February 14, 2008

 

Dakong arinola sa ZMC gikuwestiyon pa gihapon
CITY HALL NAGPA-UGAT

Pabilin nga nagpa-ugat karon ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog nga dili pa sila preparado nga mohatag ug Certificate of Occupancy alang sa Zamboanga del Norte Medical Center kay daghanan pang mga butang ang ilang tun-an kay hangtod karon pabiling wala matuman sa contraktor ang tanang gikinahanglan aron maseguro nga dili mo-kontaminar ang hugaw gikan sa operasyon sa Sewerage Treatment Plant kon STP.

Kini ang gibutyag sa Pre-Occupancy Inspectorate Task Froce sa City Hall sa dihang nagpatawag kini ug press-breifing sa mga membro sa lokal media niining semanaha didto sa opesina sa mayor nga gitambongan nila ni Atty. Alanixon Selda, City Information Officer, Atty. Cyril Ruiz, City Legal Officer, Vice Mayor Senen Angeles ug uban pa.

Si Atty. Selda nga nag-lecture atubangan sa mga membro prensa mipasabot sa ilang rason nganong hangtud karon wala pa sila makadesider nga dili ihatag ang Occupancy Permit sa probinsiya alang sa hingpit nga operasyon sa ZaNorte Medical Center.

Pabilin nga nagpa-ugat karon ang kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog nga dili pa sila preparado nga mohatag ug Certificate of Occupancy alang sa Zamboanga del Norte Medical Center.

Kini na maoy ikaduha ka higayon nga ang City Hall nagpatawag ug Press Conference sa lokal media aron ipahibawo sa publiko ang ilang rason ngano nga dili ihatag sa kagamhanang lokal sa Dipolog ang Occupancy Permit.

Sa ilang gipatawag nga press conference, gisaysay ni Atty. Selda nga ang kagamhanang lokal sa Dipolog dili pa andam mohatag ug Certificate of Occpancy gumikan kay kuwestionable pa ang Sewerate Treatment Plant kon STP sa bag-ong gitukod nga hospital sa probinsya.

Matud niya, dili pa kontento ang Pre-Occupancy Inspectorate Task Force sa gitukod nga STP sa bag-ong tambalanan gumikan kay namiligro ang kahugaw nga masinate sa mga katawhan kon dili makorihian ang ilang namatikdan nga obserbasyon kabahin sa maong planta.

Gihisgutan sa city information officer ang manindot nga hitsura sa dakbayan sa Dipolog ug sa panahon nga magusbat ang kinaiyahan ug mahugaw ang kasubaan dulot sa operasyon sa tambalanan. “Ang among tuyo nga dunay proper disposal sa mga hugaw.”

Gihimakak ni Atty. Selda nga ‘obstructionist’ ang kagamhanang lokal sa Dipolog. “We are here to help nga ma-open up dayon ang atong hospital.”

Gipasabot ni Atty. Selda nga ang presentation atol sa press conference maoy pagpahibawo nga ang siyudad sa Dipolog ‘concern’ sa kinaiyahan atubangan sa ilang mga panglantaw sa umalabot nga mga adlaw kini maoy mga hugaw nga ma-generate sa Zanorte Medical Center. "“Tungod kay serious ni siya nga mga waste maoy rason nga among gihatagan ug igong panahon sa pagtuon niini, nagkanayon si Atty. Selda sa interview sa DXFL-FM.

“We are not saying nga sayup ang STP or nakapasar nana or daghan pang kakulangon, we are just concern nga kini tanan matotokan sa STP.”

Atul sa press conference, gibutyag ni Atty. Selda ang posibling kontaminasyon sa suba gikan sa mga hugaw sa operasyon sa hospital nga mamaligro ang marine resources ug sa kinabuhi sa mga katawhan nga mokaon sa pagkaon sa suba ug dagat.

Sa iyang kabahin si Atty. Cyril Ruiz namahayag nga sila sa kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog igo lamang nagtuman sa balaod diha sa pagprotiher sa “environment”. Busa kay ang STP nag-atubang man sa kadaot sa palibot kabahin sa pag-disposar sa hugaw gikan sa operasyon sa tambalanan, ila gayud gibantayan nga dili sila masipyat sa ilang ipakanaug nga desisyon kabahin sa pag-isyu ug Occupancy Permit. Gipaklaro sa City Legal Officer nga hangtud karon, bisan paman nga humana gipahigayon niadtung miaging semana ang “seminar orrientaton breifing” nga gihimo sa sanitary consultant sa Metropolis Construction unsa ka mahinungdanon ang operasyon sa Sewerage Treatment Plant apan duda pa gihapon sila nga dili perpekto ang operasyon sa maong planta diha sa pag-disposar sa hugaw.

Hangtud niining bahina, wala pa maka-desider ang kagamhanang lokal sa Dipolog kon kanus-a nila ihatag ang Occupancy Permit para sa Zanorte Medical Center kay hangtud karon, nagtuon pa gihapon sila kon natuman ba ang tanang gusto sa siyudad kabahin sa STP operation diha sa bag-ong tambalanan nga dili makahatag ug kapiligro sa kadaut sa environmento diha sa pag-disposar ug mga hugaw. Si Vice Mayor Senen Angeles mipahayag nga ang kagamhanang lokal sa Dipolog andam mo-isyu ug Occupancy Permit apan duna pay ginagmay nga kakulangon nga ilang gitun-an.

Giangkon ni Vice Mayor Angeles nga duna silay ‘common stand’ tali sa mga opisyal sa probinsya nga magtinabangay sila. “The city is willing to help,” nagkanayon ang bise mayor apan iyang gipamahayag nga gikinahanglan segurohon una nila nga walay epedemia nga makatakod sa panahon nga magsugod na ang operasyon sa tambalanan. “Is not because nga dunay panagbingkil sa siyudad ug probinsiya, is not because nga dunay mga rason personal or otherwise, (but) we are just doing our job.” Sa nasayran nga ang usa sa gibasehan nga rason sa Inspectorate Team sa siyudad mao ang unom ka negative observation sa ilang gi-hire nga Sanitary Engineer sa kaulohang manila kabahin sa gitukod nga STP. Ang maong komento gisubmiter sa ilang gibayran nga sanitary engineer ngadto sa buhatan sa Mayor niadtung Disyembre 12, apan wala ipakita ug gihiklad sa siyudad atol sa demonstration nga gihimo sa sanitary consultant sa Metropolis Construction niadtung miaging semana. (The New Nandau, Vol. XVII No.30)

Credits: The New Nandau is a member of the Publishers Association of the Philippines (PAPI). Editorial office is located at 076 Quezon Avenue, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-3794; Cell No. +639205201041. Email: nandau_1986@yahoo.com

*

 

Hinipokrito ug paglimong-limong aktwasyon City Hall batok ZMC
Gobernador nanawagan ablihan sa publiko ug media ang issue sa ZMC
...  Aron masuta kung kinsay adonay daotang motibo

Gihagit karon ni Gobernador Lando Yebes ang mga kadagkoan sa siyudad nga ablihan sa publiko ang isyo kalabot na sa ilang paglangay sa occupancy permit sa Zanorte Medical Center, aron makita sa tawo kung kinsay adonay gitagoan nga motibo aron nga malangay ang operasyon sa maong tambalanan. “Ug magpatawag silag meeting, ablihan kini sa media ug sa mga tawo aron makita sa kadaghanan ang linya ug argumento sa mga tawong sinaligan sa siyudad,” hagit pa sa gobernador.

Ang gobernador ang mipadas-og karon sa iyang hagit taliwala sa lakang karon sa probinsiya nga hutdon ang tanang nahibilin nga proseso sa dili pa kini moduso ug aksiyon nga legal batok sa mga opsiyales sa city hall dinhi sa dakbayan, tungod sa namatikdan nga double talk sa mga opisyales sa siyudad batok sa kapitolyo aron lang malangan ug maayo ang pag-isyo sa occupancy permit. Nadismaya ang gobernador sa klaro kaayo nga ‘orchestrated effort’ sa mayor ug iyang mga opisyal nga idelatar ug maayo ang pag-isyo sa maong permit. Matod pa sa gobernador, wala paminawa sa siyudad ang hangyo sa mga katawhan ilabi na sa Dipolog kinsa maoy labing daghan nga magpatambal sa ZMC. “Sobra sa katunga sa magpatambal diha sa ZMC taga Dipolog, busan tan-awon ug maayo sa atong mga opiasyales dinhi ang ilang aksiyon,” dugang pa niya.

“Luoy kaayo ang mga katawhan,” matud pa sa gobernador. Giklaro niya nga wala pa untay katungod ang probinsiya sa tambalanan tungod kay wala pa kini maturn-over sa contractor diha kanila, apan namatikdan nga sa matag aksiyon sa city hall, ang capitol maoy ilang sentrohon.  “That is misleading,” matod sa gobernador. Matod pa niya nga gilimong-limong sa siyudad ang isyo, tungod ka ang Metropolitan Construction Incorporated (MCI) sa kauluhan nga maoy kontraktor sa maong higanteng proyekto mao ang nangayo ug clearance sa ilang STP ngadto sa siyudad nga mao usab rekisitos aron nga ma-isyo ang occupancy permit, dili mahimong madawat sa probinsiya ang maong proyekto gikan sa contructor samtang dili pa kumpleto ang tanan.

Gihagit ni Gobernador Rolando Yebes ang Metropolitan Construction Incorporated, nga maoy kontraktor sa Zanorte Medical Center, nga mopasaka ug kaso batok sa siyudad taliwala sa klarong pag-abuso sa siyudad sa ilang gahom.

Matod pa sa gobernador nga iyang pugngan ang nahabiling P40Milyones ka pesos nga kubrahonon sa MCI diha sa probinsiya kung dili usab  mahuman ang tanang rekisitos aron makuha na sa probinsiya, ma-okupahan kini ug magamit na sa katawhan. Gihagit sa gobernador ang MCI nga mopasaka ug kaso batok sa siyudad taliwala sa klarong pag-abuso sa siyudad sa ilang gahom. Matod pa sa gobernador nga ang ilang lakang buhaton mao ang paghuman una sa tanang mga proseso, ayha kini moaksiyon legal batok sa mga responsible sa paglangan sa tambalanan. “Sigurado ang kapitolyo ug ang akong administrasyon nga ablihan gayud ang tambalanan sa labing dali nga panahon, bisan pa man ug dunay mobabag, tungod kay atong naklaro ang ilang tinguha panimalos ug pamolitika lang,” matod pa niini. Sa pikas bahin dili ka tuo ang pipila ka mga opisyal sa kapitolyo sa mga ‘political maneuvers’ nga gihimo karon sa siyudad sa tinguha nga malangay gyud ug maayo ang pag-abli sa Zamboanga del Norte Medical Center, bisan pa man kung ang gihimo sa siyudad mobalikwaot ra usab ngadto kanila.

“It’s so much shame and hypocritical for the city government to look for a smallest reason so that the Sewerage Treatment Plant of ZMC can’t pass their own environmental standards,” matud pa ni Roney Pacilan, provincial information officer ning lalawigan. Matud pa ni Pacilan bistado na kaayo ang ‘double standard approach’ sa siyudad tungod kay susama ra’s nangita silag gamay nga buling sa ilang kontra, apan ang dakong hugaw anaa nakataplak sa ilang panagway. “Tan-awa ang Sangkol dumpsite, ang Fishport Terminal, bisan ang atong slaughterhouse dinhi sa Dipolog, pulos hugaw, bisan gani ang ilang kaugalingon nga drainage and sewerage wala na motrabaho, “matud pa sa maong opisyal. Ang Slaughterhouse anaa mahimutang sa barangay Dicayas ning siyudad namatikdan karon nga mga hugaw gikan sa gipang-ihaw nga mga hayop and diretsong moawas padulong sa suba nga diha ra sab duol mahimutang sa maong pasilidad, gikabalak-an nga ang maong kahugaw makahatag epekto sa palibot ug kinaiyahan, tungod kay wala man gyud motrabaho ang ilang drainage and sewerage system, kini kung naa man.

Sa pikas bahin ang Fishport Terminal nga anaa mahimutang sa barangay Barra ning siyudad ang namatikdan usab nga nagpaawas sa mga hinungaw ug hugas sa operasyon niini direkta na sa dagat nga iyang giumbawan, ug wala gyud gani treatment system ang maong pasilidad. Mga molupyo nga anaa nagpuyo ning maong mga dapit ang karon kusganong mipasibaw sa ilang reklamo sa kabaho ug kahugaw na sa ilang dagat nga anaa sa utlanan duol sa suba. Samtang dugang pa ni Pacilan nga ang labing kanunay nga gitirahan sa media nga wala lang panumbalinga sa siyudad mao ang kahugaw sa ilang Dump site sa barangay Sangkol ning siyudad nga gipuy-an sa mga higanteng lagong ug mga saag nga baboy ug uban pang mga hayupan.

“Ang siyudad wala manumbaling sa ilang kaugalingon nga pasilidad taliwala sa kalaksot na kaayo niini, kinsa nagyatak usab sa ilang moralidad nga mogukod ug susamang pasilidad nga wala pa gani magamit sama sa STP sa Zanorte Medical Center,” Matud pa niya. “Ang giingon nilang pagkuti-kuti wala motukma sa ilang kaugalingong kapakyasan,” dugang pa niya. Gihagit karon sa maong opisyal nga subayon sa usa ka multi-sectoral task force nga kung mahimo tukuron sa siyudad aron imbestigahon ang ilang kaugalingon nga pasilidad ingon man ang Zanorte Medical Center. Gihagit usab sa maong opisyal ang Sangguniang Panlungsod nga susihon pinaagi sa komitiba niini sa maayong panglawas ug kinaiyahan ug ipklaro sa publiko ang resulta, aron nga ang siyudad malimpiyohan sa kalaksot sa ilang motibo sa politika. “Panahon na nga ila sab tangtangon ang dakong hugaw nga anaa nakataplak sab sa ilang panagway,” dugang pa niya.

Si Atty. Jes Gal Sarmineto, Jr., ang provincial attorney ang gibati usab nga ‘gitraydoran sila sa mga political lieutenants sa city hall’. Diha sa ilang mga hangyong negosasyon, tinud-anay ang gipakita sa atong mga opsiyales sa kapitolyo. Apan mga opisyales sa city hall “ang ilang ibungat nga pulong sa imong atubangan, sukwahi sa ilang isulti sa uban ug sa publiko,” matod sa maong opisyal. “It’s unfair,” matod pa sa provincial attorney. Samtang si Marivic Carpitanos, provincial accountant ang nagkanayon usab nga wala nay kulang pa sa katungod sa probinsiya aron nga okupahan ang tambalanan. “Everything is ready,” matud pa niini. (Southpoint, Vol.1No.5)

Credits: The Southpoint is the latest weekly news publication circulated in the province of Zamboanga del Norte, Zamboanga Sibugay and Misamis Occidental. It is registered under DTI Permit No. 00282924. The Southpoint can be reached through the following contact info: Sindangan, ZN; Landline: 212 – 4019; Mobile No.: +63 921 458 3830. Email: southpoint8@yahoo.com

*

 

PALARONG PANLALAWIGAN NAGMALAMPUSON TALIWALA SA HULGA SA SEGURIDAD

Taliwala sa hulga sa seguridad  tungod sa nahitabong gubat sa barangay Lakiki sa lungsod sa Sibuco nahimong nagmalampuson ang bonggang pagbukas sa Palarong Panlalawigan sa lungsod sa Sirawai niadtong Dominggo. Sa may alas dos ang takna sa kahapunon sa maong adlaw opisyal nga gibuksan ang maong kalihukan pinaagi sa usa ka parade gikan sa Munisipyo sa Sirawai paingon ngadto sa ilang Sports Arena. Adunay dos mil kapin ka mga miyembro sa delegates sa Palarong Panlalawigan ang anaa karon sa Sirawai.

Ang tibook puwersa sa 44th IB nga anaa mismo sa maong lungsod ang maoy mihatag sa hugot nga seguridad sa unang adlaw sa maong event uban sa mga sakop sa PNP. Sa pagpahigayon sa programa gipahayag ni Governor Rolando Yebes nga ang nahitabo karon sa Sirawai kini usa ka blessing sa atong probinsiya. Kaniadto ang Zanorte giila nga maoy usa sa kuyaw nga probinsiya. Ang mga katawhan gikan sa Luzon ug Visayas ang naglantaw sa atong lalawigan nga puro lang gubat, apan sa karon gipamatud-an sa mga lungsod sa Triple SB nga usa ka malinawon nga lugar ang atong lalawigan  Nasaksihan sa mga katawhan nga gikan sa laing lugar nga ang Sirawai usa ka manindot nga lugar nga anaa ang kahapsay ug kabibo niini.

Iya usab nga gipasalamatan ang mga estudyante nga atleta sa gipakita niining panaghiusa ug suporta sa atong probinsiya. Apil sa iyang gipasalamatan ang mga ginikanan nga mihatag ug kooperasyon. Gihatagan ug gibug-aton sa gobernador nga ang nahitabo karon sa Sirawai ang magpadayon kini sama sa gipakitang panaghiusa ug pagtinabangay. Tungod niini nakita karon nga ang Zanorte ang naila na sa tibook nasud nga usa ka malamboon ug malinawon.

Gihagit ni Governor Yebes si Mayor Romeo Carino sa Sirawai nga ipadayon ang mga proyekto nga gipangandoy niini tungod kay andam nga mosuporta ang probinsiya. Nianang dominggo sa gabii gihimo usab ang pinaka-unang fireworks nga nahitabo sa sirawai nga diin alang kang governor yebes nga ang kahayag sa maong fireworks magdala kini ug damgo alang sa kalambuan sa lungsod. Gihimong damgo usab karon sa gobernador nga anhi sa atong probinsiya ang Palarong Pambansa. (Press Freedom, Vol. XX No. 17)

*

 
sunshine boys interesado mo-invest sa probinsya

Ang pagsubay sa probinsiya sa Zamboanga del Norte alang sa tinguhang pagbubu ug puhonan dinhi sa atong lalawigan maoy nag-unang tumong sa mga dagkong negosyante gikan sa dakbayan sa Bacolod nga nakighimamat ni Governor Rolando Yebes karong bag-o sa Hotel Camila 2. Ang grupo nga gitawag ug Sunshine Boys sa pagpangulo ni Dr. Ricardo Yanzon, Sr., tag-iya sa Rural Transit ang nakighimamat kini kang Governor Yebes aron sa pagpa-abot sa ilang tinguha nga magdala ug kalambuan sa ZaNorte.

Si Yanzon ang nahinabi sa ZNUC mipahayag nga ang ilang pag-anhi sa atong lalawigan kini aron sa pagsuta diha na sa pagtukod nila ug negosyo dinhi sa atong dapit pinaagi sa ilang mga kauban. Sa ilang meeting uban ni Governor Yebes nga gipailalom sa video coverage sa usa sa mga TV stations sa Bacolod nasayran nga interesado ang grupo sa Sunshine Boys nga mo-invest sa ilang puhonan kabahin sa agrikultura ug sa turismo apan ila lang gustong mahibaw-an una ang kahimtang sa kahusay ug kalinaw sa atong lalawigan.

Mga dagkong negosyante gikan sa dakbayan sa Bacolod nga nakighimamat ni Governor Rolando Yebes karong bag-o sa Hotel Camila 2. Ang grupo nga gitawag ug Sunshine Boys sa pagpangulo ni Dr. Ricardo Yanzon, Sr., tag-iya sa Rural Transit ang nakighimamat kini kang Governor Yebes aron sa pagpa-abot sa ilang tinguha nga magdala ug kalambuan sa ZaNorte.

Hinoon, gipahayag ni Yanzon nga gikan sa pagsulod nila sa ilang operasyon sa Rural Transit dinhi sa atong lalawigan ilang nakita ang kamalinawon sa lugar. Usa sa ilang sentro nga gipangutana ngadto kang Governor Yebes ang kabahin sa programa sa probinsya alang sa natad sa agrikultura. Nahingangha pag-ayo ang maong mga negosyante sa Bacolod sa dihang ilang nahibaw-an ang kabarato sa mga prutas ug uban pang produkto sa agrikultura dinhi sa ZaNorte.

 

Gidawat sa grupo ni Yanzon ang inbitasyon ni Governor Yebes nga mobalik dinhi sa atong dapit atul sa pagpahigayon sa Hudyaka Festival aron ilang personal nga makita ang tanang produkto sa ZaNorte ug ang programa kabahin sa tuismo. Gipasalig usab ni Yanzon nga mohatag siya ngadto sa probinsya sa mga lawas sa bus sa Rural Transit nga dili na nila magamit aron maoy ipanghagbong diha sa kadagatan sa mga lugar dinhi sa ZaNorte nga gideklarar nga fish sanctuary nga maoy tinguha ni Governor Yebes nga mapalambo ang sektor sa mananagat pinaagi sa pag-protehir usab sa atong kadagatan. (Southpoint, Vol.1No.5)

*

 

ZANECO miangkon nga gikan sa ilang linya kanunay’ng brownout

Iya lamang sa distribution sa supply sa elektrisidad sa kooperatiba ang hinungdan nga nasinati sa mga katawhan ang kanunay nga pagkapalong o pagkapid-ok sa sugang dagitabnon. Kini ang gibutyag ni Engr. Efren Buñao, Engineering Manager sa ZANECO atubangan sa kanunay nga pagkapid-ok sa kuryenti nga nasinati sa mga konsumedor sukad pa sa miaging mga bulan ug semana.

Matud ni Engr. Buñao, dunay mga hinungdan ngano nga ga-siging palong-palong ang kuryenti sa kooperatiba. Una niini sa miaging semana, usa ka estudyante sa national high school ang nakuryentihan patay sa Gulayon sa dihang misaka kini sa star apple kay nanguhit sa bonga nga nag-umbaw duol sa linya sa kuryenti. Ikaduhang hinungdan sa pagkapalong kay napotol ang banting nga alambre sa poste sa may Rizal Avenue samtang kagahapon gituyo ug palong gumikan kay ang usa ka reclucer nga nagsupply sa Polanco Sub-Station nagbaga tungod sa kadako sa load.

Gipaklaro ni Engr. Buñao nga ang kanunay nga pagkapalong sa sugang dagitab walay labot ang gibombahan nga transmission line sa Transco didto sa Lanao del Norte. Matud niya, ang maong hitabo wala maka-apektar sa supply sa elekstrisidad dinhi sa Zamboanga del Norte kay ang 69 KV line gikan sa Aurora Sub-Station paingon dinhi sa atong dapit moagi sa MOELCE dili makatandog sa giagian niining supply sa kuryenti. Usa sa nasinati karong problema sa ZANECO mao ang nanghinubra nga supply sa load sa ubang bahin dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Matud niya, overload na ang kapasidad sa 10 MVA gikan sa Obay, Polanco Sub-Station busa nagkinahanglan kini nga ilang kuhaan ug ibalhin ang power distribution sa 10 MVA sa Polo, Sub-Station.

Ang porsyon sa Estaka, Barra, Biasong ug Central Barangay maoy ibalhin gikan sa iyang naandan nga power distribution ngadto na sa dakbayan sa Dapitan aron makaginhawa ang supply sa 10 MVA line sa Obay, Polanco Sub-Station. Gipasalig sa ZANECO nga dali ra ang pagbalhin sa power distribution gikan sa Obay, Polanco Sub-Station ngadto na sa Dapitan Sub-Station alang sa porsyon sa dakbayan sa Dipolog kay modagan lamang ug labing dugay usa ka oras busa dili ra maapektahan ang mga konsumedor sa elektrisidad dinhi sa dakbayan.

Aminado ang kooperatiba sa elektrisidad nga usa sa ilang giatubang problema mao ang walay kooperasyon sa mga nanag-iya sa kahoy ug lube nga nag-umbaw sa linya sa kuryenti hinungdan dili malikayan dunay kalit nga pagka palong o trip-off sa panahon nga masaghiran ang wire sa kuryenti. Si Engr. Efren Buñao miangkon nga maoy ilang problema ang paglimpyo sa giagian sa linya nga dunay mga lobe ug kahoy nga anaa lamang sa duol kay kalagmitan sa mga tag-iya dili mosugot nga putlon.

Matud ni Buñao sa ilang kabahin walay problema ang clearing operation kay byenti kuatro oras sila nga nagtukaw aron pagbantay nga dunay pagkapalong gumikan sa mga sanga sa kahoy o palwa sa lobe nga mahagbong ug masaghid sa linya sa kuryenti.

Iyang gipasabot nga sa pagsugod ug kutay sa linya, ila daan gibutangan ug distansiya sa kahoy ug lube nga tres metros sa pikas ug pikas apan dili malikayan ang kahoy motubo hinungdan nga moabot ang panahon nga maduol gayud kini ngadto sa linya sa elektrisidad. Apan bisan pa niini, dunay mga tag-iya nga dili gayu mosugot nga putlon hinungdan nga dunay panahon nga mokalit lang ug ka palong ang elektrisidad tungod sa maong problema. Matud ni Buñao libre potol sa kahoy o lobe basta duol sa linya sa elektrisidad. Apan kon ang kahoy layo na kaayo nga dili na maka-apektar sa linya dili na usab sila mosugot nga malibre ang ilang serbisyo. (Press Freedom, Vol. XX No. 17)

 
 

Mga pasyenti abugon kay ipabalhin sa Dipolog!
Operasyon sa Regional Hospital sa Dapitan ipa-imbestigar sa SP

Ipa-imbestigar sa Sang-guniang Panlungsod sa dak-bayan sa Dapitan ang Regio-nal District Hospital nga anaa mahimutang sa maong siyudad kon ngano nga ang mga pasyenti nga mahilandig sa maong tambalanan ilang abugon ug ipabalhin sa Provincial Hospital dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Kini ang gibutyag ni Vice Mayor Patri Jing Chan sa dakbayan sa Dapitan sa dihang daghang mulo ug reklamo gikan sa mga katawhan ang naabot sa iyang buhatan mahitungod sa operasyon sa ilang tambala-nan nga dili modawat ug pasyenti kay ilang i-refer nganhi sa provincial hospital dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Ang Regional District Hospital sa dakbayan sa Dapitan ilawom sa pagdu-mala sa Department of Health diin ang suweldo sa mga kawani ug sa mga pasilidad niini nagagikan sa nasudnong pangagamhanan.  Matud ni Vice Mayor Chan, daghang Dapitanon ang mipaabot sa ilang reklamo kabahin sa pagtinapol sa mga kawani sa maong tambalanan nga dili modawat ug pasyenti bisan ginagmay lang nga sakit kay kini ipabalhin dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Tungod niining maong problema, gipahayag sa bise mayor nga nagtukod sila karon ug Adhoc Committee nga gipangulohan ni Konsehal Arnold Cadano aron maoy mo-imbestigar sa reklamo nga gipadangat sa mga katawhan. Alang kaniya, imbes ang Regional District Hospital sa Dapitan makatabang sa naghuot nga pasyenti sa provincial hospital dinhi sa Dipolog, mao naman hinoon ang nagtabang ug duot nga magdasok na ug samot ang mga pasyenti sa maong tam-balanan kay ila namang ipa-balhin nganhi sa dakbayan.

Mahitungod sa kalangan sa pagbukas alang sa hingpit nga operasyon ang Zamboanga del Norte Medical Center, si Vice Mayor Chan nakapangu-tana kon unsay gustong ipalanog sa kagamhanang lokal sa Dipolog sa pagmagahi niini diha sa pag-isyu ug Certifi-cate of Occupancy para sa bag-ong hospital nga ang mga makabenipisyo niini ma-o man ang mga katawhan.

Matud niya, sila sa dakbayan sa Dapitan naghulat gayud kon kanus-a mabuksan ang bag-ong tambalanan nga gitukod sa probinsya kay aron kadtong mga pasyenti nga kabus nga dunay dinagko nga balatian dili na moadtu pa sa layong lugar aron magpatambal kay anaa naman diha sa Zanorte Medical Center ang batid nga mga doctor uban sa kompleto niing kahimanan. (Press Freedom, Vol. XX No. 17)

*

 

Dipolog wa’y pakialam sa health services alang sa katawhan?

Milutaw karon nga walay pagpakabana ang lokal nga pangagamhanan sa Dipolog kalabot na sa kahimtang sa maayong panglawas para sa mga katawhan sa Dipolog ug lalawigan sa Zanorte. Mao kini ang nahimong obserbasyon sa mga pobreng katawhan sa Zanorte nga nangandoy nga ma-operate na ang bag-ong tambalanan sa Zanorte human gipakyas sa siyudad ang ilang unang giluwatang pamahayag nga mohatag ra sila sa gikinahanglang occupancy permit para sa Zanorte Medical Center kung matubag na ang mga pangutana nga buot milang masayran kalabot sa sewerage treatment plant sa bag-ong Hospital.

Ni-adtong Miyerkules, Pebrero 6 ning tuiga mipatawag ug usa ka press conference ang City Government aron ipresentar ang ilang baruganan kalabot sa Occupancy Permit apan sa gihapon walay nahimong kausaban sa baruganan sa siyudad kalabot sa pag-isyu sa occupancy permit tungod kay ila gihapong gibarugan ang una nilang giluwatang pamahayag nga dili mohatag sa occupancy permit gumikan sa pipila ka mga punto nga ilang masayran kalabot sa STP.

Kahinumduman nga ni-adtong Enero 29 ning tuiga nahidangat dinhi sa Siyudad ang consultant sa Metropolis Construction aron maoy personal nga mopasabot sa tanang pangutana nga gitugppo sa Dipolog kalabot sa Sewerage Treatment Plant kon STP sa Zanorte Medical Center. Matud pa ni Engr. Ariel Alvarez, ang Consultant sa Metropolis Construction sa STP sa Zanorte Medical Center nga ipiktibo kaayo ang disenyo sa maong STP tungod kay kini ila nang napatuman sa ubang mga dagkung proyekto nga gitukod sa Metropolis Construction, hinoon iyang gi-angkon nga ayha pa masayran kung ipiktibo ba gayud ang maong STP kung mo-operate na ang Zanorte Medical Center.

Dihang gitagsa-tagsa ug pasabot ni Engr. Ariel Alvarez, ang Consultant sa STP, gi-angkon sa City Legal Officer nga Atty. Cyril Ruiz nga kontinto sila sa nahimong pagpasabot sa Consultant ug kini ilang i-evaluate sa City Inspectorate Team dayon ilang metingan ayha sila mopagawas sa ilang disisyon kung mohatag ba sila sa gikinahanglang occupancy permit para sa Zanorte Medical Center. Apan nahimong walay pakabana ang siyudad sa Dipolog para sa kahimtang sa maayong panglawas sa katawhan tungod kay nagsigi gihapon kini ug pangita ug bikil sa STP sa Zanorte aron lamang dili sila makahatag sa occupancy permit.

Sa maong sitwasyon daku ang pagtoo sa mga nagpakabanang katawhan sa Dipolog ug Zanorte nga dili gyud mohatag ang Dipolog sa Occupancy Permit para sa Zanorte Medical Center. Kahinumduman nga ang occupancy permit na lamang ang gihulat sa contructor sa Zanorte Medical Center aron hingpit na nilang itugyan sa probinsiya ang bag-ong hospital. Gani mihatag na man ug LTO kon License To Operate ang Departemnt of Health sa rehiyunal nga buhatan human usab gi-evaluate sa ilang Inspectorate Team ang Sewerage Treatment Plant kon STP sa Zanorte Medical Center.

Sa gihimo karon sa kagamhanang lokal sa Dipolog nga wala mohatag sa occupancy permit direkta nga naapiktuhan ang mga pobreng katawhan nga nanginahanglan ug nangandoy sa serbisyo sa usa ka moderno ug bag-ong tambalanan. Gani mayoriya sa mga malandig sa karaang Provincial Hospital nagagikan man sa Dipolog kay basis a Hospital Records 40 ngadto sa 50 porsiento sa mga pasyente sa Provincial Hospital mga Dipolognon.

Gawas nga gihikawan sa kagamhanang lokal sa Dipolog ang mga katawhan sa probinsiya nga makabaton ug serbisyo sa maayong panglawas pinaagi sa modernong tambalan gihikawan pa gayud niini ang iyang kaugalingong katawhan sa Dipolog nga unang makabenepisyo sa serbisyo sa Zanorte Medical Center tungod kay ang maong tambalanan nahimutang man dinhi sa dakbayan. (Southpoint, Vol.1No.5)

*

 

Diwan, Dipolog
P1.1M andam na para sa bag-ong karsada

Mibalor ngadto sa 1.1 milyones ka pesos ang kantidad sa proyektong karsada ang gihatag sa kagamhanang probinysal para sa barangay Diwan ning dakbyan sa Dipolog. Sa interview ni Kapitan Natan Patangan atol sa kapihan sa 1948 cafeteria siya mibutyag nga aprobado na ang maong kantidad ug andam na kining ipatuman para pag-repair sa dalan sa barangay Diwan.

Sumala pa ni Kapitan Patangan nga mapasalamaton kaayo siya sa kagamhanang probinsyal sa paghatag sa maong proyekto tungod kay guba na kaayo ang ilang dalan ug lisud nang maagi-an. Iyang gi-angkon nga dunay parte sa ilang barangay nga lisud gyud kaagi-an ug sakyanan diin kabayo o motor single lamang ang mahimong makaagi niini. Siya midugang nga dako na kaayo ug ikatabang para sa pag-ayo sailang dalan ang 1.1 milyones ka pesos nga gihatag sa probinsya pinanguluhan ni Gov. Lando Yebes ugkini gikalipay gayod sa mga katawhan sa ilang barangay.

Gawas sa maong kantidad ang kagamhanan sa Zanorte mohatag pa gayod ug mga planting materials para pagpananum ug kahoy daplin sa karsada ug kini ipahigayon pinaagi sa buhatan sa agrikultura sa probinsya. Gipaklaro ni kapitan Patangan nga sulod sa duha ka bulan niyang pagdumala isip amahan sa barnagay Diwan sakop sa Dipolog bugtong ang probinysa lamang ang mihatag ug ayuda para sa kalamboan sa ilang barangay ug hangtod karon wala pay bisan gamay nga tabang ang gitunol sa pangagamhanang lokal sa Dipolog pinaagi ni Mayor Evelyn T. Uy.

Hinoon iyang gi-angkon nga mipadangat na sila ug mga komunikasyon ngadto sa mga kadagkuan sa siyudad aron mangayo sa ilang ayuda apan hangtod karon wala pay aksyon ang Dipolog kalabot niini. Sumala pa ni kapitan nga dili pod siguro ihikaw sa siyudad sa Dipolog ang ilang ayuda para sa barnagay Diwan tungod kay ang ilang barangay nahasakop man kini sa 21 ka mga barangay nga gisakopan sa siyudad sa Dipolog.

Wala usab gililong ni Kapitan Patangan nga nakabati siya ug mga estorya gikan sa mga dumadapig sa Mayor sa Dipolog nga mintras siya pa kuno ang Kapitan sa barangay Diwan dili gayod makatilaw ug ayuda gikan sa siyudad ang ilang barangay bisan usa na lang ka tulo sa krudo. Hinoon gipaklaro sa kapitan gna wala siya motoo kahabin sa maong tahu tungod kay siya nasayod nga kung duna may proyekto nga ihatag ang Dipolog sa barangay Diwan kini para sa kaayohan sa katawhan sa ilang barangay ug dili kaayohan sa usa ka kapitan.

Matud pa sa kapitan nga kung dili gayod mohatag ug pagtagad kanila ang dakbayan sa Dipolog kini dili niya igsapayan tungod kay anaa man ang kagamhanang probinysal nga andam mo-ayuda para sa mga katawhan sa barangay Diwan.(Southpoint, Vol.1No.5)

 

*

 

Dipolog
Dumot sa politika sa LGU nadala na sa kabarangayan

Ang gipakitang pagdumot sa politika sa kagamhanang lokal sa dakbayan sa Dipolog mao usab ang gipakita sa kadaghanan sa mga barangay ning dakbayan. Kung nagdumili si Mayor Evelyn Uy paghatag sa gikinahanglang lokal permit alang sa operasyon sa Zanorte Medical Center nga maoy gireklamo sa mga katawhan sa tibook probinsiya mao usab ang pagdumili niini sa mga barangay kapitan nga mo-issue ug cedula ngadto sa ilang giilang mga supporters sa kaatbang sa politika ni Mayor Uy ug ang napukan nga si kanhi Mayor Berto Uy.

Hugtanong gireklamo karon sa mga katawhan sa barangay Sinaman ning dakbayan sa Dipolog si barangay kapitan Dionesio Dangase. Kini tungod sa pagdumili pag-issue ug cedula ngadto sa mga tawo nga molukat niini diha sa iyang buhatan. Sa nasayran pinili ni Dangase ang pag-issue ug cedula ngadto sa iyang mga residente. Ang giilang mga miyembro sa Lando-BIBO ang balibaran sa kapitan nga mahatagan ug cedula uban sa pagmando niini nga adto sila molukat sa presidente sa maong organisasyon sa mga kabus nga walay responsibilidad sa maong butang.

Angayang masayran nga giila sa grupo sa mayor sa Dipolog nga hulga hangtud karon sa ilang politikanhong tinguha ang Lando-BIBO nga usa ka lihitimong programa ni Governor Rolando Yebes. Bisan diha sa ubang mga barangay dinhi sa Dipolog nakasinati usab sa susamang sitwasyon. Adunay mga miyembro sa Lando-BIBO ang maglisud karon ug kuha ug cedula sa ilang mismong barangay tungod usab sa palisiya nga gipatuman sa kapitan nga gipakita ang pagkadinumtanon niini sa politika. (Southpoint, Vol.1No.5)

*

 
Sindangan
Bana natikbasan patay, asawa samaran

Patay ang bana ug anaa karon sa talandugon nga kahimtang ang asawa, human kini gitulis ug gitikbas sa ilang kaugalingong bayaw, didto sa Brgy. Titik, lungsod sa Sindangan. Sa panginsusi nga gihimo sa Southpoint sa Zamboanga del Norte Provincial Hospital, ang namatay nga bana giila sa ngalan nga usa ka Jun-jun Antubo, hingkud ang panuigon. Samtang ang asawa kinsa anaa pa karon sa tambalanan, giila sa ngalan nga si Jerlyn, 23 anyos, minyo ug molopyo usab sa maong dapit.

Sa pagpakighinabi ni Narcisa Casido, ig-agaw sa asawa, siya misaysay nga niadtong Biyernes sa may alas 10:00 ang takna sa buntag gikan nakabaligya ug manok ang magtiayon sa kantidad nga P2,000.00, didto sa balabag sa maong dapit. Ug sa ilang pagpamauli nasugataan nila ang biktima, ug ngani nagpasiaw pa sila ug storya smatang galakaw. Apan sa dihang mihunong ang bana kay niinum ug tubig sa sandayong halib nga gitikbas kini sa suspetsado sa iyang tangkugo ug lahos sa liog, diin panit na lamang ang gahawid niini nga miresulta sa iyang kamatayon.

Samtang ang asawa gibawian kini sa bag nga adunay sulod sa halin, ug gitikbas usab sa iyang abaga nga giporma nga x. Ang suspetsado misibat gilayon kini sa pagtuo nga namatay na usab ang asawa, apan buhi pa ang biktima ug nalabyan sa uyuan sa may ala una ang takna sa hapon. Kini dali nga gidala sa tambalanan, nga gidayungan sa mga silingan ug gibaklay gikan sa Brgy. Titik sugod sa alas 7:30 ang takna sa gabii ug nahidangat sa Sindangan nianang pagka-ugma, alas 7 sa buntag, ug unang gidala sa tambalanan didto, apan gipabalhin sa doktor dinhi sa tambalanang probinsyal. Samtang ang suspetsado wala pa gayud kini nasakpan. (Southpoint, Vol.1No.5)

 
 

 HULAGWAY BALITA

 

 ParokyaNiJoeSouthpointEditorialCartoon
 

 ZaNorteAvenueSouthpointEditorialCartoon
 

JuansWorldSouthpointEditorialCartoon

*

 

Palarong Panlalawigan ’08 hapsay, malinawon –District Supervisor sa Sirawai

Dakung hagit karon ang mahinati sa mga magtutudlo sa lungsod sa Sirawai human nauyonan sa mga dakung opisyales sa probinsya ug sa Department of Education kon Deped nga didto ipahimutang ang Palarong Panlalawigan ug diin formal nga gibuksan niadtong Pebrero 3 ning tuiga.

 Atol sa pakighinabi ni Mrs. Merlie N. Paras ang District Supervisor sa Deped Sirawai nga ilang paningkamutan nga mamahimong magmalampuson og malinawon ug hapsay ang pagpahigayon sa maong kalihukan sanglit ang ngalan nga Sirawai kaniadto usa ka Critical nga lugar nga diin karon ilang ipakita nga usa ka Peaceful nga lungsod ang mahinati sa mga deligado ug mga katawhan sa ZANORTE.

Alang kanila isip tag-alagad sa maong kalihokan wala nila nabati og adunay hulga nga mibutho sa lungsod sa Sibuco nga pipila lang ka adlaw ang nakalabay samtang gipasalig sa maong magtutudlo sa mga ginikanan sa mga magdudula nga malinawon tungod kay protectado sa military ug mga kapulisan ang ilang lungsod.

Gipaklaro ni Paras nga komleto ug andam ang matag deligado diha sa ilang lawak nga katulgan lakip na ang tubig ug kuryente nga maoy importante nga gamitunon sa matag atleta samtang ang pagkaon nga gigahin sa ilang buhatan sa Deped adunay pundo alang niini.

Subay sa maong kalihukan mitambong ang mga deligado gikan sa First Congressional District Athletic Association, Second Congressional District  Athletic Association, South Meanland Secondary School Athletic Zamboanga Del Norte, Coastal High School Athletic Association, Southern Coastal School Athletic Association nga diin milangkuban sa lungsod sa Baligian, Sibuco, Siocon ug Sirawai. (Southpoint, Vol.1No.5)

*

 

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
JDV Bakit Ngayon Lang?

“BLACK TUESDAY” ang ala una sa buntag niadtong Febrero 5, 2008, ni Speaker of the House of Congress Jose D. Venecia (JDV). Wala damha ni JDV nga miabot sa iyang kinabuhi ang tumoy sa kinatumyan pagka No. 4 gamhanan nga tawo sa nasod. Kang kongresista Prospero Nograles sa dakbayan sa Davao/o tal Mindanawan ang Febrero 5, 2008 usa ka “RED LETTER DAY” sa iyang kinabuhi. 174 punots sa mga kongresista ang midapig. Gani sigon sa nahibaloan, ang 121 butos igo na nga mapapha si JDV.

Sa sinugdan gibana-bana nga duna lamang ing 140 butos ang mubotar kang Nograles. Pero dihang giyag-yag ni JDV sa atubangan sa mga kongresista ang mga baho-bikil sa administrasyon ni PGMA nga kanhiay pa atong natimahoan, nga diha siya, ang mga kongresista nga dumadapig kaniya o naka-hunahuna nga mo “abstain” lamang wala maha-uyon sa iyang gibutyag. ILANG PANGUTANA : “NGANONG KARON PA SIYA MISULTI”. “BAKIT NGAYON LANG?” Nabali-balit-ad ilang hunahuna ug pagsalig sa kredibilidad ni JDV. Dili ikatingala ilang butos gidugang hangtod mikabat tanan sa 174 yes votes sibo sa pagpa bakanti sa posisyon pagka Speaker.

Ang Malakanyang mihagit karon ni JDV nga iduso sa korti iyang mga alegasyones o mga pasangil batok kang PGMA. Ang pangutana: maka padayon kaha dinhi si JDV pagbutyag publiko lamang, dili diha sa korti? Pagka karon atong nahibaloan nga si JDV misulti nga motabang siya sa Senado nga nagpadayon pag imbestigar sa daghang mga anomaliya nga nahimo sa administrasyon ni Arroyo. Ang pangutana: Sa sulti lang? Dili iduso sa korti iyang nahibaloang anolmaliya? Dili kaha siya mahadlok malambigit? Maigo sa sumbalik-dasdas?

Karon kulba-hinam ang kahimtang sa nasod. Klaro na kaayo nga si PGMA aduna nay 174 kongresista nga lubos puti mopaluyo sa bisan unsa nga palakaw sa pang gobyierno. Imposibli na dinhi ang imbestigasyon sa bisan unsa. Ang gusto sa Malakanyang ang natuman. Hinoon dako kining kahigayonan, magpadayon nga magpalampuson ang paningkamot ni PGMA nga naglawig ang nasod paingon sa kauswagan. Atong salapi peso nagpakita sa kahimsog kalibotanon. Wala matandog sa pagkanaog sa ekonimikanhong kahimtang sa U.S.A. Wala matandog sa nagpadayon taas presyo sa lana. Nagkadaghan atong OFW. Nagdugang atong reserba sa dolyares. Dako usab ang ikabayad niining tuiga sa atong utang sa World Bank sigon sa nahatala sa National Budget gigahin salapi alang sa otang.

Unya atong ipanghinaot nga magpadayon ang pagpangapod-apod bugas sa atong mga nagtungha sa elementarya. Atong makita nga ang maong programa nakatabang sa mayoriya sa katawhan sa pagkaon. Ilabi na sa pag-oma. Sa ato pa kining 174 ka kongresista nga magpaluyo sa PGMA mao ang tingog nga mosulti sa pagsulbad sa atong kawad-on. Makalantaw sa daghang walay mga trabaho nga madala nila sa hawanan sa balay balaoranan aron mahatagan kahigayonan pagsulbad uban kang PGMA.

Atong naagoman ang dakong destroso sa nagkalain-laing mga katalagman nga nakabalda sa mga produkto sa atong kaumahan. Ang mga paningkamot sa atong mga mag-uuma pulos naapektohan sa nag sumad-sumad bunok sa ulan, bagyo ug mga flash flood. Gikinahanglan nila ayuda sa pagkaon, ayom-ayom sa mga irigasyones nga nadestroso. Farm to market nga tiod-tiod na nga dili maagian. Dako usab ang kahigayonan kanato nga taga Mindanao nga si Kongresista Prospero Nograles mao na ang No, 4 gamhanang opisyal sa nasod. Si Nograles karon mao na ang gipangandoy sa taga Mindanawan nga kahatagan makataronganong salapi alang sa daghang kakulangong prohekto nga wala matagad kanhiay pa ang mga nangaging namunoan. (Press Freedom, Vol. XX No. 17)

 

ZMC kumpleto na sa rekisitos sa paglukat ug OC –Tan, DOH

 

Walay rason nga dili mahatag ang occupancy permit sa ZaNorte Medical Center sa kagamhanang lokal sa Dipolog tungod kay kumpleto na ang mga rekisitos nga gisitar niini ilabi na sa Department of Health (DOH). Mao kini ang gipamahayag ni Dr. Aristedes Tan, ang Regional Director sa DOH, Zamboanga Peninsula atul sa pagpakighinabi kaniya didto sa Madzvie Hall, dakbayan sa Dapitan, kinsa maoy usa sa mga mamumulong atul sa gipahigayong Symposium on Public-Private Mix DOTS.

Dugang pa ni Dr. Tan nga ang Zanorte Medical Center maoy pinaka maayo nga hospital dinhi sa tibuok Rehiyon 9 human niya nakita atul sa pagsubo ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo niadtong Setyembre 17, sa miaging tuig. Matud pa ni Dr. Tan nga kinahanglan mapahimuslan na ang maong tambalanan tungod kay ang mga katawhan sa Dipolog ug sa kinatibuk-an sa Zamboanga del Norte ang mag-antus tungod kay ang pag-atiman sa maayong panglawas angayan ipreserbar.

Ingon man, ang napili nga mga opisyales sa usa ka local government unit maoy mo-serbe sa mga kinahanglanun sa mga katawhan, ang ilang moral nga obligasyon sa pagseguro nga malugway kanunay ang health services ngadto sa katawhan ug sa tukmang panahon. Ang maong regional director sa DOH nanghinaut nga ang problema sa maong tambalanan masulbad na kini sa madaling panahon aron hingpit na kining mapahimuslan sa mga katawhan.

Nasayran nga ang DOH miluwat na kini ug License to Operate alang sa Zanorte Medical Center ug ang kagamhanang lokal sa Dipolog sa nagdumili pa gihapon kini hangtud karon sa pag-isyu ug occupancy permit gumikan sa ilang walay hinungdan nga mga rason. (Sheng & Budz, Southpoint, Vol.1No.5)

 

*

MORE NEWS NGA BINISAYA

 

 

NOTE: SEND US YOUR NEWS.  Tell us what's going on in your barangays, clubs, schools, businesses and non profit organization. You can also send notices and announcements.
          

 

    Email to webmaster@dipolognon.com

      
Google
WEB THE DAILY DIPOLOGNON