Enero 19, 2006

SUWERTRES SA ROXAS HINGUSGAN PAUNDANGON

Hingusgan karon sa kagamhanang lokal sa lungsod sa Roxas ang kampanya batok sa operasyon sa suwertres nga karon naghitak na sa bisan asang suok nga lugar dinhi sa probinsya sa Zamboanga del Norte. Sa resolusyon gidasonan sa Sanguniang Bayan atol sa regular session sa miaging semana, giawhag ang kapolisan sa maong lungsod sa pagpakgang sa naghitak nga pagpataya sa illegal numbers game nga mao ang suwertres gumikan kay daghan nang mga katawhan ang nanga-ungo sa maong matang sa sugal.

Unang gihatagan ug pagtagad sa Sanguniang Bayan ang resolusyon sa Sanguniang Pambarangay sa Langatian nga nag-awhag sa kapolisan nga gukdon ang mga financiers, ushers, ug coordinator nga nagpataya ug suwertres tungod kay daghan nang nanga-ungo nga mga katawhan sa mao nilang barangay. Apan tungod kay limitado lamang sa Barangay Langatian ang maong resolusyon, nauyo-nan sa mayoriyang membro sa konseho nga mopanday ug laing resolusyon address ngadto kang P/Supt. Ruben Cariaga, PNP Chief sa Roxas ug kang PNP Provincial Director P/Sr. Supt. Jufel Corpus-Adriatico nga hingusgan ang kampanya batok sa maong illegal nga sugal ug gukdon ang mga financiers nga maoy responsable nga nagpataya sa numero.

Si Konsehal Rumar Legara mipasabot nga ang suwertres usa ka legal nga dula kon ang mga tayador adto mopatad sa lotto station, apan kon ang tayador adto mopatad sa gawas nga gipasiugdahan sa mga financiers kini usa na ka illegal. Alang kang Konsehal Nonoy Elumbaring, dili na gani angayan pa pahinum-doman ang kapolisan diha sa pagpakgang niining maong matang sa sugal, kay sila mismo nasayud na nga kini usa ka illegal. Matud ni Elumbaring, dili angay magpalingoglingog ang mga polis bahin niini tungod kay trabaho na kini nila nga gukdon gayud ang tanang matang sa illegal nga operasyon.

Sigon sa nasayran nga sulod lamang sa lungsod sa Roxas, labing minos dosyentos mil ka pesos (200,000.00) ang remmitance matag gabii, ug kini nga salapi adto masalod sa bulsa sa financiers.

Hinoon gibutyag sa tinubdan nga ang maong kantidad wala masulo sa usa ka financier kay duna pay laing financier ang nagpataya usab. “Pero ug tigumon tanang remmitance, moabot gyud anang kantidara,” nagkanayon ang usa ka coordinator sa suwertres.

Sa bag-ong kalamboan nga nahipos nasayran nga mingminos na karon ang pataya sa maong lungsod gumikan kay mga katawhan natagam gumikan sa debedindo. Kasaligang tinubdan mibutyag nga duha nalang ka financiers karon ang nagapabiling nagpataya gumikan kay ang uban niini mingsurender na kay dako pa ug taplonon sa mga nakadaug sa nangaging resulta sa numero.

“Daghang financiers ang nangatikangkang oy, sigi silang kaig-an ug dako. Si Nonoy sa Dapitan kadagan, issue ug tsiki untol kay dako kaayo ug taplonon,” butyag pa sa kasaligang tinubdan. Gibutyag nga ang nagapabilin nalang karon nga financiers mao ang gihinganlan ug Andy nga nagpataya dinhi sa Dipolog ug ubang lungsod sa ikaduhang distrito ug Olvis, giilang igsuon sa dakong opisyal sa probinsya nga nagpataya sa permero distrito.

Laing tinubdan mibutyag nga usa ka membro sa Sanguniang Panlungsod sa dakbayan sa Dapitan ang nag-finance usab sa maong sugal. Dinhi sa Dipolog, gibutyag sa kasaligan nga tinubdan nga wala masumpo ang illegal nga pasugal gumikan kay may pipila ka membro sa PNP ang nagdawat ug bahin sa financier ug kini ilang kolektahon magabii. Matud sa tinubdan kinsa nakakita mismo sa polis nga miadto sa balay sa financier kay nagkuha sa bahin.

“Mao diay nang wala masumpo nang mga krimen dinhi sa Dipolog kay tua ra diay sila magyampungad sa balay sa financier kay dawat sila ug bahin,”pagsaway pa sa tinubdan. Matud niya, nag-abot sila sa polis sa balay sa financier kay ang iyang tuyo, mao ang pagkubra sa kulang sa iyang nadag-an nga numero nga gidebedindo. (The New Nandau, Vol. XV No. 29)

*

TASK FORCE GIMUGNA PAGSUMPO OPERASYON SA HABAL-HABAL

Inihap na lamang ang mga adlaw sa operasyon sa mga habal-habal dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Mao kini ang gipaklaro ni Konsehal Dr. Horacio Velasco tapos iyang gibutyag may mga plano na karon ang kagamhanan sa syudad unsaon nga mapitol ang illegal nga pagpamasada sa mga single nga motorsiklo dinhi sa dakbayan. Sa public hearing nga gipatawag sa Committee on Rules and Transportation sa Sanguninang Panlungsod niadtong Huwebes Enero 12, 2005, gibutyag sa Majority Leader sa konseho giplantsa na sa liderato sa syudad inabagan sa mga kadagkuan sa Dipolog PNP, PNP Provicial Command, Traffic Management Group ug Land Transporation Office nga mugnaon ang usa ka Task Force kansang tumong mao lamang ang paglakag sa mga illegal nga namasada gamit ang single nga mga motorsiklo.

Hinuon wala pa matino kung unsay pangalan sa maong Task Force apan iyang gipasabot ang lead agency niini mismo ang LTO inabagan na sa mga personahe gikan sa mga hingtungang ahensiya. Aminado si Velasco taud-taud nang mitiyabaw ang mga operators ug drivers sa mga motrocabs dinhi sa Dipolog batok sa maong illegal nga operasyon  sa habal-habal sanglit alang  kanila nabutang nga nadehado sila sa ilang panginabuhi tungod sa dayag kompetisyon sa pagpamasada. Mga kapunungan sa mga motorcabs sa syudad miklaro alkansi sila sa maong situasyon sanglit sila mibayad sa prankisa sa kagamhanan sa syudad alang sa legal nga pagpamasada sukwahi sa mga operators sa habal-habal nga rehistro lamang sa ilang motosiklo ang ilang gisaligan sa ilang pagdagan-dagan sa kadalanan.

Mismo mga mabuot nga katawhan dinhi sa Dipolog misalikway usab sa maong operasyon sa habal-habal ug mipdangat sa ilang mulo ug reklamo ngadto sa mga miembro sa konseho sa ingon ka-aksiyunan ang maong malapasong kalihukan. Nasayran hugot nga gidili sa Land Transportation Code of the Philippines kun ang RA. 4136 ang operasyon sa mga motorsiklo isip usa ka matang sa public transportation.

Mismo ang LTO dinhi miklaro gawas nga rehistro lamang sa motor ang gisaligan sa mga nagpadagan niini, wala usay seguridad ang mga pasahero sanglit dili sila covered sa insurance panahon nga adunay mga aksidenteng mahitabu. Sa kabahin ni konsehal Velascoa giklaro niini nga gitun-an pa pag-ayo ang maong lakang karon sanglit may ubang mga barangay dinhi sa Dipolog nga dili usab gusto nga mahunong sa hingpit ang operasyon sa habal-habal. Ehemplo niini mao ang barangay Dicayas kinsa matud niya ang mga katawhan niini nakapahimus sa serbisyo sa mga habal-habal tungod kay wala nay mga motorcabs nga mobiyahe sa ilang dapit sama sa relocation site, Lower ug Upper, Dicayas.

Apan iyang gihatagan ug gibug-aton nga kinahanglang mohimo gayud sa konkretong aksiyon niini ang kagamahanan sa syudad sa ingon ikahatag usab ang hustisiya ngadto sa mga legal nga namasada dinhi ilabi na sa mga motorcab. (Mindanao Star, Vol. I No.52)

*

Ang mga abusado, walay modo nga  drayber sa motorcab diay?
HABAL-HABAL PAGADAKPON?

Gihingosgan karon sa Task Force C. O. 107 ang pagpang- sikop sa mga “habal-habal”, kinsa midagsang ug padayong nagapahigayon sa ilegal nga operasyon dinhi palibot sa dakbayan. Matud pa ni Task Force Chief Edmund Arcamo nga kining nasangpit nga suliran sa trapiko mao karon ang ilang hatagan sa pagtagad tungod kay daghan na ang mga mulo nga ilang nabati gikan sa mga lehetimong motorcab operators nga kusganong nagatumbok sa operasyon sa habal-habal dinhi sulod sa dakbayan nga naka-apekto ug dako sa ilang pagpamasahero sa matag adlaw nga tanan.

Apan walay nahisgutan bahin sa abusado ug walay maayong gawi nga mga drayber sa motorcab nga unta apil man sila sa gireklamohan. Dugang pa ni Arcamo nga angay panalipdan ang mga nanag-iya ug mga motorcab tungod kay nagapahigayon kini sa lehetimong pagpanginabuhi pinaagi sa pagbayad sa tukmang prankisa alang sa ilang mga motorcab, samtang ang mga “habal-habal” ang walay gibayrang prankisa tungod kay walay balaodnon nga nagtugot alang sa usa ka “single” nga motorsiklo sa pagpamasahero apan padayon gihapong namasahero.

Sa milabay nga semana, tulo ka mga motorsiklo nga giilang mga “habal-habal” ang nasikop sa mga personahe sa Task  Force 107 ug ang mga tag-iya niini wala makalingkawas gikan sa silot nga multa nga P1,700 ka pesos matag usa kanila.

Panapos pa ni Arcamo nga karong umaabot pang mga adlaw, mas palapdan ug pahugtan pa nila ang pagpangsikop sa mga “habal-habal” dinhi palibot sa dakbayannga magpadayong mohimo sa ilegal nga pagpamasahero tungod kay tataw kini nga usa ka paglapas sa kasamtangang gipatumang  balaod sa trapiko. (Dipolog CIO Press Release, Alb)

*

Mga Dipolognon mismo karon nahimong mga tulay pagpalambo sa turismo sa dakbayan tungod sa pagdagsang sa mga bisitang langyaw pinaagi sa ilang imbitasyon pagbakasyon dinhi.

Ug ang maong mga bisita puno sa pagdayeg sa ilang mga maayong kasinatian ug mga nakita sa gidugayon nilang pagpuyo dinhi uban sa ilang mga hosts nga Dipolognon. Tungod usab niini, nakaani sa pagdayeg ang administrasyon ni Mayor Roberto Y. Uy tungod sa iyang programa sa sanitasyon nga makita sa kalimpiyo sa palibot ug sa nagapadayong mga programang imprastruktura, ilabi na ang foreshore development project.

Ang maong kinatibuk-ang pagdayeg gipalanog sa mga bisitang langyaw nga ani-a karon nagbakasyon dinhi sa dakbayan sa pagdapit sa ilang mga kailang Dipolognon. Gani ang ilang maayong obserbasyon ila gayud nga gipadangat sa Buhatan sa City Information sa dihang mibisita sila City Hall aron sa pagpangayo ug dugang nga impormasyon kalabot sa mga dapit o places of interest sa Dipolog nga angay nilang adtoon.

Gumikan niini, mipabati usab si Mayor Uy sa iyang dakung pasalamat ngadto sa tanang mga Dipolognon sa paghatag sa ilang suporta ug kooperasyon sa iyang administrasyon nga maoy nakahatag sa kalamposan sa mga proyektong gipatuman sa kagamhanang lokal sa Dipo log. (Dipolog CIO Press Release, PRR)

*

Lugway pagkolekta kunsumo sa kuryente karon gipamub-an

Ang napulo ka adlaw nga “collection period” o lugway pagkolekta sa konsumo sa kuryente nahimo na karon nga siyam na lamang ka adlaw imbes napulo kaniadto.

Kini ang bag-ong kalamboan nga nakutlo gikan sa buhatan sa Zamboanga del Norte Electric Cooperative o ZANECO human ang Hunta Direktiba niini mipanday sa Res. No. 080 niadtong Oktobre 5 sa miaging tuig ug gidasonan sa National Electrification Administration (NEA) karong bag-o.

Sa iyang sulat ngadto sa Hunta Direktiba sa ZANECO karong Enero 11, si Milagros Quinahon, ang director sa Institutional Development Department sa NEA nagkanayon nga kining bag-ong pag-os-os sa lugway pagkolekta kinahanglan nga ipahibalo una nadto sa mga miyembro-kunsumante sa dili pa kini ipatuman.

Nasayran nga ang kasamtangan “collection period” sa kagkakaron mao pa gihapon ang gisunod sa kooperatiba (ZANECO) nga napulo ka adlaw nga lugway o “due date” ug human niini aduna pay laing duha ka adlaw o 48 ka oras nga “grace period” ang kunsomante sa pagbayad sa iyang binulan nga kunsumo.

Kining maong gab-ong lagda o policy nga giadaptar sa Hunta Direktiba sa ZANECO gibase sa balaod nga “Magna Carta for Electric Consumers” ubos sa “Electric Power Industry Reform Act.” – (APL/pci/06, Dipolog Chronicle, Vol.V No.29)

Kaso batok Mayor Macias gitaktak

Gitaktak na sa hukmanan ang duha ka mga kaso batok kang Mayor Bert Macias sa lungsod sa Sindangan nga nagkwestyon sa iyang citizenship. Sa napulo ug tulo ka pahinang disisyon nga gipakanaug ni Judge Arturo Paculanang sa Regional Trial Court Branch 11 sa lungsod sa Sindangan, kini nagkana-yon nga ang alegasyon nga gipadas-og nila ni Rene Sabanal ug Ener Lood nagkuwang sa basihanan.

Si Sabanal, maoy kaat-bang ni Mayor Macias sa nakalabay nga eleksiyon sa 2004 sa pagka bisi mayor sa Sindangan. Sa sayu pa gisalikway sa hukmanan ang gipresentar nga ebedensiya nila ni Sabanal nga nagtumbok nga si Mayor Macias disqualified mokandidatu pagka bisi mayor kay kini usa ka US citizen.

Apan wala dawata sa hukmanan ang gipresentar nilang ebedensiya sa rason nga ang mga dokumento nga ilang giduso dili authenticated. Si Mayor Macias sa iyang tubag pinaagi sa iyang legal counsel nga si Board Member Uldarico Mejorada, mitataw nga sa tanang higayon ania ra siya nagpuyo sulod sa Pilipinas gawas lamang sa pagbisita matag karon ug unya didto sa Amerika sa iyang anak nga si Bert Macias, Jr.

Napakyas usab ang kontra ni Macias sa pagpresentar ug testigos o oral evidence. Mismo ang motion for reconsideration ni Sabanal wala hatagi ug gibug-aton ni Judge Paculanang. Gitataw sa legal counsel ni Mayor Macias nga si Sabanal napakyas sa pag-establisar ug kaso batok sa iyang kleyente kay pulos hearsay lamang ang gipresentar niining ebedensiya.

Tungod niini gipangayo nila ni Macias nga idismis ang nasangpit nga kaso tungod sa kapakyas nila ni Sabanal sa pagprobar sa ilang mga alegasyon. Gumikan sa rason nga ang nasangpit nga kaso nagkuwang ug merito ug tungod sa kapakyas ni Sabanal sa pagprobar sa iyang mga alegasyon, ang hukmanan mimandu sa pagdismis sa kaso pinaagi ni Judge Paculanang. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 29)

*

ZaNorte Coop Mart gibuksan

Aduna nay laing alternatibo alang sa mga pumapalitay nga publiko tungod kay bag-o karong gibuksan niadtong Domingo Enero 8 ning tuiga ang Zanorte Coop Mart nga ana-a nahimutang sa dalan Echavez cor Arellano ning syudad.

Ang maong kooperatiba ang gipaluyuhan kini sa kagamhanang probinsyal pinanguluhan ni Governor Rolando E. Yebes ug nilangkuban sa ZANORTE Federation of Cooperatives gikan sa District I hangtud na sa District 3 dinhi sa lalawigan lakip na ang Cooperative Development Authority kon CDA ang mipaluyo niini.

Gipahayag ni Mr. Jun Villanuava ang consultant officer sa Community Development Assistance Unit kon CDAU may kalabot na sa maong kooperatiba nga diin nakaabot kini sa pundo nga mokabat ngadto sa 120 mil ka pesos pulo na katuig ang nakalabay apan nahunong ang maong proyekto. Nahimugso pagbalik ang maong kooperatiba sa dihang gihingusgan kini sa mga membro niini ug gisusi ang kamatinud-anon sa mga daang membro ug bag-ong membro sa kooperatiba pinaagi na sa buhatan sa CDAU.

Tungod sa kaikag sa mga membro ngani mingmugna ug Cooperative Caravan sa bulan sa Oktubre niadtong nakalabay’ng tuig pinaagi na sa maong buhatan ug nagmalampuson ang maong kalihukan. Kasamtangang naabot na sa 300 million ka pesos ang gideposito nga pundo didto sa Cooperative Bank alang na sa pagsugod sa maong proyekto ug matud pa nga ang maong kooperatiba maoy labing pinaka-unang kooperatiba sulod sa Visayas ug Mindanao nga nakakab-ot na sa  maong pundo.

Si Mr. Patrocinio Alipoyo ang Chairman of the ZN Federation of Cooperative ang maoy nagdumala karon sulod sa maong kooperatiba. Giawhagan usab ang mga pumapalitay nga publiko nga daku ug konbenyenti ang maong lugar alang na unya sa pagpangumpra sulod sa maong Zanorte Coop Mart nga gidesinyo sa kagamhanang probinsyal. (Mindanao Star, Vol. I No.52)

*

 “Karon pa kami gibati nga tipik diay kami sa lalawigan” –Mayor Esmali

Atol sa gihimong pagbisita sa mga personahe sa Special Project sa buhatan sa gobernador aron sa paghatud sa usa ka dump truck nga paktan sa kamoting kahoy ngadto sa Lungsod sa Baliguian niadtong Enero 11, ning tuig, si Halangdong Mayor Gani A. Esmali ang mipaambit sa iyang dakong kalipay ug nagpasalamat ngadto ni Gobernador Riolando E. Yebes sa gihatag nga material ug teknikal nga suporta niini sa ilang lungsod.

Si Special Deputy Provincial Agriculturist Vicente “Vic” B. Sanchez, Jr., kinsa mihimo sa opisyal nga kortesiya sa buhatan sa mayor ang mipasabot sa naulahi sa ilang katuyuan. Si Sanchez ang mihatag ug briefing ngadto ni Mayor Esmali bahin sa Provincial Cassava Productiom Program, Provincial Veterinary Outreach Program ug Provincial Fish Seeding Program ug sa mamahimong ihatud nga ekonomikanhong kaayuhan niini ngadto sa iyang mga katawhan.

Sa ngalan ni Gobernador Yebes, gikoordinar gilayon ni Sanchez ang schedyol sa paglusad para sa lungsod sa Baliguian ang Veterinary Outreach Service, Seminar para sa Cassava Production, ug pagpanghagbong sa semilya sa tilapia ngadto sa ilang kasubaan ug kasapaan. Si Mayor Esmali, sa iyang reaksyon, ang mipahatud sa iyang dakong pasalamat ngadto ni Gobernador Lando tungod sa mga kaayuhan nga gihatud mismo sa gobernador dinha sa ilang ganghaan. “Karon pa kami gibati nga tipik diay kami sa lalawigan”, matud pa ni Mayor Gani Esmali. Sumpay pa sa mayor, si Gobernador Yebes usa ka gasa para sa katawhan sa Zamboanga del Norte tungod sa iyang maatyong gawi ug hiyas nga iyaha sa usa ka tinuod nga pangulo.

Gipasalamatan usab sa mayor si Sanchez tungod sa iyang kaabtik ug kakugi sa pag-asistir sa maayong programa sa kagamhanang probinsyal ubos sa liderato ni Gobernador Yebes. (Mindanao Star, Vol. I No.52)

*

 M/V Princess of the South ania na niserbisyo kanato

Makabaton na ug kaha-mugaway karon ang tanan mga pasahero nga naga-byahe sa kadagatan  tungod kay aduna nay daku ug hamugaway nga barko ang modungo na dinhi sa pan-talan sa Pulawan Wharf sakop sa dakbayan sa Da-pitan nga  nagasugod niad-tong Enero 2 ning tuiga 2006.

Ang MV Princess of the South sa Sulpicio Lines ang aduna nay regular nga byahe padulong nganhi sa probinsya sa Zamboanga del Norte gikan sa kaulu-hang Manila-Tagbilaran-Dipolog-Iligan ug balik ngadto sa dakbayan sa Sugbo. Gipahigayon ang usa ka Holy Mass ug ang Blessings Ceremony didto mismo sulod sa maong barko nga gipangunayan mismo ni Rev. Father Cesar Tinga.

Matud pa ni Captain Ernesto Edar nga mamahi-mong makapasakay ug 1,300 ka mga pasahero ug lakip na ang accomodation nga gitanyag sa maong barko sama sa matrimonial class, suite room, cabin, tourist, de luxe ug economy ug ang Children’s play ground, aduna usab kini escalator, 3 ka lawak sa videoke entertainment, computer games ug uban pa.

Gibutyag pa ni Capitan Edar nga nadawat nila ang dakung pagdayeg gikan sa mga sumasakay nga pasa-hero gikan dinhi sa maong lugar  nga matud pa  hamu-gaway ug hinlo ang maong sakyanan, kusog ang dagan, maayo ang serbisyo sa pagkaon, ug barato ang plite sukwahi sa ubang pangpa-sahero nga barko nga regu-lar ang rota padulong nganhi sa pantalan.

Dugan pa nga tempo-raryo lamang una kining pagsulod sa MV Princess of the South tungod sa hinong-dan sa pagkabaradero sa Dipolog Princess nga atua kini gi-dryduck sa dakbayan sa Sugbo. Ang maong barko adunay 6,851.73 gross stand ug 141 metros ang gilapdon niini. Gikalipay usab ni Engr. Bebs Cheng ang nagdumala sa Sulpicio Lines nga ang maong nagbyahe sa barko paingon dinhi sa probinsya ang nakahatag karon ug dugang kasayon alang kanila sa pag-akomodar sa mga pasahero ngadto na sa mga pinili ug managlahing akomodasyon nga gitanyag sa MV. Princess of the South ug ingon ang pagpromoter sa industriya sa torismo dinhi sa lalawigan sa Zamboanga del Norte. (Ps@lm, The New Nandau, Vol. XV No. 29)

*

Hugtanon karong gipalanog ni Konsehal Nick Carbonel sa Lungsod sa Roxas kinsa ang Chairman sa Committee on Agriculture ang mga proyekto nga gilaraw karon sulod sa tuig 2006 alang na sa mga katawhan nga makapahimulos pag-ayu diha sa natad sa agrikultura.

Matud pa ni SB member Carbonel atul sa pagkig-hinabi sa NBN II Newsteam didto sa Agricultural Training Institute sa Irasan Roxas ning lalawigan human gipahigayon ang usa ka adlaw nga panagtagbo sa mga Municipal Agriculturist ug City Agriculturist alang na sa gipahigayon nga Mobile Conference nga iya nang nahan-ay  ang mga program ug proyekto sulod sa iyang komitiba.

Ang pagbaton unya ug fish sanctuary ang labing unang gitutukan ni Carbonel ug diin matud pa nga aduna nay gigahin nga pundo alang sa maong proyekto sulod ning tuiga ug aduna nay natinong lugar nga pahimutangan sa maong proyekto apan wala pa kini ma-survey sa Municipal Engineer Per-sonnel diha sa kadagatan.

Suma pa nga tunga sa kilometros ang gilay-on gikan sa centro sa maong lungsod ipahimutang ang sanctuario aron masubay kini sa mga mangingisda ug mapanalipdan ang mga gagmay nga isda nga sugdan unya sa pagbuhi diha sa kadagatan. Saysay pa ni Carbonel nga aduna pay daghanan pa nga mga proyekto ug programa ang gihuptan karon sa iyang komitiba alang na unya sa paghatag ug dugang kapanginabuhian ang mga katawhan nga maoy makapahimulos pag-ayu diha sulod sa maong lungsod. (Ps@lm, The New Nandau, Vol. XV No. 29)

Gatecrasher
 By: Jun S. Cariño
Mga Kausaban

Makahimuot palandungon nga sa kabag-o sa tuig, daghan na ang naghinam-hinam nga maghisgut kabahin sa pulitika nga unta layo pa man kaayo kini. Kini nagpasabut nga kitang mga Pilipino mahiligon sa pulitika bisan pa man sa mga kalisud nga naaguman gumikan sa kamahal sa mga palaliton ug lugos na gani makapalit si Iyo ug si Iya sa ilang karsonsilyo ug kamison.

Mao tingali ang hinungdan kun ngano nga ang mga tawo ganahan maghisgut ug pulitika aron ilang mahikalimtan ang kalaay sa kapobrehon ug ilang lingawon ang kaugalingon yawat na lang dili kaayo maambat ang agulo sa ilang nagtingog nga mga tiyan agi sa kagutom. Gawas sa pulitika, palabihon usab nila ang pagtaya sa sugal nga swertes yawat na lang ang ilang pila ka piso modaug kuno sa pila ka gatos. Wala nila hunahunaa nga gamay ra kaayo ang puruhan nga sila makadaug. Mas daghan ang pildi apan dili nila kini igsapayan basta lang sila matagaan sa kalipay nga matawag nga nakadaug.

Pastilan, kanus-a pa kaha  mausab kining matang sa pilosopiya? Ngano kaha nga kitang mga Pilipino gusto ug dawat-limpyo? Nganong ania naman sa atong dugo ang gusto ug hayahay nga kuwarta? Wala ba kita masayud nga kita ra usab ang alaut niini? Dagko kaayo ang ngisi sa mga financier niining maong klase sa sugal.Ultimo si Mam ug si Sir sa mga tulunghaan walay kukahadlok nga motaya. Yawat na lang kuno.

*****

Tungod kay mitumaw naman sad ang pagpanakop sa mga nagmaneho ug  motorsiklo nga walay helmet, ang mga katawhan magpaabot na lang nga gubot na sad kini.Ang uban nakapanaway kun nganong helmet ra man ang initado. Nganong dili kuno masumpo ang ubang mga krimen dinhi. Murag aduna usay punto sila, di ba mga amigo?

Kun mabuak ang ulo agi ug maneho nga walay helmet, ila ra kanang problema kay sila nasayud sa risgo ug kapeligro. Apan ang pagtaya ug sige kapildi walay kausaban. Samtang daghan ang walay trabaho ug walay igong lingaw, daghan pa gihapon ang magpabilin nga walay kausaban.

*****

Daghan ang nag-ingon nga nagkalisud kaayo ang atong katilingban. Apan subaya ang atong mga kadalanan. Di ba daghang mga bag-ong buildings o balay-patigayon ang gipatukod? Dinhi sa Dipolog, daw uhong nga nagpusot-pusot ang mga buildings nga gitukod aron mahimong mga balay-patigayon.

Nagpasabut lamang kini nga lagsik ang negosyo ug daghang mga negosyante nga wala magmakuli sa pagbubo sa ilang kapital dinhi sa ato. Usa usab kini ka timailhan nga bisan pa man sa mga dili kalikayan nga mga krimen, daghan pa gihapon ang nagtuo nga malinawon pa gihapon dinhi sa atong dakbayan. Di ba maayo kini nga kausaban? (Dipolog Chronicle, Vol.V No.29)
 

Credits: Dipolog Chronicle is published every Saturday and its Editorial Office is located at 059 Lacaya St., Dipolog and can be reached through the following Tel. No.: 212-2255

*

Agustin milingkod na pagkakonsehal

Pormal nga nanumpa kaniadtong Enero 11 si Barangay Chairman Pacifico C. Agustin, Sr. sa Barangay Sta. Isabel, isip presidente sa Association of Barangay Councils (ABC) dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Ang pagpanumpa ni Agustin gisuportahan sa usa ka Certificate of Confirmation gikan sa National Liga Board, pinaagi sa usa ka fax message, ug gidasonan nga kompirmasiyon usab ni City Local Government Operations Officer Elpidio M. Sagario ning dakbayan. Nasayran nga si Agustin, isip bise presidente sa Liga sa mga Barangay sa Dipolog, ang mihulip kang anhing Barangay Chairman Emerenciana U. Velasco, ang kanhi presidente sa nasangpit nga asosasyon, kinsa  mitaliwan na sa laing kalibutan dili pa lang dugay.

Ang pagkatudlo karon ni Barangay Chairman Agustin isip presidente sa Liga maoy usa ka pribiliheyo nga siya awtomatiko nga mahimong miyembro sa Sangguniang Panlungsod sa Dipolog isip representante sa Liga ng mga Barangay. (Dipolog CIO Press Release, PRR)

  *

  Taga-Katipunan mananaug sa 2nd Monthly Finals sa Search For A Singing Star Season 2 niadtong Enero 14

Nahimong mananaug ang taga-lungsod sa Katipunan atol sa 2nd Monthly Finals sa Search For A Singing Star Season 2 kaniadtong Enero 14, 2006 Sabado sa gabie didto sa Capitol Plaza ning dakbayan sa Dipolog.

Si Jenny Bantilan nga taga San Antonio sakop sa lungsod sa Katipunan maoy migawas nga mananaug isip 2nd Monthly Winner sa kanta niini nga “ I Will Always Love You ” ni Whitney Houston diin nakadawat sa usa ka libo ka pesos nga ganti.

Samtang nakadawat usab ug consolation prize mao silang Rician Cogo, Mark Duran, Annaliza Apiag, Joffer Esparcia, Mayette Abella, ug Janine Aniñon.

Kahibaluan nga gipahigayon ang 1st Monthly Finals kaniadtong Nobyembre 12, 2005 diin ang migawas nga mananaug mao si Cherry Mae Barrogo nga taga barangay Piao lungsod sa Sindangan.   

Si Barrogo ug Bantilan maoy mga monthly winner nga makigsangka sa grand finals karong Hudyaka ZaNorte 2006. (Mindanao Star, Vol. I No.52)

*

Pulso Sa Katilingban
Cicer M. Binghay
Wala na gyoy lain, porbida. . .

“Ang politika lumalabay lang, pero ang panag amigo kon mawala sakit. Si Matoy last termer.  Kon walay lain sa kauban modagan ako molansar, kon dunay election. Ang kongreso nagkinahanglan sa legislator nga makamao modebati, mo-articulate ug mopanday’g balaod.  Kon anak ni Matoy ang mokandidato, lahi na ang sugilanon. Ngano, wala na bay laing pamilya sa segundo distrito sa ZN nga makakubot sa maong katungdanan???” Matod pa ni BM Ric Mejorada.

Sa pangutana kang Mejorada sa recomendasyon sa constitutional commission (ConCom) nga walay election karon 2007 si Mejorada miingon. “Way eleksyon o duna wala koy problema.  Kon NO-EL dakong pabor alang sa mga elective incumbent officials ug sa ilang mga pampararam. Over acting (O.A) ang dili malipay kon No-El karong 2007.”

-oo0oo-

Musogot kitag sa dili, dili matabang matuman ang rekomendasyon sa ConCom nga No-El karong 2007. Nahibalo ang presidenti nga mayoriya sa mga incumbent elective officials nagpanikad sa tumang kalipay ugaling duna, nga mabutohan pabor ang No-El. Dili sila mahadlok pag gasto bisan minilyon ka pesos, kay sa mogastog taas panahon kampanya nga ang aktawhan matingal sa ilang salapi.

Kon No-El karong 2007 mosamot nga motigbabaw ang dagkong kahiwian pagpabutirik sa kaugalingon pagbawi sa gastos sa miaging piniliay. Mosamot nga magpadayon ang pagtukod prohekto nga ipamuyok na lamang. Dili na manghadlok pagpangawkaw sa salapi sa lungsod total No-El, unya walay paglubad ilang pangatungdanan hangtud kanus-a ang pinliay.

-oo0oo-

Kon No-El karong 2007 mabulahan kita dinhi sa Zamboanga del Norte ubos kang Gov. Rolando E. Yebes. Makapadayon si Yebes sa iyang pag-apod-apod mga prohekto nga gihikaw kaniadto ni Gov. Amatong. Natagamtaman sa katawhan ang pamunoan nga walay singhag, singka, sumbag o kasaba kon makigharong sa gobernador. Dili na kita mahasilong sa “Amatong’s overbearing and arrogant fever governance” nga maoy nakahanaw sa panag-hiusa sa katawhan sa lalawigan.  “Gusto ko nga higala nako tanang katawhan. Wala nay opposition. Wala nay politika o pamolitika. Makaduol kamo kanakoo sa kapitolyo o bisan asa.”  Matod pa ni Henry O. Dormann, magusulat: “What counts most, as I look back over the years, are not my accomplishments but rather the friends who worked with me as partners in these accomplishments.  The funny thing about it all is that the quality and quantity of those accomplishments are fuzzy and unimportant in my mind, while the friendships remain crystal clear in my memory.”

-oo0oo-

Nalangan ang paghatag sa Christmas Bonus sa mga kawani sa dakbayan sa Dipolog. Naninguha ugod si Mayor Berto Uy nga makuha niya ang husto nga kantidad nga ikahatag sa tanang mga kawani hangtod na ang mausahay mahikalimtan kanunay nga mga job orders (J.O’s) nga PALAWAYON LANG SA BONUS. Gitan-aw pag ayo ni Mayor Uy nga ang mga J.O.’s mga kawani usab nga dunay gihambin nga diwa sa pasko. Gituman ang giingon: “There is more happiness in giving than there is in receiving.” Acts 20:35: Luke 11:27,28.

-oo0oo-

A Mr. John Zembrowskie of Leland Drive, Connecticut, U.S.A. informed of the recent flood at Punta, Dipolog City give 3 kilos of rice and 2 packs noodles instantly thru the relative of his wife formerly Miss Florita Tacudin to the 43 families.  Mr. Zembrowskie is a Storekeeper of Home Depot, the biggest household supplier and equipment in U.S.A. (Press Freedom, Vol. XVIII No. 29)
 

Sa Ngalan sa Agrikultura
By: Vicente “Vic” B. Sanchez, Jr.
ANG BARANGAY TAN-AWAN UG DICULOM SA LUNGSOD SA BALIGUIAN

Niadtong Enero 11, ning tuig, ako ug ang akong staff sa Provincial Cassava Production Project ang mihatud sa usa ka dump truck nga paktang sa kamoting kahoy ngadto sa kagamhanang munisipal sa Baliguian. Amoa una nga gihapit si Kapitan Eustaquio Abo-abo sa Barangay Tan-awan kansang barangay maoy usa sa daghanang barangay nga nahimong recipiente niining paktang nga among gihatud didtong dapita.

Sa wala pa kami mulugsong sa poblacion (kay ang Barangay Tan-awan tua man nahimutang sa bungtud nga dapit sa maong lungsud), among nahimamat ang hut-ong sa mga kababayen-an nga naghimo ug silhig nga gikan sa tanum nga gitawag ug “tambo”. Sa tibuok nakong kinabuhi, karon pa ako makahibalo nga ang silhig diay nga sige nakong gipalit para isilhig sa hawanan sa akong pinuy-anan gikan ug hinimo diay sa tanum “tambo”, usa ka tanum nga ang dahon mura’g dahon sa kawayan, apan ang tindog sa gitas-on niini mga 5 piye lang ug ang mga punuan magtipok-tipok mura sa tipok sa  tanglad. (Ang ilang silhig ang ilang gibaligya ug tag-P20, ngab gibaligya usab dinhi sa atong dakbayan ug tagP40).

Ang maong hut-ong sa kababayen-an ang mihangyo kanako nga ipaabot ang ilang hangyo ngadto ni Gobernador Lando Yebes nga unta mahatagan sila ug financial capital para madugangan pa ang ilang gipalambo ug nasugdan na nila nga cottage industry. Niining puntuha ako silang gipasabot daan nga dili posibling makahatag si Gob. Lando, sa ngalan sa kagamhanang probinsyal, sa ilang gihanyo nga financial support tungod sa katarungan nga ang Local Government Units dili man gud susama sa GFIs kon Government Financial Institutions (sama sa Land Bank of the Philippines, Development Bank of the Philippines ug uban pa). Kini ang gidili sa atong balaod. Apan siguro, ingon nako nila, kung material assistance lang ang ilang hangyuon (sama sa pagtukod sa gamay sementadong espasyo para ilang mabularan sa ilang gikuha nga stalks  sa tambo, gamay nga balay nga ilang mahimoan sa silhig) kini wala gidili sa atong balaod.

Apan bisan pa man niini, akong gipaabot gihapon ngadto ni Gobernador Lando ang ilang maong hangyo kinsa mipahiyom sa tumang kalipay sa maong kasayuran nga naglihok na diay karon ang daghanang hut-ong sa atong mga kababayen-an para aduna silay tuburan sa dugang abot ug kapaningabuhian nga nahasunod sa iyang programa panggobierno. Dugan usab nga kadasig ang gibati sa taga-Tan-awan sa dihang among gihatag, sa ngalan ni Gobernador Lando, ngadto sa ilang barangay pinaagi ni Kapitan Eustaquio Abo-abo ang usa ka gatos ka bangan nga paktan sa kamoting kahoy arong maoy itanum nila sa ilang kayutaan. Pinaagi unya sa ilang maong pananum, aduna unya silay makaon panahon sa tinggutom, ug aduna usab sila unyay tuburan sa dugang abot kon kita sa ilang pagpanguma.

Gikan sa Sentro sa Baliguian pauli dinhi sa dakbayan, among gihapit ang barangay Diculom ug nakigkita kami ni Kapitan Deo Suana ug sa iyang konsehales, Nalipay kaayo si kapitan ug iyang mga opisyales nga gipabisitahan ni Gobernador Lando kanamo nga iyang mga suloguon. Among gipasabut sa mga opisyales ang among tuyo sa pagbisita kanila. Kini may kalambigitan na sa among gi-eschedule nga Veterinary Outreach para kanila karong Pebrero 10-14, ning tuiga. Dako kaayo ang kalipay ni Kapitan Suana tungod kay panahon pa diay ni Gobernador Dalman sila nakatagamtam sa susamang serbisyo. Busa, ila gayud nga gibati nga tipik pa diay ang ilang barangay sa atong lalawigan.

Si Kapitan Suana, sa iyang panapos, nagpasalamat ni Gobernador Lando nga bisan pa siya napilde sa ilang barangay sa milabay nga piniliay, wala siya magbaton ug pagdumot kanila. Kini ang usa ka butang nga, matud pa nila, ilang suklian ug kaayuhan inig abot sa sunod eleksyon (kung duna pay musunod? He… he…he…) (The New Nandau, Vol. XV No. 29)
 

*

MORE NEWS NGA BINISAYA