March 20, 2008

 

Kay mikaun ug ulo sa iro
Namatay sa rabies

Namatay usab ang tawo nga maoy naglata ug mikaun sa ulo iro nga nakapaak sa maestra nga namatay tungod sa rabies sa hinapos nga bahin sa buwan sa Pebrero 2006 didto sa lungsod sa Katipunan, Zamboanga del Norte. Kini ang gibutyag ni Konsehal Vivencio Carpio, Jr. human mitigbabaw sulod sa lungsod sa Katipunan ang tumang kabalaka nga basin ug matakdan sa rabies gikan sa namatay nga biktima.

Matud pa ni Konsehal Carpio gideklarar hinoon sa ilang municipal health officer nga si Dr. Stephen Samonte nga ang pagkamatay sa tawo nga mikaun sa ulo sa iro nga nakapa-ak sa namatay nga magtutudlo walay kalambigitan sa rabies kay wala kini magpakita ug mga sintomas nga kini usa ka rabid nga tawo. Kahinumduman niadtong Pebrero 28, 2008 usa ka magtutudlo sa lungsod sa Katipunan nga si Mrs. Nenita Reganon Narciso ang nakabsan sa iyang kinabuhi tungod sa rabies sa iro nga nakapaak kaniya niadtong Pebrero 3, 2008 nga wala tagad mapatambali ug anti-rabies.

Ang namatay nga tawo nga mikaun sa ulo sa iro nga nakapa-ak sa namatay nga magtutudlo walay kalambigitan sa rabies kay wala kini magpakita ug mga sintomas nga kini usa ka rabid nga tawo.

Sigun sa nasayran ang iro sa magtutudlo nga nakapa-ak giihaw ug gihimong pulutan sa pipila ka mga  silingan niini ug ang ulo sa iro gidala sa usa ka molopyo nga taga Bucana kay gilat-an ug gitsibug. Sa dihang nakabsan ang magtutudlo sa kinabuhi tungod sa rabies sa iro ang mga tawo nga naka kaun sa iro nga nakapa-ak gitugkan ug hilabihan nga kalisang sa kahadlok nga sila nakakuha usab sa rabies busa nagkapuliki sa pagpangita ug tambal batok rabies. Matud pa ni Konsehal Carpio karong bag-o ang tawo nga gitumbok nga maoy midala sa ulo sa iro kay gilat-an namatay usab busa mitumaw na usab ug balik ang dakung kabalaka ilabi na kadtong mga nakakaun sa karne sa maong iro.

Sigun sa saysay nga ang namatay nga maoy midala sa ulo sa iro ang sumala pa gitsibug usab ug apil niini ang utok sa maong iro. Apan sa dihang gipa-imbestigar kini sa ilang municipal health officer sa Katipunan, gideklarar ni Dr. Samonte nga lahi nga sakit ang gikamatyan sa taga Bucana ug dili tungod sa rabies sa iro kay sumala pa daan nang naghambin ang maong tawo ug balatian diha sa iyang tiyan ug possible nga kini maoy hinungdan sa iyang kamatayon. Samtang ang kaubang iro nga binuhi sa magtutudlo gipapatay usab ni Mayor Cris Eguia atubangan sa mga kabalaka nga basin ug natakdan pagka rabid ang maong iro.

Apan bisan pa sa nahitabo ngadto sa magtutudlo nga nakapa-ukay sa lungsod sa Katipunan pipila ka mga lungsuranon ang misuway ug hangyo sa mayor nga ilang karnehon ang gipatay nga iro para himoon na usab nga pulutan. (Press Freedom, Vol. XX No. 22)

*

 

SP declared Phili’s Angels as “Adopted Daughters of ZaNorte”

Ang Phili’s Angels, usa ka hugpong Nurses nagagikan sa nasud sa Scotland nga mihimo sa ilang free Medical Outreach Mission ug mihatag ug donasyon nga mga kagamitan para sa ZaNorte Medical Center gideklarar sa Sanguniang Panlalawigan nga Adopted Daugthers sa Zamboanga del Norte. Giila usab nga Ambasadors of Goodwill sa Zamboanga del Norte ngadto sa Scotland si Jo Morilos-Morisson kinsa maoy nagdapit sa maong mga bisita nga kanhi iyang kauban sa trabaho sa maong nasud.

Ang maong resolusyon gipasar sa Sanguniang Panlalawigan atol sa ilang regular session kagahapong adlawa subay na sa sulat nga giduso ni Governor Rolando Yebes ngadto kang Vice Governor Francis Olvis ug sa mga membro sa hunta probinsyal isip bugti nga pagpasalamat sa mga katawhan sa Zamboanga del Norte

Ang Phili’s Angels uban ni Gov. Rolando Yebes

Matud pa ni Board Member Ricky Mejorada, angayan lamang ideklarar nga Adopted Daugthers ug Ambasadors of Goodwill ang pito ka mga langyaw’ng nurses ug doctor nga mihimo sa ilang libre nga Medical Outreach dinhi sa Zamboanga del Norte ug pinasubay niini, isip pagpakita ug dakong pagpasalamat sa kagamha-nang probinsyal, angayan lamang kini hatagan ug dakong pagtagad pinaagi sa pagdeklarar kanila tungod sa maayo nilang gihimo dinhi sa atong probinsya.

Si Board Member Cedric “Adre” Adriatico, kinsa maoy proponent sa maong resolusyon nagka-nayon nga ang pagdeklarar sa pito ka mga langyaw’ng nurses ug doctor bugti sa maayo nilang gipahigayong libre nga medical outreach sa Zamboanga del Norte maoy subay sa gipadayag nga mensahe ni Governor Yebes atol nga giabi-abi ang mga bisita sa ilang unang pag-abot dinhi sa atong probinsya sa miaging semana. Ang mga langyaw’ng nurses ug doctor mihimo na sa ilang free medical outreach sa Sibutad Municipal Hospital ug Sindangan District Hospital, isla sa Aliguay sa dakbayan sa Dapitan ug sa lungsod sa Gutalac. Inubanan sa mga personahe gikan sa Provincial Tourism Office maoy nagsilbing tour guide sa ilang pagbisita sa nagkadaiyang tourist spot dinhi sa Zamboanga de Norte samtang nagpahigayon usab sila ug tree planting activity sa Libuton cave sa lungsod sa Manukan.

Gihimo ang pag-abi-abi sa mga bisita didto sa Conference Room sa Capitolyo nga gipangulohan ni Governor Rolando Yebes uban sa pipila ka mga membro sa Sanguniang Panlalawigan ug sa mga chief of offices diin gitunol usab ngadto kanila ang maong resolusyon uban na sa paghatag ug bililhong butang isip remembrance atol sa ilang pagbisita dinhi sa atong probinsya. Si Governor Rolando Yebes atol sa iyang giluwatang mensahe mipabate sa iyang dakong pagpasalamat sa mga nurses ug doctor sa Phili’s Angels gikan sa Scotland tungod kay talagsaon lamang kaayo ang ilang gilugway nga tabang para sa mga katawhan. Matud pa ni Governor Yebes, bisan tuod kon ang ilang embassy mihimo ug advisory nga dili moanhe dinhi sa pilipinas tungod sa nasinating kagubot ug kaguliyang ilabi na dinhi sa isla sa Mindanao, apan kini wala gayud magpanuko sa paglupad gikan sa ilang nasud paingon dinhi sa probinsya sa Zamboanga del Norte aron lang sa paghatud sa ilang libreng serbisyo.

Gitunol usab ni Governor Yebes ang iyang dakong pagpasalamat ngadt kang Jo Morilos-Morisson kinsa maoy nahimong tulay diha sa pagdapit sa mga bisita nga makaanhe dinhi sa atong dapit aron magpahigayon ug talagsaong tabang para sa maayong panglawas sa mga katawhan. Si Board Member Cedric Adriatico sa ngalan ni Vice Governor Francis Olvis maoy mipresentar sa ilang gipanday nga resolusyon ngadto sa Phili’s Angels nga nagdeklarar kanila nga Adopted Daugthers sa Zamboanga del Norte ug miila kang Jo Morilos-Morisson nga Ambasadors of Goodwiil sa ZaNorte ngadtu sa Scotland atol sa gihimong salosalo.

Sa ilang response, gipahayag sa Phili’s Angels ang ilang dakong kalipay sa mainiton nga pagdawat ug pag-abi-abi kanila sa mga opisyales sa probinsya ug sa mga katawhan samtang gilugway ilang tabang para sa mga katawhan sa Zamboanga del Norte. Matud pa nila bisan sa kahamubo nilang panahon nga pagpundo dinhi sa probinsya sa Zamboanga del Norte dili gayud nila makalimtan ang maayong gawi nga gipakita ngadto kanila. Si Atty. Ivan Patrick Ang, Provincial Tourism Officer maoy naghimo ug itinerary sa mga kalihukan sa Phili’s Angels sulod sa duha ka semana nilang pagpuyo dinhi sa Zamboanga del Norte. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 

Barinaga: Lakas-KAMPI merger
dili makaayo sa lokal organization

“Merger” sa duha ka mga administration party maayo lang sa interes nasyonal, apan dili maka-ayo sa lokal nga organisasyon. Opinion nga gipabate ni kanhi Congressman Roseller “Matoy” Barinaga sa interview ning mantalaan samtang gisabotan sa national directorate sa Lakas-CMD ug KAMPI nga usahon ang ilang partido preparar sa bugnong lugaynon sa dos mil diyes.

Matud ni Barinaga, ang pag-merge sa duha ka partido sa administrasyon usa ka maayong lakang para mosamot kalig-on ang grupo paglaban sa mga kandidato sa nasyonal, apan disbintaha sa kabahin sa lokal nga pilionon kay daghan ang masalikway sa ilang interes sa pagsalmot sa umalabot nga eleksiyon kon tumanon ang prinsipyo nga ‘equity of the incumbent.” Para ni Barinaga, dili problema kon mahitabo ang ‘merger’ sa duha ka mga partido dinhi sa Zamboanga del Norte kon ihiklin ang garbo sa umalabot nga eleksiyon, apan kon duna kini parehong interes, posibli nga dili gayud magkasinabot ilabi na kon pareho kining lig-on nga kandidato.

Gipasabot sa kanhi kongresista nga ang ‘merger’ ug ‘coalition’ dunay dakong kalainan bisan tuod kon pareho kining nagtamod sa prinsipyo nga ‘equity of the incumbent’ kay ang ‘merger’, hiusahon man ang duha ka partido, apan kon sa coalition, puwede nga ang usa ka kandidato magapabilin ra sa iyang gibarugan nga partido. Alang ni Barinaga, uyon siya sa nahimong opinion ni kanhi Vice Governor Eduardito “Guy” Pacatang nga kon mahitabo ang ‘merger’ sa duha ka mga administraton party dinhi sa Zamboanga del Norte sundon gayud ang equity of the incumbent apan duna siyay mga kondisyon sama sa usa ka opisyal nga nakadaug lang kay iyang gi-terorize ang eleksiyon, nakadaug kay giilog ang posisyon ug dili na siya maayo ug relasyon sa mga tawo.

Pagkakaron dili pa makita ang komparison kinsay angayan mohupot sa katungdanan apan hayan sa sunod tuig makita na sa mga katawhan kon ang naglingkod nga opisyal angayan bang ilisdan ug dili nga maoy mamahimong basehanan sa partido nga kuhaon si kinsa ang standard bearer. Matud ni Barinaga maghulat nalang siya kon dapiton sa ipatawag nga panagtagbo aron makahatag siya sa iyang kaugalingong opinion. “In politics we have to face reality. It’s only good when you are incumbent.” Sumala pa sa kanhi kongresista maniid lang siya sa lakat sa panahon kon unsa pod ang suhwestion sa iyang mga kauban sa grupo. “We cannot be pro-active this time because we are not in power, so magtagad lang ko.”

Kon sa iyang paminaw nga dili mosibo sa iyang prinsipyo ug kagustohan sa iyang paninguha, “there is only one thing to resign from the party,” nagkanayon si Barinaga. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 
ZaNorte Hudyaka 2008 sayo nga gipangandaman

Mas bongga ug bibo ang pagpahigayon sa umalabot nga Hudyaka Festival niining tuiga gumikan kay tulo palang ka bulan ayha ang kalihukan, sobsob na kining gipangandaman sa kagam-hanang probinsyal ug Provincial Tourism Council, Incorporated.

Ning semanaha si Provincial Tourism Officer Atty. Ivan Patrick Ang nagpatawag ug panagtagbo sa tanang chairmen sa nagkalainlaing events sa naglamaposong Hudyaka sa nakalabay’ng mga tuig diin maoy gilantaw nga karong tuiga, mao sa gihapon ang nasugdan nga mga kalihukan apan gisabotan nga mas palabwan pa. Sa maong tigum, didto tanang presidente ug sa nahimong chairman sa nagkalainlaing kalihukan sa miaging Hudyaka Festival diin maoy ilang gipresentar ang dugang pang mas nindot nga sports activities sa matag organi-sasyon nga mas makapabibo ug samot karong tuiga.

Matud pa ni Atty. Michael Alan Ranillo, Chairman, Provincial Tourism Council, sayo sila nagpatawag ug tigum sa tanang chairmen sa nagkadaiyang kalihukan kay maoy gusto ni Governor Lando Yebes nga mas bongga ang mga kalihukan sa ZaNorte HUDYAKA Festival 2008  kompara sa nangaging tuig. Tungod niini, gipahayag ni Atty. Ranillo nga sila sa Tourism Council sibot usab ang ilang pagpangandam aron mintras layo-layo pa, ma-preparahan daan sa nagkalainlaing organisasyon nga makapanapit ug mga bisita gikan sa nagkalainlaing dapit aron pagsalmot sa mga kalihukan dinhi sa probinsya sa Zamboanga del Norte.

Gusto ni Governor Lando Yebes nga mas bongga ang mga kalihukan sa ZaNorte HUDYAKA Festival 2008 kompara sa nangaging tuig.

Gawas sa mga sports activities nga masaksihan sa mga katawhan, ang HUDYAKA FESTIVAL karong tuiga himoong ‘family affair’ kay gawas sa mga hamtong nga malingaw, hatagan pod ug pagtagad nga malingaw ang mga kabataan pinaagi sa pag-butang ug ilang dula-anan o play ground sa Hudyaka site diin dinha ipahimutang ang Disneylando. Usa sa mga sports activities nga gipangan-daman karon mao ang bahog-bahog sa kinumo o boxing nga pagadumalahon sa Zamboanga del Norte Boxing Club nga paga-salmotan sa amateur ug professional boxers sa tibook nasud.

Matud ni Ranillo, gawas sa mga local boxers nga taga Zamboanga del Norte, gitun-an karon sa konseho ang posibling pagdapit sa mga professional boxers nga naghawed ug bakus nga dinhi himoon ang kompetisyon aron makita sa mga katawhan ang laing talento sa pagpalupad ug kinumo ug labaw sa tanan kadtong interesado sa maong event ma-inggaño ug madasig sa ilang mga paningkamot. Gawas sa mga sports activities nga nakita na sa miaging mga Hudyaka sama sa Motorcross, Off Road, drug race, Regata, langoy, shooting comptetion, sky diving ug daghanan pa, gilantaw usab karon sa konseho nga ma-preserved ang kultura sa pilipino ang pagamit ug tirador nga sukad pa sa unang panahon maoy gihimong sports sa atong mga katiguwangan.

Sa komentaryo sa nanglabay’ng tuig sa gipahigayong Hudyaka nga gamay lamang kaayo ang lugar, gipahayag sa chairman nga karong tuiga ilang palapdan ang Hudyaka site sa samang lugar tungod kay ang off road adto na pagahimoon sa Minaog aron haw-ang na sa mga katawhan uban sa ilang pamilya nga mosuroy sa nagkadaiyang booth. Sa mga festivals nga gipasiugdahan sa mga singilingan nga probinsya sama sa Zamboanga del Sur ug Zamboanga Sibugay diin ang ilang budget mokabat ug dyes milyones ka pesos, ang Hudyaka Festival 2008 sa Zamboanga del Norte gigahinan lamang ug tres milyones ka pesos.

Para ni Ranillo, bisan kon gamay lamang ang gigahin nga pundo, apan dli makompara ang Hudyaka Festival sa Zamboanga del Norte kon itande sa festival sa silingang probinsya nga mas dako ang ilang budget tungod kay dinhi sa atong probinsya, mas bongga, bibo ug maayong pagkahiluna ang mga kalihukan. Gawas sa mga langyaw nga mobisita dinhi sa atong probinsya atol sa Hudyaka, ang ato mismong kaugalingong kadugo nga mga Balik Bayan ang gihatagan usab ug dakong pagtagad nga makasaksi sa tanang mga kalihukan isip Zanorteans. Niini, gilantaw sa Provincial Tourism Council nga molagsik ang atong ekonomiya tungod kay basta turismo, daghang tawo, daghang kuwarta.

Sama sa kasinatian sa nangaging Hudyaka nga halin ang tanang baligya ug produkto sa atong mga mag-uuma, ug gani nagkulang pa sa supply, si Atty. Ranillo nagdasig sa mga katawhan nga karon palang panahona ang mga katawhan magsugod nag pananom ug lagotmon ug mamuhi ug hayop aron pag-abot sa Hudyaka ma-harvest ang ilang mga produkto nga makatigum sila ug dakong kuwarta. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 

Amatong-Uy camp nagproblema unsaon paglig-on sa ilang pwersa

Ang Partido Lakas-CMD Zamboanga del Norte chapter andam makigminyo sa partido KAMPI aron sundon kon unsay nasabutan sa national directorate sa kaulohan ang ‘merger’ sa duha ka mga dagkong coalition party sa administrasyon tungod kay ilang nakita nga huyang na ang ilang mga lider sa mga kalungsuran.

Atty. Eduardito “Guy” Pacatang, Provincial Vice Chairman sa Lakas-CMD sa Zamboanga del Norte sa interview sa Balita sa Tingpaniudto sa DXFL namahayag nga ang posibling pag-usa o ‘merger’ sa duha ka mga ruling party sa administrasyon maoy mahitabo sa local organization kon dili kini mobalhin ug laing partido alang sa umalabot nga eleksiyon sa dos mil diyes. Sa sayo pa, ang partido Lakas-CMD nga gipangulohan ni kanhi Presidente Fidel Ramos, Chairman-Emeritus ug KAMPI nga maoy official party ni Presidente Gloria Macapagal-Arroro ang nagpatawag ug national convention didto sa kaulohan sa miaging semana alang sa posibling ‘merger’ sa ilang partido tapos gipalagpot isip National President si kanhi House Speaker Jose De Venecia.

Gikonpermar ni Atty. Pacatang nga sila si kanhi Governor Isagani S. Amatong ug 2nd District Congressman Rosendo “Dodoy’ Labadlabad mitambong sa gipatawag nga national directorate sa Lakas. Gikataho usab nga mitambong sa maong kalihukan si kanhi Dipolog City Mayor Roberto Uy. Si Congressman Labadlabad mao karon ang Provincial Chairman sa Lakas dinhi sa Zamboanga del Norte.

Aminado si Atty. Pacatang nga nakahinagbo sila karon ug dakong problima sa ilang partido dinhi sa Zamboanga del Norte gumikan kay ang dominant party dinhi sa probinsya mao ang partido KAMPI gumikan kay mayoriya sa mga elective officials gikan sa pagka gobernador, bise gobernador, board members ug halos tanang mayor sa tibook probinsya anaa nagpasilong sa partido KAMPI. Ilawom sa rules and regulation sa Lakas, ang equity of the incumbent mao gayud ang mamahimong official candidate sa partido. Gumikan kay mas daghan ang mga elective officials dinhi sa Zamboanga del Norte ilawom sa partido KAMPI ang nakadaug sa miaging eleksiyon, wala nay laing kaloklokan pa nga posisyon alang sa mga kandidato gikan sa partido Lakas gawas lamang dinhi sa segundo distrito.

Matud ni Atty. Pacatang, kon mahinayon ang ‘merger’ sa duha ka mga partido dinhi sa Zamboanga del Norte, si Congressman Rosendo “Dodoy” Labadlabad mao lamang dinhi sa segundo distrito ang libre nga maapil sa grupo nila ni Yebes ug Jalosjos tungod kay naa man siya sa posisyon. Sa samang higayon, gipahayag ni Atty. Guy Pacatang nga dili niya ihikaw ang iyang posisyon pagka Provincial Vice Chairman sa partido Lakas-CMD dinhi sa Zamboanga del Norte kay andam niyang ihatag kon kinsa ang interesado sa ilang grupo gumikan kay dili naman siya pinili nga opisyal. Iyang gipasabot nga ilawom sa balaod sa ilang partido, kinsa ang highest elected official mao gayud ang mohupot sa posisyon sa local directorate. Sama ni kanhi Governor Gani Amatong, iyang gihatag ang iyang pagka Provincial Chairman ngadto kang Congressman Labadlabad.

Sumala pa niya, andam niyang ihatag ang iyang pagka provincial vice chairman sa partido ngadto sa mga piniling opisyal nga interesado sa maong posisyon. Usa sa iyang gihisgutan si Board Member Edgar Baguio nga maoy 2nd highest elected official nga nakadaug gikan sa ilang partido o kaha ni bisan kinsang last termer councilor dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Alang kang Pacatang, subidahon sa kabahin ni Congressman Labadlabad isip Provincial Chairman sa Lakas kay si kinsa ang molansar sa pagka gobernador nagagikan gayud sa partido KAMPI ang desisyon kay mao man ang dominanting partido dinhi sa Zamboanga del Norte. Giangkon ni Pacatang nga ang ilang partido Lakas dinhi sa Zamboanga del Norte huyang na kaayo tungod kay sa 25 ka mga lungsod ug duha ka siyudad sa tibook probinsya, tulo nalang ka incumbent mayors ang anaa sa ilang partido gawas lamang ni Congressman Labadlabad. Usa na niini si Mayor Evelyn Uy sa dakbayan sa Dipolog, Mayor Carlito Feras sa lungsod sa Roxas ug Mayor Russel Adasa sa lungsod sa Jose Dalman, gumikan kay ang nakadaug nga mayor sa lungsod sa Liloy nga si Shobing Lim ug Mayor Angel Carloto sa lungsod sa Gutalac ang mibalit-ad man dayon sa KAMPI pagka human sa eleksiyon.

Tungod niini dugang ni Pacatang, ang magsabot-sabot nga mopatawag ug meeting mao sila si Governor Rolando Yebes isip Provincial Chairman sa KAMPI ug 2nd District Congressman Rosendo Labadlabad isip Provincial Chairman sa partido Lakas-CMD kon tumanon man sa local organization ang nasabutan sa national directorate nga pag ‘merge’ sa duha ka mga partido. “I’m still in Lakas”, panapos nga pamahayag ni Pacatang. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

 
 

Kon biktima sa ‘merger’ LP original mag-usa ug puwersa

Dili layo ang posibilidad nga ang nagbulag kaniadto nga kauban, magbalik ra usab tungod sa ilang parehong interes sa politika. Si Board Member Edgar Baguio mipahayag nga niining kalamboan nga nag ’merge’ ang Lakas-KAMPI sa nasyonal dili kini mo-apply sa lokal nga organisasyon dinhi sa Zamboanga del Norte gumikan kay dunay mga politiko nga naghunahuna sa ilang interes nga mosalmot sa umalabot nga eleksiyon.

Iyang gilantaw kon mahinayon ang ‘merger’ sa duha ka administration party ug maoy ipamugos sa lokal nga organisasyon nga dili magkasinabot sa equity of the incumbent, dunay dakong posibilidad nga ang mga dagkong lider sa partido mangita ug bangag aron makaposisyon. Gawas sa administration party- ang Lakas-KAMPI pangandam sa presidential election, nagkamada na usab karon ang Liberal Party nga kanhi maoy orihinal nga partido nila ni kanhi Governor Isagani S. Amatong ug kanhi Congressman Roseller “Matoy” Barinaga.

Giangkon sa kanhi kongresista nga sa iyang pagsugod sa politika nga nahimong konsehal ug bise mayor sa dakbayan sa Dipolog nagpasilong siya sa Liberal. Kon mahitabo nga mabiktima siya sa ‘merger’ sa Lakas-KAMPI, dunay posibilidad nga maminaw siya sa kamada sa laing grupo. “In politics there are posibilities. In fact ug scenario wise, basin daghang partido mo-build-up sa tanang former elected officials.” Kabahin sa gikaingong posibilidad nga magbulag sila ni Governor Yebes ug Jalosjos, si Barinaga wala mihatag sa iyang komentaryo kay iyang giila ang gobernador nga iyang suod nga higala. “Pero ug dili personalan, walay problema in matter of principles pero ug mo-affect na ang atong personal nga pagka-amigo kaayo, lisud napod biyaan just because of politics..but everything is possible.” (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 

Kanhi Mayor James Adasa nakonbikto Sandigan Bayan

Pulo ka tuig nga pagka bilanggo maoy silot nga gipakanaug sa korte batok kang kanhi Dapitan City Mayor James Adaza kabahin sa anomaliyang transaksiyon diha sa pagpalit ug water pipe o tubo sa tubig nga nagkantidad ug P4.92 milyones ka pesos niadtung tuig 1994 nga siya pa ang naglingkod isip mayor sa dakbayan sa Dapitan.

Gawas nga kini mabilanggo, dili na usab kini makahupot sa bisan unsang puwesto sa gobiyerno base sa 31 ka pahinang desisyon nga giluwatan sa Sandigan Bayan, Fifth Division. Matud pa sa mga mahestrado, igo na kaayo ang basehanan nga mahukman nga ‘guilty’ si Adasa sa kasong graft and corruption nga gipasaka batok kaniya tungod kay ang pagpalit sa maong mga tubo sa tubig wala moagi ug public bidding.

Ang maong anomalosong transaksiyon gibulgar kaniadto ni Konsehal Germogenes Balisado, trese na ka tuig ang nakalabay ug kini gipasaka sa Ombudsman Mindanao hangtud nasang-at sa Sandigan Bayan. Nasayran nga si kanhi Mayor James Adasa atua na karon sa Amerika human kini maparot sa eleksiyon sa miaging tuig. (The New Nandau, Vol. XVII No.35

*

 

ZaNorte nagbaton ug P200 million cash deposit pagtapos sa tuig 2007

Zamboanga del Norte nagbaton ug subra sa dosyentos milyones ka pesos nga cash position sa pagsira sa libro sa tuig dos mil siyete. Kini ang gipahayag ni OIC-Provincial Treasurer Jessie Concepcion sa interview sa mga membro sa Zamboanga del Norte United Correspondents (ZNUC) kabahin sa kahimtang sa panudlanan sa probinsya sa nakalabay’ng tuig kon duna bay nahibiling pundo o savings nga nahipos sa pagtongtong niining tuiga.

Matud ni Concepcion, sumala sa records sa cash book, ang kagamhanang probinsyal nagbaton ug subra sa dosyentos milyones ka pesos nga cash position nga naglangkob na sa current account ug time deposit. Sa sayo pa gipahayag ni Governor Rolando Yebes nga pagtapos sa tuig dos mil siyete ang kagamhanang probinsyal dunay nahibiling pundong salapi nga wala magasto nga mokabat ug usa ka gatus milyones ka pesos diin kining maong salapi maoy gamiton alang sa pagpabarug ug bag-ong Multipurpose Cultural and Sports Center nga anha ipahimutang sa gidemolish nga cultural center.

Matud sa OIC-Provincial Treasurer nga duna nay appropriation para sa bag-ong tukoron nga sports complex apan kon dili man dayon magamit tanan ang nahibiling pundo dili angay kabalak-an kay dunay correspoding cash sa umalabot nga Internal Revenue Allotment kon IRA nga madawat sa probinsya para sa tuig dos mil otso. Alang ni Concepcion, ang Zamboanga del Norte wala makasinati ug defecit sa tuig dos mil siyete kon basehan ang cash position sa iyang buhatan apan kon sa buhatan sa accounting wala na siya masayod. Hinoon iyang gipaklaro kon sa iyang opesina lang ang hisgutan nga maoy naghawed sa caban kabahin sa actual cash position, iyang gideklarar nga wala gayud makasinati ug cash defecit ang kagamhanang probinsyal.

Sa pikas bahin mipakita ug maayong performance ang buhatan sa mamahandi sa Zamboanga del Norte kabahin sa tax collection effeciency sa tuig dos mil siyete kay anaa sa 80 porsyento sa collection taxes maoy nahipos sa panudlanan sa probinsya ug kini iyang giila nga usa ka maayong timailhan sa ilang mga paningkamot. Nakahipos ug dakong tax collection ang Local Revenues pinaagi sa Contracting Payment System kon CPS diin ang proyekto gipaagi ug implementar ‘by administration”, hinungdan nga ang kuwarta dili na moadto sa laing panudlanan kay kini nagtuyok-tuyok lamang nga mabalik ra usab sa kaban sa probinsya.

Gihisgutan usab ni Concepcion ang nakolektang buhis sa Real Property Tax ug Tax on Delivery Ban apan kini nga mahipos nga pundo wala ra sa kumingking sa IRA nga madawat sa probinsya kay mas dako kon ikumpara sa ilang makolektang buhis. Mahitungod sa performance sa mga municipal treasurers sa mga lungsod sa probinsya sa ZaNorte, gipahayag sa OIC-Provincial Treasurer nga mipakita usab kini ug maayong agi sa pagkolekta sa mga bolohisan gumikan kay dunay ubang lungsod nga nakakuha ug syento porsyento sa ilang tax collection target. Hinoon gipahayag ni Concepcion nga duna usay ubang municipyo ilabi na ang lagyo nga lungsod sama sa triple SB nga natandog ang kalinaw gamay ra gayud nga buhis ang ilang nakolekta.

Ang Real Property Taxes nga makolekta sa mga lungsod bahinbahinon kini sa nahisakop nga barangay ug probinsya, 35 porsyento sa probinsya, 40 porsyento sa hingtungdang lungsod ug 25 porsyento sa barangay diin nahimutang ang propiedad. Usa sa nahinagboang problema hangtud karon kabahin sa pagkolekta sa bulohisan sa propiedad ang mahitungod sa programa sa CARP kon kinsa ang mobayad ug labaw sa tanan, ang peace and order situation kon ang usa ka lungsod makasinati ug kagubot diin ang mga katawhan mokagiw sa ilang giugmad nga yuta o umahan hinungdan nga wala nay tawo nga maduol ang kolektor aron kolektahan sa ilang buhis. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 

Kon dili magkasinabot sa equity of the incumbent
LAKAS MOBALHIN SA LP

Dako ang posibilidad nga dili magkasinabot ang duha ka mga dagkong political party dinhi sa Zamboanga del Norte sa posibling ‘merger’ sa Lakas ug KAMPI kay ang mga dagkong political leader dinhi sa Dipolog pareho nga adunay ambisyon nga mokandidato sa umalabot nga 2010 presidential election. Kini ang pagtuo nga gipabate ni Board Member Edgar Baguio samtang nagsantaiya na karon ug pangandam ang mga nagkalainlaing partido aron pagsalmot sa nag-singabot nga bugnong lugaynon.

Matud ni Board Member Baguio, si Dipolog City Councilor Praxides Rubia nga loyal supporter sa mga Amatong ang miingon kaniya nga posibling mobalik sila sa ilang orihinal nga partido nga mao ang Liberal tapos ang national directo-rate sa Lakas misugot nga makig ‘merge’ sa partido KAMPI nga wala nila ma-uyone sa local nga organisasyon. Sumala pa ni Baguio, si kanhi Governor Isagani Amatong ug sa iyang magulang nga si kanhi 2nd District Congressman Ernesto Amatong maoy original nga membro sa Liberal Party sa ilang pagsugod sa politika. Sa panahon ni kanhi Presidente Ferdinand Marcos duha lamang ka mga political party ang mag-sangka, ang KBL ug Nationalista Party. Sa wala pa mahitabo ang revolusyon nga ilisdan ang tanang piniling opisyal, si Gani Amatong maoy gitudlo nga chairman sa Liberal Party dinhi sa Zamboanga del Norte hinungdan nga sa paghulip ni kanhi Presidente Corazon Aquino niadtung 1988, si Amatong maoy gitudlo nga OIC-Governor dinhi sa probinsya.

Dako ang posibilidad nga dili magkasinabot ang ‘merger’ sa Lakas ug KAMPI  dinhi sa Zamboanga del Norte kay ang mga dagkong political leader dinhi pareho nga adunay ambisyon nga mokandidato sa umalabot nga 2010 presidential election.

Sa dihang giusab ang batakang balaod gikan sa parliamentary ngadto sa presidential nga daghan nang mitumaw nga partido, si Amatong mibalhin sa Lakas-NUCD ug misuporta sa kandidatora ni kanhi Presidente Fidel Ramos diin ang iyang maguwang nga si Ernesto nagapabilin gihapon sa Liberal. Matud ni Baguio, niining maong kalamboan, posibli nga magkuyog sila si Ama-tong ug kanhi Congressman Roseller “Matoy” Barinaga kay usa pod kini nga original member sa Liberal kon ugaling magkasinabot sila si Governor Yebes ug Congressman Rosendo Labadlabad atubangan sa nahitabo karong ‘merger’ sa Lakas ug KAMPI. Sa nasayran nga ang Liberal Party nga gipa-ngulohan ni Senador Mar Roxas nangandam na karon sa umalabot nga presidential election diin dako ang posibilidad nga mokamada kini sa ilang mga pilionon lokal.

Niini, gilantaw sa mga political analyst nga mahitabo gayud ang dakong bahog-bahog sa eleksiyon karong umalabot dos mil diyes dinhi sa Zamboanga del Norte tali sa grupo nila ni Amatong, Uy, Barinaga batok sa kampo nila ni Governor Yebes, Jalosjos ug Labadlabad. Niining maong kalam-boan, wala pa hinoon makuhae sa ilang kabahin sila si kanhi Governor Gani Amatong ug Congressman Rosendo Labadlabad. Sa nasayran nga si Dodoy Labadlabad suod sa pamilya ni Executive Secretary Eduardo Ermita, usa sa mga sinaligan ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo sa Malacañang ug kanhi Presidente Fidel Ramos nga matud pa, posibling dili makatalikod sa pagbulag sa ilang partido. (The New Nandau, Vol. XVII No.35)

*

 
Personal saksihan ni Gov. Yebes ug Cong. Cesar
Pacquiao vs. Marquez

Si Governor Rolando Yebes ug Congressman Cesar Jalosjos nalakip sa mga Filipino VIPs nga personal nga misaksi sa away ni Manny Pacquiao batok sa Mexican Juan Manuel Marquez.

Sila si Governor Yebes ug Congressman Jalosjos milupad paingon sa Las Vegas alang na sa pagsaksi sa away ni Pacquiao sa Mandalay Bay Hotel sa Las Vegas adlaw’ng Sabado didto sa Amerika apan buntag sa Domingo dinhi sa Pilipinas. Sa sayu pa si Governor Yebes gihatagan ni Pacquiao ug duha ka ticket sa iyang away karon batok ni Marquez sa dihang mibisita kini sa amahan sa probinsiya sa Zamboanga del Norte uban ni Major General Alexander Yano ang pangulo sa Philippine Army niadtong buwan sa Enero ning tuiga.

Si Governor Rolando Yebes ug Congressman Cesar Jalosjos nalakip sa mga Filipino VIPs nga personal nga misaksi sa away ni Manny Pacquiao batok sa Mexican Juan Manuel Marquez.

Gawas nila ni Governor Yebes ug Congressman Jalosjos nga mosaksi kang Pacquiao gikataho usab nga ang ubang mga opisyales sa gobyerno nga mosaksi sa maong boksing mao sila House Speaker Prospero Nograles, Senador Jinggoy Estrada ug Bong Revilla. Gikataho usab nga mosaksi personal didto sa Las Vegas si Vice President Noli de Castro.

Ang ubang mga opisyales sa gobyerno nga mosaksi sa maong away gikataho nga naglangkub na nila ni Environment Secretary Lito Atienza, Congressman Monico Puentevella, Rizal Governor Ito Ynares, kanhi Governor Chavit Singson, Bacolod City Mayor Bing Leonardia, Palawan Governor Joel Reyes, Governor Oyie Umali sa Nueva Ecija uban sa iyang asawa nga si Congresswoman Czarina Umali. (Press Freedom, Vol. XX No. 22)

 
 

 HULAGWAY BALITA

 

 

 

 

*

 

P100-M Cultural and Sports Center tukuron

Hayan kasugdan karong tuiga ang pagkonstrak sa 15,000 seat Zamboanga del Norte Cultura and Sports Center. Kini ang gipahibawo ni Governor Rolando Yebes, induction sa mga bag-ong opisyales sa Zamboanga del Norte United Correspondents didto sa Camila 2 Hotel ug tigum sa Philippine Free Masonry diin nahimo usab siyang pinasidungang bisita.

Gibutyag ni Governor Yebes nga sa pagtak-op sa tuig 2007 ang probinsiya nakabatun ug kapin sa usa ka gatus ka milyon ka pesos nga savings. Matud pa niya ang maong kantidad maoy iyang gamiton sa pagpatindog sa bag-ong ZaNorte Cultural and Sports Center nga maka-akomodar ug 15,000 ka tawo. Maoy iyang plano nga ang bag-ong cultural and sports center ipatindog sa lugar diin gidemolish ni kanhi Gober-nador Amatong ang cultural center nga gipatindog ni kanhi Governor  Lacaya.

Gibutyag ni Governor Yebes nga gikan sa iyang paglingkud sa tunga-tunga sa 2004 hangtud karon mokabat na sa 1,800 ka mga proyekto sa tibook probinsiya ug ilakip ang mga nahimo usab nga proyekto sa mga meyembro sa Sangguniang Panlala-wigan mokabat tanan ug kapin sa 2,500 ka mga proyekto. Sulod lamang sa tulo ka tuig niyang paglingkud ang probinsiya nakabuhat ug bag-ong Provincial Jail nakabuhat usab ug dalan nga nagdugtong sa Sirawai ug Sibuco, Gutalac-Diculom-Baliguian nga sulod sa nanglabay’ng katuigan wala gayud mabuhat sa usa ka politico.

Matud pa ni Governor Yebes ilawom sa iyang administrasyon gipalagsik niya ug balik ang buhatan sa agrikultura ug sa Provincial Veterinarian uban na sa pagpalagsik sa sector sa patigayon. Gihisgutan sa gobernador nga sa iyang paglingkud duha lamang ka barko ang nagbiyahe pasulod ug pagawas sa atong probinsiya ang George and Peter Lines ug Cokaliong paingon sa Visayas ug laing duha paingon sa kauluhan. Apan karon mokabat na sa siyam ka biyahe sa barko ang modunggo sa Pulauan Port sa dakbayan sa Dapitan nga kabahin sa Strong Republic Nautical Highway ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo nga nagdala sa nagkadaiyang produktong agrikultura sa ZaNorte sulod sa 24 oras.

Kini usa ka indikasyon nga naglihok gayud ang atong probinsiya sa iyang ekonomiya. Sa samang bahin gipahibawo ni Governor Yebes nga nagapadayon karon ang usa ka negosasyon tali sa usa ka Korean investor alang na sa pagdala ug mga turistang Koreans dinhi sa atong ZaNorte direkta gikan sa Seoul, South Korea nga katulo sulod sa usa ka semana ang ilang biyahe. Samtang ang ethanol plant nga ipatindog didto sa Gutalac, nagsugod na sa paglihok sa ilang mga dokumento ang ZaNorte Bio-Energy Corporation.

Matud pa ni Governor Yebes nakita niya nga nagmalamposon ang gipa-das-og nga mga programa sa kagamhanang probinsiyal sa ZaNorte tungod sa pagta-bang usab sa ZNUC sa pagsabwag sa inpormasyon ug mga balita ngadto sa mga katawhan ug pagpasabot kanila sa mga katuyuan ug tumong sa iyang administrasyon ug sa pagdasig kanila nga kinahanglang molihok gayud aron dili mabiyaan sa kalambuan. Kini gitumong para malaksi ang ZaNorte gikan sa talaan nga maoy numero unong pordoy nga probinsiya sa tibook nasud nga nahitabo sa tuig 2003 ug sa survey sa 2006 kini mipakita ug pag-uswag diin mitala ang probinsiya ug 1.5 porciento nga pagkunhod sa gidag-hanon sa mga katawhang kabus.

Si Yebes mitataw nga naningkamut gayud siya nga sa iyang pagkanaug sa gahum ang ZaNorte hingpit nang mawala sa talaan sa mga kabus nga lalawigan ug mabuhong na unya ang mga katawhan sa mga kalambuan sa agrikultura ug turismo. Sumala pa sa gobernador gawas sa nahisgutang mga proyekto nahimo usab niya sulod sa tulo ka tuig niyang paglingkud sa probinsiya ang usa ka bag-o ug modernong medical center.

Gisaysay ni Governor Yebes nga sa dihang gipadas-og niya ang pagkonstrak sa ZaNorte Medical Center ang iyang mga kaatbang sa politika walay hunong nga mibatikos kaniya nga dili kaya kini sa panudlanan sa probinsiya. Matud pa niya atubangan sa mga proyekto nga nabu-hat sa iyang administrasyon nagapabilin nga himsog ang panudlanan sa lalawigan diin mokapin sa P100M ang iyang nahimong savings sa tuig 2007. Ang maong kantidad maoy gamiton niya sa pagkonstrak sa bag-ong cultural center.

Sumala pa niya dili siya sama sa ubang mga gobernador nga gamiton ang kuwarta sa katawhan para sa ilang kaugalingong interest nga pakatulugon lamang diha sa bangko. Gipahibawo usab sa go-bernador nga mokabat sa P20 milyones ka pesos nga insurance sa PHIL-HEALTH ang gipalit karon sa probinsiya para sa mga meyembro sa indigent program sa probinsiya nga naglangkub sa 46,000 ka bobong sa tibook ZaNorte. (Press Freedom, Vol. XX No. 22)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Goodbye hatag-bawi blues

Prisyo sa mga palaliton nagsirit pagtulbong. Mga katawhan alarma. Sweldo o mismo ginagmay’ng income tapuon bikilado. Dili makabastar sa naandang gikinahanglan sa pamilya.

Karon nadugangan ang walay trabaho, mas pa ang gipang gutom. Unya miduyog nagkalain-laing sakit nga nakapasamot sa kalisod. Apan bisan pa nagpabilin buta-bungol ang mayoriyang katawhan. Ang kaikag permaninti nga dili maka reklamo. Bisan gisakitan na sa kalisod mohari ilang pagpanuko, kaulaw mo reklamo nga ang mamunoan mohimog mga reporma kausaban alang sa kaayohan sa tanan.

Dili lagi ikatingala nga giuso karon sa tigpamalit butos sa mga botantis tigpamaligya sa ilang butos kon naunsa karon ang kahimtang sa lungsod ug lungsoranon. Gigamit sa tigpamalit butos namunoan ang prinsipyo “give & take” o “Symbiotic”. Ang matag P1, 000 napalit sa butos makaanak mas doblihon ang 5-6 sa nadagsang lending dinhi sa atong nasod. Ilang labad-ulo ang pagbawi sa gipalit butos dili katawhan.

Magpasalamat kita nga paglingkod ni Gov. Yebes ang pagka No. 1 sa lalawigan nga labing purdoy tibook Pilipinas nakaabanti pagka No. 2. Sigon sa natala sa NCSO survey niadtong 1995-1998 Ubos ni Gov. Brogs Dalman ika No. 17 pa kita. Pero pagka 1988-1995/1998-2004 nabundak pagkalit ang lalawigan pagka No. 1 pagka purdoy. Nagpasabot nga ang paningkamot ni Gov. Yebes nagmalumpuson. Iyang mga serbisyo ug pag-alagad “reach the intended beneficiary” nga walay to the citizens, were planned for the benefit of the greatest number”. Gihatagan dakong pagtagad ang social services ilabi na ang paghatag prioridad sa mga tambal ug serbisyo sa hospital nga gipabali wala sa nasondan. Niyang namunoan.

Sa panahon ni Gov. Yebes gihimo niyang permaninti hangtod karon ang paglambigit sa katawhan, “providing opportunities for people to participate in public decision-making processes.” Unya walay gitagoan kalihokan, “letting people know where their taxes go and what local officials are doing in promoting public interest and welfare”. Giwakli insigida ni Gov. Yebes sa iyang paglingkod ang pamolitika sa iyang paglingkod. Walay gipili bulok sa politika ang gitumoran niya sa serbisyo ug pag-alagad hasta ang pag-apod-apod mga pahat salapi sa kabarangayan. Unya iyang gigamit ang prinsipyo nga ang mga prohekto nga igahin sa usa ka Barangay mao kanunay ang gitumong sa katawhan tukoron. Nga ang prohekto nauyonan sa taga Barangay, maoy gigahinan salapi.

Nausa niya ang mga mayoriyang opisyales sa Barangay, kalungsoran ug mga lideres. Nahingkod ang namugna nga team work sa isig kalungsoran ginsakopan sa Sangguniang Panlalawigan nga mao karon ang unod ug dugokan sa pag uswag sa lalawigan. Karon iyang paningkamot nakapunting sa panginabuhi  sa katawhan sa lalawigan. Higpit ipadayon ang pagpatuman sa mga nagkalain-laing livelihood projects sa tanang Barangay. Nakanindot kay nag-abay kanunay ang mga SP nga ilang Project Identification Fund ilang gilambigit makatukod dugang livelihood projects sa katawhan sa mao gihapon nga prinsipyo paghatag sa PIF sa walay pihig-pihig. Giwakli usab sa mga ginsakopan sa Sangguniang Panlalawigan ang pamolitika ug hatag-bawi blues sa nasundang namunoan.

Mikabat nag 22.5 napili mga babaye pagka gobernador tibook Pilipinas sa 80 ka mga lalawigan. Sa Basilan Gov. Akbar, Aurora Gov. Castillo, Kalinga Gov. Diasin, Nueva Ecija, Gov. Cuaresma, Zambo. Sur Gov. Cerilles, S. Cotabato Gov. Fuentes, Cebu Gov. Garcia, Masbate Gov. Kho, Laguna Gov. Lazaro, Sorsogon Lee, Davao del Sur Gov. Malanyaon, Isabela Gov. Padaca, Antique Perez, Agusan del Sur Gov. Plaza, Batangas, Gov. Recto, Occ. Mindoro Gov. Sato, Samar Gov. Tan and Dinagat Island Gov. Villaroranan. (Press Freedom, Vol. XX No. 22)

 
Credits: Press Freedom is published every Saturday and entered as 3rd class mail matter in Dipolog City. Printed by Young Printing Press with Editorial Office located at Upper Turno, Dipolog City. Tel. No. (065) 212-4343 or 212-6665

 

 

 
 
Credits: Mindanao Star is published once a week and is circulated to the 25 Municipalites and 2 Cities of the province of Zamboanga del Norte. Mindanao Star Editorial Office: #096 C.M. Montaño Building, Gen. Luna Street, Dipolog City; Phone/Fax No. (065) 212-2576; Email: mindanaostar@zamboangadelnorte.com
 
 

BAG-ONG OPISYALES SA RED CROSS GIHAGIT SA GOBERNADOR NGA DUGO DILI IPAMOLITIKA

Gihagit sa gobernador ang mga bag-ong opisyales sa Philippine National Red Cross-Zamboanga del Norte Council nga unta dili ipamolitika ang pagtabang sa atong katawhan nga nagkinahanglan ug abonong dugo.

Induction of new officers and members of the Zamboanga del Norte Chapter of the Philippine National Red Cross.

Kini ang gipalanog ni Governor Rolando Yebes sa pagpanumpa sa bag-ong mga board of directors sa Red Cross sa ZaNorte. Gihisgutan sa gobernador nga sa nakalabay nga eleksiyon sa Mayo 2007 ang pagpa-abono ug dugo nahimong usa ka kagamitan para sa pamolitika.

Si Governor Yebes miawhag nga unta ang paglugway ug tabang sa Red Cross walay pili bisan unsa ang bolok sa politika niini. Ang bag-ong napiling chairman karon sa board of directors sa Red Cross ZaNorte Council mao si Atty. Rugen Legorio. (Press Freedom, Vol. XX No. 22)

 

Credits: The New Nandau is a member of the Publishers Association of the Philippines (PAPI). Editorial office is located at 076 Quezon Avenue, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-3794; Cell No. +639205201041

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON