zanorte anaa sa 25 mil ka sakong bugas. Sa food security sulod sa 30 ka adlaw adunay nakapundo nga 148 thousand bags.

Sa nasayran ang usa ka tawo mokunsumo kini ug duha ka sako ug duha ka kilo nga bugas sa matag tuig. Ang nakita nga pagpunsisok sa mga katawhan diha sa merkado aron sa pagpalit ug bugas kini dili gumikan kay nahutdan na ug supply sa bugas kun dili tungod sa kabarato sa NFA rice kung itandi sa commercial rice. Gisugyot usab ni Governor Yebes nga kinahanglan  isagop sa NFA ang rolling store aron nga kini maoy mo-adto sa mga kabarangayan pagpamaligya ug bugas aron direkta nga makapahimulos ang mga pobreng katawhan ug malikayan ang pagpamahimulos sa mga negosyante nga taguan ang supply sa bugas sa NFA. Iya usab nga gihangyo ang mga hingtungdang ahensiya nga mokuha ug datos gikan mismo sa ubos nga bahin aron masuta kung hain ang angayan nga hatagan sa igong pagtagad sa gobyerno. (Joel Ello, The New Nandau, Vol. XVII No.41)

*

 

Financier hunit mohatag soborno, target sa dakop?
PAGHITAK ILLEGAL SUERTRES

Taliwala sa naghitak na kaayong illegal nga pagpataya sa illegal numbers game sa suertres lotto dinhi sa lalawigan nga daw napasagdan na sa otoridad tungod sa gikaaligar nga pipila niini nga nagdawat na sa padanlog o suborno gikan sa mga financiers, sayo ning semanaha natay-og na usab ang mga bankero sa ilang illegal nga operasyon sa suertres tungod sa kalit nga paglusad sa kampanya sa mga membro sa TMG ug CIDG pagpanakop sa mga riders ug mga runners sa illegal suertres. Ang operasyon sa membro sa TMG ug CIDG yano kaayong nagsikop sa mga suspetsado atoll nga nangolekta sa remittance sa mga dagkong financier dinhi sa Dipolog ug lungsod sa Polanco.

Unang nasikop sa team sa TMG ug CIDG niadtong Abril 15 ang collector sa suertres nga si Valiente ang financier nga taga lungsod sa Polanco diin, nasikop ang suspetsado sa dihang mohatod na unta sa remittance nga nakolekta gikan sa lungsod sa Pinan. Kaniadtong alas otso sa gabii, Abril 16 ang team sa TMG ug CIDG nakasikop sa laing duha ka suspetsado didto sa Barangay Sta. Felomina. Gipang-ila ang maong mga suertres runners nga sila si Noel Villarin Y Panday 32 anyos, Victor Loquillano Y Estagonde Jr. 21 anyos taga-Upper Dicayas ug usa ka  Paterno Gomisong Ang mga suspetsado parehong gipang-safekeeping sa Dipolog police station apan gipang-released ra usab sa kustodiya sa Dipolog PNP ug human gipagawas sa mga membro sa TMG ug CIDG pending sa pag-file sa kasong pagyatak sa R.A. 9287 sa Illegal Numbers Game.

Ang maong pagpagawas sa mga dinakpan sa suertres wala na masayri kon kini gipasakaan sa tukmang kaso diin, adunay migawas nga impormasyon nga si PI Temothy Aniway Jr. ang OIC Chief sa Dipolog PNP ang nasuko sa mga membro sa TMG ug CIDG tungod kay ang ilang dinakpan anha temporary safekeeping sa Dipolog PNP apan sa dihang ilang kuhaon dili na siya pahibaw-on. Sa nasayran, ning pamantalaan nga kining pagpanakop karon sa mga membro sa TMG ug CIDG wala na’y koordinasyon sa local PNP ug gituohan nga adunay nagpahipi nga personal interest sa pipila ka mga dagkong impluwensyang tawo nga gusting mo-maniobra sa pagkuha ug pagkolekta sa protection money gikan sa mga financiers aron i-soborno ug ipadanlog sa gitumbok nga mga dagkong opisyal sa PNP.

Sa nakuhang impormasyon, ang operasyon ug kampanya sa TMG ug CIDG nahibaw-an nga adunay pagpihig tungod sa kasagarang gipangdakop nga suertres runners kansang mga financiers wala mohatag sa protection money kay adto na direkta mohatag ug soborno sa hepe sa kapolisan aron dili kini dakpon sa ilang operasyon sa mga lugar nagpataya. Na-obserbahan nga urong-sulong ang nahitabong pagpanakop sa mga local PNP tungod day nahibaw-an nga pipila karon sa mga hepe ang nakadawat sa direkta sa sinemana o binulan nga protection money gikan sa mga financiers sa illegal suertres hinungdan nga walay dakop nahitabo. Nasayran nga sukad mibutho ang sugal sa suertres lotto nga gikataho nga organisado na ang tanang mga financier nga nag-operate sa pagpataya dinhi sa Dipolog, Dapitan ug lalawigan nga mohatag sa 10% sa ilang gross remittance para ibahin-bahin isip matud pa protection money para sa dagkong opisyal sa PNP ug mga mayores aron dili mahilabtan ang ilang illegal nga operasyon sa suertres,apan nabungkag kay adunay financier nga wala motuman hinungdan nga usa ka financier gi-ronda sa kapolisan kaniadto.

Sa nasayran nga pipila karon sa mga nabutirik nga financiers sa Turno, Dipolog ug Polanco ang nagkinto tungod sa migawas nga report nga ang maong mga financier hunit mohatag ug padanlog sa ilang protection money sa PNP hinungdan nga adunay pagpihig karon sa nahitabong dinakpanay sa runner sa illegal suertres. Niining bahina gihagit sa mga katawhan si Provincial Director PSSPT. Mario Yanga paghimo sa tukmang aksyon para paglimpyo sa iyang pangalan ayha kini mobiya sa iyang puwesto dinhi sa lalawigan. Hayan ang maong kontrobersiya ipadangat usab inig abot ni PNP Chief Avelino Razon dinhi ning lalawigan karong umaabot Abril 21. (Southpoint, Vol.1No.16)

*

 

Sa pagbukas sa ‘Pagsalabuk 2008’
'KAHUSAY, PANAGHIUSA TALIWALA SA PANAGLAHI' -AWHAG SA MAYOR

“Mag-ambahan kita aron taliwala sa atong panaglahi ato gihapong makab-ot ang kalinaw ug panaghiusa,” mao ang bag-ong pagdasig nga gipabati ni Dipolog City Mayor Evelyn T. Uy. “Let us celebrate diversity to promote peace and harmony,” mao kini ang gipabating  mensahe sa mayora niadtong Abril 23 atol  sa pormal nga pagbukas sa usa ka bulan nga P’gsalabuk Festival 2008 nga didto gipahigayon sa Dipolog Boulevard.

Gawas sa pagbukas sa P’gsalabuk Festival 2008, dungan usab nga gisaulog sa kagamhanang lokal sa Dipolog ang International Earth Day, diin gibuksan usab ang indigay sa Inter-School ug Inter-Barangay Solid Waste Management nga pagasalmutan sa 21 ka mga barangay ning dakbayan ug mga tulunghaan sa elementariya ug sekondarya. Kahibaloan nga ang nasangpit nga indigay gibase sa implementasyon sa Philippine Health Promotion Program (PHPP), usa ka programa nga nagtumong sa usa ka hiniusang hugna gikan sa multi-sectoral alayon sa health promotion strategy pinaagi  sa usa ka  integrated health promotion nga adunay gibasehan nga healthy settings.

Ang maong mga kompetisyon magabase sa mga mosunod nga mga criteria:

INTER-SCHOOL: implemen- tasyon sa usa ka konsepto may kalabot sa  integrated health and nutrition nga gilakip sa ilang regular nga curriculum; makita ang usa ka supportive school environment nga conducive sa pagtu-on; adunay ensakto ug nagapadayong  serbisyo sa bsasic health; adunay hataas nga porsiyento sa usa ka hiniusang partisipasyon alayon sa       implementasyon sa maong programa.

INTER-BARANGAY: adu- nay hiniusang tumong ang mga katawhan; adunay makanunayon ug saganang seguridad sa basic life sustenance; adunay hiniusang responsibilidad gikan sa mga katawhan; adunay access to information, education and communication ang mga katawhan       may kalabot sa preventive, primary health care ug health-related services; paglambigit sa mga katawhan sa programa pinaagi sa ilang partisipasyon ug pakigkukabildo; ug  ang makanunayong obserbasyon sa ensakto ug maayong healthy practices. (cio-prr)

*

 
Walay sugal sa Biniray –Epok

Gipahimangnoan karon ni Barangay Kapitan Carmelito “Epok” Tunguia ang iyang mga katawhan sa Barangay Biniray nga undangan na ang illegal nga sugal, ug mao nalang pagabuhaton sa mga katawhan ang pag-atiman sa ilang panginabuhi matag adlaw ug palamboon ang paugnat sa kusog ilabi na ang boxing.

Kini ang gipadayag ni Kapitan Tunguia sa dihang iyang gikahinagbo ang iyang mga konsehales sa barangay uban sa pagpahibawo kanila nga karong umalabot nga kapistahan sa ilang barangay walay sugal, kay ang ilang pagahimoon ang sinuntokay o binokbokay sa kinumo pinaagi sa pagpahigayon ug boxing tournament nga maoy magsilbing kalingawan sa maong pangilin.

Gibaoran ni Kapitan Tunguia ang iyang mga katawhan nga undangan na ang kanunay’ng pagyampongad sa sugal sama sa tong-its, hantak, tari-tari kay dili kini makahatag alibyo sa ilang panginabuhe. Ang ilang atubangon mao ang inadlaw nga pagukod sa panginabuhe unsaon pagsalbar ang gakutoy nga tiyan sa iyang mga katawhan pinaagi sa pag-awhag niini sa pagtanum ug lagotmon, pagpamuhe ug hayop kaysa magyampongad matag adlaw sa sugalan. Gipahibawo ni Tunguia ang iyang mga katawhan nga aduna siyay gi-contak karon nga taga CIDG ug uban pang otoredad nga moadto sa iyang barangay nga kon sa panahon nga adunay masakpan nga magsugal, dili gayud siya mohatag ug pasaylo kay iya kining pasakaan ug kaso.

Matud ni Kapitan Tunguia, mipa-awas siya karon ug kaugalingong kuwarta sa iyang gitukod nga umahan sa ilang halapad nga yuta aron mao kini ang himoong modelo sa iyang mga katawhan nga sa iyang panglantaw sa umalabot nga mga panahon ang tanan niyang mga katawhan sa barangay makapananom ug makapamuhi na ug kahayopan kay ang iya man kining hatagan ug binhi aron dili gayud makalihay sa pagtanum. Karong umalabot nga piyesta sa Mayo 26, ug 27, gipahayag ni Kapitan Tunguia nga walay sugal bisan na ang tari gawas sa disco duha ka gabii, maoy iyang ilingaw sa iyang mga katawhan ang boxing tournament nga pagadumalahon sa Zamboanga del Norte Boxing Federation nga gitawag ug “Binokbokay sa Biniray” pinaagi sa Teniente del Baryo Epok promosyon. Kini nga boxing tournament usa ka libre nga kalingawan alang sa tanan silbing iyang halad pahalipay sa mga katawhan sa iyang barangay. Lakip nga libre sa kalingawan mao ang disco. (Press Freedom, Vol. XX No. 27)

*

 

PNP Dir. Gen. Razon moanhi dinhi sa Dipolog
PNP Prov’l Dir. Yanga gi-rekomendar ibalhin

Gikatakdang mahidangat dinhi sa dakbayan sa Dipolog, Zamboanga del Norte si PNP Director General Avelino Razon aron mobisita sa iyang tropa isip maoy iyang katapusan sa iyang pagpakita sa iyang ginsakpan kay kini moretero na sa katungdanan karong Septembre.

Kini gikonpermar ni Governor Rolando Yebes samtang naka-eskeduel na ang paghindangat ni Razon karonhg sunod semana, Lunes ug moanha sa PNP Provincial Police Office sa Camp Hamac, Sicayab ning dakbayan sa Dipolog.

Matud pa nga ang pag-anhe ni Razon usa nalang ka suroy-suroy isip pagpana-malit sa iyang ginsakopan. Gihimakak sa gobernador nga ang pag-anhi ni General Razon maoy pagbansili sa bag-ong PNP Provincial Director nga iyang gipa-ilisdan ug lain. Giangkon hinoon sa gobernador nga may rekomendasyon na siya didto sa PNP Regional Office nga ilisdan ug bag-ong provincial commander ang PNP Provincial Command gumikan kay mosaka na sa iyang ranggo si P/SSUpt. Mario Yangga. (The New Nandau, Vol. XVII No.41)

 
 

Dagkong kalihukan sa Hudyaka Festival gipangandaman

Dagkung mga kalihukan sa umalabot nga Hudyaka Festival nga pagasaulogon sa Zamboanga del Norte sugod karong Mayo 30 hangtud Hunyo 7 nga ipahigayon dinhi sa dakbayan sa Dipolog ang gipangandaman ug maayo.

Atty. Ivan Patrick Ang, Provincial Tourism Officer sa interview sa DXFL mipahayag nga ang ikaupat ka tuig nga pagselebrar sa Hudyaka sa ZaNorte maoy labing bongga nga masak-sihan sa mga katawhan ilabi na ang mga bisita ug turista.

Gawas sa adlaw-adlaw nga kalihukan matud pa ni Atty. Ang, ang pinaka highlights sa Hudyaka mao gayud ang mga tourist destinations nga barato lamang kaayo. “These is a promotional tour kinahanglan mo-avail gyud ta.” Dili ta mahimong estranger sa ato kaugalingong probinsya.” Pagbukas sa kalihukan karong Mayo 30 pagahi-moon ang costume parade nga mas gipadako ug gidapit ang tanang NGO’s, frater-nity, associations, organiza-tions, private or public schools, nagkalainlaing buhatan lokal ug nasyonal ang mo-koordinate lang sa Provincial Tourism Office aron pagsalmot sa maong costume parade nga paga-sugdan alas singko sa hapon.

Gipasabot ni Ang nga ang costume parade walay gi-set nga tema. “Any group, any person can adopt ug unsang theme iyang gusto. Whatever costume ilang mahuna-hunaan bahala sila ug kini dunay premyo nga gitagana. Pagka gabii sa Mayo 30 sugdan ang opening program diin ang dinapit nga bisita mao si Governor Gwen Garcia sa Cebu City uban si Sec. Yap sa Agriculture, Sec. Durano sa Tourism ug dunay bakanting panahon si PGMA. Gipahayag usab ni Atty. Ang nga ilang gidapit si Many Pacquiao apan mibalibad kay nianang panahona mag-training na kini didto sa Amerika sa nagdulong niyang ‘fight’ batok kang David Diaz karong Hunyo 28.

Sa pagbukas sa Hudyaka masaksihan sa mga katawhan ang fire works display nga mas gipadak-an pa kompara sa miaging tuig. “Every day duna tay mga sports activities, parlor games sa Hudyaka Site ug ipahimutang usab ang Disneylando. Matud ni Atty. Ang, ang Hudyaka ilang gi-portray nga usa ka “destina-tion for the whole family, it is an affair for the whole family” aron ang mga bata adunay kahigayonan nga malipay sa Hudyaka pinaagi sa Disneylando nga ipahi-mutang sa Hudyaka site.

Makita usab ang Nigth of Comedy and Magic sa Hunyo 2 sa ilang gidapit nga artist gikan sa Matro Manila nga mopasundayag pinaagi sa mga komedya, pasiaw ug magic. Giawhag usab ni Atty. Ang ang mga katawhan nga adunay mga balik bayan, mga bisita nga moabot sa maong kasa-ulogan mo-coordinate lang sa iyang opesina kay adunay tribute nga gihanyag alang kanila karong Hunyo 4, libreng panihapon uban ni Governor Lando Yebes. Gipasabot ni Ang nga dili lamang balikbayan kon dili tanang mga foreigners nga anaa nagpuyo dinhi sa Zamboanga del Norte gidapit usab sa maong salosalo ug felowship. Masaksihan usab ang amateur boxing tournament nga pagasalmotan sa mga nagkalainlaing stables sa tanang lungsod sa tibook probinsya nga paga-dumalahon sa Zamboanga del Norte Boxing Federation.

Matud ni Nick Carbonel, presidente sa ZBF nga ang torneyo nga paga-apilan sa mga local boxers dinhi sa Zamboanga del Norte pagahimoon sulod sa duha ka gabii karong Hunyo 2 ug 3 nga anha ipahigayon sa Zamboanga del Norte Sports Complex. Sa anniversary day mismo sa Hunyo 6, nianang hapon dunay sugba-anay ug tanang klase sa isda ug kini libre kaon para sa tanan dalit sa Office of the Provincial Agriculture ug PROVET. Matud ni Ang, busgon ang tiyan nianang panihapon kay pagka gabii busgon napod ang mga mata sa pagtan-aw sa mga maanyag nga mga dalaga nga morampa sa pagahimoon nga annual Miss Zanorte 2008.

Gikalipay sa provincial tourism officer nga ang tanang mayor sa mga lungsod mosalmot sa tinuig nga Miss Zanorte 2008. Matud niya nga ang Miss Zanorte Illinois nga gipahigayon sa Amerika ang mahidangat usab dinhi sa probinsya aron pagsaksi sa maong kalihukan. Hunyo 7 nga maoy culmination sa Hudyaka pagahimoon usab ang street dancing competition nga pagasalmotan sa mga LGU’s ug pagka gabii ang clossing ceremony ug masaksihan na usab ang fire works ug sa samang higayon, dunay surpresa nga giandam sama sa mga celebrity gikan sa Manila sama sa Side A, Free Style, Retrospik o Bambo depende lang kinsay mosanong sa hanyag nga maoy molingaw sa mga katawhan.

Gipangitaan na karon pamaagi sa Provincial Tourism Council nga masulbad ang nahauna nilang nakita nga prolema nga nahinagboan sa miagi sa pag-selebrar sa Hudyaka Festival ilabi na ang area sa Hudyaka Site diha sa Zamboanga del Norte Sports Complex nga gamay lamang kaayo. Matud pa ni Atty. Aqng, karong tuiga, konbiniyente na sa mga katawhan nga moadto sa mga booth sa Hudyaka Area tungod kay ila kining palapdan. (The New Nandau, Vol. XVII No.41)

*

 

Pantalan sa Katipunan sugdan na!

HAYAN masugdan na karon ang pagtrabaho sa Ro-Ro port sa lungsod sa Katipunan nga taud-taud nang gipangandoy sa kagamhang lokal sa maong lungsod nga ma-implimitar kini sa dili madugay.

Kung mahinumduman gihagit ni Governor Rolando Yebes ang mga opisyales sa lungsod sa Katipunan nga mosagop ug lakang sama sa paghulam ug kuwarta ngadto sa bangko aron ma-implimintar ang pagtukod ug pantalan sa maong lungsod. Gipahayag ni Mayor Chris Eguia nga sa karon nakahukom ang lungsod nga mo-loan ngadto sa Land bank aron maoy gamiton pagtukod ug ro-ro port. Anaa sa singko milyones pesos ang hulaman sa lungsod alang sa maong katuyuan. Gidugang pa ni Mayor Eguia nga ang maong pundo kini ang dugangan sa probinsiya ug usa ka milyon ka pesos silbing counterpart. Kini ang igo na kaayo nga matukod ang maong pantalan.

Karong bag-o usa ka engineer ang gipaadto nila ni Mayor Eguia sa pantalan sa Ozamis aron pagsubay sa plano nga maoy basihan sa lungsod paghimo sa maong pantalan. Sa nasayran matod pa nga anaa 60 milyones pesos ang gigahin sa PPA alang sa lungsod sa katipunan apan kini ang na-ongot tungod sa nahinagbo nga problema sa maong ahensiya. Ang Ro-Ro port sa Katipunan kini ang magkoniktar sa Ro-Ro port sa Siaton, Negros. (Southpoint, Vol.1No.16)

*

 

Phili’s Angels mitunol na usab hinabang alang ZaNorte

Gi turn-over karon sa kagamhanang probinsyal ang mga gipangpadala nga mga hinabang gikan sa mga sinserong Phili’s Angels nga gikan sa Balfur Hospital sa nasud sa Orkney Island Scotland sa UK pinaagi sa buhatan sa Provincial Tourism sa pagpangulo ni Atty. Ivan Patrick Ang, ang Hospital In-charge, kaniadtong Abril 15 ning tuiga didto sa sulod sa Guest House sa Turno ning dakbayan.

Puno sa nagkadaiyang mga hinabang nga nadawat nga gikargahan usab sa usa ka 4 wheels truck sama sa Medical Supplies, Apparatus, Medical Equipment, sapot sa kabataan, mga dulaan, bed sheets, mga ekipo susama sa Defibralators and Resue’s Equipment, Ambulance Trolleys, Patient Trolley, First aid Boxes, Hospital Beds ug Mattress, Dressing ug uban pa ngadto sa mga naasoy’ng pilantropo kinsa mipabati ug kaluoy sa mga katawhan sa Zanorte.

Si Jo Morelos Morrison, usa ka  lumad  nga taga  Dipolognon nga diin usa usab ka Nurse sa Balfur Hospital sa naasoy’ng lugar ug kasamtangan chairperson sa Phili’s Angels Zanorte Chapter diin personal niyang gisusi ang mga hinabang nga gipadala sa iyang mga kauban sa UK. Suma pa ni Morrison nga ang mga hinabang nga anaa na karon sa Guest House ang gilagdaan kini kung kinsa ang manginahanglan pag-ayo sa maoy hinabang ug diin didto kini ipang-apod-apod  sa mga tambalanan sa kalungsoran sulod ning lalawigan sa Zamboanga del Norte apil usab ang mga kasikbit nga mga kabarangayan ang makabenipisyo niini. 

Saysay pa ni Morrison nga ang mga butang nga gipadala dinhi sa probinsya ang nanubrang pasilidad sa ospital didto sa Scotland gi-donar sa grupong Phili’s Angels sa ZaNorte Medical Center pinaagi sa ilang chairperson nga si Moira Sinclair . (Hisyl Palma, Southpoint, Vol.1No.16)

*

 

9 dagkong bodega gironda sa Anti-Rice Hoarding Task Force

Gironda ning semanaha sa Anti-Rice Hoarding Task Force ang siyam ka mga dagkong bodega dinhi sa dakbayan sa Dipolog aron pagsuta kung aduna bay daghang mga bugas ug mais nga gipangtaguan sa mga negosyante o naka stock sa ilang bodega.

Ang siyam ka mga dagkong bodega nga kalit gi-ronda  sa task force mao ang Paragon group, bodega nga gipanagiyahan ni Henry Y.Uy, Pacita Lim nga anaa nahimutang sa Barangay Galas, upat ka mga bodega sa Sta.Filomena iya kang Jesus N.Lim, Capili Mills, Marcelina A.Uy, Lydia T. Zanoria, Lim Ching Kuan sa Barangay Sta.Isabel ug kang Gloria O.Regencia nga bodega nga anaa nahimu-tang sa Barangay Gulayon.

Base sa report nga nakuha sa maong Anti-Rice Hoarding Task Force adunay 9 mil kapin ka sakong humay tipase ang naka stock sa tanang siyam ka mga bodega ug subra usa ka libo ka sakong bugas humay, mil dos kapin ka sakong mais nga galingonon ug dul-an sa usa ka libo ka sakong bugas mais. Matud ni Mr. Adonis B. Macute, NFA Representa-tive sa maong task force nga base sa ilang gihimong stock inventory sa siyam ka mga dagkong bodega, igo-igo ra ang naka stock nga mga tipasi sa humay ug mais.

Nasuta usab nga pipila ka mga bodega ang walay stock sa bugas humay bisan paman karong panahona daghan nang mga mag-uuma naka-ane sa ilang basakan. Para ni Macute normal lamang ang kahimtang karon dinhi sa Dipolog ug wala ra maglisod ang atong dapit sa bugas ug iyang gihimakak nga adunay rice shortage tungod kay aduna ra kitay supply sa pagkaon. Hinoon iyang giklaro nga naglisod gayud ang mga katawhan gumikan sa nagkataas nga presyo sa bugas ug ubang mga palitunon.

Matud niya adunay 30 mil ka sakong vietnam rice gikan sa dakbayan sa Sugbo nga posibleng mahidangat sa NFA dinhi sa Dipolog Zanorte.Gikahibaloan nga tag P18.25 ang matag kilo sa vietnam rice nga ibaligya sa bigasan ni Gloria sa Palengke samtang nagbalig-ya usab sila sa buhatan sa NFA Gulayon, 3 ka kilo matag pamilya kada-adlaw. Kabahin sa US rice nga tag-25 ang kilo, gibutyag ni Macute nga posibleng dili kini mahidangat ning atong dapit gawas sa Metro Manila ug Cebu nga maoy nakadawat niini tungod sa kadako sa maong mga siyudad. Ang Anti-Rice Hoarding Task Force gimugna sa miaging semana nga gilangkoban sa National Bureau of Investigation (NBI), Department of Trade and Industry (DTI), Dipolog PNP, ISAFP ug ang National Food Authority (NFA) nga maoy nag-una ug namunoan sa maong gihimong task force. (Press Freedom, Vol. XX No. 27)

*

 
PAGPANGLIMPIYO SA KABAYBAYONAN NAG-UNANG GIHIMO SA EARTH DAY

Hiniusang gipahigayon niadtong Martes, Abril 22 ang usa ka “coastal clean-up”  o pagpang- limpiyo sa kabaybayonan sa Dipolog ilawom sa pagpanguna sa kagamhanang lokal ning dakbayan, gikan sa buntag hangutd sa pagkahapon sa maong adlaw.

Sumala ni Rey Hibaya, ang gitudlo nga focal person ning maong kalihokan, nga ang paglusad ning nasangpit nga kalihokan maoy pagtimaan sa kasamtangang pagsaulog sa “Earth Month” sulod ning bulan sa Abril. Ang pagpanglimpiyo sa kabaybayonan nagsugod sa Barangay Sicayab ngadto sa baybayon sa Barangay Punta ug dungan kining gipahigayon sa matag hingtungdang barangay ilawom sa pagpanguna sa ilang mga barangay opisyales ug sa mga miyembro sa Bantay Dagat.

Ang nag-unang tuyo ning maong coastal clean-up mao ang pagtabang sa paghinlo sa atong mga kabaybayonan pinaagi sa hiniusang paglihok aron magpabiling limpiyo ang atong kadagatan. Kahibaloan nga ang pagsaulog sa Earth Month karong tuiga nagdala sa tema nga: “Tubig Ay Buhay; Ating Pagyamanin at Linisin.” (CIO-alb)

 
 

Manukan / Liloy
Bata nabanggaan patay

Nakangkon sa iyang sayo nga kamatayon ang usa ka bata ug anaa usab karon sa talandugon nga kahimtang ang iyang magulang nga tres anyos, human aksidenteng nabanggaan sa usa ka pasaheroang jeep, didto sa national highway barangay San Antonio, lungsod sa Manukan.

Ang namatay giila sa ngalan nga usa ka Lee de la Cruz, usa ka tuig ug lima ka bulan. Samtang ang iyang magulang mao si Love, 3 anyos, pulos molopyo sa maong dapit. Ang Chariot nga pasaheruang jeep gimanehuan sa usa ka Gilbert Quiato, 43 anyos. Molopyo sa Poblacion sa maong lungsod.

Sa pasiunang imbestigasyon nga gihimo sa Manukan PNP nasayran nga samtang nagbiyahe ang maong sakyanan sa maong dalan, ang duga ka biktima nga wala nakabantay sa maong dalan nga miresulta sa maong insidente. Ang duruha dali pa kining gidala sa tambalanan sa Manukan apan patay na ang manghud nga gideklarar sa doctor nga mi-atiman niini.

Samtang ang magulang anaa pa sa talandugan nga kahimtang. Hinoon, ang driver sa pasaheruang sakyanan boluntaryo ra usab kining mitahan sa iyang kaugalingon ngadto sa Manukan PNP Station. Samtang didto sa Brgy. Fatima, lungsod sa Liloy, patay ang usa ka 16 anyos nga lalaki nga nagmaneho ug motorsiklo samtang nahilandig sa tambalanan ang backride niini human aksidenteng nabangga ang ilang gisakyan nga motorsiklo ngadto sa poste sa street light.

Ang namatay mao si Rudy Capistrano, walay driver’s license. Samtang ang backride niini mao si Noel Tejero, 17 anyos, pulos molopyo sa maong dapit. Matud pas taho nga ang duruha nagsakay kini sa usa ka Suzuki nga motorsiklo kolor itom, ug nagbiyahe gikan sa Brgy. Baybay padung ngadto sa Brgy. Fatima.

Apan kalit kining nabangga sa maong poste nga anaa daplin sa kalsada. Ang duruha nakaangkon kini ug mga daghanang bun-og ug angul sa ilang kalawasan ug dali nga gidala sa tambalanan, apan si Capistrano patay na kini nga gi-deklarar sa doctor nga mo-atiman niini. Samtang si Tejero ang gidala kini sa Dipolog aron sa dugang pagpatambal. (Southpoint, Vol.1No.16)

 

Dipolog
Sikad drayber ka-dose giluba tungod sa selos

Miresulta sa mangilngig ug madugong krimin ang nahitabo human magkatagbo ang dalan sa duha ka mga sikad-sikad driver sa dihang giluba-luba ang biktima hangtod namatay tungod sa sobrang pagpangabobho sa suspetsado sa iyang asawa nga gikaaligar nga gikabit sa biktima.

Sa nasayran mga alas 6 pasado sa gabii Abril 16, 2008 ang maong stabbing incident nahitabo sa dalang Lopez Jaena St. Corner Osmeña sa Brgy. Biasong, giila ang biktima nga si Nilo Espinosa y Sy 42 anyos minyo usa ka pedicab driver residente sa circumferential road sa Brgy. Biasong, ang biktima gikataho nga giluba-luba sa suspetsado nga si Florencia Gallera Y Tumagna 39 anyos minyo taga tuboran , lungsod sa Sergio Osmeña ning lalawigan ug temporaryong nanimoyo sa Brgy. Sta. Felomina ning dakbayan, usa usab ka pedicab driver.

Sa pasiunang imbestigasyon ang duruha aduna nay daang domo tungod sa pagpangabobho ug nagkatagbo ang ilang dalan didto sa Brgy. Biasong, ang suspetsado si Gallera mikuha dayon sa iyang Batangas nga kotselyo ug giharang ang biktima si Espinosa nga nagmaniho sa iyang sikad-sikad. Ang biktima mi-ambak unta ug midagan apan nagunitan sa suspetsado ug giluba-luba sa makadaghan nga higayon, human sa insidente nakadagan pa ang biktimang si Espinosa apan pipila ka metros ang gilay-on natumba ang biktima didto atbang sa BFP Biasong Dipolog, gidali pa unta ug dala ang biktima sa tambalanang provincial apan usa ka oras ang nakalabay nakabsan sa iyang kinabuhi ang biktimang si Espinosa tungod san a-angkon niining 12 ka mga samad linoba-an sa iyang lawas nga miresulta sa iyang hinanaling kamatayon.

Samtang ang suspetsado nga si Gallera na-aresto usab dayon ang suspetsado gitanggong na karon sa selda sa Dipolog PNP u gang maong kaso gi-imbestigahan na karon sa homicide section para sa tukmang kasong isang-at batok sa suspetsado, sa pasi-unang nasayran gibutyag sa suspetsado nga iyang nahimo ang maong krimin tungod sa pagpangabobho tungod ka yang iyang asawa gikaaligar nga nakigdula ug kalayo sa biktima. (Southpoint, Vol.1No.16)

 

Labason
ARMADONG LALAKI SIKOP SA PNP

Usa ka lalaki ang nasikop sa kapolisan sa lungsod sa Labason, human kini naghupot ug ihalas nga armas, didto sa Brgy. Imelda, lungsod sa Labason.

Ang suspetsado gitumbok nga usa ka Alexander Redoble, 46 anyos, minyo ug molopyo sa Brgy. Antonio sa maong lungsod. Sa pasiunang imbestigasyon nga gihimo sa Labason PNP nasayran nga ang suspetsado pag-inum kini sa usa ka tindahan ni Neneng Bugarin ug namugna ug kasamok.

Ug sa dihang gipaninglan kini ug bayad sa beer nga iyang gi-order sa anak sa tag-iya, iya kining giti-unan sa iyang pistula. Nakuha sa kapolisan gikan sa iyang posesyon mao ang kalibre 22 nga revolver nga adunay marka North American uban sa upat ka buhing bala.

Ang suspetsado gitanggong na kini sa Labason PNP Station, u gang tukmang kaso gihikay na kini aron sa pagpasaka sa korte. (Southpoint, Vol.1No.16)

*

 

High School Annex gihangyo matukod sa Silinog

Mipaabot karon sa ilang hangyu ang mga nagpakabanang ginikanan sa Barangay Silinog sakop sa dakbayan sa Dapitan nga matukuran ug High School Annex ang maong isla aron sayon kanila ang pagpatungha sa ilang mga anak nunot niining nagnihit ang panalapi karon diin malisod na kanila ang pagpatungha sa sekondarya.

Mao kini ang milutaw nga pamahayag sa mga ginikanan atul sa gipahigayong Flying Session didto na sa nasangpit nga dapit nila ni Konsehal Randy Cabasag sa dakbayan, DILG Officer Eutequiano Ladera ug Executive Secretary Alimarlou Dagpin namahayag nga mokabat sa kapin 30 ka mga kabatan-onan ang wala magtungha sa maong isla, kinsa mipadayag usab sa ilang dakong interest nga mopadayon sa ilang pagtuon apan ang nakahimo niining babag mao ang kakulang sa panalapi diha na sa ilang pagtungha padulong ngadto sa siyudad.

Matud pa sa mga kabatan-onan kun aduna sila’y importanting panginahanglan sa ilang ginikanan, kini ang dili dayon mahatag tungod sa kalayo ug kinahanglan pa motabok ug dakong lawod, una pa nila masulbad ang ilang panginahanglanon. Saysay pa sa mga ginikanan sa maong dapit nga kaniadto aduna unta kini ipahimutang nga Annex ang maong isla, apan subo nga pamalandongon tungod kay walay magtutudlo nga andam moserbisyo niini gumikan sa kagamay nga suholan nga itunol sa School Board ug kulang alang sa usa ka magtutudlo ang 4 mil ngadto sa 5 mil ka pesos  matag bulan nga sweldo ilabina na sa pagpaingon ug pagpauli balik sa panimalay niini.

Dugang pang saysay sa mga ginikanan nga sa pagkakaron, dako nilang kalipay tungod kay aduna na’y mipasar sa ilang barangay sa Licensure Examination for Teachers kon LET sa nakalabay’ng pasulit tungod kay matud pa mipadayag man kini sa iyang dakung interest sa pagtudlo kun ugaling kini pagabuksan ang High School Annex sa maong isla aron katabangan ang mga kabatan-onan nga interesadong motungha sa sekondarya ug tungod usab nga ang maong magtutudlo ang kini anaa ra man sa ilang dapit.

Sa nasayran andam usab mohatag sa ilang dakung suporta ang mga Barangay Opisyales sa Silinog tungod kay ilang nakita nga ang maong tulunghaan aduna kini bakanting lawak nga gihatag ni 1st District Congresswoman Cecilia Jalosjos – Carreon nga nagkantidad ug mokapin sa 300 mil ka pesos diin mao unya kini ang pagagamiton kun kini mahatagan na sa tukmang aksyon ang ilang hangyu unya ngadto sa Taguilon National High School dakbayan sa Dapitan aron kabuksan na ang High School Annex ang maong isla. (Capt. Nilo Pegarido & PEDMARC, Southpoint, Vol.1No.16)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Ang bugas

BUGAS, BUGAS UG BUGAS maoy top tune karon. Ang singgit sa katawhan bahin sa NFA bugas nga gi sabotahi. Gi idlomize kanhiay pa mao karon ang gihimong puhonan sa administrasyon ni PGMA. Gitagaan pagtagd..gihimong hagtik kasangkapan batok sa natandog pagbati batok kang PGMA sa katawhan gumikan sa nagpatong-patong mga bikil nga giayog “wi-wi publiko” sa gihimong imbestigasyon sa blue ribbon committee sa Senado.

Lagi, kanhiay pa kita gihiloan sa hilom sa taga NFA pagpadayon sa kinahiwi-ang binuhatan pagpakig abin sa mga dagkong negosyanti sa bugas, nga inig abot, igo lang mopakita sa publiko nga mobaligiya pila lamang ka sako nga mulongtad duha o tulo ka adlaw dayon mahanaw sa katindahanan. Unya dunay nahibaloan publiko atong hingtongdang taga NFA nga daghang gibaligiya NFA bugas gisagol sa komersiyal bugas nga gibaligiya mahal na sa gisitar prisyo baligiya sa NFA rice sa kagamhanan. Kining tanan igo lang nabutyag makadiyot apan walay gihimong tinud-anay nga inbestigasyon. Tanan giwalay bali lamang.

Karon niining dapita sa nagkalunod kahimtang sa pamunoan ni PGMA nakit-an…namatikdan…naton-an..nga…… ukit-okiton ang maong kahiwian sa NFA Rice nga gibali wala kaniadto, nga maoy kanhiay pa nakapasilo… sa katawhan pamasin maolian ang pagbati sa katawhan. So, bugas ug bugas, mao karon ang gi “ILOT” gihimong “last defense” sa administrasyon nga maolian ang katawhan. Kining “ILOT” pagbulikat sa kahiwian sa NFA Rice nga gihatagan dako nga pagtagad ni PGMA nakapuntos..90% sa iyang administrasyon karon. Gihimong nagkalain-laing hulga nga dugay kakulangon sa bugas bisan hanap-hanap kining tanan nga “pronouncement” sa DA.

Pero bisan kinsa kanatong tanan, dili makalalis nga kon hisgotan ang kawad-on, kakulangon sa pagkaon sa talad kananan sa talad tanan mahasagmuyo..mohatag personal pagtagad. Ang paghulga sa pag taas sa prisyo sa gasoline ug uban pang mga butang, mahimong bali wala lamang sa nag-ilaid sa kalisod. Pero kon bugas, bugas ug bugas ang hulga walay timik ang katawhan. Gumikan sa hulga sa bugas..nahilom ang ubang mga isyo nga naka buslot-buslot sa administrasyon ni PGMA. Na-opawan pa gani karon ang kampanya, krusada ni Jun Lozada nga gipaluyohan sa taga simbahan. Ang katawhan tua na motutok sa tagutlo ka kilong bugas nga ibaligiya kunohay sa maag pamilya matag adlaw sa tag P18.85 lamang ang kilo batok sa nagkamahal bugas gibaligiya sa katindahanan.

Ang dakong pangutana: Kini kay silbing “ILOT” pagpaoli sa nagbangotang katawhan nga naglunang sa kapit-os sa panginabuhi nga walay mga trabaho nga matag adlaw naglunang sa kakabos…hangtod kanus-a taman kining “ilot” pagbaligiyag bugas tag P18.85 lang ang kilo sa taga NFA? Dili kaha kini igo lang sa pila ka mga adlaw sama kaniadto nga sulod lamang sa tulo o upat ka adlaw makakita kitag bugas NFA….dayon pagkahanaw niini tanan komersiyal saksak-sagol na sa NFA? Daghang nakadayeg kang PGMA nga panahon makuso-koso sa daghang exposee adunay diha-diha depensa, “ilot” sa katawhan patabon sa tanan. “President is always strong as he wants to be. I will not stay idly. I would rather be right than popular.”

Dili usab nato mapasanginlan si PGMA nga misulbong matag adlaw nagkadaiyang palaliton sa katindhanan. Ang pagtubo sa prisyo sa gasoline kalihokan international. Ang nakagusbat sa kaomahan sa atong palibot gumikan sa nagkalain-laing katalagman iyan sa kinaiyahan. Mga smuggling sa bugas ug ubang mga butang mangabot sa atong nasod nagagumikan sa mga ahensiya sa kagamhanan nga dili matabang tinubdan sa graft and corruption, ang BIR ug Custom. World-wide ang pagkunhod sa ekonomiya diin ang U.S.A. karon nag-antos sa “financial losses” nga hapit moabot $1 trillion ug dungan pag-konhod sa dolyar. (Press Freedom, Vol. XX No. 27)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 

Pro-Interplast Germany mipahigayon ikapitong hugna sa pag-pang-opera

 

Gumikan sa talagsaong suporta ug kaayo nga gitugbang sa kagamhanang probinsyal ngadto na sa mga myembro sa Pro-Interplast Germany, kini ang mibalik na usab dinhi sa lalawigan aron sa paghimo sa ilang ikapitong hugna sa pagpang-opera sa mga bungi, nguho, adunay goiter ug hernia, tumor, paso ug uban pang depekto sa lawas.

Gisugdan kaniadtong miaging semana ang pagpang-opera sa mga nasangpit nga kaso ug mitala na kini sa 70 ka mga pasyente ang nakabenepisyo sa maong libreng kahigayonan nga gitanyag sa German humanitarian team nga ubos sa suporta sa kagamhanang probinsyal. Matud pa ni Norma Eguia-Brzoska, lumad nga taga Katipunan kinsa nakabana ug usa ka German national ug mao usay organizer sa maong German mission team karong tuiga nga naningkamot sila kauban ang iyang igsoon nga usa usab ka Doctor nga nakabase na sa nasud sa Germany nga mao si Nancy Eguia-Felske nga mobalik dinhi sa lalawigan aron moserbisyo sa katawhan.

Nakita ni Brzoska nga daghanang nanginahanglan pag-ayo sa ilang ayuda dinhi sa lalawigan mao nga mas gi-una nila kini kaysa mohata’g tabang sa laing dapit dinhi sa nasud. Gilakbit pagsaysay ni Brzoska nga niadtong gamay pa siya nakasinati usab sila sa kakulangon sa ilang kinabuhi, ngani panahon magdaot ang usa sa myembro sa ilang pamilya ang maglisod kini sa pagpatambal. Tungod sa maong hitabo nahuna hunaan niini nga diha sa nakab-ot nilang kalampusan sa ilang kinabuhi karon angayan lamang nga mohatag usab sila sa ayuda sa mga labawng nanginahanglan dinhi sa lalawigan.

Giasoy usab ni Dr. Peter Post, usa sa mga myembro sa maong team nga sagad sa kaso nga nakita nila dinhi sa lalawigan ang dili kini nila makita sa Germany gumikan kay mas advance ang ilang nasud ug mas sayon didto ang paghatag ug ayuda sa katawhan dili susama dinhi nga lisod makakuha sa libreng operasyon gumikan kay magkinahanglan kini ug dakong kantidad. Si Dr. Siegfred Jaenicke, kinsa maoy team leader sa maong medical mission ang namahayag nga dako ang ilang pasalamat ngadto kang Governor Rolando Yebes gumikan sa paghatag niini sa tinuoray nga tabang ngadto kanila ug mao kini nakapa-aghat kanila sa pagbalik dinhi sa lalawigan.

Dugang pa ni Dr. Jaenicke nga bisan pa man sa gipagawas nga advisory sa German Foreign Ministry sa pagdili kanila sa pagtongtong sa isla sa Mindanao apan kampanti sila nga ang lalawigan sa Zamboanga del Norte ang layo kini sa peligro base na sa ilang nakita ug na-obserbar sugod sa paghimo niining maong libreng pagpang-opera sa katawhan ning probinsya. Ang maong grupo ang gipanguluhan kini ni Dr. Siegfred Jaenicke kauban nila ni Dr. Manfred Mueller, Dr. Nancy Eguia-Felske, Dr. Peter Post, Dr. Gereon Stockbrink, Dr. Jan Chua ug mga nurses ug medical specialists nga sila si Sylvia Heintz, Maria Schuergers-Eguia, Norma Eguia-Brzoska ug Renate Bolender.

Lakip usab sa maong team ang grupo sa mga Turkish doctors nga gilangkuban nila ni Dr. Cengizkhan Keskin, Dr. Syrmahan Cakarer ug Dr. Cemil Ybler. Ang maong team ang giayudahan usab kini sa mga empleyado sa kagamhanang probinsyal ilawom sa nursing department sa pagpangulo nila ni Mrs. Aida Dy ug Doris Bataga. Apil usab niini sila si Mrs. Tely Barrera, Amado Rosal Jr., Mildred Vallecer, Lilian Genobatin, Jocel Lopez ug Violy Tagapan kinsa maoy nagpulipuli sa pag-asister sa maong team sugod sa unang pagpang opera niini. Sa nahilambigit nga taho gipaklaro ni Mrs. Aida Dy, ang Chief Nurse sa tambalanang probinsyal nga ang maong Surgical Mission ang wala kini nagapili ug ang ilang prayoridad kadto gayud nga mga katawhang kabus ilabina anaa sa mga lagyong dapit.  Ug wala usab sila nangayo sa mga mipahimulos nga mga katawhan niini kon dili kabubut-on na kini nila nga mohatag sa ilang donasyon.

Gipahayag usab ni Ms. Rosevic Ocampo, ang Hospital Administrator nga ang kagamhanang  probinsyal ubos sa kasamtangang administrasyon ni Governor Rolando Yebes ang hugot kini nga misuporta gayud sa naasoy’ng Surgical Mission.  Ug giangkon niya nga nakagasto gayud ang probinsya nga mobalor sa P 416,566.14 isip counterpart niini nga naglangkob sa adisyonal nga mga tambal, medical supplies, laboratoryo ug uban pa. Gikahibaluan usab nga ang Interplast Germany Surgical Mission ang ikatulo na kini kahigayon nga gihimo ubos sa administrasyong Yebes. Diin ang gobernador mismo ang mihangyo gayud sa mga German Doctors nga mapahigayon balik sa mga katawhan sa Zamboanga del Norte ilabina kadtong mga nanginahanglan niini.  Ug ang ginahimo sa mga German Doctors sa ilang gipanumpaang propesyon ug misyon sa katawhan, susama usab kini sa gipanumpaang pagpangalagad ni Governor Yebes nga “ Una sa tanan, ang Katawhan”.

Angayang kahibaloan nga ang Pro-interplast Germany ang grupo kini sa mga German plastic/general surgeons ug anesthesiologists kinsa motanyag sa ilang libreng serbisyo sa katawhan sa mga developing countries. (RSR & Doypeds, Southpoint, Vol.1No.16)

 
 

Gov. Yebes mipagawas ug executive order Imonitor tanang bodega dinhi sa Dipolog

Aminado si Governor Rolando Yebes nga wala magkulang sa pagkaon ang nasud sa pilipinas, ang problema lamang niini mao ang kalit nga pagsaka sa iyang presyo. Mao kini gibutyag sa gobernador human sila magkatigum didto sa Malakanyang sa miaging adlaw uban sa presidente ug kang Department of Agriculture Arthur Yap.

Rice scarcity?

Sigun sa maong tigum, nahibaw-an nga abunda sa pagkaon ang nasud gumikan kay adunay daghang supply sa bugas ang mga probinsya, apan ang presyo niini maoy nasinating problema sa mga katawhan. Kon duna may ubang lugar nga nagkulang sa supply sa bugas, apan kini dula na sa mga negosyante kay gipangtaguan ang bugas aron mo-ginansiya ug dako gumikan sa pagtaas sa presyo.

Tungod niini, si Governor Yebes mipagawas ug executive order para sa nagkadaiyang buhatan nga maoy tahasan sa pagmonitor sa tanang mga bodega dinhi sa Dipolog ug Zamboanga del Norte kon wala bay gipangtaguan nga bugas sa mga negosyante. Kay kon dunay gipangtaguan nga bugas, mahimong ma-artificial ang kakulangon sa supply sa pagkaon dinhi sa atong dapit. Para sa gobernador, kon bastante lang ang pagkaon dinhi sa atong probinsya dili kaayo problema gawas sa presyo nga misaka kini dili control sa gobiyerno. Ang makamaot lang matud ni Governor Yebes, kon ang mga negosyante motago sa bugas nga makamugna sa kakulangon sa pagkaon nga maoy hinungdan sa pagsaka sa presyo aron dako sila ug ginansiya. Tungod niini, iyang gimandoan ang nagkadaiyang buhatan ilabi na ang Agriculture, lakip na ang NIA, DTI, NFA ug uban pang ahensiya sa gobiyerno nga mo-monitor sa mga bodega kon wala bay negosyante nga nagtago ug bugas para mao kini ang iyang isumbong ngadtu sa nasudnong pangagamhanan.

Kabahin sa inisyatiba nga gihimo sa National Food Authority diha sa gitukod nga Anti-Rice Hoarding Task Force, gipahayag ni Governor Yebes isip maoy kasamtangang officer-in-charge sa Provincial Agriculture, wala sila giapil sa maong task force sa wala nila mahibaw-eng rason. Matud ni Governor Yebes, mao kini problema sa ubang national agencies nga dili makamaong mo-coordinate sa local government units nga unta, sila man ang nag-administer sa pangagamhanang lokal.

Kabahin sa gihimo sa gobiyerno sa probinsya sa Tagbiliran, Bohol nga ilang gipugngan ang bugas mogawas ngadto sa laing probinsya kay kini para lamang konsumo sa ilang mga katawhan, alang ni Governor Yebes dili kini niya himoon sa iyang probinsya sa Zamboanga del Norte. Para sa gobernador, kon kini maoy himoon susama ra nga kini nagmugna ug usa ka espisyal nga sitwasyon diha sa kakulangon sa pagkaon. Alang kaniya, walay kakulangon sa supply sa pagkaon gawas sa presyo nga misaka.

Mahitungod sa panag-komboya tali sa taga NFA ug ubang neosyante dinhi sa atong dapit sama sa nasinati sa ubang probinsya, si Governor Yebes wala mohatag sa iyang komen-taryo kay wala pa siyay nadawat nga report. Iya lang gipaningkamotan nga dili lang gayud kita mawad-an ug pagkaon dinhi sa atong probinsya. Iya usab gihangyo ang mga negos-yante nga dili lang palabian ug piit sa kalisod ang mga katawhan diha sa pagpa-sulabi ug pasaka sa presyo. (The New Nandau, Vol. XVII No.41)

 

Credits: The New Nandau is a member of the Publishers Association of the Philippines (PAPI). Editorial office is located at 076 Quezon Avenue, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-3794; Cell No. +639205201041

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON